TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖMER TUNCER BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/72712) Karar Tarihi: 8/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜNMuammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş Raportör : Umut FIRTINA Başvurucu : Ömer TUNCER Vekili : Av. Tevfik Barbaros ULUTA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ödenen yarg ılama giderlerine ili şkin bedelin de ğer kayb ına uğrat ı
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖMER TUNCER BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/72712) Karar Tarihi: 8/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜNMuammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş Raportör : Umut FIRTINA Başvurucu : Ömer TUNCER Vekili : Av. Tevfik Barbaros ULUTA Ş I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ödenen yarg ılama giderlerine ili şkin bedelin de ğer kayb ına uğrat ılarak iade edilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 28/12/2016 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurular ın kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 3A. Uyuşmazl ığın Arka Plan ı 8. Bursa'n ın Mudanya ilçesine ba ğlı Ak ıncı Abidin Mahallesi'nde bulunan 94 ada 5 parsel say ılı taşınmaz Başbakanl ık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Gene l Müdürlüğüne (İdare) aitken 8/9/1983 tarihli ve 2886 say ılı Devlet İhale Kanunu'na istinaden yap ılan ihale kapsam ında 23/10/1995 tarihinde ba şvurucuya sat ılm ıştır. Taşınmaz ın tapuda devir ve tescil i şlemleri 21/11/1995 tarihinde gerçekle ştirilmiştir. 9. Hazine taraf ından tapu kay ıt maliki olan ba şvurucu aleyhine Mudanya Sulh Hukuk Mahkemesinde müdahalenin meni, kal ve tapu iptali ile tescili istemli dava aç ılm ıştır. Dava dilekçesinde ta şınmaz ın k ıyı kenar çizgisi içinde kald ığı, k ıyılar ın devletin hüküm ve tasarrufu alt ında olduğu, özel mülkiyete konu olamayaca ğı ileri sürülmü ştür. Mudanya Asliye Hukuk Mahkemesince 4/7/2003 tarihli kararla tapunun iptaline, ba şvurucunun müdahalesinin menine ve üzerindeki yap ının kaline karar verilmi ş, dosya içeri ğinden belirlenemeyen bir tarihte hüküm bu şekilde kesinle şmiştir. 10. Başvurucu, Hazine taraf ından aç ılan dava ile ta şınmaz ının mülkiyetinin devlete geçmesi üzerine u ğrad ığı zararlar ın giderilmesi amac ıyla 19/12/2005 tarihinde İdareye başvurmuştur. İdare 6/1/2006 tarihli yaz ıda kusuru bulunmad ığını belirterek talebi reddetmiştir. B. Başvuruya Konu Tam Yarg ı Davas ı Süreci 11. Başvurucu, u ğrad ığı zarar ın giderilmesi amac ıyla yapt ığı başvurunun reddine ilişkin idari i şleme karşı 17/3/2006 tarihinde Ankara 10. İdare Mahkemesinde dava açm ıştır. Başvurucu dava açarken 12,20 TL ba şvuru harc ı, 6.611,90 TL karar harc ı ve 2,10 TL vekâlet harc ı olmak üzere toplam 6.626,20 TL yarg ılama giderini mahkeme veznesine yat ırm ıştır. Başvurucu; ba şvuru, vekâlet ve pe şin karar harc ına ilişkin bu tutarlar ı mahkeme veznesine yat ırdığına dair makbuzu Anayasa Mahkemesine sunmu ştur. Ankara 10. İdare Mahkemesi 22/3/2006 tarihinde yetkisizlik karar ı vererek dosyay ı Bursa 3. İdare Mahkemesine (Mahkeme) göndermi ştir. 12. Mahkeme 24/11/2006 tarihinde davan ın reddine karar vermi ştir. Karar ın gerekçesinde, u ğran ıldığı öne sürülen zarar ın meydana gelmesinde daval ı İdareyi sorumlu tutmaya hukuken olanak bulunmad ığı vurgulanm ıştır. Mahkeme, tazminat talebini ise olu şan zarar ile idarenin eylemi veya i şlemi aras ında illiyet ba ğı bulunmad ığı gerekçesiyle yerinde bulmam ıştır. Ayr ıca kararda 6.599,70 TL nispi harc ın ve artan posta giderinin başvurucuy a iadesine hükmedilmi ştir. 13. Başvurucu, an ılan karar ı temyiz etmesine ra ğmen temyiz a şamas ı sonuçlanmadan 28/12/2016 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 14. Dan ıştay Onüçüncü Dairesi 22/12/2017 tarihli karar ıyla hükmün onanmas ına kesin olarak karar vermi ştir. 15. Nihai karar 6/2/2018 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. 16. Mahkeme taraf ından Ankara Vergi Dairesi Ba şkanl ığına 21/2/2018 tarihinde harç iade yaz ısı gönderilmi ştir. Başvurucuya gönderilen ayn ı tarihli yaz ıyla 6.599,70 TL nispi harc ın Ankara Vergi Dairesi Ba şkanl ığından al ınabileceği ifade edilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 4IV.İLGİLİ HUKUK A. Mevzuat Hükümleri 17. 2/7/1964 tarihli ve 492 say ılı Harçlar Kanunu nun "Kanunun şumulü" kenar başlıklı 1. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Madde 1 Bu kanuna göre al ınacak harçlar a şağıda gösterilmi ştir: 1. Yarg ı harçlar ı, 2. ...3. (Değişik: 21/1/1982 - 2588/1 md.) Vergi Yarg ısı Harçlar ı, ..." 18. 492 say ılı Kanun un "Mevzuu" kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Madde 2 Yarg ı işlemlerinden bu kanuna ba ğlı (1) say ılı tarifede yaz ılı olanlar ı, yarg ı harçlar ına tabidir. ..." 19.492 say ılı Kanun un " Mükellef" kenar ba şlıklı 11. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Madde 11 Genel olarak yarg ı harçlar ını davay ı açan veya harca mevzu olan i şlemin yap ılmas ını isteyen ki şiler ödemekle mükelleftir. ... " 20. 492 say ılı Kanun un " Harç alma ölçüleri" kenar başlıklı 15. maddesi şöyledir: "Madde 15 Yarg ı harçlar ı (1) say ılı tarifede yaz ılı işlemlerden de ğer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, i şlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden al ınır. " 21.492 say ılı Kanun un " Mevzuu" kenar başlıklı 52. maddesi şöyledir: "Madde 52 (De ğişik: 21/1/1982 - 2588/4 md.) Vergi yarg ısı işlemlerinden bu Kanuna ekli (3) say ılı tarifede yaz ılı olanlar, vergi yarg ısı harçlar ına tabidir. " 22.492 say ılı Kanun un " Mükellef" kenar başlıklı 56. maddesi şöyledir: "Madde 53 (De ğişik: 21/1/1982 - 2588/5 md.) Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 5Vergi yarg ısı harçlar ı, harca mevzu olan i şlemlerden dolay ı Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ve Dan ıştay'a başvuranlar taraf ından ödenir." 23. 492 say ılı Kanun un " Harc ın geri verilmesi" kenar başlıklı 53. maddesi şöyledir: "Madde 56 (De ğişik: 21/1/1982 - 2588/8 md.) Vergi Mahkemelerince verilen nihai kararlar üzerinden al ınan nispi ve maktu harçlar (Başvurma harc ı hariç) Bölge İdare Mahkemelerince veya Dan ıştayca mükellef lehine karar verilmesi halinde mükellefçe kazan ılan miktar üzerinden, kesin karar ın tebliği tarihinden itibaren bir y ıl içinde geri verilir veya istek üzerine vergi borcuna mahsup edilir." 24. 492 say ılı Kanun'a ekli I say ılı tarifede "Mahkeme harçlar ı"nı düzenleyen bölümün ilgili k ısm ı şöyledir: "... III- Karar ve ilam harc ı: 1.Nispi harç: a) Konusu belli bir de ğerle ilgili bulunan davalarda esas hakk ında karar verilmes i halinde hüküm alt ına al ınan anlaşmazl ık konusu de ğer üzerinden (Binde 54)" 25. 6/1/1982 tarihli ve 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu nun Kararlarda bulunacak hususlar kenar başlıklı 24. maddesinin (f) bendi şöyledir: f) Yarg ılama giderleri ve hangi tarafa yükletildi ği 26. 2577 say ılı Kanun'un " Kararlar ın sonuçlar ı" kenar başlıklı 28. maddesinin dava tarihinde yürürlükte bulunan (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "2. (Değişik bent: 10/06/1994 - 4001/13 md.) Tam yarg ı davalar ı hakk ındak kararlardan belli bir miktar ı içerenler genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur. 27. 2577 say ılı Kanun'un " Kararlar ın sonuçlar ı" kenar başlıklı 28. maddesinin son hâlinin ilgili k ısm ı şöyledir: Madde 28 1.