Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/1637 E. , 2024/5825 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2019/1637 Karar No : 2024/5825 Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : ... Bakanlığı Vekili : Av. ... Karşı Taraf (Davacı): ... Turz. Ltd. Şti. Vekili : Av. ... İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : Savu
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/1637 E. , 2024/5825 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2019/1637 Karar No : 2024/5825 Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : ... Bakanlığı Vekili : Av. ... Karşı Taraf (Davacı): ... Turz. Ltd. Şti. Vekili : Av. ... İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Özel amaçlı araç çekiciliği işi ile iştigal eden davacı şirket tarafından, K1 Yetki Belgesinin Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 78. maddesinin 5. fıkrasına istinaden iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 1. Bölge Müdürlüğü kurul kararının iptali istemiyle dava açılmıştır. ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile davalı idare savunmasından, davalı idarece ... tarih ve ... sayılı yazı ile davalı şirkete K1 yetki belgesindeki araçların kayıtlarda taşıt cinsi kısmının sadece Özel Amaçlı Taşıt olarak düzeltilmesi için 90 gün içinde müracaat etmesi halinde şirkete K1 (Ö) yani sadece özel amaçlı taşıtlar için düzenlenne yetki belgesi verileceği, belirtilen süre içinde müracaat edilmediği takdirde yetki belgesinin iptali cihetine gidileceğinin bildirildiği belirtilmekte ise de bahse konu bildirimin davacı şirkete tebliğ edildiğine dair herhangi bir belge sunulmadığı gibi sözkonusu ihtar mahiyetindeki yazının davacıya tebliğ edildiğine ilişkin bir bilgi'nin de bulunmadığı, bu durumda davalı idare tarafından uyarı yazısı niteliğindeki ... tarih ve ... sayılı yazının davacıya tebliğ edilmediği ve bu yüzden söz konusu eksiklikleri düzeltme imkanının tanınmadığı anlaşıldığından, 5 yıllık geçerlilik süresi boyunca 540 takvim gününden fazla K1 yetki belgesinin asgari kapasite şartını sağlamadığından bahisle davacıya ait ... numaralı K1 yetki belgesinin iptal edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 11.06.2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin "Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları" başlıklı 13. maddesinin 8. fıkrasında, "K türü yetki belgeleri için; a) K1 yetki belgesi için başvuran gerçek kişilerin, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş eşya taşımaya mahsus özmal taşıtlarla en az 25 ton taşıma kapasitesine ve 10.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır. b) K1 yetki belgesi için başvuran kooperatifler dahil tüzel kişilerin, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş eşya taşımaya mahsus özmal taşıtlarla en az 75 ton taşıma kapasitesine ve 10.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır. c) K2 yetki belgesi için başvuranların, ticari veya hususi olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 1 adet eşya taşımaya mahsus özmal taşıta sahip olmaları şarttır. ç) K3 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş eşya taşımaya mahsus özmal taşıtlarla en az 30 ton taşıma kapasitesine ve 5.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır." kuralına; aynı maddenin 17. fıkrasınada, "Oto kurtarıcı, lastik tekerlekli vinç, para/altın gibi değerli kağıt/maden taşıyan zırhlı ve benzeri özel amaçlı taşıtla/taşıtlarla K1 yetki belgesi almak isteyenlerden tonaj bakımından asgari kapasite şartı aranmaz. Bu şekilde K1 yetki belgesi alan kişilerin taşıt belgelerine başka cins taşıt kaydedilebilmesi için tonaj bakımından asgari kapasite şartının sağlanması zorunludur." kuralına yer verilmiş, "İptal" başlıklı 78. maddesinde ise "(1) Yetki belgesi sahiplerinin, faaliyetleri esnasında bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen kişiler hakkında uyuşturucu ve silah kaçakçılığı, kaçak insan taşımacılığı veya ticareti suçları ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar nedeniyle yargı organları tarafından verilmiş ve kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunması halinde; yetki belgeleri iptal edilir. (2) 15 inci maddenin beşinci fıkrasına göre yapılan inceleme ve araştırma sonucunda, beyan edilen bilgiler ve verilen belgelerden herhangi birinin yanlış, yanıltıcı, tahrif edilmiş veya sahte olarak verilmek suretiyle haksız yetki belgesi alındığının veya yenilendiğinin veya değiştirildiğinin tespit edilmesi halinde, yetki belgesi iptal edilir. Bu iptal işlemi, bilgi için, gerekçesiyle birlikte ilgili yetki belgesi sahibine, ilgililer hakkında gerekli kanuni işlemin yapılması için de, durum ilgili Cumhuriyet Savcılığına bildirilir. (3) 20 nci maddenin birinci veya ikinci fıkralarına aykırı hareket edenlerin yetki belgeleri iptal edilir. (4) 22 nci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi veya (c) bendi gereği 1 yıl içinde bu Yönetmelikte öngörülen şartların sağlanamaması halinde yetki belgesi iptal edilir. (5) 23 üncü maddenin; a) Birinci fıkrasının (c) bendine göre Bakanlığa süresi içinde bildirimde bulunması gerektiği halde bildirimde bulunmayarak asgari kapasiteyi aynı bentte öngörülen 60 günlük süre içinde sağlamadığı tespit edilen yetki belgesi sahipleri için geçici durdurma işlemi tesis olunmadan yetki belgeleri doğrudan iptal edilir. b) Birinci fıkrasının (b) veya (ç) bentlerine aykırı hareket edenlerin yetki belgeleri iptal edilir. (6) 43 üncü maddenin yirmibirinci fıkrasındaki yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bakanlığın bilgisi olduğu tarihten itibaren yetki belgesi iptal edilir. (7) 76 ncı maddeye göre verilen ve veriliş tarihinden itibaren 90 gün içinde kaldırılmadığı için kalıcı hale gelen uyarmaların toplam sayısı 50 adede ulaşınca ilgilinin yetki belgesi iptal edilir. (8) 77 nci maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde faaliyetleri 30 gün süreyle geçici olarak durdurulan yetki belgesi sahipleri, bu 30 günlük süre zarfında da noksanlıklarını gidererek asgari kapasitelerini tamamlamazlar ise yetki belgeleri iptal edilir. (9) Yetki belgesi sahibinin faaliyeti esnasında, yetki belgesi alma şartlarından herhangi birini kaybetmesi ve bu konuda, bu Yönetmelikte bir süre öngörülmemiş olması halinde, kaybedilen şartın veya şartların giderilmesi veya tamamlanması için Bakanlıkça 60 gün beklenir. Bu 60 günlük süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde yetki belgesi iptal edilir. (10) İptal işlemleri, iptal işleminin ilgili yetki belgesi sahibine bildirim tarihini takip eden otuzuncu günde yürürlüğe girer." hükümleriyle yetki belgesi iptal nedenleri açıklanmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait K1 yetki belgesinin belgenin verildiği 19/03/2012 tarihinde tonaj bakımından asgari kapasite şartı aranılmadan yenileme işlemi yapıldığı, davalı idarece ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirkete K1 yetki belgesindeki araçların kayıtlarda taşıt cinsi kısmının sadece Özel Amaçlı Taşıt olarak düzeltilmesi için 90 gün içinde müracaat etmesi halinde şirkete K1 (Ö) yani sadece özel amaçlı taşıtlar için düzenlenne yetki belgesi verileceği, belirtilen süre içinde müracaat edilmediği takdirde yetki belgesinin iptali cihetine gidileceğinin bildirildiği, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 78. maddesinin 5. fıkrasına istinaden davacının yetki belgesinin 5 yıllık geçerlilik süresi boyunca 540 takvim gününden fazla K1 yetki belgesinin asgari kapasite şartını sağlamadığından bahisle davacıya ait 19/03/2017 tarihine kadar geçerli olan ... numaralı K1 yetki belgesinin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine de sözkonusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinde, K1 yetki belgesi için başvuran tüzel kişilerden, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş eşya taşımaya mahsus özmal taşıtları için belirlenen asgari taşıma kapasitesini sağlamaları zorunlu tutulmuş; bununla birlikte, oto kurtarıcı, lastik tekerlekli vinç, para/altın gibi değerli kağıt/maden taşıyan zırhlı ve benzeri özel amaçlı taşıtla/taşıtlarla K1 yetki belgesi almak isteyenlerden tonaj bakımından asgari kapasite şartı aranmayacağı belirtilerek asgari kapasite şartından istisna tutulan taşıtlar sayılmıştır. Uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait araçların ruhsatında "özel amaçlı (kurtarıcı)", davalı idare tarafından düzenlenen 20.03.2012 tarihli taşıt belgesinde de "özel amaçlı taşıt kamyon" ifadelerinin yer aldığı görülmekte olup, davacı şirketin tonaj bakımından asgari kapasite şartından istisna tutulan oto kurtarıcı niteliğindeki taşıtlar ile eşya/yük taşıma faaliyetinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, asgari kapasite şartını sağlamadığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Öte yandan, yetki belgelerinin iptal sebepleri anılan yönetmeliğin 78. maddesinde tek tek sayılmış olup, sayılan iptal nedenleri olmaksızın davalı idarece ... tarih ve ... sayılı yazı ile "davacı şirkete ait araçların kayıtlarda taşıt cinsi kısmının sadece Özel Amaçlı Taşıt olarak düzeltilmesi için 90 gün içinde müracaat etmediği takdirde yetki belgesinin iptali cihetine gidileceği" yönündeki davacıya yapılan bildirime itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalının temyiz isteminin reddiyle ... İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibariyle hukuka uygun bulunan ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçesiyle onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15(onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 12/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.