TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RECEP Ç İÇEK BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/22072) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Recep ÇİÇEK Vekili : Av. Elif Ç İÇEK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ının olumsuz sonuçland ığı
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RECEP Ç İÇEK BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/22072) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Recep ÇİÇEK Vekili : Av. Elif Ç İÇEK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ının olumsuz sonuçland ığı gerekçesiyle doktorluk görevine ba şlatılmama işlemine kar şı aç ılan iptal davas ında, davan ın sonucuna etkili iddian ın kararda kar şılanmamas ı nedeniyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 28/6/2019 tarihinde yap ılm ış tır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucunun, F ırat Üniversitesi T ıp Fakültesinden mezun olmu ştur. 25/10/2017 tarihinde yap ılan 77. Dönem Devlet Hizmeti Yükümlülü ğü Kuras ı sonucunda Mardin Maz ıdağı Toplum Sa ğlığı Merkezine pratisyen hekim olarak yerle ştirilmiştir. 7. Başvurucu hakk ında 3/10/2016 tarihli ve 676 say ılı Olağanüstü Hal Kapsam ında Baz ı Düzenlemeler Yap ılmas ı Hakk ında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 say ılı KHK) 74. maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu nun 48. maddesinin Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 3birinci f ıkras ının (A) bendine eklenen (8) numaral ı alt bent uyar ınca güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ı yapt ırılm ıştır. Güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ının olumsuz sonuçlanmas ı nedeniyle ba şvurucunun göreve atamas ı gerçekleştirilmemiştir. 8. Başvurucu, söz konusu i şlemin iptali istemiyle 21/3/2018 tarihinde dava açm ıştır. Dava dilekçesinde, i şlemin gerekçesinin belirtilmedi ğini ve bu nedenle takdir yetkisinin denetlenmesinin önüne geçildi ğinden şikâyet etmi ştir. 9. Ankara 15. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 3/10/2018 tarihinde davay ı reddetmiştir. Kararda, ba şvurucunun 2012 ve 2013 y ıllar ında PKK/KCK terör örgütünün gençlik yap ılanmas ı olan YDG-H müzahir şahıslarca düzenlenen eylem ve etkinliklere kat ıldığı belirtilmi ştir. Silahl ı terör örgütünün etkinliklerine kat ılm ış olmas ı ve söz konusu eylemin yürütülecek kamu hizmeti ile ba ğdaşmamas ı nedeniyle i şlemin hukuka uygun olduğu ifade edilmi ştir. Karar ın gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Uyuşmazl ıkta, sağlık hizmetlerinde tabip olarak görev yapmak üzere Mardin ili, Maz ıdağı ilçesine yerle ştirmesi yap ılan davac ı hakk ında, kolluk kuvvetleri taraf ından yap ılan güvenlik soru şturmas ı sonucu '2012-2013 y ıllar ında PKK/KCK terör örgütünün gençlik yap ılanmas ı (YDG-H) müzahir şahıslarca düzenlenen eylem ve etkinliklere kat ılan şahıslar aras ında olduğuna' ilişkin bilgiye ula şılmas ı üzerine, atama hususundaki takdir yetkisi kapsam ında atanmas ının uygun bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. Bu durumda, davac ının silahl ı terör örgütünün eylem ve etkinliklerine kat ılma şeklindeki davran ışlar ının, yürütece ği kamu hizmetinin niteli ği ile bağdaşmas ı mümkün olmad ığından, atamas ının yap ılmamas ına ilişkin dava konusu i şlemde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı sonucuna var ılmaktad ır." 10. Başvurucu, karara kar şı 21/11/2018 tarihinde istinaf yoluna ba şvurmuştur. İstinaf dilekçesinde soyut bilgilere dayanarak davas ının reddedildi ği, gerekçe olarak gösterilen hususun somut bir şekilde ispatlanmad ığı belirtilmi ştir. Ayr ıca güvenlik soruşturmas ına dayanak al ınan bilgi ve belgelerin kendisine tebli ğ edilmesini talep etmesine rağmen gönderilmedi ğinden yak ınm ıştır. 11. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 7/2/2019 tarihinde istinaf talebini kesin olarak reddetmi ştir. 12. Nihai karar, ba şvurucuya 4/6/2019 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Başvurucu 28/6/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 13. 657 say ılı Kanun un 48. maddesi şöyledir: "Devlet memurlu ğuna al ınacaklarda a şağıdaki genel ve özel şartlar aran ır. A) Genel şartlar: 1. Türk Vatanda şı olmak, 2. Bu Kanunun 40 nc ı maddesindeki ya ş şartlar ını taşımak, Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 43. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki ö ğrenim şartlar ını taşımak, 4. Kamu haklar ından mahrum bulunmamak, 5. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmi ş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolay ı bir y ıl veya daha fazla süreyle hapis cezas ına ya da affa uğram ış olsa bile devletin güvenli ğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, ( ) zimmet, irtikâp, rü şvet, h ırsızlık, doland ırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat kar ıştırma, edimin ifas ına fesat kar ıştırma, suçtan kaynaklanan malvarl ığı değerlerini aklama veya kaçakç ılık suçlar ından mahkûm olmamak. 6. Askerlik durumu itibariyle;a) Askerlikle ilgisi bulunmamak, b) Askerlik ça ğına gelmemi ş bulunmak, c) Askerlik ça ğına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapm ış yahut ertelenmi ş veya yedek s ınıfa geçirilmi ş olmak, 7. 53 üncü madde hükümleri sakl ı kalmak kayd ı ile görevini devaml ı yapmas ına engel olabilecek ( ) ak ıl hastal ığı ( ) bulunmamak. 8.[Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 say ılı Karar ı ile iptal edilmi ştir] B) Özel şartlar: 1. Hizmet görece ği s ınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen ö ğretim ve e ğitim kurumlar ının birinden diploma alm ış olmak, 2. Kurumlar ın özel kanun veya di ğer mevzuat ında aranan şartlar ı taşımak." 14. 676 say ılı KHK'n ın 74. maddesiyle 657 say ılı Kanun un 48. maddesinin birinci fıkras ının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 say ılı karar ıyla iptal edilen (8) numaral ı alt bent şöyledir: "Güvenlik soru şturmas ı ve/veya ar şiv araştırmas ı yap ılmış olmak." V.İNCELEME VE GEREKÇE 15. Anayasa Mahkemesinin 12/4/2023 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 16. Başvurucu, güvenlik soru şturmas ına yönelik bilgi ve belgeler kendisine tebli ğ edilmemesi nedeniyle hangi gerekçeyle güvenlik soru şturmas ının olumsuz oldu ğunu bilmediğini söylemi ştir. Somut delile dayanmayan istihbari bilgiye dayanarak atamas ının gerçekleştirilmemesinin hukuka ayk ırı olduğunu belirtmi ştir. Mahkemece ve Bölge İdare Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 5Mahkemesince verilen karar ın somut delile dayanmamas ı nedeniyle gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 17. Bakanl ık görüşünde, Anayasa Mahkemesinin kamu görevine atanabilme şart ı olarak güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ının olumlu olmas ı koşulunun aranmas ını Anayasa'ya ayk ırı olarak de ğerlendirmedi ği, Anayasa Mahkemesinin özetle güvenlik soruşturmas ı ve arşiv araştırmas ıyla elde edilebilecek ki şisel verilerin al ınmas ı, kullan ılmas ı ve işlenmesine yönelik ilkelerin kanunda düzenlenmemi ş olmas ını iptal gerekçesi olarak belirttiği ifade edilmi ştir. Başvurucunun hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ına konu iddialardan ve üzerine at ılı eylemden haberdar oldu ğu belirtilmi ştir. İşleme açt ığı davada iddia ve savunmas ını sunma imkân ının bulundu ğu ileri sürülmü ştür. Mahkemenin güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ı kapsam ında elde edilen delilleri ilgili mevzuat çerçevesinde de ğerlendirmek suretiyle sonuca ula ştığı söylenmi ştir. Mahkemenin olgular ı belirleme, delillendirme ve hükmü bu delillerle gerekçelendirme anlam ında adil yarg ılanma hakk ının usul güvencelerini ihlal edecek bir yakla şım sergilemedi ği dile getirilmiştir. 18. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyan ında Mahkeme karar ının gerekçesinin somut verilere dayanmad ığı ve bu nedenle yeterli bir gerekçenin bulunmad ığını ifade etmi ştir. Yine güvenlik soru şturmas ına dayanak al ınan verileri bilme şans ı verilmedi ğinden yeterli savunma yapamad ığını ve bu nedenle de savunma hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 19. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan gerekçeli karar hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 20. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı maddi adaleti de ğil şeklî adaleti temin etmeye yönelik güvenceler içermektedir. Bu bak ımdan adil yarg ılanma hakk ı davan ın taraflardan biri lehine sonuçlanmas ını garanti etmemektedir. Adil yarg ılanma hakk ı temel olarak yarg ılama sürecinin ve usulünün hakkaniyete uygun olarak yürütülmesini teminat alt ına almaktad ır (M.B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, 80). 21. Anayasa n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin yarg ı organlar ına davac ı ve daval ı olarak ba şvurabilme ve bunun do ğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adil yarg ılanma hakk ı güvence alt ına al ınm ıştır. An ılan maddeyle güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğü, kendisi bir temel hak niteli ği taşımas ının ötesinde di ğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlan ılmas ını ve bunlar ın korunmas ını sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Bu ba ğlamda Anayasa n ın bütün mahkemelerin her türlü kararlar ının gerekçeli olarak yaz ılmas ını ifade eden 141. maddesinin de hak arama hürriyetinin kapsam ının belirlenmesinde gözetilmesi gerekti ği aç ıktır (Vedat Benli , B. No: 2013/307, 16/5/2013, 30). Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 622. An ılan kurallar uyar ınca ilke olarak mahkeme kararlar ının gerekçeli olmas ı, adil yarg ılanma hakk ının bir gere ğidir. Derece mahkemeleri, dava konusu maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ını, delillerin de ğerlendirilmesini, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ını, uyuşmazl ıkla ilgili vard ığı sonucu, sonuca var ılmas ında kulland ığı takdir yetkisinin sebeplerini makul bir şekilde gerekçelendirmek zorundad ır. Bu gerekçelerin oluşturulmas ında aç ıkça bir keyfîlik görüntüsünün olmamas ı ve makul bir biçimde gerekçe gösterilmesi hâlinde adil yarg ılanma hakk ının ihlalinden söz edilemez ( İbrahim Ata ş, B. No: 2013/1235, 13/6/2013, 23). 23. Makul gerekçe; davaya konu olay ve olgular ın mahkemece nas ıl nitelendirildi ğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayand ırıldığını ortaya koyacak, olay ve olgular ile hüküm aras ındaki bağlant ıyı gösterecek nitelikte olmal ıdır. Zira taraflar ın o dava yönünden hukuk düzenince hangi nedenle hakl ı veya haks ız görüldüklerini anlay ıp değerlendirebilmeleri için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildi ğini gösteren, ifadeleri özenle seçilmi ş ve kuşkuya yer vermeyecek aç ıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm f ıkralar ının bulunmas ı zorunludur ( İbrahim Ata ş, 24). 