2023/231886 İhale Kayıt Numaralı "Körfez İlçesi 2023 Yılı Yol Bakım Onarımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Sya Altyapı İnşaat A.Ş., İHALEYİ YAPAN İDARE: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol Bakım, Onarım ve Yapım Şube Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/231886 İhale Kayıt Numaralı “ Körfez İlçesi 2023 Yılı Yol Bakım Onarımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol Bakım, Onarım ve Yapım Şube Müdürlüğü tarafından 07.04.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Körfez İlçesi 2023 Yılı Yol Bakım Onarımı ” ihalesine ilişkin olarak Sya Altyapı İnşaat A.Ş.nin 15.05.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.05.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.05.2023 tarih ve 93656 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/667 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan Kar Asfalt Yol Yapım İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale dokümanında istenilen A/V grubu işlere ait olmadığı, iş deneyim belge tutarının teklif edilen bedeli karşılamadığı, sunulan iş deneyim belgesinde hiç bir benzer işin bulunmadığı, alt yapı işlerinin belge tutarından düşülmesi gerektiği, ihale konusu işte alt yapı işlerinin bulunmadığı, iş deneyim belgesinden bu tutarların minha edilerek iş deneyim tutarının hesaplanması gerektiği, idarece yapılan hatalı işlemden kaynaklı olarak belgede yer alan tutarın tamamı üzerinden yeterlik değerlendirilmesinin yapıldığı, sunulan iş deneyim belgesinde parke, bordür döşenmesi, beton yol tamiri, yaya korkuluğu yapılmasına yönelik işlerin bulunmadığı, belgede yama yapılmasına ilişkin hiçbir tutar ve iş gösterilmediği, sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, isteklinin idarece amaçlanan işleri yapma yeterliliğini haiz olmadığı, tutar yönünden de yeterliği sağlamadığı, 2) İdarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan iş kalemlerine ilişkin hesaplamanın hatalı olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan ve istekli tarafından da açıklama yapılması gereken iş kalemleri yönünden hatalı değerlendirmenin yapıldığı, açıklama kapsamında yer alması gereken iş kalemleri yönünden açıklama yapılmasının istenilmediği, -İhale üzerinde bırakılan Kar Asfalt Yol Yapım İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; -Açıklama kapsamında sunulan analizlerin, idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, analizlerdeki girdilerin miktarı ve türü değiştirilmek suretiyle açıklama yapıldığı, sunulan analizlerin hatalı ve eksik olduğu, açıklanması istenen girdilerin açıklanmadığı, açıklanan girdilere ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı, sunulan belgeler ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı şekilde düzenlendiği, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği, aynı analiz girdisi içerisindeki benzer iş kalemleri için farklı fiyatların kullanıldığı, -İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenen analiz girdilerinin fiyatlarını tevsik etmek amacıyla ihalenin yapıldığı yıla ilişkin rayiç fiyatların kullanılmadığı, bir önceki yıla (2022) ait rayiç fiyatlar kullanılarak fiyat avantajı sağlandığı, ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan rayiçlerin kullanılması gerekmekte iken aksi yönde daha düşük (geçmiş yıla ait) fiyatlar ile yapılan aşırı düşük teklifin reddi gerektiği, açıklamalarda yer alan analiz girdileri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının cari yıl (2023) rayiç fiyatlarının altında fiyatların kullanıldığı, yapılan açıklamada hukuka aykırı şekilde cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatların kullanıldığı için söz konusu analiz girdileri için kullanılan fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesine uygun olmadığı, Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine göre belgelendirilmediği, -Açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL’den daha düşük fiyat teklif edildiği, 0,01 TL’den daha düşük değerler ile açıklama yapılmış olmasının anılan girdiye hiç fiyat teklifi verilmemiş anlamına geldiği, -Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi gerektiği, düzeltilmiş analiz fiyatının teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı, aritmetik hata bulunmayan analizlerin tutarının da teklif edilen birim fiyatların üzerinde olduğu, -Analizlerdeki işçilik bedellerinin 2023 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı, -Analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, bu hususu tevsik eden belgelerin sunulmadığı, fiyat teklifi veren firmaların Ticaret Sicil Gazetelerinde ilgili alanda faaliyeti olduğuna dair bilginin bulunmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalarla bu teklifleri onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi bulunmadığı, bu durumun Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili vergi dairesinden sorulması gerektiği, fiyat tekliflerinin zorunlu ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşe eksik olduğu, - Aşırı düşük teklif kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde belirlenen ağırlıklı ortalama/toplam birim fiyatların gerçek dışı olduğu, fiyat teklifi alınan firmalardan alınan fiyat tekliflerine dayanak maliyet tespit tutanağı ve satış tutarı tespit tutanağına esas faturaların ağırlıklı ortalama fiyatının hesaplanması halinde, serbest meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanan EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarında belirtilen ağırlıklı ortalama birim fiyatların serbest meslek mensubunca belirlenen fiyattan yüksek olduğu, bu haliyle fiyat ayarlaması maksadıyla gerçek dışı belge düzenlendiği, - Maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, mevzuata aykırı olarak düzenlendiği, - Esaslı işçilik gerektiren ve inşaat sahası içerisinde yapılması gerekli olan imalatlar yönünden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılarak Tebliğe aykırı açıklama yapıldığı, - Analizlerdeki nakliye mesafelerine uygun açıklama yapılmadığı, istekli tarafından kendisine sunulan analizdeki nakliye mesafeleri kendi lehine fiyat avantajı oluşturmak üzere değiştirildiği, nakliye girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, bu bakımdan yapılmış olan açıklamanın kabul edilemeyeceği, açıklama kapsamında yer alan girdilere ait nakliye mesafeleri ve bu malzemelerin temin edileceği yerlerin analiz, itinerer ve açıklamalarda belirtilmemiş olmasının kabul edilemeyeceği, - Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılmasının esas olduğu, idarece, TS 13515 standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliği’nde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin dikkate alınarak açıklama yapılmasının gerektiği, fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafenin kullanılamayacağı, ancak istekli tarafından yapılan açıklamaların mevzuatın bu yönüne aykırı olduğu, - Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamaların Tebliğ’in 45.1.14.17’nci maddesine aykırı olduğu, analizlerde yer alan iş makinelerine ait fiyat tekliflerindeki iş makineleri, ilgili poz tanımı ve tarifinde ve ihale dokümanında yer alan yapı araçlarındaki iş makinelerine ait teknik özelliklerini sağlamadığı, analiz girdisi olan makinaların gerçekte daha düşük ve yahut yüksek güç ve özelliklere sahip olup olmadığı ile ilgili olarak araştırma yapılmadığı, istekli tarafından kendisine sunulan analizlerdeki makinelere uygun açıklama yapılmadığı, makinenin fiyat teklifi alınarak açıklandığı, fakat mevzuat gereği makineye ilişkin amortismanın fiyat teklifi ile açıklanmasının mümkün olmadığı, ayrıca fiyat teklifini veren firmaların makinelerin alım, satım ve üretimi konusunda faaliyetlerinin bulunmadığı, öte yandan fiyat teklifine konu makinelerin teknik özellikleri ile analizlerde belirtilen makinelerin teknik özelliklerinin aynı olmadığı, sadece isim olarak birbirine benzediği, makine amortisman bedelinin ve makinenin edinim tarihinin yanlış alınarak hesaplamada haksız avantaj sağlandığı, - Motorin girdisine ilişkin olarak yapılan özgül ağırlık hesaplamasının hatalı olduğu, akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların kabul edilmemesi gerekmekte olup, aşırı düşük teklif açıklamasında akaryakıt girdisi yönünden yapılan açıklamaların kabul edilmemesi gerektiği, -İNŞ-06 poz numaralı iş kalemine yönelik olarak “LNG” girdisi yerine “LPG” girdisinin kullanıldığı, idarece isteklilere aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz girdilerinde “LNG” girdisi ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarının gerektiği, bu hususa ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yazısının tebliği üzerine süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasına itirazların olmadığı, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kendilerine verilen analizlere sadık kalarak açıklama yapmalarının gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz girdilerinde yer alan “doğal gaz (LNG) (yakıt, Yağ, benzin karşılığı) (nakliye dahil)” girdisinin “LPG” ile değiştirildiği, isteklilere gönderilen analizlerde hem “mazot (motorin) (nakliye dahil)” hem de “doğal gaz (LNG)” girdisinin yer aldığı, söz konusu iş kaleminin yapımı sürecinde anılan iki girdinin de olması gerektiği, bu haliyle anılan girdilerin miktar, cins, nev’ileri tamamen birbirlerinden farklı olduğu, bir girdinin diğeri ile değiştirilmesinin mümkün olmadığı, “LNG” girdisine ilişkin olarak “LPG” girdisi alınıp analizlere aktarılmak suretiyle ve fiyatı tevsik etmek için EPDK tarafından il bazında yayımlanan fiyatlar esas alınmak suretiyle, dönüştürme işlemi yapılarak açıklama yapılmasının kabul edilmemesi gerektiği iddia edilmekte iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler .” hükmü, Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; …c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır. Başvuru sahibi tarafından 15.04.2023 tarihli idareye yapılan şikayet başvurusunda yer alan iddiasının “İş deneyim belgesinin usulüne uygun olmadığı” şeklinde olduğu görülmüştür. Söz konusu iddiaya idarece “Başvuru sahibinin iddiasının incelenmesine ilişkin olarak, en avantajlı isteklinin ihale kapsamında sunmuş olduğu yeterlik belgelerinin incelendiği ve kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, ayrıca tüm iddianın gerçeği yansıtmadığı ve somut delillere dayanmadığı şeklinde karar verilmiştir.” şeklinde cevap verilmiştir. Başvuru sahibinin 23.05.2023 tarihli itirazen şikayet dilekçesinde ise özetle “ İhale üzerinde bırakılan Kar Asfalt Yol Yapım İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale dokümanında istenilen A/V grubu işlere ait olmadığı, iş deneyim belge tutarının teklif edilen bedeli karşılamadığı, sunulan iş deneyim belgesinde hiç bir benzer işin bulunmadığı, alt yapı işlerinin belge tutarından düşülmesi gerektiği, ihale konusu işte alt yapı işlerinin bulunmadığı, iş deneyim belgesinden bu tutarların minha edilerek iş deneyim tutarının hesaplanması gerektiği, idarece yapılan hatalı işlemden kaynaklı olarak belgede yer alan tutarın tamamı üzerinden yeterlik değerlendirilmesinin yapıldığı, sunulan iş deneyim belgesinde parke, bordür döşenmesi, beton yol tamiri, yaya korkuluğu yapılmasına yönelik işlerin bulunmadığı, belgede yama yapılmasına ilişkin hiçbir tutar ve iş gösterilmediği, sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, isteklinin idarece amaçlanan işleri yapma yeterliliğini haiz olmadığı, tutar yönünden de yeterliliği sağlamadığı,” şeklinde iddiada bulunulduğu görülmüştür. Başvuru sahibinin 23.05.2023 tarihli itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların, 15.04.2023 tarihli idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almadığı, itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarla idareye yapılan şikayet başvurusunda yer alan iddiaların örtüşmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 23.05.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan idari işlemlere yönelik iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan söz konusu iddialar ile ilgili olarak uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu EKAP üzerinden 10.05.2023 tarihinde tebliğ edilen ihale komisyonu kararını izleyen on gün içinde başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 22.05.2023 tarihinde idareye başvuruda bulunulması gerekirken anılan iddialara bu süre içerinde başvurulmayıp, 23.05.2023 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verildiğinden başvuru sahibinin söz konusu iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, başvuru sahibi tarafından 15.04.2023 tarihli idareye yapılan şikayet başvurusunda yer alan “İş deneyim belgesinin usulüne uygun olmadığı” şeklinde iddiası incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmişidir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrası 20.11.2008 tarihli ve 5812 sayılı Kanunla değiştirilerek “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri” hüküm altına alınmış, dördüncü fıkrasında ise başvuru dilekçelerinde bulunması zorunlu hususlar beş bent halinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller, başvuru dilekçelerinde belirtilmesi zorunlu hususlar arasında sayılmış ve anılan maddenin on birinci fıkrasının (c) bendinde süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmayan başvuruların reddedileceği hükme bağlanmıştır. 4734 sayılı Kanun’un itirazen şikayet başvurularını düzenleyen 56’ncı maddesinde Kurum tarafından yapılacak inceleme, başvuru sahibinin iddiaları, eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlandırılmıştır. Anılan Kanun’un başvuruların incelenmesine ilişkin hükümlerinin gerekçelerine bakıldığında, söz konusu düzenlemeler ile idari başvuru yolunun amacına uygun biçimde kullanılması ve etkin bir idari denetimin sağlanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” in itirazen şikayet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan mevzuat hükümlerine göre, aday veya istekli ile istekli olabilecekler tarafından yapılan başvuruların esas yönünden incelenebilmesi için; idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eylemi nedeniyle hak kaybına veya zarara uğradığı veya zarara uğramasının muhtemel olduğu iddiasına yer verilmesi, başvuruya ilişkin Kanunda öngörülen diğer şartların yanı sıra, konu ve sebep unsurları ile iddianın dayanağını oluşturan delillerin gösterilmesi gerekmektedir. İtirazen şikayet başvurularının incelenmesi neticesinde, başvuru sahiplerinin başvurularını somut delillere dayandırmadığının ve iddialarının hukuki dayanaklarını göstermediğinin tespit edildiği durumlarda, başvuru dilekçesinde ihaleye katılım veya yeterlik kriterlerinin sağlandığını göstermek üzere sunulması öngörülen belgeler kapsamında, ilgili kriter veya belge adı ile birlikte, belgenin hangi yönüyle hukuka aykırı olduğu veya ilgili kriterin hangi nedenle sağlanamadığı açıkça belirtilmiş ise, başvuru dilekçesinde ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda yer alan bilgiler çerçevesinde iddia ve eşit muamele incelemesi yapılması gerekmektedir. Fakat belge veya yeterlik kriteri belirtilmekle birlikte, başvuru konusu belgenin hangi yönüyle hukuka aykırı olduğu veya kriterin sağlanamadığına açık dayanak gösterilmeyen genel nitelikli