2025/1171233 İhale Kayıt Numaralı "24 AYLIK MALZEMELİ YEMEK HAZIRLAMA, DAĞITIM VE SONRASI HİZMETLERİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Zirve Toplu Yem. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Konya Beyşehir Devlet Hastanesi Başhekimliği, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1171233 İhale Kayıt Numaralı “ 24 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Konya Beyşehir Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 08.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 24 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” ihalesine ilişkin olarak Zirve Toplu Yem. Ltd. Şti. nin 03.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.10.2025 tarih ve 196493 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2041 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş.nin ihalede istenen yeterlik kriterlerini karşılayamadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; 1- Birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olarak sunulmadığı, aritmetik hata yapıldığı, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile yazılışlarının birbirine uyumlu olmadığı, işçilik hesabında hata yapıldığı, işçiliğin dışında %4 sözleşme giderlerinin altında bedel teklif edildiği, 2- İşletme kayıt belgesinde belirtilen faaliyet konusunun İdari Şartname’de belirtilen faaliyet konularına uygun olmadığı, 3- Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu hususuna ilişkin olarak; - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) hatalı olarak sunulduğu, söz konusu tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluk olduğu, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği, - Açıklama kapsamında sunulan “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”ndeki ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen oranlar (0,80-0,95) arasında olmadığı, - İlan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay ve bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile belgelendirme yapılabileceği, ancak söz konusu istekliler tarafından bu kapsamda yapılan açıklamaların uygun olmadığı, - Maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (EK-O.7); maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda; ihalede kullanılması öngörülen mamul/malın en az yarısı kadar alım yapılmadığı, satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda; ihalede kullanılması öngörülen mamul/malın en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı, - EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Tebliği açıklamalarına göre hazırlandığı, istekli tarafından sunulan “Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın 7’nci maddesinde “fatura bilgileri tablosu”nun bulunmadığı, söz konusu tutanakta ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer almadığı, “alıcı” firmaya ilişkin bilgilerin bulunmadığı, alıcı firma bilgileri yerine ihaleye katılan ilgili isteklinin bilgilerinin fatura bilgileri tablosuna yazıldığı, ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç ay içerisinde satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’sini kapsamadığı, ilgili belgeye tarih ve sayı verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca ilgili meslek mensubuna ait “faaliyet belgesi”nin sunulmadığı, - Toplu fiyat teklifi verildiği, genel nitelikli yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği, örnek menü malzeme giderlerine ilişkin mükerrer açıklama sunulduğu, - Maliyet ve/veya satış tutarı tespit tutanağına konu edilen mal ve hizmetler ile açıklama yapılan iş kalemlerinin farklı olduğu ve içerik olarak uyuşmadığı, teklif edilen birim fiyatların idarece belirlenen birim fiyatlarla örtüşmediği, - Satış tutarı tespit tutanağı veya maliyet tutarı tespit tutanağının hatalı düzenlendiği, tutanaklarda meslek mensubu bilgileri, imza, kaşe, yasal defter bilgileri, fatura bilgileri, fatura örneklerinin eksik ya da hiç bulunmadığı, tutanakların tüm sayfalarında imza ve kaşe bulunmadığı, fiyat tekliflerinin Teknik Şartname’deki ürünler için verilip verilmediğinin belli olmadığı, tutanaklarda vergi beyannamesine ilişkin açıklama kısmında vergi beyannamesi döneminde hata bulunduğu, fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, fiyat teklifi ve tutanakların firma yetkilileri tarafından imzalanmadığı, yemek faaliyet konusu olmayan firmadan alınan fiyat teklifinin geçersiz sayılması gerektiği, fiyat tekliflerinin ekinde sunulan satış/maliyet tutarı tespit tutanakları ekinde mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir belgeler (ticaret sicil gazetesinin aslı ya da onaylı sureti) ile tutanağı imzalayanın noter tasdikli imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin, şirketlerin faaliyet konusunu gösterir ticaret sicil gazetesinin sunulmadığı, fiyat teklifi yöntemiyle yapılan açıklamalarda ağırlıklı ortalama birim satış tutarının teklif edilen bedelin %80’inin altında olduğu, alış veya satış faturalarında gösterilen gıda ürünlerinin süt yağ oranı, süt oranı, meyve oranı, ürün cinsi ve istenilen ürün paket gramajlarının ihalede istenen özellikleri haiz olmadığı, - Kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olmadığı, önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama sunulduğu, fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, - Ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla ülke çapındaki ticaret odalarının 2024 yılının tamamında geçerli olan fiyat tarifelerinin kullanıldığı, ancak söz konusu fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan (ihale tarihi hariç) fiyatlar olmadığı, - İstekli tarafından yapılan açıklamalarda hesaplama hatası olduğu, teklif edilen tutarlar ile aşırı düşük teklif açıklamasındaki rakamların uyuşmadığı, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ispatlanmaksızın fiyat tekliflerinin kullanıldığı, - Fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların aşırı düşük teklif fiyatını tevsik edebilmek amacıyla hileli şekilde aşırı düşük teklif açıklaması tarihinden sonra kesildiği, - Borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunulması gerekirken, mevzuatta belirlenen tarihlerden daha eski bültenlerin kullanılması suretiyle açıklama yapıldığı, - Örnek yemek ve kahvaltı menülerinde yer alan yemeklerin içeriğindeki “aşurelik buğday, bulgur, dolma biber, domates, elma, havuç, karpuz, kırmızı mercimek, küp şeker, eritme peynir, dil peyniri, tuzsuz dil peyniri, simit, poğaça, milföy hamuru, tuzsuz beyaz peynir, tuzsuz zeytin, piknik bal 20 gr, paket üçgen krem peynir 25 gr, paket krem beyaz peynir 20 gr, piknik reçel 20 gr, piknik tereyağı 15 gr, salatalık, toz şeker ve yeşil mercimek” ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, anılan ürünlerin tümü için açıklama yapılmadığı, - Ceviz içi birim fiyatlarının tevsiki için ticaret borsa bültenlerinde yer alan “ceviz” birim fiyatının kullanıldığı, - Yemeklerin içeriğinde bulunan kırmızı etin (dana eti) “kemiksiz dana eti” olması gerekirken, örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki “dana eti ”ürününün “dana eti (karkas)” veya salt “dana eti” ürünü üzerinden açıklandığı, - EK-3 Gıda ve Temizlik Malzemeleri başlığı altında, “alınan süt 1/1 ve 1/5 lik sütler tam yağlı ve yarım yağlı inek sütü olacaktır” , “Yoğurt yağı miktarı %3 olacaktır”, “Süt asidi cinsinden asitliği 0,8 den az veya 1,6 dan çok olmayacaktır”, “Hastane idaresi isteğine göre tam ya da yarım yağlı olarak istenebilir”, “Ayran yağ oranı en az %1,5 süt yağı içermelidir”, “Taze kaşar peynirinin süt yağı miktarı kütlece en az %45 olacaktır”, “Piknik tereyağı” için “Süt yağı en az %82 olacaktır”, “Reçellerin meyve oranı en az %45 olacaktır”, “Piknik bal” için “Alınacak bal 20 gr lık ambalajlarda ekstra sınıf çiçek/salgılı süzme balı olacaktır”, “Sofralık zeytin” için “Alınacak zeytinler siyah zeytin, yeşil zeytin ve tuzsuz siyah zeytin olacaktır. Siyah zeytin Gemlik, Yeşil zeytin Ayvalık/Edremit/Domat cinsi olacaktır”, “Milföy Hamuru” başlığı altında “dondurulmuş milföy hamuru”, “Bezelye” başlığı altında “dondurulmuş bezelye” düzenlemelerinin bulunduğu ancak açıklamaya konu edilen süt, yoğurt, ayran, taze kaşar, piknik tereyağı, reçel, süzme bal, zeytin, milföy hamuru, bezelye ürünlerinin anılan düzenlemelerde belirtilen özellikleri haiz olmadığı, - Örnek menü listesinde kahvaltı ve diyet kahvaltı bölümünde yer verilen “dil peyniri”, “eritme peynir” ve “tuzsuz dil peyniri” ürünlerinin öğünlerdeki kullanım gramajları ihale dokümanlarında ve EK-1 Yemeklerin şekli adlı dosyada kahvaltılık ürünlerin kullanım gramajlarının, örnek diyet menü listesi ve ara öğün listesinde verilen meyvenin türünün, örnek ara öğün listesinde belirtilen “yoğurt veya ayran ve meyve” ürünlerinin belirsiz olduğu, söz konusu ürünlere ilişkin olarak hangi kriterlerin