TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR SELMA ERTA BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/6818) Karar Tari hi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/6818 : 26/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: Sermin BiRTANE SelmaERTAS Av. Yasemin KUTLUG I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tibbi ihmal sonucu dogum s1rasmda 9ocukta kahc1 bir sakathga yol a9ilmas1 nedeniyle maddi ve manev
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR SELMA ERTA BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/6818) Karar Tari hi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/6818 : 26/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: Sermin BiRTANE SelmaERTAS Av. Yasemin KUTLUG I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tibbi ihmal sonucu dogum s1rasmda 9ocukta kahc1 bir sakathga yol a9ilmas1 nedeniyle maddi ve manevi varhgm korunmas1 hakkmm; yarg1lamanm uzun surmesi nedeniyle makul surede yargilanma hakkmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 16/4/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . 5. Bolum Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. 6. Ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi i9in Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk , ba vuru hakkmda goru bildirilmeyecegini belirtmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 8. Ba vurucu 27/7/2005 tarihinde Haydarpa a Numune Ara t1rma ve Egitim Hastanesi Kadm Hastahklan ve Dogum Kliniginde dogum yapm1 ve bir erkek bebek dunyaya getirmi tir. Bebegin dogumu asistan doktorlar tarafmdan normal yolla 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6818 : 26/12/2018 ger9ekle tirilmi ve dogum kilosu 4.180 gr. olarak belirlenmi tir. Dogumun hemen sonrasmda 9ocuk doktoru tarafmdan yap1lan muayenede bebegin sag kolunda dogumsal braksial paralizi ( omuz tak1lmasma bagh sinir zedelenmesi) te hisi konulmu tur. 9. 3/8/2005 ile 11/12/2006 tarihleri arasmda Marmara -Oniversitesi Tip Fakiiltesinde bebegin fizik tedavisi; 11/12/2006 tarihinde de Ortopedi Cerrahi Poliklinigine sevki yapilm1 tir . Ancak Marmara -Oniversitesi Tip Fakultesi tarafmdan ailenin Ortopedi Cerrahi Poliklinigine gitmedigi ve 11/12/2006 tarihinden sonra tedavi i9in muracaat etmedigi bildirilmi tir. 10. Ba vurucu 23/3/2006 tarihinde Saghk Bakanhgma muracaat ederek doktor hatas1 nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmu tur. 11. Bu talebin reddi uzerine ba vurucu 4/9/2006 tarihinde istanbul 8. idare Mahkemesinde (Mahkeme) Saghk Bakanhg1 aleyhine maddi ve manevi tazminat talebiyle dava a9m1 tir. 12. Mahkeme, konu hakkmda Adli Tip Kurumundan (ATK) bilirki i raporu alm1 tir. ATK'nm 9/1/2009 tarihli raporunda, Haydarpa a Numune Ara tlrma ve Egitim Hastanesi Kadm Hastahklan ve Dogum Klinik Sefi ile dogumu ger9ekle tiren asistan doktorlann ifadelerinin yanmda tibbi belgelere de yer verilmi tir. Soz konusu tibbi belgeler ve ifadelerde ba vurucunun dogum sancilanyla Hastaneye muracaat ettigi, yap1lan ultrasonografik ol9umlerde tahmini fetal agirhgm 3.600 gr. ol9uldugu, hastanm pelvis muayenesinin doguma uygun oldugu ve bebegin ba geli i ile normal pozisyonda geldigi gorulerek klinik uzmam doktor tarafmdan normal dogum yaptmlmasmm uygun bulundugu ifade edilmi tir. 13. ATK'nm soz konusu raporunda bebegin normal doguma birak1lmasmm tip kurallanna uygun oldugu, bebegin yaralanmasmm omuz takilmasmdan kaynakland1g1 ve bu durumun normal