hukuka aykırılık ifadeleri içeren başvurularda, başvuru konusu belgenin; sunulup sunulmadığı, sunuluş şeklinin uygunluğu, ile düzenlenme tarihi ve/veya geçerlilik süresinin uygunluğu yönlerinden inceleme yapılması gerekmektedir. Bu çerçevede, söz konusu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, yeterlik kriteri olarak belirlenen iş deneyim belgesinin e-teklifleri kapsamında yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerektiği, bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan Kar Asfalt Yol Yapım İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 28.07.2022 tarihli ve 11322-Y-KK-5-1 sayılı iş bitirme belgesini beyan ettiği, söz konusu belge EKAP üzerinden sorgulandığında, belgenin EKAP üzerinden düzenlendiği ve EKAP kaydının olduğu, dolayısıyla söz konusu belgenin yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde usulüne uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. 39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır. 39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra; Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır. …45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. …45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. …45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur..…” açıklamaları, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Körfez İlçesi 2023 Yılı Yol Bakım Onarımı b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): d) Kodu: e) Miktarı: 42000 Ton Asfalt Yama Yapılması, 20000 Ton Plent-Miks Temel Yapılması, 50000 M2 Prefabrik Beton Parke Temini Ve Yerine Döşenmesi (8 Cm), 15000 Mt Prefabrik Beton Bordür Temini Ve Yerine Döşenmesi, 10000 M3 Yarma Kazısı Yapılması Ve Depoya Gönderilmesi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli İli Körfez İlçesi” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almıştır. Aynı Şartname’nin ekinde ihale konusu işin türü ve miktarına aşağıda yer verilmiştir. Sıra No İş Kalemi No Açıklama Birimi Miktarı 1 İNŞ-01 Yarma Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi Metreküp 10.000 2 İNŞ-02 İdare Malı Ocaktan Alınan Malzeme İle Dolgu Yapılması Metreküp 1.500 3 İNŞ-03 Yapı Ve Temel Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi Metreküp 400 4 İNŞ-04 Profilli Demirden Yaya Korkuluğu Yapılması Ton 4 5 İNŞ-05 Ocak Taşı İle Moloz Taş İnşaat Yapılması Metreküp 500 6 İNŞ-06 Ocak Taşı İle İstifsiz Taş Dolgu Yapılması Metreküp 100 7 İNŞ-07 Plent-Miks Temel Yapılması Ton 20.000 8 İNŞ-08 Asfalt Yama Yapılması Ton 42.000 9 İNŞ-09 Beton Yol Tamiri Metreküp 500 10 İNŞ-10 Prefabrik Beton Parke Temini Ve Yerine Döşenmesi (8 Cm) Metrekare 50.000 11 İNŞ-11 Prefabrik Beton Bordür Temini Ve Yerine Döşenmesi Metre 15.000 12 İNŞ-12 İdare Malı Parke İle Tamirat Yapılması Metrekare 2.000 13 İNŞ-13 İdare Malı Bordür İle Tamirat Yapılması Metre 2.000 14 İNŞ-14 Mevcut Muayene Bacalarının Uygun Kota Getirilmesi Adet 20 15 İNŞ-15 Ø 150 Mm Drenfleks Boru Döşenmesi Metre 300 İtirazen şikâyete konu ihalede 13 adet ihale dokümanı indirildiği, 07.04.2023 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 10.05.2023 onay tarihli ihale komisyonu kararında, sınır değerin 75.094.501,04 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında geçerli teklif veren bir istekliden 11.04.2023 tarihlerinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Kar Asfalt Yol Yapım İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise başvuru sahibi Sya Altyapı İnşaat A.Ş. olduğu görülmüştür. EKAP üzerinden istekliye gönderilen 11.04.2023 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında “ 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 38. maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı ve ekte yer alan açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale iş bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerinizi ve de ekteki iş kalemlerinize /iş gruplarınıza ait analizlerinizin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerinizi 18.04.2023 tarihi saat 17:00`a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi, aksi halde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim. Açıklık Getirilmesi Gereken Hususlar Yapılan değerlendirmede teklif fiyatınız aşırı düşük olarak tespit edilmiştir. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 38. Maddesi uyarınca a- Teklifle ilgili bileşenler ve ayrıntıları imalat sürecinin veya yapım yönteminin ekonomik olması, b- Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c-Yapım işinin özgünlüğü hususları ile bu konudaki açıklamanızı ve ekte yer alan açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin iş bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgelere göre tevsik edilmelidir.” ifadelerine yer verildiği, sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenildiği, bu çerçevede 2 adet iş kalemi/gruplarına ait aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve ekinde ise açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listesi ile analiz formatlarının gönderildiği görülmüştür. Kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamaları, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve ekleri ile ihale üzerinde bırakılan Kar Asfalt Yol Yapım İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan istekli tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarında yer verilen analiz girdilerinin miktarları dikkate alınarak söz konusu tabloda belirtilen miktarlara uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, açıklanması istenilen tüm girdilerin açıklandığı, açıklanan girdilere ilişkin belgelendirmenin yapıldığı, sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun şekilde düzenlendiği, açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterildiği, aynı analiz girdisi içerisindeki benzer iş kalemleri için farklı fiyatların kullanılmadığı, Açıklamalarda yer alan analiz girdileri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış 2023 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, geçmiş yıla ait fiyatların kullanılmadığı görülmüştür. Açıklama istenilmeyen analiz girdilerine 10,00 TL bedel öngörüldüğü, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi 0,01 TL’den daha düşük fiyat teklif edilmediği, Analizlerde aritmetik hata yapılmadığı, açıklanması istenilen iş kalemlerinin analiz toplamının istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen birim fiyatların altında olduğu, analiz fiyatının teklif edilen birim fiyatın üzerinde kalmadığı, İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan istekli tarafından açıklama istenen iş kalemlerine ait analizlerde kullanılan işçilik fiyatlarının (birim fiyat/sa=44,48) ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, işçilik maliyetlerinin fiyat tekliflerine konu edilmediği, İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 1 adet beton parke taşı analiz girdisine ilişkin Kibsaş Karadeniz İnşaat ve Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, analiz girdisine ait fiyat teklifi teklife konu alanda faaliyette bulunan firmadan alındığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin sunulduğu, fiyat teklifinin gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin yer aldığı, Söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenen ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, satış tutarı tespit tutanağına esas faturaların ağırlıklı ortalama fiyatının serbest meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanan EK-O.6 tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama birim fiyatın uyumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) (2023-1. Dönem) son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, Esaslı işçilik gerektiren ve inşaat sahası içerisinde yapılması gerekli olan imalatlar yönünden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılmadığı, Açıklama istenilen nakliye analiz girdisinde yer alan nakliye mesafesine uygun açıklama yapıldığı, istekli tarafından idarece verilen analizdeki nakliye mesafesinin değiştirilmediği, nakliye girdisi için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmadığı, idarece analiz formatında gönderilen nakliye formülü kullanılarak açıklama yapıldığı, Hazır betonun açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer almadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir açıklama yapılmasının gerekmediği, İş makinesinin açıklama istenilen analiz girdisi içinde yer almadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir açıklama yapılmasının gerekmediği, Yakıt girdisine ilişkin yapılan incelemede, Kamu İhale Genel Tebliği’nde motorin özgül ağırlığı ile ilgili herhangi bir ibare bulunmadığı, motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemelerinin dikkate alınacağı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından motorin için litre kg dönüşümünü 0,8200 kg/l - 0,8450 kg/l katsayı aralığını dikkate alarak yaptığı, motorin lt fiyatının EPDK tarafından yayımlanan 06.04.2023 tarihli İstanbul ili, Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda belirtilen 20,405 TL/lt fiyatının önce KDV’den ayrıştırıldığı ve daha sonra kg/lt katsayısının kullanılarak 20,51 TL/kg fiyatına ulaşıldığı, bu rakamın da % 90’ı olan 18,46 TL/kg fiyatının hesaplandığı ve analizlerde bu fiyatın kullanıldığı, dolayısıyla motorin girdisine ilişkin açıklamanın anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu, İNŞ-06 poz numaralı iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer almadığı, dolayısıyla İNŞ-06 poz numaralı iş kalemi ve bu iş kaleminin analiz girdisi içinde yer alan “LNG” ya da “LPG” girdisinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir açıklama yapılmasının gerekmediği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonu; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ayrıca bir isteklinin teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki Tebliğ’de öngörülen yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edileceği, hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan Kar Asfalt Yol Yapım İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde, yukarıda aktarılan mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.