Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/1213 E. , 2024/7791 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1213 Karar No : 2024/7791 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... DAVANIN KONUSU : 1416 Sayılı Kanun kapsamında bursiyer olarak yurtdışına gönderilen ve yüksek lisans derecesi üzerinden görev talep eden davacının; 1. Başvurusunun reddine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü'nün ... tarih v
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/1213 E. , 2024/7791 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1213 Karar No : 2024/7791 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... DAVANIN KONUSU : 1416 Sayılı Kanun kapsamında bursiyer olarak yurtdışına gönderilen ve yüksek lisans derecesi üzerinden görev talep eden davacının; 1. Başvurusunun reddine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin ve; 2. Bu işleme dayanak teşkil eden ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru'nun iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : 12/05/2015 tarihli Makam Olur’u ile, bu güne kadar yapılan uygulamalarda, yurt dışına gidip yüksek lisansını bitirmeden dönenlerden ve doğrudan doktoraya gidip başarısız olanlardan tazminat alındığı, ancak yurt dışında yüksek lisans öğrenimini tamamladıktan sonra doktora öğrenimine başlayıp başarısız olanlar ile yüksek lisansını bitirip doktorada başarısız olanlar arasında adil olmayan bir duruma yol açıldığı gerekçesiyle yüksek lisans eğitimini bitirip doktora eğitimine başladıktan sonra doktora derecelerini almadan yurda dönenlerin görev talep etmeleri halinde başarıyla tamamlanan yüksek lisans derecesine tekabül eden süreler için mecburi hizmet yapmalarına, başarısız olunan doktora süresine tekabül eden kısmın tazminatının ödenmesine karar verildiği, dava konusu düzenleme ile herhangi bir istisna tanınmadan, geçiş hükmüne yer verilmeden yüksek lisans başarıyla tamamlanmış olunsa dahi zorunlu hizmet talebinin reddine karar verildiği, borç miktarının çok yüksek olduğu, ödenmesi için büyük zorluklar yaşanacağı, yüksek lisans eğitimi sonucu atanacağına ilişkin süregelen uygulamalara güvendiği, dava konusu Makam Oluru’nun yayımlanmadığı, tarafının süregelen uygulamalar ve 2015 tarihli Makam Oluru’na güvendiği, haklı beklentisinin bulunduğu, süregelen uygulamanın bir anda, kapsamdaki öğrencilere duyurulmadan değiştirildiği, dava konusu Makam Oluru’nun 25/10/2023 tarihinde değiştirildiği, bunun dahi dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğunu gösterdiği, 1416 sayılı Kanun kapsamındaki öğrencilerin doktora derecesi olmasa da gönderildikleri kurumlarda araştırma görevlisi olarak atanma şartı olan en az yüksek lisans derecesinin olduğu, bu öğrencilerin yurt içindeki pek çok akademisyenden daha iyi ingilizce ve akademik tecrübeye sahip olduğu, 1416 sayılı Kanun’un amacının yetişmiş personel ihtiyacının karşılanması olduğu, bu durumdaki öğrencilerin mecburi hizmetlerini yerine getirmeye hazır olduğu, çıkarılan borç miktarının Türk lirası ile ödenmesinin çok zor olduğu, borcun ödenmesi için tekrar yurt dışına çıkılması gerektiği, düzenlemenin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davacı adına borç çıkarma işleminden sonra davacının bir ödeme planı sunduğu ve tazminatlarını ödemeye başladığı, daha sonra verdiği dilekçe ile başarı ile tamamladığı yüksek lisans derecesi üzerinden görev talebinde bulunduğu, davacının nihai öğrenim derecesinin doktora olduğu ve doktora öğrenimini başarıyla tamamlayamadığından görev talebi hakkında bir işlem yapılamadığı, ancak doktora derecesini gösterir belge ile başvurması halinde durumunun değerlendirileceği, davacının imzaladığı kefalet senedi uyarınca öğrenimini belirtilen sürede tamamlamakla yükümlü olduğu, 1416 sayılı Kanun’da açıkça başarı ile tamamlanmayan öğrenime karşılık tazminat takibine geçileceğinin düzenlendiği, davacıya süre uzatım talebinde bulunmak isteyip istemediğine ilişkin mail gönderildiği ancak davacının cevap vermediği, eski uygulamalar nedeniyle haklı beklenti içine girdiği