24. Kararlar ın gerekçeli olmas ı, davan ın taraflar ının mahkeme karar ının dayanağını öğrenerek mahkemelere ve genel olarak yarg ıya güven duymalar ını sağlad ığı gibi taraflar ın kanun yoluna etkili ba şvuru yapmalar ını mümkün hâle getiren en önemli faktörlerdendir. Gerekçesi bilinmeyen bir karara kar şı gidilecek kanun yolunun etkin kullan ılmas ı mümkü n olmayaca ğı gibi bahsedilen kanun yolunda yap ılacak incelemenin de etkin olmas ı beklenemez ( Vesim Parlak , B. No: 2012/1034, 20/3/2014, 34). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 25. Somut olayda pratisyen hekim olarak yerle ştirilen ba şvurucunun hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ına bağlı olarak atamas ı gerçekleştirilmemiştir. İşleme kar şı aç ılan dava reddedilirken Mahkeme, ba şvurucunun 2012-2013 y ıllar ında PKK/KCK terör örgütünün gençlik yap ılanmas ı ile ilişkili kişilerce düzenlenen etkinliklere kat ılmas ı nedeniyle dava konusu i şlemi hukuka uygun bulmu ştur. 26. 657 say ılı Kanun'un 48. maddesine eklenen "Güvenlik soru şturmas ı ve/veya arşiv araştırmas ı yap ılmış olmak" biçimindeki alt bendin tüm devlet memurlu ğu kadrolar ına atanabilmek için güvenlik soru şturmas ı ve/veya ar şiv araştırmas ı yap ılmas ı şart ı getirdiği açıktır. 696 say ılı KHK'n ın 127. maddesi uyar ınca sürekli i şçi kadrosuna geçmek isteyen kişilerin 657 say ılı Kanun'un 48. maddesinde belirten şartlar ı taşımas ı gerekmektedir. Bu sebeple sürekli i şçi kadrosuna geçmek isteyen ba şvurucunun güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ına tabi tutulaca ğının öngörülebilir oldu ğundan ku şku duymay ı gerektirecek bir neden bulunmamaktad ır. Bireysel ba şvuruya konu karar ın gerekçesinden mahkemenin 657 say ılı Kanun'un 48. maddesine eklenen alt bentteki şart ı güvenlik soru şturmas ı ve/veya ar şiv araştırmas ının olumlu sonuçlanmas ı biçiminde yorumlad ığı anlaşılmaktad ır. 27. An ılan kural ın Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 say ılı karar ıyla iptal edilmi ş olmas ı da bu neticeyi de ğiştirmemektedir. Anayasa Mahkemesinin iptal karar ında özel hayata sayg ı hakk ıyla s ınırlı bir inceleme yap ıldığı dikkatten kaç ırılmamal ıdır. Anayasa Mahkemesinin söz konusu karar ında güvenlik soruşturmas ı ve arşiv araştırmas ı sonucu bireylerin ki şisel verilerinin toplanmas ının işlenmesinin ve kullan ılmas ının kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ına müdahale te şkil Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 7ettiği kabul edilerek bu müdahaleye dayanak olu şturan kanunun hukuk devleti ilkesinin gerektirdi ği kriterleri kar şılay ıp karşılamad ığı irdelenmi ştir. Anayasa Mahkemesi, güvenlik soruşturmas ı ve arşiv araştırmas ı neticesinde devlet memurlu ğuna atanmada esas al ınacak kişisel veri niteli ğindeki bilgilerin al ınmas ına, kullan ılmas ına ve işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunlar ın al ınmas ına ve kullan ılmas ına izin verilmesinin Anayasa n ın 13., 20. ve 128. maddeleriyle ba ğdaşmad ığı sonucuna ulaşmıştır (Sebiha Kaya, B. No: 2018/34124, 20/5/2021, 45). 28. Uyuşmazl ıkta uygulanacak hukuk kurallar ının yorumlanmas ında öncelikli yetkinin derece mahkemelerine ait oldu ğunun alt ı bir kez daha çizilmelidir. Anayasa Mahkemesinin kendi yorumunu derece mahkemelerininkinin yerine kaim etmesi söz konus u olamaz. Bununla birlikte derece mahkemelerinin yorumlar ının etkilerinin adil yarg ılanma hakk ıyla çelişip çelişmediğini incelemek Anayasa Mahkemesinin görevidir. Bu bak ımdan bireysel ba şvuru kapsam ında yap ılacak değerlendirmede derece mahkemelerinin söz konusu fıkran ın güvenlik soru şturmas ının olumlu sonuçlanmas ını gerektirdi ği biçimindeki yorumu veri kabul edilecektir ( Sebiha Kaya, 48). 29. Güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ının olumlu sonuçlanmas ı şart ının aranmas ının kural ı belli ölçüde mu ğlaklaştırdığı söylenebilir. Zira güvenlik soru şturmas ının olumlu neticelenip neticelenmedi ği konusunda ula şılacak sonucun atamaya yetkili konumda bulunan ki şi veya kişilere bağlı olarak de ğişmesi riski bulunmaktad ır. Bu da keyfî ve ayr ımc ı uygulamalar ın gelişmesine, dolay ısıyla bireylerin devlete olan güvenlerinin zedelenmesine sebep olabilecektir ( Sebiha Kaya , 49). 30. Kişilerin hukuki güvenli ğini sağlamay ı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi; hukuk normlar ının öngörülebilir olmas ını, bireylerin tüm eylem ve i şlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaç ınmas ını gerekli k ılar. Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem ki şiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve ku şkuya yer vermeyecek şekilde aç ık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmas ını, ayr ıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalar ına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013). Bu noktada gerekçeli karar hakk ının, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin tesisinde önemli bir araç olarak i şlev gördü ğünü söylemek yanl ış olmayacakt ır. Zira ki şiler ancak gerekçeli kara r vas ıtas ıyla somut olay ın hukuk kurallar ı karşısında nas ıl konumland ırıldığını öğrenebilmekte ve buna kar şı etkili bir savunma geli ştirme imkân ı bulabilmektedir. 31. Derece mahkemelerince gerçekle ştirilen ara ştırma ve incelemeler neticesinde tespit edilen hususlar ın, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerini temin edecek ve keyfî uygulamalar ın önüne geçecek şekilde somut olay ın özelliği dikkate al ınarak gerekçeli karard a ortaya konulmas ı gerekmektedir. Bu kapsamda sadece şekli anlamda bir gerekçenin varl ığı yeterli de ğildir, ayn ı zamanda makul olmas ı aranmaktad ır. Makul gerekçeden anla şılmas ı gereken mahkemelerin dava konusu maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ını, delillerin değerlendirilmesini, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ını, uyuşmazl ıkla ilgili vard ığı sonucu, sonuca var ılmas ında kulland ığı takdir yetkisinin sebeplerini ortaya koymas ıdır. 32. Bu nedenle güvenlik soru şturmas ının olumsuz olmas ına bağlı olarak atanmamaya dair tesis edilen i şleme karşı aç ılan bir davada, davac ının hangi sebeple güvenlik soruşturmas ının olumsuz olarak sonuçland ığının ve güvenlik soru şturmas ı neticesinde elde edilen verinin ki şinin yapaca ğı görevi neden olumsuz olarak etkiledi ğinin aç ıkça ortaya Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 8konulmas ı önemlidir. Bu kapsamda derece mahkemelerinden beklenen, güvenlik soruşturmas ı sonucunda elde edilen bilgilerin neler oldu ğunun karar ında belirtmesi ve söz konusu bilgiyi, davac ının yerleştirildiği kurumu ve alaca ğı görevi gözönünde bulundurarak değerlendirmesidir. Burada önemli olan husus güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ını doğuran tespitlerin davac ının şahs ından kaynaklanmas ı ya da davac ının şahs ıyla güncel ve ki şisel bir ba ğlant ıyı ortaya koyabilecek nitelikte olmas ıdır. Yine bu noktada derece mahkemelerince söz konusu ba ğlant ının nas ıl kuruldu ğunun detayl ı bir şekilde gerekçelendirilmesi, keyfîli ğin önüne geçebilmek ad ına önem arz etmektedir. 33. Bununla birlikte kamu güvenli ği veya ba şkalar ının haklar ının korunmas ı gibi hakl ı nedenlerin bulunmas ı hâlinde hükme esas al ınan kan ıt ve belgelerin ba şvurucuya verilmemesi veya gösterilmemesi makul görülebilir. Ancak bu hâlde dahi hükme esas al ınan belge kendisine verilmeyen ba şvurucunun savunma hakk ında meydana gelen bu k ısıtlamay ı telafi edecek kar şıt-dengeleyici imkânlar ın başvurucuya sa ğlanmas ı gerekir. Bu bağlamd a başvurucunun belge içeri ğinden haberdar edilmesinin, buna kar şı savunma ve itirazlar ını mahkemeye sunabilme f ırsat ına sahip olmas ının dengeleyici bir imkân oldu ğu söylenebilir. Yine söz konusu belgenin ba şvurucu taraf ından bilinmesinin sak ıncal ı olduğu düşünülen kısımlar ı karart ılarak başvurucuya verilmesi ya da ba şvurucunun söz konusu belgeyi mahkeme kaleminde inceleme f ırsat ı bulmas ı da dengeleyici birer imkân olarak görülebilir (Ayfer Atalm ış, B. No: 2016/12198, 9/6/2020, 35). 34. Mahkeme karar ından başvurucunun güvenlik soru şturmas ının neden olumsuz olarak kabul edildi ği anlaşılamamaktad ır. Mahkeme, ba şvurucunun PKK/KCK terör örgütünün gençlik yap ılanmas ı ile ilişkili kişilerce düzenlenen etkinliklere kat ıldığını bildirse de söz konusu etkinlik ve eylemlerin neler oldu ğunu söylememi ş ve bu etkinliklerin yeri ve zaman ını aktarmam ıştır. Bunun yan ı sıra kararda güvenlik soru şturmas ı sonucunda elde edilen bilginin ba şvurucunun yapaca ğı göreve hangi nedenle olumsuz bir etki yapt ığı da ortaya konulmam ıştır. Öte yandan ilk derece mahkemesi karar ında istihbari bilginin dayana ğı bilgilere, olgu ve olaylara yer verilmedi ği için -karar öncesi- yarg ılama s ıras ında oluşan eksikliğin sonraki a şamada da giderilmedi ği, dolay ısıyla bir bütün olarak bu bilgelere yönelik yorumda ve itirazda bulunabilmesi için pratik ve etkin imkânlar ın sağlanmad ığı görülmüştür. Bu nedenle ba şvurucu hakk ında elde edildi ği iddia edilen bilgilerin hangi delillere dayand ığı, bu iddian ın nas ıl ve neden do ğduğu konusunda bilgi ve belgelere sahip olmayan başvurucunun bunlara kar şı etkin olarak yorumda ve itirazda bulunma için yeterli imkâna sahip oldu ğu söylenemeyecektir. 35. Kural olarak derece mahkemesi karar ında esasa ili şkin hususlarda yeterli gerekçe bulunmas ı hâlinde istinaf merciince bu karara at ıf yap ılarak değerlendirme yap ılmas ı makul görülebilir. İlk derece mahkemesi karar ında gerekçe bulunmad ığı hâllerde ise başvurucular taraf ından ileri sürülen esasl ı itirazlar ın istinaf mercii taraf ından gerekçeli bir şekilde kar şılanmas ı gerekir. Somut olayda ba şvurucunun temel iddialar ı ilk derece mahkemesince kararda tart ışılmam ış ve gerekçe olu şturulmam ış, başvurucu taraf ından ileri sürülen esasl ı iddialar Bölge İdare Mahkemesince de kar şılanmam ıştır. 36. Sonuç olarak istihbari bilgilerin idari i şlemi neden ve nas ıl hakl ılaştırdığı hususunun derece mahkemelerinin gerekçelerinde yer almad ığı görülmektedir. Derec e mahkemeleri ba şvurucu hakk ında elde edilen bilgileri herhangi bir şekilde değerlendirmemi ş, bilginin tesis edilen i şleme ulaşmadaki hukuki etkisi ve benzeri boyutlar ı ile işin esas ı ile ilgili kendi de ğerlendirmesini ortaya koymam ıştır. Diğer bir ifadeyle güvenlik soruşturmas ının sonucuna ili şkin başvurucunun iddialar ı yeterli bir şekilde aç ıklığa Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 9kavuşturulmam ıştır. Bu nedenle yarg ılama süreci bir bütün olarak de ğerlendirildi ğinde, başvurucunun gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 37. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 38. Başvurucu ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama yap ılmas ı ve 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 39. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 40.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin gerekçeli karar hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 15. İdare Mahkemesine (E.2018/648, K.2018/1788) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, E. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2019/22072 Karar Tarihi : 12/4/2023 10G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 12/4/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.