(De ğişik:10/6/1994-4001/13 md.) Dan ıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmas ına ilişkin kararlar ının icaplar ına göre idare, gecikmeksizin i şlem tesis etmeye veya eylemde bulunmay a mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde karar ın idareye tebli ğinden ba şlayarak otuz günü geçemez. ( İptal cümle: Anayasa Mahkemesi nin 10/7/2013 tarihli ve E.: 2012/107 K.: 2013/90 say ılı Karar ı ile.) ( ) (Ek cümleler: 21/2/2014-6526/18 md.; De ğişik üçüncü ve dördüncü cümleler: 10/9/2014-6552/97 md.; İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesi nin 25/11/2015 tarihli ve E.: 2014/86, K.: 2015/109 say ılı Karar ı ile.) ( )(1) ( İptal dördüncü cümle: Anayasa Mahkemesi nin 2/10/2014 tarihli ve E.: 2014/149, K.: 2014/151 sayılı Karar ı ile.)(2) (Ek cümle: 10/9/2014-6552/97 md.) ( )(1) ancak disiplin hükümler i sakl ıdır.(1) Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 62. (Değişik: 2/7/2012-6352/58 md.) Konusu belli bir miktar paran ın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yarg ılama giderleri, davac ının veya vekilinin daval ı idareye yaz ılı şekilde bildirece ği banka hesap numaras ına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci f ıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yat ırılır. Birinci f ıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yap ılmamas ı halinde, genel hükümle r dairesinde infaz ve icra olunur. 3. Dan ıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlar ına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Dan ıştay ve ilgil i idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davas ı aç ılabilir. 4. (Değişik: 21/2/2014-6526/18 md.) Mahkeme kararlar ının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davas ı ancak ilgili idare aleyhine açılabilir. ... B. Dan ıştay İçtihad ı 28. Dan ıştay Yedinci Dairesinin 1/4/2019 tarihli ve E.2018/951, K.2019/2181 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... Bununla birlikte, yukar ıda da yer verildi ği üzere, 2577 say ılı Kanunun 28. Maddesinin 2. f ıkras ında konusu belli bir miktar paran ın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yarg ılama giderlerinin, davac ının banka hesap numaras ını idareye bildirdi ği tarihten itibaren süresi içerinde ödenmedi ği takdirde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunaca ğı belirtilmi ştir. Gene l hükümler dairesinde yap ılmas ı gereken ise, 2004 say ılı İcra İflas Kanunu hükümlerine göre icra müdürlüklerince yürütülen infaz ve icra yoludur. ... " V.İNCELEME VE GEREKÇE 29. Mahkemenin 8/9/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddias ı 30. Başvurucu, makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 31. Bireysel ba şvuru sonras ında 31/7/2018 tarihli ve 30495 say ılı Resmî Gazete'd e yay ımlanan 25/7/2018 tarihli ve 7145 say ılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 76384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmi ştir. 32. 6384 say ılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yarg ılamalar ın uzun sürmesi ve yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yap ılan ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Bakanl ık İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu Ba şkanl ığı (Tazminat Komisyonu) taraf ından incelenmesi öngörülmü ştür. 33.Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karar ında Anayasa Mahkemesi yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı ya da yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmedi ği iddias ıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekle ştirilen bireysel ba şvurulara ili şkin olarak Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolunun ilk bak ışta ulaşılabilir ve ihlal iddialar ıyla ilgili ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi olduğunu değerlendirmi ştir. Buna göre Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmede n yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel ba şvurunun ikincil niteli ği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak ba şvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir (Ferat Yüksel , 27-36). 