dogumun bir komplikasyonu olarak ortaya 91ktig1, boyle bir komplikasyonun ongorulemeyecegi, dogum sonrasmda uygulanan fizik tedavinin tip kurallanna uygun oldugu bildirilmi tir. 14. Mahkeme 30/10/2009 tarihinde davay1 reddetmi tir. Karar gerek9esinde ATK'dan alman bilirki i raporuna taraflarca itiraz edilmedigi, raporun Mahkeme tarafmdan da yeterli bulundugu belirtilmi tir. Kararda, bebegin kolunda meydana gelen sakathgm olu umunda idarenin ve personelinin sorumlulugunu gerektirecek hatah bir uygulama bulunmad1g1, bu durumda idarenin hizmet kusurundan soz edilemeyecegi ve tazminat odemekle sorumlu tutulamayacag1 ifade edilmi tir. 15. Soz konusu karar Dam tay Onbe inci Dairesinin 6/5/2014 tarihli karanyla onanm1 tir. Karar duzeltme istemi aym Dairenin 29/1/2015 tarihli karanyla reddedilmWir. 16. Nihai karar ba vurucu vekiline 17/3/2015 tarihinde teblig edilmi tir. 17. 16/4/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunulmu tur. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6818 : 26/12/2018 IV. iLGiLi HUKUK A. Ulusal Hukuk 18. 6/1/1982 tarihli ve 2577 say1h idari Yargilama Usulu Kanunu'nun 2. maddesinin (1) numarah fikrasmm ilgili k1sm1 oyledir: "jdari dava tiirleri $Unlardzr : b) jdari eylem ve i$lemlerden dolayz ki$isel haklarz dogrudan muhtel olanlar tarafindan ar;zlan tam yargz davalarz, 19. Anayasa Mahkemesi, yarg1lamalann makul surede sonrn;landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge ; veya eksik icra edildigi ya da hi ; icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle tirilen bireysel ba vurulara ili kin olarak Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonu Ba kanhgma (Tazminat Komisyonu) ba vuru imkanmm getirilmesine ili kin mevzuata onceki i9tihadmda yer vermi tir (Ferat Yiiksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018, 11-14). B. Uluslararas1 Hukuk 20. Avrupa insan Haklan Sozle mesi'nin (Sozle me) "Ozel ve aile hayatma saygz hakkz" kenar ba hkh 8. maddesinin (1) numarah fikras1 oyledir: "(l) Herkes ozel ve aile hayatzna, konutuna ve yazz$maszna saygz gosterilmesi hakkzna sahiptir." 21. A vrupa insan Haklan Mahkemesi (AiHM), ki ilerin fiziksel ve ruhsal butunluklerinin korunmas1, kendilerine uygulanan tedaviye dahil olmalan, bu hususta nza gostermeleri ve maruz kald1klan saghk risklerini degerlendirmelerine yard1mc1 olan bilgilere eri imlerinin Sozle me'nin 8. maddesi kapsam1 i9erisinde yer ald1gm1 kabul etmektedir (Trocellier /Fransa (k.k.), B. No: 75725/01, 5/10/2006; jc[al Karakoca ve Hiiseyin Karakoca /Tiirkiye (k.k.), B. No: 46156/11, 21/5/2013). 22. AiHM kararlanna gore devletler -ister kamu isterse ozel saghk kurulu lan tarafmdan yerine getirilsin- saghk hizmetlerini hastalann ya amlan ile fiziksel ve ruhsal butunlugunun korunmasma yonelik gerekli tedbirlerin almabilmesini saglayacak ekilde duzenlemek zorundadir (Vo/Fransa [BD], 53924/00, 8/7/2004, 90; Calvelli ve Cigliodtalya [BD], 32967 /96, 17/1/2002, 51; jc[al Karakoca ve Hiiseyin Karakoca /Tiirkiye ). 23. AiHM'e gore taraf devletler, uygulanmas1 planlanan tibbi i lemin ongorulebilir sonu9lan hakkmda doktorlann hastalara onceden bilgi vermelerini saglayacak gerekli duzenleyici tedbirleri almak zorundadir . Bunun bir sonucu olarak hastanm onceden bilgilendirilmesi soz konusu olmadan ongorulebilir nitelikte bir riskin ortaya 91kmas1 durumunda ilgili devlet hastaya bilgi verilmemesinden dogrudan sorumlu tutulabilmektedir (Serif Geceku u /Tiirkiye (k.k.), B. No: 28870/05, 25/5/2010; Trocellier /Fransa). 