5. Hukuk Dairesi 2025/11090 E. , 2026/4790 K. "" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/50 Esas, 2025/154 Karar KARAR : Kabul Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... vekilince temyiz edi…
5. Hukuk Dairesi 2025/11090 E. , 2026/4790 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/50 Esas, 2025/154 Karar KARAR : Kabul Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; (vefat eden müvekkili) ...'ın tapu maliki ve aynı zamanda ölü ..., ölü ... ve ... mirasçısı olduğunu, müvekkili ve murislerinin Büyükçekmece ... mevkii kök 406, 407, 4 08... sayılı parsellerin hisseli maliki olduğunu, davalı idarelerce müvekkil ve murislerine usulüne uygun herhangi bir kamulaştırma tebligatı yapılmadan ve müvekkillere herhangi bir bedel ödenmeden dava konusu taşınmaza kısmen yol kısmen de mezarlık ve spotçular çarşısı yapılmak suretiyle el atıldığını, müvekkil murislerinin kamulaştırma kararı ve tescil kararından çok önce öldüklerinden bunlar hakkında verilmiş tescil kararının yok hükmünde olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazlara el atma bedelinin tespitine, dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak taraflarına ödenmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini, davacılar ile kök murisler arasındaki hukuki ve fiili bağın ispatlanması gerektiğini, eksik verasetler yönünden davanın reddinin gerektiğini, dava konusu edilen parsellerin Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/430 Esas, 1990/371 Karar sayılı kararı ile mezarlık yeri olarak ... adına tescil edildiğini ileri sürerek iş bu davanın reddini talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle uzlaşma için idareye başvurunun ön dava şartı olduğunu, esasa girilmeden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu yerin öncelikle maliki olduğunun ispatlanması gerektiğini, davanın kanuni süre içerisinde açılmadığını, müvekkili idarenin dava konusu taşınmaza el atmadığını, istenilen bedelin fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı itirazları olduğunu, müvekkili idarenin herhangi bir el atması veya işleminin söz konusu olmadığını, istenilen bedelin fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 22.12.2015 tarihli ve 2015/26 Esas, 2015/631 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 22.12.2015 tarihli ve 2015/26 Esas, 2015/631 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davacı ve murislerinin dava konusu edilen payların maliki olup olmadığının anlaşılamadığından bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 05.11.2020 tarihli ve 2019/242 Esas, 2020/359 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. C. İkinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 05.11.2020 tarihli ve 2019/242 Esas, 2020/359 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanun'un (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 3, Geçici 15 nci ve 17 nci maddeleri gözetilerek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın kararın bozulmasına karar verilmiştir. D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 18.04.2023 tarihli ve 2022/468 Esas, 2023/303 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. E. Üçüncü Bozma Kararı 1. Mahkemenin 18.04.2023 tarihli ve 2022/468 Esas, 2023/303 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza bozmaya uyularak 7327 sayılı Kanun’un 20 nci ve 22 nci maddeleriyle 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 3 uyarınca mülga 6830 sayılı Kanun’un 16 ncı ve 17 nci maddeleri uyarınca idare adına tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınıp emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen bedelin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosuna göre dava tarihine güncellenmesi suretiyle değer biçilmişse de 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek madde 3'ün derdest davalara uygulanacağına ilişkin özel düzenleme ihtiva eden 2942 sayılı Kanun'un Geçici 15 inci maddesinin Anayasa Mahkemesinin 28.07.2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 04.05.2023 tarihli ve 2019/93 Esas, 2023/87 Karar sayılı kararı ile iptal edildiği, bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesince iptal edilirse iptal edilen kanun hükmü usuli kazanılmış hakka aykırı olsa bile uygulanacak öncelik usuli kazanılmış hakta değil Anayasa Mahkemesinin iptal kararında olacağı da gözetilerek Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun “Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine…” gerekçesini içeren 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile “Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukukî duruma göre karara bağlanır.” genel hukukî prensibini hâvi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararları da nazara alınarak dava tarihi itibarıyla değerlendirme yapılması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. F.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; değerlendirme tarihinin taşınmazların idare adına tescil tarihi olarak esas alınması ve dava tarihine güncellenmesi gerektiğini, taşınmazların usulüne uygun kamulaştırıldığını bu nedenle de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda eski parsel numaralara ve yüzölçümleri üzerinden hesaplama yapıldığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat bedeline ilişkindir. 2. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,23.03.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Dairemizin 20.02.2024 tarihli ve Esas: 2023/8335, Karar: 2024/1892 sayılı “Bozma İlamına” ekli “Karşı Oy Şerhi”ndeki görüşde açıkça belirtilen; 2942 sayılı Kanun’un Ek 3, 15... nci maddelerinin eldeki davaya konu olaydaki uygulanmasına yönelik görüş ve açıklamaları tekrarlamakla birlikte; Özet olarak karşı oy görüşümüzü bir kez daha ifade edecek olursak; Somut olaydaki davanın konusunun usulsüz kamulaştırmada bedel tespitine ilişkin olduğu ve bu davada da 2942 sayılı Kanunun geçici 17 nci maddesi, aynı Kanunun ek 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının 3 üncü cümlesi ile bu cümlenin atfıyla aynı fıkranın 1 inci ve 2 nci cümle hükümlerinin uygulanması gerektiği, Uygulama yapılırken de; Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının kesin hüküm halini almamış derdest dosyalar yönünden de uygulanmaları gerekeceğinden davaya konu taşınmazın idare adına tescil edildiği tarih, değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki nitelikleri de gözetilmek suretiyle tespit edilecek bedelin, TÜİK tarafından açıklanan Yİ-ÜFE Endeksi Tablosundaki değişim oranları esas alınmak suretiyle “KARAR TARİHİ” itibarıyla güncellenmesi sonucu ortaya çıkan bedelin hak sahibine ödenmesi gerektiği düşüncesinde olduğumuzdan;Sayın çoğunluğun “Onanma Kararı ve görüşlerine” bu yönüyle katılmıyoruz. 23.03.2026