34. Somut ba şvuru yönünden de söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 35. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddias ı ve Bakanl ık Görüşü 36. Başvurucu, dava açarken ödemi ş olduğu yarg ılama giderinin de ğer kayb ına uğrat ılarak iade edilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 37. Anayasa n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: "Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz. 38. Somut olayda ba şvurucu, u ğram ış olduğu zararlar ın giderilmesi istemiyle idare mahkemesi nezdinde dava açabilmek için ba şvurma, karar ve vekâlet harçlar ından oluşan toplam 6.626,20 TL yarg ılama gideri ödemi ş; Mahkeme 24/11/2006 tarihinde 6.599,70 TL nispi harc ın ve artan posta giderinin ba şvurucuya iadesine hükmetmi ştir. İadesine hükmedilen miktar yönünden harç al ınmas ı işleminin mülkiyet hakk ına müdahale te şkil ettiği hususund a Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 8tereddüt bulunmamaktad ır (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. A.D., B. No: 2015/10393, 9/1/2019, 60). 39. Anayasa Mahkemesinin önceki kararlar ında, yarg ılama sistemi kapsam ında doğrudan harç gibi bir katk ı alınmas ı durumunda müdahalenin mülkiyetin kamu yarar ına kullan ımını kontrol veya düzenleme yetkisi kapsam ında incelenmesi gerekti ği kabul edilmi ştir (A.D., 62; Sadettin Ekiz , B. No: 2016/9364, 9/5/2019, 46). Somut olayda da yarg ı harc ı tahsil edildi ğine göre bu ilkelerden ayr ılmay ı gerektirir bir durum olmad ığından müdahalenin mülkiyetin kamu yarar ına kullan ımının düzenlenmesi çerçevesinde incelenmesi uygun görülmüştür. 40. Anayasa n ın 35. maddesinde mülkiyet hakk ı s ınırsız bir hak olarak düzenlenmemi ş, bu hakk ın kamu yarar ı amac ıyla ve kanunla s ınırland ırılabileceği öngörülmü ştür. Mülkiyet hakk ına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınırland ırılmas ına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'n ın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulmas ı gerekmektedir. Dolay ısıyla mülkiyet hakk ına yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için müdahalenin kanuna dayanmas ı, kamu yarar ı amac ı taşımas ı ve ayr ıca ölçülülük ilkesi gözetilerek yap ılmas ı gerekmektedir ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546, 2/2/2017, 62). 41. Mülkiyet hakk ına yönelik müdahalelerde ilk incelenmesi gereken ölçüt kanun a dayal ı olma ölçütüdür. Müdahalenin kanuna dayal ı olmas ı, müdahaleye ili şkin yeterince ulaşılabilir, belirli ve öngörülebilir kanun hükümlerinin bulunmas ını gerektirmektedir (Türkiye İş Bankas ı A.Ş. [GK], B. No: 2014/6192, 12/11/2014, 44; Ford Motor Company, B. No: 2014/13518, 26/10/2017, 49; Necmiye Çiftçi ve di ğerleri, B. No: 2013/1301, 30/12/2014, 55). Ba şvuru konusu olayda yarg ı harc ı tahsil edilmesi i şleminin 492 say ılı Kanun'un 11. ve 15. maddelerine dayand ırıldığı görülmektedir. Bu itibarla ula şılabilir, öngörülebilir ve belirli oldu ğu aç ık olan söz konusu kanun hükümlerine dayanan müdahalenin kanunilik ölçütünü ta şıdığı değerlendirilmi ştir. 42. Anayasa'n ın 13. ve 35. maddeleri uyar ınca mülkiyet hakk ı ancak kamu yarar ı amac ıyla s ınırland ırılabilmektedir ( Nusrat Külah, B. No: 2013/6151, 21/4/2016, 53, 56; Yunis Ağlar, B. No: 2013/1239, 20/3/2014, 28, 29). Devletin sunmu ş olduğu yarg ısal hizmetler kar şılığında başvurucudan yarg ı harc ı ad ı alt ında bir bedel tahsil etmesinin kam u yarar ına dayal ı meşru bir amac ı olduğu kuşkusuzdur. 