dikkate alındığının belirsiz olduğu, - Piknik bal 20 gr, piknik krem peynir 20 gr, piknik reçel 20 gr ve piknik tereyağı 15 gr girdileri için kg fiyatı üzerinden açıklama yapıldığı, piknik tip yani tek öğünlük olarak açıklama yapılmadığı, - Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki “zeytinyağı” ve “ayçiçek yağı” ürünlerinin gramajının “gr” cinsinden verildiği, bu nedenle anılan ürüne ilişkin açıklamanın “kg” cinsinden yapılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından açıklamanın “litre” cinsinden yapıldığı, - Hindistan cevizi, kabartma tozu, tarçın ve vanilya ürünlerinin “tali çiğ girdi” olarak değerlendirildiği ve söz konusu ürünlere ilişkin olarak maliyet öngörülmeyerek belgeye dayalı açıklama yapılmadığı, - EK-O.6 Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamada işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olması gerektiği söz konusu tutanakta bu oranların sağlanmadığı ve alımı yapılan ürünlerin özelliklerinin, gramajlarının ve ürün içeriklerinin örnek menüde belirtilen ürünleri kapsamadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “… e) E-teklif: EKAP üzerinden e-imza ile imzalanarak gönderilen elektronik teklifi, … ifade eder.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. (2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında; a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan, b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen, c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ …78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder. … 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır …” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır… ” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 24 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Normal Yemek: 700000 Öğün, Diyet Yemeği: 120000 Öğün, Kahvaltı: 250000 Öğün, Diyet Kahvaltı: 65000 Öğün, Ara Öğün: 120000 Öğün ve 19 İşçi ile 24 ay Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Beyşehir Devlet Hastanesi” düzenlemesi, “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.2. Teklifler, ihale saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak gönderilir. İhale saatine kadar gönderilmeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz. …” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu …” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 1-) Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek ihale ve sözleşmeye ilişkin her türlü vergiler(KDV hariç), resim, harç, Kamu İhale Kurumu payı ve sözleşme giderleri, sigorta, ulaşım, Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri için kullanılacak olan tüm malzeme/demirbaş vb. hastaneye nakliye, tahmil, tahliye, depolarına istif giderleri ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir. 2-) Yüklenici tarafından sözleşmenin uygulanması sırasında teknik şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçiler için Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir. 3-) İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri, 4-) Hazırlanacak olan yemekler için her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderleri, 5-) İşin yürütülmesi için gerekli olan her türlü sarf malzeme, sigorta, dış hat telefon giderleri yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat, sayaç giderleri, ilaçlama ve dezenfekte giderleri, 6-) Çalışacak olan personellere ait giyim giderleri (üniforma, ayakkabı, yaka kartı vb.), kıyafet vb. giderleri; 7-) Gıda kontrol laboratuvar tahlil ücretleri/giderleri; 8-) Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetin ifası için gerekli olan ve /veya Teknik şartnamede belirlenen tüm giderler teklif fiyata dahildir. 9-) HESAPLANACAK İŞÇİLİK ÜCRETLERİ: -Aşçı Başı (Brüt asgari ücretin %100 fazlası) (1 kişi) -Aşçı (Brüt asgari ücretin %80 fazlası) (3 kişi) -Aşçı Yardımcısı (Kalfa) (Brüt asgari ücretin %60 fazlası) (5 kişi) -Garson, Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin %20 fazlası) (10 kişi) ** ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİ: -Aşçı (Brüt asgari ücretin %80 fazlası): 60 gün -Aşçı Yardımcısı (Kalfa) (Brüt asgari ücretin %60 fazlası): 60 gün -Garson, Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin %20 fazlası): 270 ** FAZLA ÇALIŞMA: -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %100 Fazlası): 240 saat -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %80 