iddiasında bulunduysa da, Kanun’a aykırı uygulamanın emsal teşkil etmeyeceği, ayrıca dava konusu Makam Oluru’nun 25/10/2023 tarihli Makam Oluru ile yürürlükten kaldırıldığı, YLSY Kılavuzunda adaylara posta ile tebligat yapılmayacağı, internet sayfasındaki duyuruların tebliğ hükmünde olduğu, Kılavuzda yer alan hükümlerin gerekli kalındığı takdirde değiştirilebileceği, değişikliklerin duyurulacağının belirtildiği, davacı tarafından 25/10/2023 tarihli Makam Oluru’ndan faydalanma istemine ilişkin bir talebin Kurumlarına ulaşmadığı, düzenleme ve işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Düzenleyici işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bireysel işlem hakkında işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Kanun'a eklenen Geçici 3. maddede de, 21. madde hükümlerinden, yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanlar (bu yükümlülüklerini bitirenler dâhil) ile hâlen yurt dışında eğitimlerine devam edenlerin de yararlandırılacağı belirtilmiştir. 03/06/2021 tarih ve 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen 6. fıkrada ise, yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına atamasının yapılacağı öngörülmüştür. Dosyanın incelenmesinden, davacının Hitit Üniversitesi adına İngiltere'de finans alanında lisans üstü öğrenimine başladığı, 24.11.2015 tarihinde yüksek lisans eğitimini tamamladığı, 26.09.2016 tarihinde doktora eğitimine başladığı, 25.09.2020 tarihine kadar eğitimini tamamlaması gerektiği halde tamamlayamadığı, burssuz süre uzatım talebinde de bulunmadığından bu tarih itibariyle öğrenciliğinin sona erdirildiği, yüklenme senedindeki hükümler uyarınca tazminat takibine başlanıldığı, davacının, yüksek lisans derecesi üzerinden görev talebinde bulunarak tazminat borcuna karşılık mecburi hizmet yapmak istediğine ilişkin dilekçe ile yaptığı müracaatının reddi üzerine bu işlem ile dayanağı işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacının gerek yurt dışına gönderildiği tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerinde gerekse sonradan yürürlüğe giren hükümlerde, 1416 sayılı Kanun kapsamında lisansüstü öğrenim görmek amacıyla mecburi hizmet karşılığında yurt dışına gönderilenlerin söz konusu öğrenimlerini başarıyla tamamlamaları halinde, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adlarına gönderildikleri kurumların ilgili kadrolarına atanacakları, eğitimlerinde başarısız olanların ise kendilerine yapılan tahsil masraflarını faiziyle birlikte ödemek zorunda oldukları kurala bağlanmış olup yüksek lisansı tamamlayanların atanabileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, davacının atanma isteminin reddine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 17. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Davacı, 2012 yılında 1416 sayılı Kanun kapsamında Hitit Üniversitesi adına yurtdışı eğitimine gönderilmiş ve YLSY bursiyeri olmuştur. Dil eğitiminden sonra 2014 yılında University of Edinburg’ta yüksek lisans eğitimine başlamış ve 2015 yılında tamamlamıştır. 2016 yılında University of Leicester’de doktora eğitimine başlamıştır. 09/08/2021 tarihli mail ile davacıya 25/09/2020 tarihinde burslu süre uzatımının bittiği, burssuz süre uzatım talebine bulunup bulunmayacağını bildirmesi gerektiği bildirilmiştir. Davacı tarafından geri dönüş yapılmaması üzerine 20/01/2022 tarihli işlemle öğrenim süresinin bittiği ve süre uzatım talebinde bulunmadığı, bu durumda tazminat ödenmesi gerekeceği bilgisi verilmiş, davacı tarafından dönüş yapılmaması üzerine doktora tez çalışmasını süresinde tamamlayamadığı ve burssuz süre uzatım talebinde de bulunmadığı gerekçesiyle 26/09/2020 tarihinde davacının ilişiği kesilmiş ve 31/01/2022 tarihinde tarafına yüksek lisans ve doktora eğitimine yapılan masrafların karşılığı olarak 153.300,28 İngiliz Sterlini borç çıkarılmıştır. Davacı, borç çıkarma işleminin akabinde 07/02/2023 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurmuş, yüksek lisans eğitimini tamamladığından bahisle zorunlu hizmetini tamamlamak için görev talebinde bulunmuştur. Davacının