Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/17 E. , 2024/7477 K. T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/17 Karar No : 2024/7477 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İşletmeleri Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafında…
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/17 E. , 2024/7477 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/17 Karar No : 2024/7477 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İşletmeleri Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, sahibi olduğu ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda; davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu araç ile, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle geçerli ve usulünce alınmış bir çalışma izni/ruhsatının (güzergah kullanım izin belgesi) bulunmamasına rağmen yolcu taşımacılığı yapıldığının denetim tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiğinin ileri sürüldüğü, ancak, 18.10.2020 tarihli tutanakta, araç sürücüsü tarafından beyan edildiği anlaşılan "... - Havalimanı arası yolcuları taşımaktayım. Ücret talebi yoktur." ibaresinin yer aldığı, tutanağın görevli polis memurları tarafından imzalandığının görüldüğü, bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan tutanakta, araç sürücüsünün ücret karşılığında taşımacılık yapılmadığı beyanının yer aldığı ve davalı idare tarafından aksi yönde başka bir delil sunulmadığı dikkate alındığında, davalı idarece ücret karşılığınca ticari taşımacılık yapıldığı ispatlanamadığından, aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuk ve usule uygun olarak tesis edildiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davalı idare görevlilerince, davacı şirkete ait ... plakalı aracın durdurularak 18.10.2020 tarihinde yapılan denetimde, aynı tarihli düzenlenen tutanakta; araç sürücüsünün "... - Havalimanı arası yolcuları taşımaktayım. Ücret talebi yoktur." şeklinde beyanının ve imzasının, yabancı uyruklu yolcunun kimlik bilgileri ve imzasının, görevlilerin imzalarının bulunduğu, anılan tutanağa dayanılarak davacı şirkete ait anılan aracın 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca, ilgili belediyeden izin belgesi bulunmaksızın yabancı uyruklu yolcunun ... Havalimanı arası ticari taşımacılığının yapıldığından bahisle 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve...sayılı işlemin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.(...)" düzenlemesi yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. ... Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 2. maddesinin (c) bendinde, turizm yolcu taşımacılığının şehir içi turizm yolcu taşımacılığı yapan araçları, (h) bendinde ise sosyal etkinlikler grup servis taşımacılığının; düğün, nişan, cenaze, piknik, asker uğurlama, hac/umre dönemi yolcu uğurlama ve karşılama, sportif aktiviteler, plaj etkinlikleri, yaz dönemi eğitim kursları ile dernek, kurum ve kuruluşların sosyal etkinliklerinin ulaşım faaliyetlerinin gruplar halinde yapılmasını kapsadığı, turizm etkinlikleri çerçevesinde yapılan organizasyon faaliyetlerinin sosyal etkinlikler grup servis taşımacılığı kapsamının dışında olduğu belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, toplu taşıma hizmetleri konusunda Büyükşehir Belediyelerine 5216 sayılı Kanun ile tanınan yetkiler arasında güzergahları belirlemek de sayılmış olup, bu yetkinin kullanımının güzergah izin belgesi verilmesi ve bu belgenin denetimlerde ibraz edilmesi ile mümkün olacağı açıktır. Büyükşehirlerde gerek trafik güvenliği, gerek yolcu emniyeti ve gerekse belli bir güzergah için yasal koşulları yerine getirmek suretiyle izin almış kişilerin hukukunun korunması bakımından idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerekmektedir. Denetim tarihinden sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince davacı şirkete ait ... plakalı aracın 18.10.2020 tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; araç ile ilgili belediyeden izin belgesi alınmaksızın, kimliği yazılı yabancı uyruklu yolcunun ...-... Havalimanı arası taşımacılığının yapıldığı, ücret talebinin bulunmadığı beyanı, sürücü, yolcu ve görevlilerin birlikte imzaladıkları aynı günlü tespit tutanağının düzenlendiği, davalı idarece, söz konusu tespit tutanağına dayanılarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, tutanakla tespit edilen yolcu taşımacılığına dair belediyeden alınmış bir güzergah izin belgesi bulunmadığı halde D2 yetki belgesi ve taşıt kartının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte; usulüne uygun olarak tespit tutanağının düzenlendiği, her ne kadar anılan tutanakta sürücü tarafından yabancı yolcunun ... - ... Havaalanı arası taşındığı ancak ücret talep edilmediği yönünde beyanı bulunsa da; hayatın olağan akışına aykırı olarak turizm yolcu taşımacılığının ücretsiz yapılmasının kabulüne olanak bulunmadığı, usulüne uygun düzenlenen tutanakla fiilen yapıldığı belirlenen turizm yolcu taşımacılığına ilişkin belediyeden alınan turizm güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, denetim ve işlemlerden önce idareye izin belgesi verilmesi için başvuruda da bulunulmadığı, dosyaya sunulan D2 yetki belgesi ve taşıt kartının ise taşımacılığa ilişkin belgeler olsa da, bu belgelerin aracın izin verilen güzergahta çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespitine imkan tanımadığı, buna göre; ilgili belediyeden izin belgesi bulunmaksızın belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının somut olarak tespit edildiği anlaşıldığından, söz konusu taşımacılığın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, yukarıda yer verilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ilgili madde hükümleri uyarınca; işlemin tesis edildiği tarihte düzenlenmiş olması gereken belediyeden alınan güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan, belediye sınırları içerisinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 24/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.