Fazlası) : 720 saat -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %60 Fazlası) : 1200 saat -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası) : 2400 saat -İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel ön görmeyeceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirildiği, ihale üzerinde bırakılan Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş. tarafından birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinin EKAP üzerinden doldurularak hazırlandığı, isteklinin birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelini e-imza ile imzalamak suretiyle ihaleye katılım sağladığı anlaşılmıştır. İtirazen şikâyete konu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirilen bir ihale olduğu, birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinin EKAP üzerinden doldurularak hazırlanmak suretiyle ihaleye katılım sağlanacağı, dolayısıyla birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinin ek forma uygun olmadığından ve üzerinde değişiklik yapıldığından bahsedilemeyeceği, birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve yuvarlama işleminin EKAP sistemi tarafından gerçekleştirildiği, bu açıdan birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olma ihtimalinin bulunmadığı ve birim fiyat teklif mektuplarında istekliler tarafından teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbiriyle uyumlu olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edilmiştir. Sözleşme giderlerinin hesaplanmasında 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48’i oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69’u oranında karar pulu ücreti alınacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ödenmesi gereken Kamu İhale Kurumu payı oranının %0,05 olduğu hüküm altına alınmıştır. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında ise ihale ve sözleşmeye ilişkin giderleri karşılamak üzere her bir işçilik birim fiyatı üzerinden %4 oranında sözleşme gideri ve genel giderler dâhil birim fiyatların kullanılacağı, %4 oranında sözleşme gideri ve genel gider hesaplanmasının söz konusu olmadığı personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin sözleşme gideri ve genel giderlerin ilgili mevzuata göre hesaplanacağı anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı, bu çerçevede ilgili mevzuat uyarınca, başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin hesaplanması gerektiği, anılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinin işçilik giderlerine ilişkin satırlarındaki hesaplamaların İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesindeki düzenlemeler dikkate alınarak yapıldığı, işçilik için belirlenen birim fiyatların sözleşme ve genel giderleri içeren birim fiyatlar olduğu ve asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; 1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: … 7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında Gıda Üretim İzni Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesine İstekli; ihale tarihi itibari ile geçerlilik süresini doldurmamış, Gıda Üretim İzni Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesine sahip olmalıdır. İstekli sahip olduğu belgenin bilgilerini yeterlilik bilgileri tablosunda ilgili bölümde belirtecektir. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. …” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin ilgili maddesinde, istekliler tarafından işletme kayıt belgesinin sunulması gerektiğinin düzenlendiği bununla birlikte işletme kayıt belgesinin faaliyet konularına ilişkin bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin ilgili kısmında TR-06-K-040002 kayıt numaralı işletme kayıt belgesi sunulduğu anlaşılmıştır. Tarım ve Orman Bakanlığının Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi internet sitesi üzerinden sorgulamada söz konusu belge teyit edilmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: İdari Şartname’nin 7.3.2’nci maddesinde, faaliyet konusuna ilişkin bir belirleme yapılmaksızın, istekliler tarafından gıda üretim izni belgesi veya işletme kayıt belgesinin sunulması gerektiğinin düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş. tarafından bu kapsamda sunulan ilgili belgenin anılan Şartname’de belirtilen yeterlik kriterini karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2.Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3.Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4.Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. … 79.2.2.7.İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 1-) Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek ihale ve sözleşmeye ilişkin her türlü vergiler(KDV hariç), resim, harç, Kamu İhale Kurumu payı ve sözleşme giderleri, sigorta, ulaşım, Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri için kullanılacak olan tüm malzeme/demirbaş vb. hastaneye nakliye, tahmil, tahliye, depolarına istif giderleri ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir. 2-) Yüklenici tarafından sözleşmenin uygulanması sırasında teknik şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçiler için Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir. 3-) İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri, 4-) Hazırlanacak olan yemekler için her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderleri, 5-) İşin yürütülmesi için gerekli olan her türlü sarf malzeme, sigorta, dış hat telefon giderleri yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat, sayaç giderleri, ilaçlama ve dezenfekte giderleri, 6-) Çalışacak olan personellere ait giyim giderleri (üniforma, ayakkabı, yaka kartı vb.), kıyafet vb. giderleri; 7-) Gıda kontrol laboratuvar tahlil ücretleri/giderleri; 8-) Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetin ifası için gerekli olan ve /veya Teknik şartnamede belirlenen tüm giderler teklif fiyata dahildir. 9-) HESAPLANACAK İŞÇİLİK ÜCRETLERİ: -Aşçı Başı (Brüt asgari ücretin %100 fazlası) (1 kişi) -Aşçı (Brüt asgari ücretin %80 fazlası) (3 kişi) -Aşçı Yardımcısı (Kalfa) (Brüt asgari ücretin %60 fazlası) (5 kişi) -Garson, Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin %20 fazlası) (10 kişi) ** ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİ: -Aşçı (Brüt asgari ücretin %80 fazlası): 60 gün -Aşçı Yardımcısı (Kalfa) (Brüt asgari ücretin %60 fazlası): 60 gün -Garson, Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin %20 fazlası): 270 ** FAZLA ÇALIŞMA: -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %100 Fazlası): 240 saat -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %80 Fazlası) : 720 saat -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %60 Fazlası) : 1200 saat -Fazla Çalışma (Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası) : 2400 saat -İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel ön görmeyeceklerdir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Beyşehir Devlet Hastanesi hasta ve refakatçileri ile çalışanlarının ihtiyacı olan yemeğin (Normal kahvaltı, i,Diyet kahvaltı, Ara öğün, Diyet yemeği, Normal yemek, Salata bar gibi ...) haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde, gıda maddelerinin temini yükleniciye ait olmak üzere, pişirme, dağıtım ve sonrası temizlik, çöplerin atılması ve her türlü bakım-onarım hizmetlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi, “Gıda ve Temizlik Malzemeleri Teknik Şartnameleri” başlıklı 3 numaralı ihale dokümanı ekinde “AYRAN … 2- Ayranın rengi, tadı, kıvamı ve görünüşü doğal olmalıdır. Ayranlar kirlenmiş, iyi fermente olmamış, küflenmiş, acımış, kıvamı bozuk olmayacaktır. Yağ oranı en az % 1,5 süt yağı içermelidir. … İÇME SÜTÜ Alınan süt; 1/1 ve 1/5’lik sütler tam yağlı ve yarım yağlı inek sütü olacaktır. … YOĞURT Hastane idaresi isteğine göre tam ya da yarım yağlı olarak istenebilir. … 6-Yoğurt yağı miktarı %3 olacaktır. … 8-Süt asidi cinsinden asitliği 0,8 den az veya 1,6 dan çok olmayacaktır. … KAŞAR PEYNİR … 8-Taze kaşar peynirinin süt yağı miktarı kütlece en az %45 olacaktır. … KAHVALTILIK PİKNİK TEREYAĞ … Duyusal ve Fiziksel Özellikler: % süt yağı: En az 82 (TS 1331 Madde 2.3.5.) … REÇEL … Duyusal ve Fiziksel Özellikleri: … Reçellerin meyve oranı en az % 45 olacaktır. … PİKNİK BAL Alınacak bal 20 gr’lık ambalajlarda ekstra sınıf çiçek / salgı / süzme balı olacaktır. … SOFRALIK ZEYTİN … Alınacak zeytinler siyah zeytin, yeşil zeytin ve tuzsuz siyah zeytin olacaktır. Siyah zeytin Gemlik, yeşil zeytin Ayvalık / Edremit / Domat cinsi olacaktır. Zeytinlerin çeşidi salamura olacaktır, stilleri dışı etli, çekirdeği küçük, bütün ve sapsız olacaktır. … DONDURULMUŞ MİLFÖY HAMURU … DONDURULMUŞ BEZELYE Dondurulmuş Taze Bezelye: Bezelyenin kapçıkları ayrıldıktan ve elde edilen bezelye danelerinin boylamaya tabi tutulup tekniğine uygun bir şekilde haşlandıktan sonra hücre zarları parçalanmadan dondurma işlemine tabi tutulması ile elde edilen bir mamuldür. Dondurulacak bezelye, istendiği taktirde kartlaşmış daneleri ayırmak amacıyla yemeklik tuzun sudaki %15’lik çözeltisi içerisinde birkaç dakika süre ile tutulabilir. Alınacak bezelyenin tipi orta boy (piyasaya arz şekli; No3) olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesi uyarınca borsa bültenleri ve 79.2.2.7’nci maddesi uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanağı kullanılarak açıklama yapıldığı, bu kapsamda; Sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, söz konusu Hesap Cetvelinde yer alan ana girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,8876933507 olduğu (0,80-0,95 aralığında olduğu) ana girdilere ilişkin ortalama birim fiyatların hangi yöntem ile tevsik edildiğine ilişkin bilgilerin sayfa numarası belirtilerek gösterildiği, bu kapsamda 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere yapılan satışlar ve kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşlara ait fiyatlar ile açıklama yapılan herhangi bir girdi bulunmadığı, Sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar esas alınarak açıklama yapıldığı, tutanakta fatura bilgileri tablosunun bulunduğu, ilgili tabloda fatura sıra no, fatura tarihi, seri ve no, alıcının ticaret unvanı, faturaya konu malın nevi, miktar, birim, birim fiyat ve fatura tutarı bilgilerinin eksiksiz doldurulduğu, tutanağa esas sürenin 01.05.2025 – 31.07.2025 tarihleri arasındaki veriler dikkate alınarak hazırlandığı, satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’sini karşıladığı, tutanakta tarih ve sayı bilgisinin bulunduğu, tutanağın her sayfasının ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği, tutanak ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan açıklama yöntemleri haricinde diğer yöntemler ile açıklama yapılan herhangi bir girdi bulunmadığı, fatura bilgileri tablosunda yer alan fatura tarihlerinin tutanağa esas tarih aralığında bulunduğu, aşırı düşük teklif açıklaması tarihinden sonra kesilen herhangi bir fatura bulunmadığı, Borsa bültenleri dayanak alınarak yapılan açıklamaların, borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden (08.09.2025) önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeler kullanılarak açıklama yapıldığı, İstekli tarafından yapılan açıklamalarda hesaplama hatası bulunmadığı, Ceviz içi girdisinin Balıkesir Ticaret Borsası Aralık 2024 tarihli bülteninde yer alan “ceviz içi” ürünü ile açıklandığı, Aşurelik buğday ve dolma biber girdilerinin bulunduğu yemeklerin, 2 haftalık örnek menüde yer almadığından anılan girdiler için açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı, bulgur, domates, elma, havuç, karpuz, kırmızı mercimek, küp şeker, eritme peynir, dil peyniri, tuzsuz dil peyniri, simit, poğaça, milföy hamuru, tuzsuz beyaz peynir, tuzsuz zeytin, paket bal (20 gr), paket üçgen krem peynir (25 gr), paket krem beyaz peynir (20 gr), paket reçel (20 gr), paket tereyağı kahvaltılık (15 gr), salatalık, şeker, yeşil mercimek girdilerinin birim fiyatları için, açıklamaya konu edilen belgelerde yer alan fiyatların aynen yansıtıldığı, Örnek Menüde yer alan Dana Eti (Kemiksiz) girdisi için yapılan açıklamada İzmir T.B. Mart 2025 Bülteninde yer alan Dana Eti (Kemiksiz) girdi fiyatının kullanıldığı, EK-3 Gıda ve Temizlik Malzemeleri başlığı altında yer alan süt, yoğurt, ayran, paket tereyağı, paket reçel, paket bal, siyah zeytin, yeşil zeytin, milföy hamuru, bezelye, dil peyniri, tuzsuz dil peyniri, eritme peynir ürünleri için EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, taze kaşar girdisi için Ankara Ticaret Borsası Mayıs 2025 bülteni kullanılarak, dokümanda istenilen ürün niteliklerini haiz ürünler ile açıklama yapıldığı, Piknik bal 20 gr, piknik krem peynir 20 gr, piknik reçel 20 gr ve piknik tereyağı 15 gr girdileri için paket tip ürünler ile doküman düzenlemelerine uygun şekilde açıklama yapıldığı, zeytinyağı ve ayçiçek yağı girdilerinin kg cinsi gramaj ile açıklandığı, Hindistan cevizi, kabartma tozu ve vanilya girdilerinin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, tarçın girdisinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde yardımcı girdiler başlığı altında sayılan tuz, baharat, tatlandırıcı vb. niteliğindeki tali girdi olarak değerlendirileceği anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.