43. Son olarak kamu makamlar ınca başvurucular ın mülkiyet hakk ına yap ılan müdahaleyle gerçekle ştirilmek istenen amaç ile bu amac ı gerçekle ştirmek için kullan ılan araçlar aras ında makul bir ölçülülük ili şkisinin olup olmad ığı değerlendirilmelidir. 44. Ölçülülük ilkesi e lverişlilik, gereklilik ve orant ılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktad ır. Elverişlilik öngörülen müdahalenin ula şılmak istenen amac ı gerçekle ştirmeye elverişli olmas ını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bak ımından müdahalenin zorunlu olmas ını yani ayn ı amaca daha hafif bir müdahale ile ula şılmas ının mümkün olmamas ını, orant ılılık ise bireyin hakk ına yap ılan müdahale ile ula şılmak istenen amaç aras ında makul bir dengenin gözetilmesi gereklili ğini ifade etmektedir (AYM, E.2011/111, K.2012/56, 11/4/2012; E.2014/176, K.2015/53, 27/5/2015; E.2016/13, K.2016/127, 22/6/2016, 18; Mehmet Akdo ğan ve diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, 38). Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 945. Orant ılılık ilkesi gere ği kişilerin mülkiyet hakk ının s ınırland ırılmas ı hâlinde elde edilmek istenen kamu yarar ı ile bireyin haklar ı aras ında adil bir dengenin kurulmas ı gerekmektedir. Bu adil denge, ba şvurucunun şahsi olarak a şırı bir yüke katland ığının tespit edilmesi durumunda bozulmu ş olacakt ır. Müdahalenin orant ılılığını değerlendirirken Anayasa Mahkemesi; bir taraftan ula şılmak istenen me şru amac ın önemini, di ğer taraftan da müdahalenin niteli ğini, başvurucunun ve kamu otoritelerinin davran ışlar ını gözönünde bulundurarak ba şvurucuya yüklenen külfeti dikkate alacakt ır (Arif Güven, B. No: 2014/13966, 15/2/2017, 58, 60; Osman Ukav, B. No: 2014/12501, 6/7/2017, 71). 46. Somut olayda yarg ı harc ı tahsil edilmesi yönündeki müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ını gerçekle ştirmeye e lverişli olduğunda ku şku bulunmamaktad ır. Müdahalenin gereklili ği yönünden ise vergi politikalar ının belirlenmesi ve uygulanmas ı bak ımından kamu makamlar ının geniş bir takdir yetkisi oldu ğu dikkate alınmal ıdır. Bunun yan ında başvurucu, müdahalenin g erekli olmad ığını gösterir herhangi bir somut olgu da gösterememi ştir. 47. Anayasa Mahkemesi daha önce çe şitli kararlar ında mülkiyet hakk ı kapsam ındaki alacaklar ın enflasyon kar şısında önemli ölçüde de ğer kayb ına uğrat ılmas ı nedeniyle ba şvuruculara şahsi olarak a şırı ve olağan d ışı bir külfet yüklendi ği kanaatine vararak müdahalenin ölçülü olmad ığı gerekçesiyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine kara r vermiştir (çok say ıda karar aras ından bkz. Abdulkerim Tan ış ve diğerleri, B. No: 2014/17621, 9/1/2018, 32-40) 48. Bununla birlikte somut olay çe şitli yönleriyle söz konusu ba şvurulardan farkl ı özellikler ta şımaktad ır. Başvurucu, u ğrad ığı zarar ın giderilmesi amac ıyla yapt ığı başvurunun reddine ili şkin idari i şleme karşı tam yarg ı davas ı açarken 6.626,20 TL yarg ılama giderini 17/3/2006 tarihinde mahkeme veznesine yat ırm ış; Mahkeme 24/11/2006 tarihinde davan ın reddine karar verirken 6.599,70 TL nispi harc ın ve artan posta giderinin ba şvurucuya iadesine hükmetmi ştir. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yap ılan incelemede Mahkemenin 21/2/2018 tarihli yaz ısıyla iadesine hükmedilen yarg ılama giderinin Ankara Vergi Dairesi Ba şkanl ığından al ınabileceği hususunun ba şvurucuya bildirildi ği anlaşılm ıştır. 49. Başvurucu, öncelikle ödemi ş olduğu yarg ılama giderine ili şkin bedelin de ğer kayb ına uğrat ılarak iade edilmesinden yak ınm ıştır. Bu ba ğlamda ba şvurucunun mülkiye t hakk ına yap ılan müdahalenin ölçülü olabilmesi için ihlali önleyebilecek mekanizmalar ın mevcut olup olmad ığının irdelenmesi gerekmektedir. 50. 2577 say ılı Kanun'un 28. maddesinin dava tarihinde yürürlükte bulunan (2) numaral ı fıkras ında tam yarg ı davalar ı hakk ındaki kararlardan belli bir miktar ı içerenlerin genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunaca ğı belirtilmi ştir. F ıkran ın 2/7/2012 tarihinde n itibaren yürürlükte olan son hâlinde ise hükmedilen vekâlet ücreti ve yarg ılama giderlerinin davac ının veya vekilinin daval ı idareye yaz ılı şekilde bildirece ği banka hesap numaras ına, bu bildirim tarihinden itibaren birinci f ıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yat ırılacağı hüküm alt ına al ınm ıştır. Yukar ıda değinilen ilgili Dan ıştay içtihad ına göre (bkz. 28) bu kapsamda verilen kararlar nihayetinde 9/6/1932 tarihli ve 2004 say ılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yerine getirilecektir. Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 1051. Somut olayda Mahkemece 24/11/2006 tarihinde yarg ılama giderinin iadesine hükmedilmesine ra ğmen başvurucu taraf ından 2004 say ılı Kanun kapsam ında karar ın yerine getirilmesinin 21/2/2018 tarihine kadar talep edilmedi ği anlaşılmaktad ır. Bu noktada başvurucu taraf ından aç ılan tam yarg ı davas ında verilen yarg ılama giderinin iadesine ili şkin hükmün yerine getirilmesi hususunda gerekli mekanizmalar ın varl ığını bir kez dah a vurgulamak gerekmektedir. Hâl böyle iken mahkeme hükmünün yakla şık on iki y ıl sonra icra edilmesi neticesinde olu şan değer kayb ına başvurucunun ihmal ve özensizli ğinin yol açt ığı hususunda tereddüt bulunmamaktad ır. 52. Diğer taraftan ba şvurucu, iadesine hükmedilen yarg ılama giderinin vergi idaresince kendisine ödenebilmesi için hükmün kesinle şmesi gerekti ğini iddia etmi ştir. Yarg ı harçlar ının iadesine ili şkin olarak getirilen hükmün kesinle şmesi şart ı 492 say ılı Kanun'un 56. maddesinde yer almakta olup bu madde vergi yarg ısı harçlar ını düzenlemektedir. Bu madde kapsam ındaki vergi mahkemesi harçlar ının dava neticesinde hakl ı olduğuna hükmedilen davac ılara geri verilmesi di ğer yarg ı harçlar ından farkl ı olarak özel bir düzenlemeye tabi tutulmuştur. Başvuru konusu olayda ise idare mahkemesinde tam yarg ı davas ı açt ığı dikkate alındığında harc ın iadesi için hükmün kesinle şmesi şart ının bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. 53. Dolay ısıyla başvuruya konu tam yarg ı davas ında yarg ılama giderinin iadesine ilişkin hükmün icras ı için kesinle şme şart ı aranmad ığı gibi hükmün icras ını teminen gerekli mekanizmalar da bulunmaktad ır. Başvurucunun yarg ı karar ının icras ını genel hükümlere göre yaklaşık on iki y ıl boyunca talep etmemesi kendi kusurundan ileri gelmekte olup mülkiye t hakk ına yap ılan müdahalenin ba şvurucuya şahsi olarak a şırı ve olağan d ışı bir külfet yüklemedi ği, başvurucunun mülkiyet hakk ı ile kamunun yarar ı aras ında olmas ı gereken adil dengenin bozulmad ığı sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ği açıktır. 54. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında, aç ıkça dayanaktan yoksun ba şvurular ın Anayasa Mahkemesince kabul edilemezli ğine karar verilebilece ği belirtilmiştir. Bu ba ğlamda ba şvurucunun ihlal iddialar ını kan ıtlayamad ığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmad ığı veya müdahalenin me şru olduğu aç ık olan ba şvurular ile karmaşık veya zorlama şikâyetlerden ibaret ba şvurular aç ıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir ( Hikmet Balabano ğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 24). 55. Aç ıklanan gerekçelerle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2016/72712 Karar Tarihi : 8/9/2020 11B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 8/9/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Üye Üye Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş