3. Hukuk Dairesi 2001/5113 E., 2001/5317 K. 3. Hukuk Dairesi 2001/5113 E., 2001/5317 K. - ÖZEL MÜLKİYETE YAPILAN CAMİ VE MESCİTLERİN YÖNETİMİ İLE BUNLAR DIŞINDAKİ TAŞINMAZLARIN HUKUKİ STATÜSÜ- 633 S. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞININ KURULUŞ VE GÖREVLE... [ Madde 35 ] "" Dava dilekçesinde kira başlangıç tarihinin tesbiti ve 2000-2001 yılı kira bedelinin aylık 240.000.000 lira olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davacının açma ehliyeti yönünden davanın reddi cihetine gidilmiş, …
3. Hukuk Dairesi 2001/5113 E., 2001/5317 K. **3. Hukuk Dairesi 2001/5113 E., 2001/5317 K.** **- ÖZEL MÜLKİYETE YAPILAN CAMİ VE MESCİTLERİN YÖNETİMİ İLE BUNLAR DIŞINDAKİ TAŞINMAZLARIN HUKUKİ STATÜSÜ**- 633 S. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞININ KURULUŞ VE GÖREVLE... [ Madde 35 ] **"İçtihat Metni"** Dava dilekçesinde kira başlangıç tarihinin tesbiti ve 2000-2001 yılı kira bedelinin aylık 240.000.000 lira olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davacının açma ehliyeti yönünden davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: A) İDDİA, SAVUNMA VE HÜKÜM: Davacı vekili, davalının 1991 yılında yapılan kira sözleşmesi ile müvekkili derneğe ait (3 adet) dükkanda kiracı olduğunu, 1998 yılında açtıkları kira tesbit davası ile 1999 dönemi için 3 dükkanın aylık kirasının 80.000.000 lira olarak tesbitine karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, ancak 2000 ve 2001 yıllarında kira bedelinin artırılmadığını, yasal %25 oranın dahi 2001 yılı için uygulanmadığını beyanla kira başlangıç tarihinin belirlenmesini ve aylık kiranın 240.000.000 lira olarak tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, müvekkilinin mahkemece belirlenen aylık 80.000.000 lira kira bedeli ödediğini, sözleşmedeki %30 veya yasal %25 artırımı kabul ettiklerini ancak davacının bu teklifi reddederek dava açtığını, fahiş artırım istediğini beyanla davanın reddini savunmuş, yargılamanın ilerleyen aşamalarında Yargıtay Altıncı Hukuk Dairesinin 2000/1413 E.-2000/1493 K. sayılı içtihadım ibraz ile davacı derneğin kamunun yararlanmasına mahsus kamu mallarından olan cami ve müştemilatı ile ilgili olarak mülkiyet ve bundan kaynaklanan dava hakkı (aktif dava ehliyeti) bulunmadığından söz ederek davanın reddini istemiştir. Mahkemece, Yargıtay Altıncı Hukuk Dairesinin söz konusu içtihadı gerekçe yapılmak suretiyle davacının davasının dava açma ehliyeti yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Uyuşmazlık çeşitli açılardan irdelenmiştir. Şöyle ki: B) KAMU MALLARI KAVRAMI AÇISINDAN a) KAMU MALLARININ TANIMI Kamu tüzel kişilerinin ellerinde bulunan taşınır ve taşınmaz mallardan toplum tarafından istifade edilenlerle bir kamu hizmetine (o hizmetin bir unsuru olacak şekilde) bağlanmış olanlar kamu malı sayılır (Onar, Sıddık Sami: İdare Hukukunun Umumi Esasları, c. 1, İst. 1960, sh. 967). Bir başka anlatımla (kamu , malları), halkın tümü tarafından kullanılan, yararlanılan veya halk için kamu tüzel kişilerince kullanılan ya da işletilen taşınır ve taşınmaz mallardır (Derbil, Süheyl: idare Hukuku, Ank. 1959, sh. 401; Akipek, sh. 43). Yasal anlatımı ile: "Kamunun ortak kullanılmasına veya kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerdir" (Wieland, C: Kanunu Medeni'de Ayni Haklar, Ank. 1946, sn. 151, 152). b)BİR ŞEYİN KAMU MALI SAYILABİLME NEDENLERİ