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6818 : 26/12/2018 24. Tibbi bir hatamn ve hastane hizmetlerindeki eksikliklerin sorumlulugunun Sozle me'nin 8. maddesi kapsammda dogrudan devlete atfedilmesi i9in yeterli olup olmamas1 hususunda AiHM, farkh tibbi bilirki i raporlannda ve hatta i ; yarg1 organlannm kararlannda her ttirlti t1bbi hata ve ihmalin ihtimal d1 1 buakild1g1 bir davada (Yardzmcz /Turkiye, B. No: 25266/05, 5/1/2010, 59) her haliikarda bu sonu9lan sorgulamanm veya sahip oldugu tibbi bilgilerden hareketle bilirki ilerin vard1g1 sonu9lann dogrulugu hakkmda tahminlere dayah olarak fikir yiiriitmenin gorevleri arasmda olmad1gma i aret etmi tir (Tysiqc/Polonya, B. No: 5410/03, 20/3/2007, 119, Yardzmcz /Turkiye, 59 ). V. iNCELEME VE GEREK(:E 25. Mahkemenin 26/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: A. Ki inin Maddi ve Manevi Varhg1m Koroma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 26. Ba vurucu, dogumun sezaryenle yap1lmas1 gerekirken hatah te his ile normal yollarla yap1lmasma karar verilmesi, aynca uzman personel tarafmdan yap1lmamas1 nedeniyle bebegin sag kolunda ve elinde sakathk meydana geldigini belirtmi ve bu nedenlerle saghkh ya am hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti tiir. 2. Degerlendirme 27. iddianm degerlendirilmesinde dayanak almacak Anayasa'nm "Ki$inin dokunulmazlzgz, maddi ve manevi varlzgz " kenar ba hkh 17. maddesinin birinci fikras1 oyledir: "Herkes, ya ama, maddfve manevfvarlzgznz koruma ve geli tirme hakkzna sahiptir." 28. Anayasa'nm 56. maddesinin ti ;tincti fikras1 oyledir: "Devlet, herkesin hayatznz, beden ve ruh saglzgz ir;inde siirdiirmesini saglamak ; insan ve madde giiciinde tasarruf ve verimi artzrarak , i birligini gerr;ekle tirmek amaczyla saglzk kurulu larznz tek elden planlayzp hizmet vermesini diizenler." 29. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 30. Anayasa'nm 17. maddesinin birinci fikrasmda, herkesin maddi ve manev1 varhgm1 koruma ve geli tirme hakkma sahip oldugu belirtilmekte olup soz konusu dtizenleme, Sozle me'nin 8. maddesi 9er9evesinde ozel hayata sayg1 hakk1 kapsammda gtivence altma alman fiziksel ve zihinsel btitiinliigtin korunmas1 hakkma kar 1hk gelmektedir. 31. Anayasa Mahkemesi daha onceki kararlannda, kas1t soz konusu olmaks1zm hekim kusuru nedeniyle vticut btitiinliigtintin zarar gordtigti eklindeki tibbi ihmale dair ikayetleri Anayasa'nm 1 7. maddesinin birinci fikrasmda dtizenlenen ki inin maddi ve manevi varhg1m koruma hakk1 kapsammda incelemi tir (Melahat Sonmez, B. No: 2013/7528, 9/9/2015; Ahmet Sevim, B. No: 2013/474, 9/9/2015; Hilmi Duzguner, B. No: 2014/9690, 11/5/2017). 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6818 : 26/12/2018 32. Amlan kararlar dogrultusunda somut olayda ba vurucunun t1bbi ihmale dayah tiim ikayetlerinin Anayasa'nm 17. maddesinin birinci fikrasmda diizenlenen ki inin maddi ve manevi varhgm1 koruma hakk1 kapsammda incelenmesi gerekmektedir. a. Kabul Edilebilirlik Yoniinden 33. A91k9a dayanaktan yoksun olmad1g1 ve kabul edilemezligine karar verilmesini gerektirecek ba ka bir neden de bulunmad1g1 anla 1lan ki inin maddi ve manevi varhgm1 koruma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm kabul edilebilir olduguna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yoniinden i. Genel ilkeler 34. Anayasa'nm 17. maddesinin birinci fikrasmda herkesin maddi ve manevi varhgm1 koruma ve geli tirme hakkma sahip oldugu belirtilmektedir. Bu kapsamda amlan Anayasa hiikmu ile ki inin maddi ve manevi varhgmm butiinlugu gerek kamusal yetkilerle donatilm1 ki ilerin gerekse ozel ki ilerin mudahalelerine kar 1 guvence altma almm1 tlf (Ozkan $en, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 40). 35. Anayasa'nm 17. maddesinin amac1, esas olarak bireylerin maddi ve manevi varhgma kar 1 devlet tarafmdan yap1labilecek keyfi mudahalelerin onlenmesidir. Bunun yam s1ra devletin tibbi mudahaleler nedeniyle ki ilerin maddi ve manevi varhgm1 etkili olarak koruma ve maddi ve manevi varhgma sayg1 gosterme eklinde pozitif yukumlulugu de bulunmaktadir (Ahmet Acarturk, B. No: 2013/2084, 15/10/2015, 49). Nitekim Anayasa'mn 56. maddesinde de belirtildigi uzere pozitif yukumluluk, saghk alanmda yurutiilen faaliyetleri de kapsamaktadir (jlker Ba er ve digerleri, B. No: 2013/1943, 9/9/2015, 44). 36. Devlet, bireylerin ya am hakk1 ile maddi ve manevi varhklanm koruma hakk1 kapsammda ister kamu isterse ozel saghk kurulu lan tarafmdan yerine getirilsin saghk hizmetlerini hastalann ya amlan ile maddi ve manevi varhklannm korunmasma yonelik gerekli tedbirlerin almabilmesini saglayacak ekilde duzenlemek zorundadir (Ahmet Acarturk, 51 ). 37. ilke olarak tibbi ihmallere ili kin ikayetler konusunda temel ba vuru yolu, hukuki sorumlulugu tespit adma takip edilecek olan hukuk veya idari tazminat davas1 yoludur (Nail Artw;, B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 38). 38. Maddi ve manevi varhg1 koruma hakk1 kapsammda hukuki sorumlulugu ortaya koymak adma adli ve idari yarg1da a91lacak tazminat davalannm makul derecede dikkatli ve ozenli inceleme artm1 yerine getirmesi gerekmektedir. Derece mahkemelerinin bu tiir olaylara ili kin yarg1lamalarda Anayasa'nm 17. maddesinin gerektirdigi seviyede derinlik ve ozenle bir inceleme yap1p yapmad1klannm ya da ne ol9ude yaptiklannm da Anayasa Mahkemesi tarafmdan degerlendirilmesi gerekmektedir. Zira derece mahkemeleri tarafmdan bu konuda gosterilecek hassasiyet , yururlukteki yarg1 sisteminin daha sonra ortaya 91kabilecek benzer hak ihlallerinin onlenmesinde sahip oldugu onemli rolun zarar gormesine engel olacaktlf (Yasin ()ldzr, B. No: 2013/8147, 14/4/2016, 57;Tevfik Gayretli, B. No: 2014/18266 , 25/1/2018, 32). 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6818 : 26/12/2018 39. Diger taraftan belirtmek gerekir ki olaylann olu umuna ili kin delillerin degerlendirilmesi oncelikle idari ve yarg1sal makamlann odevidir. Ba vuru dosyasmda bulunan tibbi bilgi ve belgelerden hareketle bilirki ilerin vard1g1 sonrn;lann dogrulugu hakkmda fikir yilrlitmek Anayasa Mahkemesinin gorevi degildir (Mehmet ;olakoglu, B. No: 2014/15355, 21/2/2018). Ancak ki inin maddi ve manevi varhg1m koruma hakk1 kapsammda yerine getirmek zorunda oldugu usul yiikiimliiliiklerinin somut olayda yerine getirilip getirilmediginin nesnel bir ekilde degerlendirilmesi i9in ilgili anayasal kurallar baglammda derece mahkemelerinin kendilerine tanmm1 takdir yetkileri 9er9evesinde hareket edip etmediklerinin denetlenmesi gerekir. Bu baglamda miidahaleyi hakh gostermek i9in one siirlilen gerek9elerin ilgili ve yeterli olup olmad1g1 incelenmelidir (Murat Atzlgan, B. No: 2013/9047, 7/5/2015 44). 40. Bu baglamda derece mahkemelerinin gerek9eleri, taraflann kanun yoluna ba vuru imkamm etkili ekilde kullanabilmesini saglayacak surette aynntih olarak ortaya konulmah; ula 1lan sonu9lar yeterli a91khktaki bilimsel gorii ve raporlar gibi somut, nesnel verilere dayandmlmahdir (Murat Atzlgan, 45). ii. ilkelerin Olaya Uygulanmas1 41. Anayasa Mahkemesi yukanda deginilen Anayasa'nm 17. maddesi kapsammda devlete dii en pozitif yiikiimliiliiklerin somut olay baglammda yerine getirilip getirilmedigini denetlemek durumundadir (Tevfik Gayretli, 36). Bu sebeple ba vuruya konu olay, devletin ki inin maddi ve manevi varhgm1 koruma ve geli tirme hakkma ili kin pozitif yiikiimliiliigii kapsammda incelenmi tir. 42. Somut olayda dogumun hemen bitiminde 9ocuk doktoru tarafmdan muayene edilen bebegin kolunda sinir zedelenmesi oldugu tespit edilmi ve tedaviye ba lanm1 tlf . Dolay1s1yla dogum oncesi ve dogum esnasmda oldugu kadar dogum sonrasmda da ba vurucu annenin ve bebeginin doktor gozetiminde ve miidahalesi altmda bulundugu anla 1lmaktad1r. 43. Ba vurucunun olaya dair ikayetleri sezaryen yontemi uygulanmas1 gerekirken dogumun normal yontemle ger9ekle tirilmesi sebebiyle 9ocukta sakathk meydana geldigi noktasmda toplanm1 tlf. Ancak mevcut bilirki i raporunda ve doguma ili kin geli melerin takip edildigi t1bbi kay1tlarda dogumun riskli olarak gorlilen dogumlar arasma girdigine dair bir bulguya yer verilmedigi, ba vurucunun dogum verileri dikkate almarak normal dogum yonteminin benimsenmesinin tip kurallanna uygun oldugunun bildirildigi gorlilmektedir. 44. Somut olayda tazminat davasmm reddine ili kin hiikme esas alman bilirki i raporunda taraflann iddialanna ve diizenlenen tibbi belgelerdeki bulgulara yer verilmi ve sonu9 olarak bebegin normal doguma b1rakilmasmm tip kurallanna uygun oldugu, bebegin yaralanmasmm omuz takilmasmdan kaynakland1g1 ve bu durumun normal dogumun bir komplikasyonu olarak ortaya 91ktig1, boyle bir komplikasyonun onceden bilinemeyecegi bildirilmi tir. Mahkeme tarafmdan da bilirki i raporuna dayamlarak davanm reddine karar verilmi tir. 45. Buna gore derece mahkemesince yap1lan yarg1lamada tibbi ihmal iddialannm ara tmlmas1 ve durumun a91khga kavu turulmas1 i9in alman uzman bilirki i raporunda yeterli somut bulgu ve tespitlere yer verilerek ba vurucunun iddialannm aynntih bir bi9imde tart1 ild1g1 ve kar 1land1g1 gorlilmektedir . 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6818 : 26/12/2018 46. Y arg1lama surecinde bir avukat tarafmdan temsil edilen ba vurucunun bilirki i raporuna ve kararlara kar 1 kanuni yollara ba vurma imkammn bulundugu ve bu surette me ru 91karlannm korunmas1 i9in soz konusu davaya gerekli oldugu ol9ude etkili katihmmm sagland1g1 , dava dosyasm1 inceleyip aynca bilgi ve belge sunabildigi, toplanan delillerden haberdar edildigi anla 1lmaktad1r. 4 7. Sonu9 olarak ba vurucunun ileri surdugu iddialar hakkmda alman A TK raporuna dayamlarak verilen derece mahkemesi karan, konuyla ilgili ve yeterli bir gerek9e i9ermektedir. Bu durumda uyu mazhgm 9ozumu i9in esash olan iddialann derece mahkemelerince Anayasa'nm 17. maddesinin gerektirdigi ozen ve derinlikte incelendigi anla 1lmaktad1r. Somut olay bakimmdan kamu makamlannm pozitif yukumluluklerini yerine getirilmedigi soylenemeyeceginden ki inin maddi ve manevi varhgmm korunmas1 hakkmm ihlal edilmedigi sonucuna vanlm1 t1r. 48. A91klanan gerek9elerle Anayasa'nm 17. maddesinde guvence altma ahnan ki inin maddi ve manevi varhgmm korunmas1 hakkmm ihlal edilmedigine karar verilmesi gerekir. B. Makul Siirede Y argilanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 49. Ba vurucu, davanm a9ild1g1 4/9/2006 tarihinden karar duzeltme talebinin reddedildigi 29/1/2015 tarihine kadar uzun suren yarg1lama nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm guvencelerinden olan makul surede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmu tur. 2. Degerlendirme 50. 1/7/2018 tarihli ve 30495 say1h Resmi Gazete'de yay1mlanarak yururluge giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 say1h Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say1h A vrupa insan Haklan Mahkemesine Yapilm1 Baz1 Ba vurulann Tazminat Odenmek Suretiyle c;::ozumune Dair Kanun'a ge9ici madde eklenmi tir. 51. 6384 say1h Kanun'a eklenen ge9ici maddeye gore yargilamalarm uzun surmesi ve yarg1 kararlarmm ge9 veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi ikayetiyle Anayasa Mahkemesine yapilan ve bu maddenin yururluge girdigi tarih itibanyla Anayasa Mahkemesi onunde derdest olan bireysel ba vurularm ba vuru yollannm tuketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karannm tebliginden itibaren u9 ay i9inde yap1lacak muracaat uzerine Tazminat Komisyonu tarafmdan incelenmesi ongorulmu tur. 52. Anayasa Mahkemesi Ferat Yuksel karannda; yargilamalann makul surede sonu9landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edildigi ya da hi9 icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle tirilen bireysel ba vurulara ili kin olarak Tazminat Komisyonuna ba vuru imkammn getirilmesine ili kin yolu, ula 1labilir olma, ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesinin bulunup bulunmad1g1 yonlerinden inceleyerek etkililigini tart1 m1 t1r (Ferat Yuksel, 26). 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/6818 : 26/12/2018 53. Ferat Yuksel karannda ozetle; amlan ba vuru yolunun ki ileri mali kulfet altma sokmamas1 ve ba vuruda kolayhk saglamas1 nedenleriyle ula 1labilir oldugu, duzenleni ekli itibanyla ihlal iddialanna makul bir ba an ans1 sunma kapasitesinden mahrum olmad1g1 ve tazminat odenmesine imkan tammas1 ve/veya bu mumkun olmad1gmda ba ka turlu telafi olanaklan sunmas1 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim saglama imkanma sahip oldugu hususunda degerlendirmelerde bulunulmu tur (Ferat Yuksel, 27-34). Bu gerek9eler dogrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk baki ta ula ilabilir olan ve ihlal iddialanyla ilgili ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesi oldugu gorulen Tazminat Komisyonuna ba vuru yolu tuketilmeden yapilan ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mayacag1 sonucuna vararak ba vuru yollannm tuketilmemi olmas1 nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi tir (Ferat Yuksel, 35, 36). 54. Mevcut ba vurunun bu k1sm1 yonunden soz konusu karardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 55. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm ba vuru yollannm tuketilmemi olmasi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1.Ki inin maddi ve manevi varhgm1 koruma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn KABUL EDiLEBiLiR OLDUGUNA, 2. Makul surede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollannm tuketilmemi olmasi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Anayasa'nm 17. maddesinde guvence altma alman ki inin maddi ve manev1 varhgm1 koruma hakkmm iHLAL EDiLMEDiGiNE, C. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA, D. Karann bir omeginin Adalet Bakanhgma GONDERiLMESiNE 26/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Mumtaz AKINCI Dye Muarnmer TOP AL Dye M. EminKUZ Dye R1dvan GDLE ; 9