TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR NAZIM CANDAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/3326) Karar Tarihi: 10/3/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/3326 Karar Tarihi : 10/3/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Naz ım CANDAN Vekili : Av. Mustafa KAVAKLIO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, aleyhe hükmedilen yarg ılama gideri nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR NAZIM CANDAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/3326) Karar Tarihi: 10/3/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/3326 Karar Tarihi : 10/3/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Naz ım CANDAN Vekili : Av. Mustafa KAVAKLIO ĞLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, aleyhe hükmedilen yarg ılama gideri nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 18/1/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Memur emeklisi olan ba şvurucu 1946 do ğumlu olup İstanbul'da ikâmet etmektedir. Başvuru Numaras ı: 2018/3326 Karar Tarihi : 10/3/2021 39.İstanbul'un Sar ıyer ilçesinde bulunan Hazineye ait ta şınmaz ı 23/9/2011 ile 16/2/2016 tarihleri aras ındaki dönemde konut ve bahçe yapmak suretiyle i şgal ettiğinden bahisle 23/3/2016 tarihinde ba şvurucu hakk ında 10.926,22 TL tutarl ı ecrimisil ihbarnamesi tanzim edilmi ştir. Başvurucu, ecrimisil bedelinin yüksek oldu ğunu belirterek ihbarnameye itiraz etmi ştir. Hazine 13/5/2016 tarihinde itiraz ı reddetmi ş ve ayn ı tutar ı içeren ecrimisil düzeltme ihbarnamesini düzenlenmi ştir. 10. Başvurucu 10/6/2016 tarihinde ret i şlemine kar şı iptal davas ı açm ıştır. Başvurucu dava dilekçesinde, arsa pay ı dikkate al ınarak ecrimisil bedelinin tespit edilmesi gerektiğini ve bedelin rayiç de ğerlere göre yüksek oldu ğunu ileri sürmü ştür. Başvurucu, ecrimisil bedeli fahi ş olduğundan ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin fahi ş kısm ının iptalini talep etmi ştir. 11.İstanbul 2. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 28/3/2017 tarihinde; al ınan bilirki şi raporu do ğrultusunda ecrimisil ihbarnamesinin 2.960,10 TL'lik k ısm ının iptaline, kalan 7.966,12 TL'lik k ısım yönünden ise davan ın reddine karar vermi ştir. 12. Mahkeme, davan ın k ısmen kabul ile sonuçland ığını belirterek 1.847,10 TL yarg ılama giderinin hakl ılık oran ına göre 1.329,91 TL'sinin ba şvurucu üzerinde bırak ılmas ına, 517,19 TL'sinin ise daval ı idareden al ınarak başvurucuya ödenmesine karar vermiştir. Mahkeme ayr ıca karşılıklı olarak taraflar ın birbirlerine 990 TL vekâlet ücreti ödemesine hükmetmi ştir. 13. Taraflar istinaf ba şvurusunda bulunmu ştur. Başvurucu 11/5/2017 tarihli istina f başvuru dilekçesinde, Mahkemenin karar ı ile birlikte dava açmakta hakl ılığı ortaya ç ıkm ış olmas ına rağmen aleyhine hükmedilen yarg ılama giderinin hukuka ayk ırılık taşıdığını ileri sürmüştür. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdare Dava Dairesi 23/11/2017 tarihinde taraflar ın istinaf ba şvurular ını kesin olarak reddetmi ştir. 14. Nihai karar 19/12/2017 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. 15. Başvurucu 18/1/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Mahkemenin 10/3/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 17. Başvurucu; ecrimisil bedelinin fahi ş olduğu iddias ının 2.996,12 TL'lik k ısım yönündeki tespit ile ispatlad ığını, davay ı açmakta tamamen hakl ı olduğunun tespit edilmi ş olmas ına rağmen Mahkemenin kabul ve ret oran ına göre yarg ılama giderlerine hükmetti ğini ve 2.319,91 TL yarg ılama gideri ödemek zorunda b ırak ıldığını ifade etmi ştir. Başvurucu, idarenin kusuru yüzünden açmak zorunda kald ığı dava sonucunda yarg ılama giderinin yükletilmesi ile kendisinin ve ailesinin ihtiyaçlar ından fedakârl ık etmek zorunda kald ığını belirtmiştir. Başvurucu bu gerekçelerle adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/3326 Karar Tarihi : 10/3/2021 4B. Değerlendirme 18. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu, aleyhine hükmedilen yarg ılama gideri nedeniyle mülkiyet hakk ının yan ında adil yarg ılama hakk ının da ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. Bununla birlikte yarg ılama gideri nedeniyle mali külfet alt ına girildi ği şikâyetini n esas itibar ıyla mülkiyet hakk ını ilgilendirdi ği anlaşıldığından başvurunun mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 19. Başvurucunun ileri sürdü ğü ihlal iddialar ının niteliği nazara al ınarak başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerinden olan anayasal ve ki şisel önemden yoksun olma kriteri yönünden incelenmesi gerekir. 20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında anayasal aç ıdan önem taşımayan ve ba şvurucunun önemli bir zarara u ğramad ığı başvurular ın esastan incelenmeksizin reddedilebilece ği hüküm alt ına al ınm ıştır. 21. An ılan hükümle anayasal ve ki şisel önemden yoksun ba şvurular ın esasta n incelenmemesine imkân tan ıyan ek bir kabul edilebilirlik kriteri getirilmi ştir. Dolay ısıyla diğer tüm kabul edilebilirlik kriterlerini ta şısa hatta esas hakk ında incelemeye geçildi ğinde ihlal karar ı verilebilecek özellikte olsa bile 6216 say ılı Kanun da belirtilen nitelikteki bir başvuru kabul edilemez bulunabilecektir ( K.V. [GK] , B. No: 2014/2293, 1/12/2016, 55). 22. 6216 say ılı Kanun da anayasal ve ki şisel önemden yoksun ba şvurular ın kabul edilemez bulunabilmesi için iki ko şul öngörülmü ştür. Anayasal önem olarak adland ırılabilecek olan birinci ko şul başvurunun Anayasa n ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi aç ısından önem ta şımamas ı, kişisel önem olarak adland ırılabilecek olan ikinci ko şul ise başvurucunun önemli bir zarara uğramamas ıdır (K.V., 57). 23. Anayasa hükümlerinin yorumlanmas ı aç ısından önem ta şıma unsurunun başta Anayasa Mahkemesinin bireysel ba şvuru yoluyla daha önce yorumlamad ığı meseleleri kapsad ığında kuşku bulunmamaktad ır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, bir meseleyle ilgili olarak daha önce Anayasa n ın ilgili hükümlerini yorumlam ış olsa bile de ğişen durumlar ı dikkate alarak yeniden yorumlama ihtiyac ı duyabilir. Bu durumda da o meseleye ilişkin başvurunun anayasal öneminin bulundu ğunu kabul etmek gerekir ( K.V., 63). 24. Anayasa hükümlerinin uygulanmas ı aç ısından başvurunun önem ta şıdığının söylenebilmesi için kamu makamlar ı ve derece mahkemelerinin belli bir meseleye ili şkin uygulamalar ının Anayasa Mahkemesi yorumlar ından farkl ı olmas ı ve bu farkl ılığın da önemli olmas ı gerekir ( K.V., 64). 25. Kişisel önemin bulunmamas ı koşulu ise -ba şvurucunun içinde bulundu ğu koşullar da dâhil olmak üzere- her olay ın kendine özgü ko şullar ı dikkate al ınarak ve objekti f verilerden hareket edilerek Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilir ( K.V., 66, 67). 26. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen iddialara ili şkin birçok ba şvuruda mülkiye t hakk ının kapsam ve içeri ğini belirlemi ştir. Bu kapsamda somut ba şvuruda yarg ılama gideri Başvuru Numaras ı: 2018/3326 Karar Tarihi : 10/3/2021 5yönünden dile getirilen şikâyetlere benzer şekildeki ihlal iddialar ına ilişkin başvurularda (A.D., B. No: 2015/10393, 9/1/2019, 79-86; Sadettin Ekiz, B. No: 2016/9364, 9/5/2019, 59-70) ilgili Anayasa kurallar ının yorumland ığı anlaşılmaktad ır. 27. Buna göre Anayasa Mahkemesinin s ıklıkla uygulanm ış aç ık bir içtihad ının bulunduğu mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin başvuru genel bir soruna i şaret etmedi ği gibi başvurunun Anayasa'n ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi aç ısından da önem ta şıdığının ortaya konulamad ığı sonucuna var ılm ıştır. 28. Başvurucu, aleyhine hükmedilen 2.319,91 TL yarg ılama giderinden şikâyetçidir. An ılan miktar ın başvurucunun mali durumuna ciddi anlamda zarar verdi ği ve kendisi için ne denli önemli oldu ğu hususunda herhangi bir bilgi ve belge sunmam ıştır. Dolay ısıyla başvurucunun şikâyete konu bedelin önemine ili şkin iddias ını somutlaştırmad ığı da gözetildi ğinde başvuru konusu miktar ın emekli memur olan ba şvurucu aç ısından önemli bir zarar olu şturduğu kanaatine ula şılamam ıştır. 29. Sonuç olarak somut olayda ba şvuru Anayasa'n ın yorumlanmas ı ve uygulanmas ı açısından önem ta şımad ığı gibi başvurucunun da önemli bir zarara u ğramad ığı anlaşılm ıştır. 30. Aç ıklanan gerekçelerle anayasal ve ki şisel önemden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurunun di ğer kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun anayasal ve ki şisel önemden yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 10/3/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN