TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BEKİR CANLI BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/19112) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/19112 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZSelahaddin MENTEŞ Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucu : Bekir CANLI Vekili : Av. Ahmet EMEK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; itirazın iptali talebiyle açılan davada hakkaniyete uygun yargılanma, ba
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BEKİR CANLI BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/19112) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/19112 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZSelahaddin MENTEŞ Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM Başvurucu : Bekir CANLI Vekili : Av. Ahmet EMEK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; itirazın iptali talebiyle açılan davada hakkaniyete uygun yargılanma, bağımsız tarafsız mahkemede yargılanma ve makul sürede yargılan ma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 27/5/2019 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvurucuya ait başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapıl an ön incelemesinden sonra başvuru Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/19112 Karar Tarihi : 4/11/2020 38. Başvurucu 3/3/2009 tarihinde dava açmıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 20/3/2019 tarihinde davanın dava şartı yokluğ u nedeniyle usulden reddine kesin olarak karar vermiştir. Başvurucu 27/5/2019 tarihinde bir eysel başvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 4/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvu ru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucunun İddiaları 10. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). 14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında somut olaydaki yaklaşık 10 yıllık yargılama nın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir. 15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. B. Diğer İhlal İddiaları 16. Başvurucu; takip dayanağı çekin hatalı değerlendirildiğini, bazı imzaların sahte olmasının diğer cirantaların sorumluluğunu kaldırmayacağını, is tinaf dilekçesine cevap Başvuru Numarası : 2019/19112 Karar Tarihi : 4/11/2020 4dilekçesinin incelenmediğini, yetkisizlik kararı verilmesinin b ağımsız ve tarafsız yargılama yapılmadığını gösterdiğini belirterek hakkaniyete uygun yargıla nma, bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma, hukuki dinlenme haklarının ihlal edildiği ni ileri sürmüştür. Başvurucunun belirtilen şikâyetleri yönünden açık bir ihlalin b ulunmadığı değerlendirildiğinden başvurunun bu kısmının diğer kabul edileb ilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 20.000TL manevi tazminata ka rar verilmesi talebinde bulunmuştur. 19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında başvurucuya net 20.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gereki r. 21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvur ucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, Başvuru Numarası : 2019/19112 Karar Tarihi : 4/11/2020 5C. Başvurucuya net 20.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için İstanbul 1. Asliye Hukuk Mah kemesine (E.2009/62, K.2018/38) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 4/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahadd in MENTEŞ