başvurusu, 05/12/2022 tarihli Makam Olur’u gerekçe gösterilerek reddedilmiştir. Anılan karar ve işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun'un 17. maddesinde, "Maarif Vekaleti her talebenin tahsilini ikmal etmesinden altı ay evvel keyfiyeti ait olduğu makama bildirir. Tahsilini ikmal ile avdet eden talebe iki ay zarfında taahhütname ile merbut olduğu makama müracaata mecburdur. Müracaatından itibaren mensup olduğu makamca bu talebeye bir vazifeye tayin edilmedikçe üç ay müddetle ecnebi memleketlerde tahsilde bulunan talebe için itası mukarrer asgari aylığının yarısı aylık tahsisat olarak verilir."; 18. maddesinin 1. fıkrasında, "Avdet ve müracaat etmiş olan bir talebe ihtisası dahilinde kendisine teklif olunacak hizmeti kabule mecburdur. Ancak bu mecburiyet müracaatından itibaren üç ay nihayetine kadar bir hizmete tayin edilmiyenler için sakıt olur."; 3. fıkrasında, "Taahhütname ile merbut olduğu makam tarafından kendisine müracaatından itibaren iki ay zarfında iş gösterilmeyen talebeyi üçüncü ay hitamına kadar Devletin herhangi bir dairesi hizmete tayin edebilir ve bu takdirde talebenin taahhütnamesindeki mecburiyeti kendisini hizmete tayin eden daireye intikal eder."; 19. maddesinde, "Geriye çağrılan talebe ile tahsillerini bitirerek iki ay zarfında avdet eylemeyen, 17 nci ve 18 inci maddeler mucibince müracaat ve teklif olunan hizmetleri kabul etmeyen talebe ile bunlardan mecburi hizmet müddeti içinde istifa eden veyahut memuriyetten ihraç cezasına uğrayanlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 34 üncü maddesine göre tahsil masraflarını faizleriyle birlikte ödemeye mecburdur..." hükümlerine yer verilmiştir. 1416 sayılı Kanun'un 01/03/2014 tarih ve 6528 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değişik 21. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanun uyarınca mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenler öğrenimlerini başarıyla tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere, adlarına gönderildikleri kurumların ilgili kadrolarına atanır."; aynı Kanun'un 4. maddesiyle 1416 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. maddede, "21 inci madde hükümlerinden, yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanlar (bu yükümlülüklerini bitirenler dâhil) ile hâlen yurt dışında eğitimlerine devam edenler de yararlandırılır." hükümleri yer almaktadır. 03/06/2021 tarih ve 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen 6. fıkrada ise, "...Yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına ataması yapılır." hükmüne yer verilmiştir. 01/03/2020 tarih ve 31055 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik'in "İstihdam" başlıklı 34. maddesinde, "1) Yükseköğretim kurumları ile kamu kurum ve kuruluşları adına mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenler, öğrenimlerini başarıyla tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere, adlarına gönderildikleri kurumların ilgili kadrolarına atanır. 2) Bakanlıkta istihdam edilmek üzere Bakanlık adına ve hesabına yurt dışına gönderilenler, gönderildikleri ülkede doktora öğrenimlerini tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere Millî Eğitim Uzmanı kadrolarına atanır. (3) Adına öğrenim görülen yükseköğretim kurumları ile kamu kurum ve kuruluşlarına ataması gerçekleştirilenler, yasal süresi içinde göreve başlamak zorundadırlar. Göreve başlamayanlar öğrenim masraflarını faizleriyle birlikte ödemekle yükümlüdürler. (4) Yurt dışındaki öğrenimlerini yasal süresi içinde başarıyla tamamlayan öğrenciler, öğrenimlerini tamamladıkları tarihten itibaren en geç iki ay içinde yurda dönerek Bakanlıktan alınan mezuniyet durumlarını gösterir belgeyle birlikte görev talep dilekçelerini adına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa vermek zorundadır. Öğrenciler hazırladıkları yüksek lisans ve/veya doktora tezlerinin basılı birer nüshası ile elektronik ortamdaki Türkçe özetini Bakanlığa ve adına öğrenim görülen kurum veya kuruluşa teslim etmek zorundadır. (5) Adına öğrenim görülen kurum veya kuruluşlar görev talebinde bulunan öğrencileri başvuru tarihinden itibaren en geç üç ay içinde ihtisasları dâhilinde göreve başlatmakla yükümlüdür. Bu kurum ve kuruluşlar öğrencilerin görev talebi başvurularını, başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde; göreve başlamalarını ise hizmet cetveliyle birlikte göreve başlama tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Bakanlığa bildirir." hükmü yer almıştır. Anılan Yönetmeliğin "Tazminat" başlıklı 38. maddesinde ise, "1) Öğrencilerden; a) Öğrenimlerini gönderiliş amaçlarına uygun bir dereceyle tamamlamayanlar, b) Öğrenimlerinden vazgeçenler, c) Öğrenimlerini tamamladıktan sonra iki ay içinde görev talep etmeyenler, ç) Atandığı ya da durumuna uygun teklif edilen göreve yasal süresi içinde başlamayanlar, d) Yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi hükümlerine uymayanlar, e) Mecburi hizmetlerini tamamlamadan görevlerinden istifa edenler veya devlet memurluğundan ihraç edilenler, f) Mevzuata aykırı hareketlerden dolayı öğrencilikle ilişiği kesilenler ilgili mevzuat hükümleri uyarınca öğrenim masraflarını faizleriyle birlikte ödemekle yükümlüdür. (2) Öğrenim masrafları 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 34 üncü maddesine göre tahsil edilir. Uygulanan faiz oranları ise 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre hesaplanır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu düzenleyici işlem yönünden; ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru'nun, ... tarih ve ... sayılı Makam Olur'u ile yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir. Bu itibarla, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru'nun iptali talebi yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, anılan talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. Dava konusu bireysel işlem yönünden; Davacının yurt dışına gönderildiği tarihte yürürlükte bulunan 1416 sayılı Kanun'un 17. maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığının, her öğrencinin tahsilini tamamlamasından altı ay önce durumunu adına yurt dışına gönderildiği kuruma bildireceği ve tahsilini tamamlayarak yurda dönen öğrencinin iki ay içinde taahhütname ile bağlı olduğu kuruma müracaat etmek zorunda olduğu; 18. maddesinde, müracaat etmiş olan bir öğrencinin ihtisası dahilinde kendisine teklif olunacak hizmeti kabule mecbur olduğu; 19. maddesinde, geriye çağrılan öğrenci ile tahsillerini bitirerek iki ay içinde yurda dönmeyen, 17. ve 18. maddeler uyarınca müracaat ve teklif olunan hizmetleri kabul etmeyen öğrencinin tahsil masraflarını faizleriyle birlikte ödemek zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. 1416 sayılı Kanun'un 01/03/2014 tarih ve 6528 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değişik 21. maddesinde, bu Kanun uyarınca mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenlerin, öğrenimlerini başarıyla tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere, adlarına gönderildikleri kurumların ilgili kadrolarına atanacakları belirtilmiş, aynı Kanun ile 1416 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. maddede de, 21. madde hükümlerinden, yurt dışına eğitim amacıyla gönderilenlerden öğrenimlerini tamamlayıp mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmeye başlayanlar (bu yükümlülüklerini bitirenler dâhil) ile hâlen yurt dışında eğitimlerine devam edenlerin de yararlandırılacağı belirtilmiştir. 03/06/2021 tarih ve 7326 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 1416 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklenen 6. fıkrada ise, yükseköğretim kurumları adına yurt dışına gönderilenlerden doktora öğrenimlerini başarıyla tamamlayanların, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adına öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunun atama kriterlerini karşılamaları şartıyla doktor öğretim üyesi kadrolarına, atama kriterlerini sağlamamaları halinde ise öğretim görevlisi kadrolarına atamasının yapılacağı öngörülmüştür. Bu kapsamda, gerek davacının yurt dışına gönderildiği tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerinde gerekse sonradan yürürlüğe giren hükümlerde, 1416 sayılı Kanun kapsamında lisansüstü öğrenim görmek amacıyla mecburi hizmet karşılığında yurt dışına gönderilenlerin söz konusu öğrenimlerini başarıyla tamamlamaları halinde, mecburi hizmet yükümlülüklerini ifa etmek üzere adlarına gönderildikleri kurumların ilgili kadrolarına atanacakları, eğitimlerinde başarısız olanların ise kendilerine yapılan tahsil masraflarını faiziyle birlikte ödemek zorunda oldukları kurala bağlanmıştır. Kanun'un uygulanması amacıyla 12/05/2015 tarihli Makam Olur'u yürürlüğe girmiş, 1416 sayılı Kanun kapsamında yüksek lisans ve doktora öğrenimi görmek için mecburi hizmet karşılığında yurt dışına gönderilen ve doktora öğrenimini tamamlamadan yurda dönenlerden yüksek lisans derecesi üzerinden görev talebinde bulunanlara, başarıyla tamamlanan yüksek lisans derecesine tekabül eden masraflar için mecburi hizmet yapılması, başarısız olunan doktora öğrenimine tekabül eden masrafların ödenmesi ve senet alınması gerektiği kararlaştırılmıştır. Anılan düzenlemenin iptali istemiyle açılan davada Dairemizin 13/12/2024 tarih ve E:2023/760, K:2024/6841 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. Anılan Makam Olur'u sonrasında dava konusu düzenleme ile 1416 sayılı Kanun kapsamında yüksek lisans ve doktora öğrenimi görmek için mecburi hizmet karşılığında yurt dışına gönderilen ve doktora öğrenimini tamamlamadan yurda dönenlerden görev talebinde bulunanlardan, sadece nihai öğrenim derecesi ile yurda dönenlere tazminatlı durumuna düşülen tarih ile görev talep tarihi arasındaki para borçlarının ödenmesi ve kefalet senedi düzenlenmesi şartıyla mecburi hizmet verileceği düzenlenmiştir. 25/10/2023 tarihli Makam Olur'unda ise, 1416 sayılı Kanun kapsamında yüksek lisans ve doktora öğrenimi görmek için mecburi hizmet karşılığında yurt dışına gönderilen ve doktora öğrenimini tamamlamadan yurda dönenlerden yüksek lisans derecesi üzerinden görev talebinde bulunanlara, görev talep tarihine kadar ödeme planında taahhüt ettikleri para borçlarını faiziyle birlikte defaten ödemeleri ve yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi düzenlemeleri kaydıyla bakiye borcun Bakanlığın merkez veya taşra teşkilatında memur unvanlı kadrolarda görev yapmak üzere bir defaya mahsus mecburi hizmete dönüştürülmesi, yüksek lisans derecesini almaya hak kazandığı tarihten sonraki öğrenim masraflarının ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda tahsil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere,12/05/2015 tarihli Makam Olur'u ile dava konusu işlemden sonra yürürlüğe giren 25/10/2023 tarihli Makam Olur'unun, başarıyla tamamlanan yüksek lisans derecesi üzerinden görev verilmesini, başarısız olunan doktora derecesi üzerinden tazminat takibine başlanılmasını düzenlediği, 1416 sayılı Kanun'un amacının da başarıyla tamamlanan eğitim karşılığında görev verilmesi olduğu, bu kapsamda yapılan 12/05/2015 tarihli Makam Oluru'nun iptali istemiyle açılan davanın reddedildiği, başarısız olunan derece için mecburi hizmet görevi verilmeyerek tazminat takibine geçilmesi hukuka uygun olmakla birlikte, dava konusu düzenleme ile başarıyla tamamlanan yüksek lisans eğitimi için de görev verilmeyeceğinin hüküm altına alındığı, ilgili düzenlemenin Kanun'un yetişmiş insan kaynağı ihtiyacını karşılama amacına aykırı olduğu açıktır. Bu durumda, Milli Eğitim Bakanlığı Makamının ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru uyarınca yüksek lisans ve doktora yapmak üzere 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderilen davacının, nihai öğrenim derecesi ile yurda dönmediğinden bahisle Hazineye olan yüksek lisans ve doktora borcunun ödenmesine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka uyarlık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. ... tarih ve ... sayılı Makam Olur'u yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA 2. Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin İPTALİNE, 3.Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.