T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/2943 Karar No : 2025/5173 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Mahallesi, ... Mezrası, ... ve ... (ye…
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/2943 E. , 2025/5173 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/2943 Karar No : 2025/5173 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Mahallesi, ... Mezrası, ... ve ... (yeni ... ada ... ve ... ada ...) parselleri kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işleminin anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile keşif ve bilirkişi raporunun değerlendirilmesinden; dava konusu eski... parsel, yeni ... ada ... parsel yönünden ; eski ... parselin yerine tahsis edilen ... nolu parsel yönünden eşdeğerliğin sağlanmadığı, uygulama öncesine göre yeni tahsis edilen ... parselde tarım yapılamayan kısmın 2.410,00 m² arttığı, bu alana karşılık ilave arazi tahsisi yapılmadığı, tahsiste sürülemeyen 2.410,00 m²’ ye karşılık denklik de sağlanmadığından toplulaştırma işleminin anılan parsele ilişkin kısmında hukuka uyarlık; dava konusu eski ... parsel, yeni ... ada ... parsel yönünden; yapılan tahsislerin konum ve verimlilik esaslarına göre eşdeğer olduğu, toplulaştırma uygulamasına giren davacı eski parselleri açısından yapılan tahsisin hukuka ve fiili duruma uygun olduğu anlaşıldığından toplulaştırma işleminin anılan parsele ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu parsellerin bulunduğu alanda yapılan toplulaştırma işleminin eski ... parsel, yeni ... ada ... parsele ilişkin kısmı yönünden iptaline, eski ... parsel, yeni ... ada ... parsele ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu ... ada ... nolu parselin toplulaştırma neticesinde yeri değiştirilerek önceki yerine göre daha verimsiz , dere yatağı - ekime uygun olmayan alanın dahil edildiği, ... ada ... nolu parsele ait fotoğraflarda görüldüğü üzere söz konusu alanın tarıma uygun olmadığı, toplulaştırma işlemi neticesinde tesis edilen... ada ... nolu parsel olarak belirtilen alanın dere yatağı olup dere yatağının toplulaştırmaya konu edilmemesi gerektiği, toplulaştırma mevzuatına göre tahsis parselinde sürülemeyen dere ve dere şevi bulunması halinde tahsis parseli endeksine yansımalı ve endeks farkı nedeniyle fazladan alan tahsisi yapılarak denklik/eşdeğerlik sağlanması gerektiği ancak ... ada ... nolu parsel yönünden uygulamanın buna aykırı şekilde yapıldığı, toplulaştırma işleminde fizyografik ünitelerin dikkate alınmaması nedeniyle parsellerin farklı verimliliklere sahip kesimleri kapsayacak şekilde oluşturulduğu, usule aykırı şekilde toplulaştırma işlemi yapıldığından kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, zaman aşımının bulunduğu, arazi toplulaştırma işlemi yapıldığı tarihte davacı...'ın dava konusu parsellerde hissesinin bulunmadığı, dava konusu parsellerin ... adına kayıtlı olduğu, dava konusu ... numaralı parselin ise kök ... numaralı parselden geldiği, yeni oluşturulan parselinde ... ve ... numaralı parseller birleştirilerek tahsis edildiği, ... numaralı parselin ... numaralı parselle eşdeğer olduğu, ... numaralı parsel yerine tahsis edilen ... numaralı parselin, eski ... ve ... numaralı parseller üzerinde oluşturulduğu, yapılan işlemde konum ve mevkinin korunduğu, blok planları hazırlandıktan sonra ... ve ... numaralı parselde bulunan ...'a ait hisselerin birleştirildiği, toplulaştırma işleminin yapıldığı tarihte malik olan ...’ın diğer taşnmazları da dikkate alınarak yapıldığı, davacının ise taşınmazları yeni haliyle satın aldığı, davacının kendilerinden talep edebileceği hakkının bulunmadığı, davacının adına kayıtlı taşınmazlarına ilişkin bir işlem yapılmadığı, usul ve hukuka uygun tesis edilen toplulaştırma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Taraflarca temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar, temyize konu Kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından taraflar temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin ilk fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür" hükmüne yer verilmiştir. Arazi toplulaştırması sonuçlarına karşı işlemin tebliğinden veya başka bir şekilde işlemden haberdar olunmasından itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içerisinde dava açılması mümkün olup, bu hususa ilişkin olarak mevzuatta özel bir dava açma süresi düzenlenmemiştir. 