TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SYLVIA TIFUH BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/8162) Karar Tarihi: 15/3/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/8162 Karar Tarihi : 15/3/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Sylv ıa TIFUH Vekili : Av. Azad METE I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, havaliman ında transit (uluslararas ı) bölgede tutuldu ğu s ırada uluslarar
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SYLVIA TIFUH BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/8162) Karar Tarihi: 15/3/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/8162 Karar Tarihi : 15/3/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Sylv ıa TIFUH Vekili : Av. Azad METE I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, havaliman ında transit (uluslararas ı) bölgede tutuldu ğu s ırada uluslararas ı koruma ba şvurusunun reddedilmesi nedeniyle kötü muamele yasa ğı ile kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 15/3/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon, ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Anayasa Mahkemesinin 15/3/2019 tarihli karar ıyla başvurucunun ülkesine s ınır dışı edilmesine dair i şleminin geçici olarak durdurulmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve ekleri, ilgili kurumlardan ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi nden (UYAP) elde edilen bilgi ve belgelere göre olaylar özetle şöyledir: A. Genel Olarak5. 1982 do ğumlu Kamerun vatanda şı olan başvurucu, Kamerun da devam eden iç savaştan kaçarak 14/2/2019 tarihinde İstanbul Atatürk Havaliman ı na gelmi ş, başvurucunun Türkiye ye giri şine izin verilmemi ştir. 6. Başvurucu, transit alanda tutuldu ğu s ırada uluslararas ı koruma ba şvurusunda bulunmuştur. İçişleri Bakanl ığı Göç İdaresi Genel Müdürlü ğünün (GİGM) 11/3/2019 tarihli karar ıyla uluslararas ı koruma ba şvurusu reddedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/8162 Karar Tarihi : 15/3/2022 27. Başvurucu; transit alanda bulundu ğu için Türkiye ye giri ş yapamad ığını, uluslararas ı koruma ba şvurusunun reddi karar ına karşı idare mahkemesinde dava açmak için hukuki yard ım almas ı gerektiğini ancak transit alanda avukat ıyla görüşmesine yetkilileri n izin vermedi ğini, avukat ıyla görüşememesi hâlinde ülkesine geri gönderilece ğini belirterek avukat ıyla görü şme yapmas ına izin verilmesi için 17/3/2019 tarihinde Anayasa Mahkemesinden ek tedbir talebinde bulunmu ştur. Anayasa Mahkemesi 20/3/2019 tarihinde başvurucunun avukat ıyla görüşmesi ve vekâlet ili şkisi kurmas ı yönünde ek tedbir karar ı vererek karar ı Atatürk Havaliman ı Mülki İdare Amirli ğine göndermi ştir. 8. Bireysel ba şvuru yap ıldıktan sonra uluslararas ı koruma ba şvurusunun reddi karar ına karşı Ankara 1. İdare Mahkemesinde iptal davas ı aç ılm ıştır. İdare Mahkemesi 31/10/2019 tarihinde i şlemin iptaline karar vermi ştir. 9. GİGM'nin 20/3/2019 tarihli yaz ısında başvurucunun kabul edilemez yolcu statüsünde bulundu ğu için transit alanda bekletildi ği, henüz Türkiye ye giri ş yapmad ığı için sınır d ışı karar ı verilmedi ği, başvurucunun Anayasa Mahkemesine yapt ığı mükerrer bir başvurusunun bulundu ğu bildirilmi ştir. B. Daha Önce Yap ılan 2019/7585 No.lu Bireysel Ba şvuru 10. Başvurucu 11/3/2019 tarihinde ayn ı konuda Anayasa Mahkemesine müracaat etmiş, geri gönderilmesi hâlinde kötü mumeleye maruz kalaca ğını belirterek kötü muamele yasağının ihlal edildi ğini öne sürmü ştür. Başvurucu ayr ıca avukat ıyla görüşme yapmas ı ve sınır d ışı edilmemesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. 11. Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm İkinci Komisyonu 9/4/2019 tarihinde henü z verilmiş bir s ınır d ışı karar ı bulunmad ığından başvurunun kişi bak ımından yetkisizli k nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar vermi ştir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Anayasa Mahkemesinin 15/3/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Kötü Muamele Yasa ğının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 14. Başvurucu; ülkesinde iç sava ş olduğunu, ülkesine iadesi hâlinde iç sava ş nedeniyle öldürülme veya i şkence ya da kötü muameleye maruz kalma riski bulundu ğunu, idari gözetim karar ı olmadan transit bölgede tutuldu ğunu belirterek kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğini öne sürmü ştür. 15. " Olay ve Olgular" kısm ında aç ıkland ığı üzere başvurucunun ayn ı konuya ili şkin olarak Anayasa Mahkemesine 2019/7585 ba şvuru numaras ı ile kayda al ınan bireysel bir başvuru yapt ığı, bu başvurunun Anayasa Mahkemesince karara ba ğland ığı, her iki başvurunun talep ve konu itibar ıyla ayn ı olduğu anlaşılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2019/8162 Karar Tarihi : 15/3/2022 316. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının mükerrer ba şvuru niteli ğinde olmas ı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. C. Kişi Hürriyeti ve Güvenli ği Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 17. Başvurucu, idari gözetim karar ı olmadan transit bölgede tutuldu ğunu belirterek kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 18. Anayasa Mahkemesi A.A. (B. No: 2014/18827, 20/12/2017, 37) ba şvurusunda idari gözetimin sona erdi ği durumlarda tam yarg ı davas ı açmak üzere idari yarg ıya müracaat edilebilece ğini ifade etmi ştir. Başvurucunun Anayasa Mahkemesinin tedbir karar ından sonra Türkiye ye giri ş yapt ığı ve transit bölgede bekletilmesinin sona erdi ği anlaşıldığından tam yarg ı davas ı açmas ının önünde bir engel bulunmamaktad ır. 19. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMA. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1. Kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın mükerrer ba şvuru olmas ı nedeniyle REDD İNE, 2. Kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. S ınır d ışı etme işlemine ili şkin tedbir karar ının SONLANDIRILMASINA, D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA, E. Karar ın bir örne ğinin gere ği için İçişleri Bakanl ığı Göç İdaresi Gene l Müdürlüğüne GÖNDER İLMESİNE 15/3/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş