5. Hukuk Dairesi 2025/7464 E. , 2025/15848 K. "" MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/579 Esas, 2025/488 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Cizre 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/526 Esas, 2021/285 Karar Taraflar arasında 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili…
5. Hukuk Dairesi 2025/7464 E. , 2025/15848 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/579 Esas, 2025/488 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Cizre 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/526 Esas, 2021/285 Karar Taraflar arasında 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., ... köyü 1 78... ve 1 58... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tüm taşınmazlar için tek dava açılmasının kabul edilemez olduğunu, uzlaşma görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, teklif edilen bedelin gerçeği yansıtmadığını, yapılacak keşif ile bedelin tespit edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve tapudan terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, uydu görüntülerinde olmayan ağaçların değerinin hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, DSİ Genel Müdürlüğü Kıymet Takdir Komisyonu tarafından yerinde yapılan tespitler sonucunda ve TÜRKSAT uydu görüntülerinde dava konusu parsel üzerinde meyve fidanlarının bulunmadığının belirlendiğini objektif değer artışında kullanılan unsurların kapitalizasyon faiz oranı tespitinde dikkate alınacak unsurlar olduğu, kapitalizasyon faiz oranının en az %6 alınması gerekirken %5 alındığını, dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesatın askı ilan tarihinden sonra tesis edildiğini, bu hususta kıymet takdir raporundan farklılıklar bulunduğunu, taşınmazdaki yapı bedellerinin hatalı hesaplandığını, eksik imalat ve yıpranma paylarının eksik tespit edildiğini, münavebe sisteminin eksik uygulandığını ileri sürmüştür. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda 1 58... parsel sayılı taşınmaz zeminine kısmen sulu tarım arazisi kısmen karışık meyve bahçesi niteliği ile kapitalizasyon faiz oranı % 5 uygulanarak değer biçildiği, tespit edilen metrekare birim fiyatına % 40 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilerek sonuç metrekare birim fiyatının sulu tarla kabul edilen kısım için 22,76 TL karışık meyve bahçesi kabul edilen kısım için 40,78 TL olarak belirlendiği; 1 78... parsel sayılı taşınmazın sulu tarım arazisi olarak değerlendirilerek kapitalizasyon faiz oranı % 5 uygulanarak değer biçildiği, tespit edilen metrekare birim fiyatına % 25 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilerek sonuç metrekare birim fiyatının 20,23 TL olarak belirlendiği; 1 58... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapılara sınıfına göre yıpranma payı düşülerek değer biçildiği, taşınmazların vasfına, konum ve niteliklerine, aynı bölgeden intikal eden dava dosyalarına göre bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faiz oranı ile dava konusu taşınmazlar için belirlenen metrekare birim fiyatının uygun ve resmi verilerle uyumlu olduğu, dosya içindeki bilgi ve belgelere ayrıca Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgu programı üzerinden Dairelerince yapılan incelemeye göre dava konusu taşınmazların konumu ile bilirkişi raporunda açıklanan özellikleri gözetilerek gelir metoduna göre tespit edilen metrekare birim fiyatına uygulanan objektif değer artış oranlarının yerinde olduğu, öte yandan taşınmaz üzerindeki yapıların mahkemece yerinde yapılan keşif sırasında bizzat tespit edilmiş olup hükme dayanak raporda da yapı yaş ve sınıflarının etraflıca hukuka uygun biçimde açıklanmış olması karşısında yapılar için biçilen değerin de yerinde olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu kanaati ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tespit edilmesi, üzerinde bulunan yapılara ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) maddesi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.