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a 19/04/2018 tarih ve 7139 sayılı Kanunla eklenen Ek-9. maddesinin 7. fıkrasında, "... Arazi toplulaştırması sonuçlarına karşı tescil tarihinden itibaren on yıl içerisinde dava açılabilir." denilmekle beraber, bu süre arazi toplulaştırması işlemlerine karşı tescil tarihinden itibaren on yıl içerisinde her zaman dava açılabileceğine ilişkin özel bir dava açma süresi olarak düzenlenmemiş, söz konusu işlemlerin ilgililerine tebliğ edilmediği ve başka bir şekilde bu işlemlerden haberdar olunmadığı durumlarda, on yıllık bir dava açma süresi getirilmiştir, başka bir anlatımla, arazi toplulaştırması sonuçlarına karşı açılabilecek davaların her halükarda on yıllık azami bir süreyle sınırlandığı anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Mahallesi, ... Mezrası, eski ..., ..., ... parsellerin toplulaştırma uygulaması ile ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel olarak planlandığı, 12/02/2013 tarihinde 1. Toplulaştırma, 14/04/2014 tarihinde ise kısmi 2. Toplulaştırma işleminin tapuda tescil işlemlerinin tamamlandığı, taşınmazın maliki ...'ın 04/08/2016 tarihinde vefat ettiği, ...'ın murislerinin mirasbırakanın vefatından sonra 24/10/2016 tarihinde tapuda intikal işlemlerini tamamlayarak anılan taşınmazlara el birliğiyle malik oldukları, davacı tarafından... tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile dava konusu parsellerin hisselerinin tamamının satın alındığı, anılan parselleri kapsayan alanda yapılan ve ...-...tarih ve ...yevmiye numarası ile ... Tapu Müdürlüğü'nde tescil edilen toplulaştırma işleminin iptali istemiyle ... tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu toplulaştırma işlemini parsel maliki ... dava konusu etmemiştir. Toplulaştırma işleminin iptali istemiyle açılacak davada, dava açma süresinin toplulaştırma işleminin öğrenilmesinden itibaren başlayacağı ve bu sürenin de 60 gün olduğu hususu dikkate alındığında, davacının söz konusu parsellerin 28/10/2016 tarihinde satın alma yoluyla maliki olduğu, toplulaştırma işleminden en geç 28/10/2016 tarihinde haberdar olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla bu tarihten sonra 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden çok sonra davacı tarafından 20/06/2022 tarihinde açılan iş bu davanın, süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığından, esastan incelenerek verilen karara karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. KARŞI OY (X) : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuatta düzenlenen menfaat ihlali kavramının yargı kararlarındaki uygulamasında kişisel, güncel ve meşru olması gerektiği, idari işlemle bu şekilde menfaat ilgisi kurabilenler tarafından işleme karşı iptal davası açılabileceği tabiidir. Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu eski ..., ..., ... parsellerin toplulaştırma uygulaması ile ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel olarak planlandığı, 12/02/2013 tarihinde 1. Toplulaştırma, 14/04/2014 tarihinde ise kısmi 2. Toplulaştırma işleminin tapuda tescil işlemlerinin tamamlandığı, bu şekilde arazi toplulaştırmasına ilişkin işlemler tamamlanarak dava konusu toplulaştırma işleminin kesinleştiği, davacı tarafından ...tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile dava konusu parsellerin hisselerinin tamamının satın alındığı, taşınmazın eski maliki tarafından dava açılmadığı, söz konusu taşınmazın mevcut durumunu bilerek ve kabul ederek satın alan davacı tarafından bakılan davanın açıldığı görülmektedir. Bu durumda, 14/04/2014 tarihinde tapuda tescil edilerek kesinleşen dava konusu toplulaştırma işlemine karşı, uyuşmazlık konusu taşınmazın eski maliki tarafından dava açılmadığı, davacı tarafından ise taşınmazın mevcut durumu kabul edilerek satın alındığı, taşınmazın satın alınmasından sonra da herhangi bir değişiklik yapılmadığı dikkate alındığında, işlemin tesis edildiği tarihte dava açma ehliyeti bulunmayan davacının, taşınmazın satın alınmasından sonra da dava konusu arazi toplulaştırmasının iptalini istemekte, hukuken korunabilir kişisel ve meşru bir menfaati bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, esastan incelenerek verilen karara karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin olarak verilen İdare Dava Dairesi kararının belirtilen gerekçe ile (davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği gerekçesi ile) bozulması gerektiği oyuyla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine yönelik Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum. vergi //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };