TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GÜLLÜ GENÇ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/24520) Karar Tarihi: 21/9/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Güllü GENÇ Vekili : Av. Muhammet KUZU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, zorunlu askerlik görevinin ifas ı sıras ında meydana gelen ölüm olay ı nedeniyle
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GÜLLÜ GENÇ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/24520) Karar Tarihi: 21/9/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Güllü GENÇ Vekili : Av. Muhammet KUZU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, zorunlu askerlik görevinin ifas ı sıras ında meydana gelen ölüm olay ı nedeniyle ya şam hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 22/7/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ile eklerinde ifade edildi ği ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kay ıtlar ından tespit edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 29. Başvurucunun o ğlu Ö.G., zorunlu askerlik görevini yerine getirmek için Ankara'da mukim Etimesgut İlçe Jandarma Komutanl ığına 8/12/2017 tarihinde kat ılm ıştır. Ö.G., birli ğine teslim olduktan sonra yap ılan Psikososyal Risk Faktörü Tarama Anketi'nde herhangi bir psikolojik rahats ızlığının bulunmad ığını, daha önce intihara te şebbüs etmedi ğini ve böyle bir dü şünceye kap ılmad ığını beyan etmi ştir. Ö.G., söz konusu ankette ayr ıca kendisinin yoklu ğunda ailesinin maddi s ıkıntı çekeceğini belirtmi ştir. Ö.G. 2018 y ılının Haziran ay ında y ıllık izin kullanarak ailesinin yan ına gelmiştir. 10. Ö.G., Etimesgut İlçe Jandarma Komutanl ığı bünyesinde yer alan Turkuaz Jandarma Karakol Komutanl ığı (Karakol) emrinde zorunlu askerlik görevini ifa etmekte ike n 2/9/2018 tarihinde saat 16.00'da ba şlad ığı nöbetinin bitimine yak ın (saat 17.57 s ıralar ında) zimmetli tüfe ği (MP5) ile kendisini vurmu ştur. Ö.G., kald ırıldığı Atatürk E ğitim ve Araştırma Hastanesinde yap ılan t ıbbi müdahalelere ra ğmen hayat ını kaybetmi ştir. A. Soru şturma Süreci 11. Askerî personelin Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığına (Başsavc ılık) ve Ankara İl Emniyet Müdürlü ğüne olay ı haber vermesinin ard ından polis ekipleri saat 19.40 s ıralar ında olay yerine intikal etmi ş, olay yerinin krokisini ç ıkararak olay yeri inceleme raporunu düzenlemi ştir. 12. 2/9/2018 tarihli olay yeri inceleme raporunda öncelikle delil güvenli ğinin alındığı ifade edilmi ş ve akabinde olay ın 180x90 ebatlar ındaki nöbetçi kulübesinde meydana geldiği, kulübe zemininde şarjörü tak ılı vaziyette bir adet MP5 tüfek ve bir adet MKE 9P ibareli kovan bulundu ğu, tüfeğin emniyetinin aç ık, fişek yatağının ve şarjörünün bo ş olduğu, kulübedeki sandalyenin s ırt taraf ında, kulübe zemininde, kulübe giri ş kap ısı önünde kan benzeri lekelerin oldu ğu, kulübe zemininde üzerinde kan benzeri lekeli, omuz k ısm ı delik çelik yelek bulundu ğu, kulübe içindeki dolap üzerinde içeceklerin (çay, meyve suyu vb.) ve sigara paketinin oldu ğu, kulübenin da ğınık olmad ığı, boğuşma emaresi bulunmad ığı belirtilmiştir. 13. Olay günü saat 20.30'da Atatürk E ğitim ve Ara ştırma Hastanesi morgunda, Ö.G.nin ellerinden swap örnekleri temin edilerek gömle ği muhafaza alt ına al ınm ış ve bu işlem tutana ğa bağlanm ıştır. Ayr ıca, Ö.G.nin parmak izlerinin, Ankara Adli T ıp Kurumu morguna nakledildikten sonra emniyet birimleri taraf ından al ındığı 3/9/2018 tarihli tutanaktan anla şılmaktad ır. 14. 2/9/2018 tarihli ölü muayene tutana ğında, sternum (göğüs kafesi kemi ği) alt ucunun 6-7 cm alt ında yakla şık 1,5 cm çap ında muhtemel ate şli silah giri ş yaras ı ve sol skapula (kürek kemi ği) üst k ısm ında, yine 1,5 cm çap ında muhtemel ate şli silah ç ıkış yaras ı bulunduğu ifade edilmi ştir. 31/10/2018 tarihli otopsi raporunda ise özetle epigastrik (kar ın üst orta) bölgede ate şli silah mermi çekirde ği giriş yaras ı, sol kürek kemi ği orta alt k ısımda ateşli silah mermi çekirde ği çıkış yaras ı tespit edildi ği, ceset içinde mermi çekirde ği ile kanda alkol, uyar ıcı madde bulunmad ığı ifade edilerek önden arkaya, sa ğdan sola ve a şağıdan yukar ıya seyir izleyen mermi çekirde ği yaralanmas ının ölümcül mahiyette oldu ğu belirtilmiştir. Sonuç olarak raporda Ö.G.nin ate şli silah yaralanmas ına bağlı olarak hayat ını kaybettiği yönünde kanaat bildirilmi ştir. 15. Olay ın hemen akabinde -saat 23.00 s ıralar ında- polis memurlar ı, olaya tan ık olan Uzman Çavu ş F.K. ve er Z.D.nin ifadeleri al ınm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 3-Z.D. ifadesinde özetle olay günü Ö.G.nin 16.00-18.00 saatleri aras ında koruma nöbeti tuttu ğunu, 17.30 s ıralar ında Ö.G.nin yan ına gittiğini, birlikte çay ve sigara içtiklerini, bu s ırada gülüp şakalaştıklar ını, Ö.G.nin "Bu nas ıl hayatt ır, kendimi vuracağım, s ıkıldım bu hayattan ya şanacak gibi de ğil." dediğini, kendisinin de "1 ayımız kald ı analar ımız bizi bekliyor, bo ş şarjörle mi kendini vuracaks ın." dediğini, Ö.G. esprili biri oldu ğundan söylediklerini ciddiye almad ığını, gülüştüklerini, kendisinin daha sonra lavaboya gitti ğini, döndü ğünde Ö.G.yi sandalyede oturur vaziyette, tüfe ği çelik yele ğin alt ından kalbine dayam ış hâlde buldu ğunu, Ö.G.ye "Dur ne yap ıyorsun, silah ı yere b ırak komutana söyleyece ğim." dediğini, Ö.G.nin ise "Hakk ını helal et, yast ığımın alt ında askeri künyem var anneme verirsin." dediğini, kendisinin de "Saçma sapan konu şma, komutan ı çağırıp geliyorum." şeklinde karşılık verdiğini ve o s ırada çardakta oturan F.K.n ın yan ına giderek "Ö.G.ye bir şey söyleyin saçma sapan hareketler yap ıyor." dediğini, F.K.n ın da kulübeye do ğru bakarak Ö.G.ye ismiyle seslendi ğini, Ö.G.nin de "Ney komutan ım." şeklinde cevap verdiğini, F.K.n ın "Ne saçma sapan hareketi yap ıyor." sözü üzerine "Silahla kendisini vuraca ğını söylüyor." şeklinde komutana cevap verdi ğini ve bunun ard ından birlikte kulübeye do ğru koştuklar ını, "D ışarı çık" diye bağırdıklar ını, bir el silah sesi duyduklar ını, kulübenin içinde Ö.G.yi sandalyede oturur, tüfe ği çelik yeleğin alt ından kalbine do ğru dayam ış, başı arkaya dü şmüş, sırtından kan akar ve sandalyenin üzerinden dü şer vaziyette bulduklar ını, hemen di ğer personele haber verdiklerini, yaraya tampon yap ıp 112 Acil Servis hatt ını arad ıklar ını, Ö.G.yi on ayd ır tan ıdığını, zaman zaman " Bu nas ıl hayat şeklinde? " yak ınmalar ı olsa da Ö.G.nin hep gülerek konu ştuğunu, esprili biri oldu ğunu ve ailesinin maddi zorlukla r yaşadığını beyan etmi ştir. -F.K. ifadesinde olay örgüsüne dair Z.D.nin ifadeleri ile örtü şecek şekilde beyanda bulunmu ş; ek olarak olay günü Ö.G.nin normal hal ve tav ırlar ı olduğunu, şüphelenmesine neden olacak bir durum bulunmad ığını, nöbet tutan tüm erlerin silahlar ına tak ılı şarjörün bo ş olduğunu ancak çelik yeleklerindeki şarjörün dolu olduğunu beyan etmi ştir. 16. Olay yerindeki kameralar ın kay ıtlar ının incelenmesine ili şkin olan ve polis memurlar ının imzas ını taşıyan 16/10/2018 tarihli tutanakta; nöbet kulübesine do ğru iki askerin ilerledi ği, akabinde birinin ko şarak bina içine do ğru gittiği, diğer personelin de koşarak nöbet kulübesine girdi ği, kulübe içine ait kamera kayd ının bulunmad ığı belirtilmi ştir. 17. Olay ın gerçekle ştiği kulübede bulunan çelik yelek ile Ö.G.nin gömle ği ve Ö.G.den al ınan svap örnekleri üzerinde 17/9/2018 tarihinde yap ılan kimyasal inceleme sonucunda Ankara Kriminal Polis Laboratuvar ı taraf ından düzenlenen uzmanl ık raporunda; svaplarda ve çelik yelekteki delikler etraf ında at ış art ığına rastlanmad ığı, gömleğin orta kısm ında yan yana bulunan iki delik etraf ında at ış art ıklar ının tespit edildi ği, at ış art ıklar ının dağılım yoğunluğuna göre at ışın yak ın mesafeden yap ıldığı kanaatinin olu ştuğu ifade edilmiştir. Ayr ıca raporun aç ıklama k ısm ında silah ın cinsine, tutu ş şekline bağlı olarak ate ş eden elde at ış art ığı bulunmayabilece ği belirtilmi ştir. 18. 9/10/2018 tarihli balistik inceleme sonucu düzenlenen uzmanl ık raporunda ise olay yerinde bulunan kovan ın MP5 marka tüfekle uyumlu oldu ğu belirtilmi ştir. 19. Başsavc ılık, Ö.G.nin Elâz ığ ve Antalya'da mukim akrabalar ının ifadelerinin ilgili başsavc ılıklar kanal ıyla al ınmas ını sağlam ıştır. Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 4- Ö.G.nin annesi ba şvurucu Güllü Genç 28/1/2019 tarihli Şikâyetçi İfade Tutanağı'ndaki beyan ında özetle o ğlunun 2018 y ılı Haziran ay ında kulland ığı iznini komutan ının çağırmas ı üzerine yar ıda kestiğini, telefon konu şmalar ında hep tedirgin olduğunu, komutan ının kendisini sevmedi ğinden, kendisiyle u ğraştığından ve sürekli geceleri nöbet tutturdu ğundan yak ındığını, vefat ından bir hafta önce yapt ıklar ı görüşmede ko ğuşta yaşadığı kavga sonucu telefonunun k ırıldığını söylediğini, sesinde bir tedirginlik oldu ğunu, oğlunun askerlik öncesi bir psikolojik sıkıntısının bulunmad ığını, sorumlu ki şilerden şikâyetçi oldu ğunu ifade etmi ştir. - Ö.G.nin karde şleri İ.G., F.A.G, M.G. ve S.E. de anneleriyle örtü şen beyanlarda bulunmuş ve ek olarak Ö.G.nin kendilerine Karakol komutan ının namaz k ıldığını gördüğünü ve bu nedenle kendisiyle u ğraştığını, uzman çavu şluk mülakat ına girmesi nedeniyle yine karakol komutan ının kendisine olumsuz rapor verdi ğini, ayr ıca koğuşunda bulunan Diyarbak ırlı iki askerin kendisiyle çok u ğraştığını söylediğini ifade etmi şlerdir. Ayr ıca M.G., karde şinin izne geldi ği dönemde kendisine " Bana rapor al ın, askere gitmek istemiyorum. " dediğini beyan etmi ştir. 20. Başsavc ılık, soruşturma sonunda idari tahkikat sürecine de (bkz. 22-24) at ıf yap ıp soruşturmada elde edilen deliller yan ında idari tahkikat sürecinde al ınan ifadelerden de faydalanarak 14/5/2019 tarihinde kovu şturmaya yer olmad ığına karar vermi ştir. Gerekçenin ilgili k ısm ı şöyledir: "Tüm dosya kapsam ı bir bütün olarak de ğerlendirildi ğinde, maktul [Ö.G.]nin yaşadığı psikoljik sorunlardan dolay ı olay tarihinde nöbet tuttu ğu kulübede silahla intihar etti ği, intihar etmesinde üçüncü bir ki şinin kast yada taksire dayal ı herhangi bir kusurunun yap ılan soruşturmada tespit edilmedi ği, soruşturmaya konu olayda herhangi bir kimseye isnad edilebilecek bir suç veya suç unsuru bulunmad ığı anlaşılmakla, olay hakk ında kamu ad ına kovuşturma yap ılmas ına yer olmad ığına ... " 21. Başvurucunun söz konusu karara kar şı itiraz ı Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimli ği taraf ından 28/6/2019 tarihinde reddedilmi ştir. B.İdari Tahkikat Süreci 22. Olay ın hemen akabinde Ankara İl Jandarma Komutanl ığı (Komutanl ık) taraf ından konuyla ilgili idari tahkikat ba şlatılm ıştır. Askeri personel taraf ından tutulan 2/9/2018 tarihli tutanak emniyet birimleri taraf ından düzenlenen rapor ve al ınan ifadelerle örtüşmektedir (bkz 12,15). Ayr ıca 5/9/2018 tarihli kamera kay ıtlar ının izlenmesine ili şkin tutanakta, emniyet birimlerinin izleme kay ıtlar ına ilişkin tutana ğına (bkz. 16) ko şut tespitle r yap ılm ış; ek olarak silah ın ateşlenmesi sonras ı askerî personelin binadan ç ıkarak kulübeye geldiği, yaral ı personelin kulübeden ç ıkar ılarak kendisine ilk yard ım yap ılmaya çal ışıldığı ifade edilmi ştir. 23. Karakolda görevli askerî personelin olay gecesi ifadesi al ınm ıştır. - Karakol komutan ı olan K ıdemli Ba şçavuş E.S. ifadesinde özetle olay ın kendisine haber verilmesi üzerine hemen Karakola geldi ğini, ilgili astsubaylara savc ılığa ve emniyet birimlerine haber vermelerini söyledi ğini, Ö.G.nin intihar etme nedeniyle ilgili bir bilgi elde edemedi ğini, olay günü duydu ğu kadar ıyla Ö.G.nin Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 5ağabeyinin i ş problemi oldu ğunu, zaman zaman bu nedenle tart ıştıklar ı bilgisine ulaştığını, y ıllık izni sonras ı Ö.G. ile k ısa bir görü şme yapt ığını, bu görü şmede Ö.G.nin bir şey anlatmad ığını, Ö.G.nin sakin bir yap ısı olup s ıkıntılar ını paylaşmad ığını beyan etmi ştir. - Astsubay Üstçavu ş M.İ.T. ifadesinde; olay günü karakol içinde evrak tanzim etmekte iken d ışarıdan silah sesi duymas ı üzerine d ışarı çıktığını, nöbet kulübesine gittiğinde yerde yatan Ö.G.nin yan ında F.K. ve Z.D.yi gördü ğünü, Ö.G.nin yaras ına tampon yapt ıklar ını, olay yerine gelen ambulansla Ö.G.nin hastaneye sevk edildiğini, bölge Ankara Adliyesinin sorumluluk alan ında olduğundan savc ılığa ve emniyete haber verildi ğini, delillerin bozulmamas ı ad ına kulübeye kimseyi yaklaştırmad ığını, Ö.G.nin ne şeli bir insan oldu ğunu, problemleri ve intihar sebebi hakk ında bilgisi olmad ığını, sadece abisi ile problem ya şadığını duyduğunu ifade etmiştir. - İntihar ın gerçekle ştiği an olay yerinde bulunan Uzman Çavu ş F.K. ve er Z.D. emniyet mensuplar ına verdiği ifadelere (bkz. 15) ko şut beyanlarda bulunmu ş; F.K., Ö.G.nin esprili biri oldu ğunu, bir problemi olmad ığını, üstlerine sayg ılı ve karakolda sevilen biri oldu ğunu beyan etmi ş; Z.D. ise Ö.G.nin sürekli olarak " Bıktım bu hayattan. " diye yak ındığını, "Fakirliğin gözü kör olsun. " dediğini, Ö.G.ye day ısının harçl ık gönderdi ğini, askere gelmeden önce day ısının yan ında çal ıştığını kendisine söyledi ğini hatta Ö.G.nin askerden sonra biriktirdi ği parayla a ğabeyini evlendirmeyi dü şündüğünü beyan etmi ştir. - Karakolda görevli olan erlerin (toplam 10 ki şi) ifadelerindeki ortak noktalar özetle Ö.G.nin uzman çavu şluğa müracaat etti ği ancak komutanlar ından yeterli nitelik belgesi alamad ığı için uzman çavu ş olamad ığı, bu duruma çok üzüldü ğü, komando olarak askerlik yapmak istedi ği, dinini seven, iyi, güler yüzlü ve sevilen bir insan oldu ğu, herhangi biriyle bir problem ya şamad ığı, küfür dahi etmedi ği, psikolojik bir s ıkıntısının olmad ığı, maddi problemlerinin oldu ğu, işsiz ağabeyiyle sıkıntılar yaşadığı, hemen i ş sahibi olmak istedi ği, bu konuda ailesinden bask ı gördüğü, day ısından harçl ık ald ığı ve askerden önce dönercide çal ıştığı, herkese olmasa da baz ı arkadaşlar ına intihar fikrinden, ölümden bahsetti ği, sohbet ortamlar ında uyumlu ve güler yüzlü biri oldu ğu yönündedir. Baz ı erler ise Ö.G.ni n sohbet ortamlar ında güler yüzlü, ne şeli olmakla birlikte içine kapan ık biri oldu ğunu, Ö.G.nin k ırılan telefonu için a ğabeyinden para istedi ğini ancak a ğabeyinin bu talebini olumlu kar şılamad ığını beyan etmi ş; baz ı erler de kendisini pek tan ımad ıklar ını, sadece selamla ştıklar ını ifade etmi ştir. 24. İdari tahkikat sonucu düzenlenen 4/9/2018 tarihli raporda an ılan ifadelere yer verilmiş, Ö.G.nin " Bıktım bu hayattan." şeklinde arkada şlar ı içinde dile getirdi ği yak ınmalar ın amirlerine bildirilmemi ş olduğu, Ö.G.nin Rehabilitasyon Dan ışma Merkezinden (RDM) faydalanmad ığı ifade edilmi ş; sonuç olarak Karakol içinde herhangi bir personelle problem ya şamayan, askerli ğe kabulde psikolojik bir rahats ızlığı tespit edilmeyen, RDM görü şmesi olmayan, ailesi ile ilgili baz ı sıkıntılar ve maddi problemler ya şayan Ö.G.nin intihar ında kusur veya ihmali bulunan personel olmad ığı kanaatine ula şılm ıştır. 25. Başvurucu, Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimli ğinin takipsizlik karar ına itiraz ın reddedilmesine ili şkin verdiği 28/6/2019 tarihli karar ı tebellüğ etmesinin ard ından 22/7/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 6IV.İLGİLİ HUKUK 26.İlgili hukuk için çok say ıda karar aras ından bkz. Coşkun Çiftler, B. No: 2014/18624, 22/2/2018, 55-57; Kumrişan Akkuş ve Sefer Akku ş, B. No: 2014/14672, 1/2/2017, 45-56, Yasin Ağca, B. No: 2014/13163, 11/5/2017, 91-96. V.İNCELEME VE GEREKÇE 27. Anayasa Mahkemesinin 21/9/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 28. Başvurucu; takipsizlik karar ında, olayla ilgili olarak sorumlulu ğu bulunma ihtimali olan idare taraf ından yap ılan tahkikat sürecinde al ınan ifadelere dayan ıldığını, tüm tan ık ifadelerinin şablon oldu ğunu, tan ıklar ın yönlendirildi ğini, beyanlarda çeli şkiler olduğunu, erlerin baz ılar ının bask ı ile ifade verdi ğini, Ö.G.nin intihar esnas ında silah tutuşunun, dolay ısıyla ölümünün şüpheli oldu ğunu, Silah Teslim Tutanaklar ındaki imzalar ın birbiriyle örtü şmediğini, olay yeri jandarma bölgesi olmamas ına rağmen askerî makamlar ın soruşturmay ı yürüttüğünü, ayr ıca mermi giri ş ve ç ıkışının yukar ıdan aşağıya doğru olmas ı nedeniyle ölümün şüphe uyand ırdığını belirterek ya şam ve adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 29. Bakanl ık görüşünde olay ın özeti, Anayasa Mahkemesinin benzer olaylar için verdiği kararlar aktar ılm ış; yaşam hakk ı yönünden mevcut dosya kapsam ı itibar ıyla Başsavc ılığın vak ıaya ve nitelendirmeye dair ula ştığı sonuçtan ayr ılmay ı gerektirir maddi ve hukuki bir neden olmad ığının düşünüldüğü, etkili soru şturma yükümlülü ğünün gereklerinin yerine getirildi ği, başvurucunun ileri sürdü ğü iddialar ın dayanaks ız olduğu ifade edilmi ştir. Başvurucu; Bakanl ık görüşüne karşı, beyanlar ın çelişkili olduğu, eksik inceleme yap ıldığı, olayda şüphe uyand ıran hususlar ın bulundu ğu yönündeki ba şvuru formunda yer alan iddialar ını yinelemi ştir. B. Değerlendirme 30. Anayasa n ın Kişinin dokunulmazl ığı, maddi ve manevi varl ığı kenar başlıklı 17. maddesi şöyledir: Herkes, ya şama, maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yaz ılı haller d ışında, kişinin vücut bütünlü ğüne dokunulamaz; r ızas ı olmadan bilimsel ve t ıbbi deneylere tabi tutulamaz. Kimseye i şkence ve eziyet yap ılamaz; kimse insan haysiyetiyle ba ğdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz. ( ) meşru müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlar ının yerine getirilmesi, bi r tutuklu veya hükümlünün kaçmas ının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyan ın bast ırılmas ı ( ) veya ola ğanüstü hallerde yetkili merciin verdi ği emirlerin uygulanmas ı sıras ında silah kullan ılmas ına kanunun cevaz verdi ği zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri, birinci f ıkra hükmü d ışındad ır." Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 731. Anayasa n ın "Devletin temel amaç ve görevleri" kenar başlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Devletin temel amaç ve görevleri, ... ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal huku k devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır. 32. Anayasa Mahkemesi olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyeti yürütülen soru şturma sürecine ili şkindir. Ba şvurucunun Ö.G.nin askerî personel taraf ından kasten öldürüldü ğüne, üstleri taraf ından darbedildi ğine, kötü a şağılay ıcı muameleye tabi tutuldu ğuna ve/veya intiha r eğilimi, üçüncü ki şilerin sald ırı ihtimali olmas ına karşın gereken t ıbbi desteğin/koruman ın sağlanmad ığına dair aç ık bir iddias ı bulunmamaktad ır. Bu perspektiften ba şvuru, şüpheli bir ölüm olay ına ilişkin olarak etkili bir soru şturma yürütülüp yürütülmedi ği çerçevesinde, bir başka ifadeyle ya şam hakk ının usul boyutu ba ğlam ında değerlendirilecektir. 33. Yaşam hakk ı bağlam ında zorunlu askerlik hizmeti alan ındaki içtihatlar silah altındaki bir askerin askerî makamlar ın kontrolü alt ındayken şüpheli bir biçimde ölmesi durumunda ba ğıms ız ve tarafs ız bir şekilde etkili ve uygun ceza soru şturman ın yürütülmesini gerekli k ılmaktad ır. Bu noktada belirleyici olan husus büyük ölçüde ileri sürülen ihlal iddias ının niteliğidir. Koruma yükümlülü ğü üzerinden silah alt ındaki kişiler için gereken t ıbbi desteğin sağlanmad ığı, kişinin kendisinin ya da di ğer üçüncü ki şilerin eylemlerine kar şı korunamad ığı iddialar ının söz konusu olmas ı hâlinde ise etkili yarg ısal sistem kurm a yükümlülü ğü tazminat davas ını işaret etmektedir. Zorunlu askerlik hizmeti s ıras ında meydana gelen ölümlerin s ıklıkla sadece yetkili makamlar ın veya devlet görevlilerinin denetimi alt ında bulunan alanlarda ya da az veya çok halk ın erişim sağlayamad ığı binalard a meydana geldi ği dikkate al ındığında cinayet varsay ımının en az ından olay ve olgular bak ımından tart ışılabilir oldu ğu, ölümün bir kazadan veya kas ıtlı olmayan ba şka bir olaydan meydana geldi ğinin aç ıkça ve ivedilikle tespit edilmedi ği durumlarda asgari etkilili k kriterlerini kar şılayan cezai nitelikte resmî bir soru şturma yürütme yükümlülü ğü doğmaktad ır. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden34. Yaşam hakk ının doğal niteliği gereği, yaşam ını kaybeden ki şi aç ısından bu hakka yönelik bir ba şvuru ancak ya şanan ölüm olay ı nedeniyle ölen ki şinin mağdur olan yak ınlar ı taraf ından yap ılabilecektir ( Serpil Kerimo ğlu ve di ğerleri , B. No: 2012/752, 17/9/2013, 41). Ba şvurucu, ba şvuruya konu olan süreçte hayat ını kaybeden Ö.G.nin annesi olduğundan ba şvuru ehliyeti aç ısından bir eksiklik bulunmamaktad ır. Ayr ıca başvurucu taraf ından koruma (intihar ve/veya üçüncü ki şinin sald ırı/etki ihtimalinin öngörülebilir olmas ı bağ lam ında) yükümlülü ğüne ilişkin olarak bir iddia ileri sürülmedi ğinden, iddia salt şüpheli ölüm olay ına ilişkin soruşturman ın etkisizli ğini temel ald ığından başvurucu taraf ından tam yarg ı davas ı aç ılmam ış olmas ı başvuru yollar ının tüketilmesi kriteri aç ısından bir eksiklik teşkil etmemektedir. Ba şvuru formu ile eklerinin incelenmesi sonucunda aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 82. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 35. Anayasa'n ın 17. maddesinde düzenlenen ya şam hakk ı, Anayasa'n ın 5. maddesiyle birlikte de ğerlendirildi ğinde devlete pozitif ve negatif ödevler yükler (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri , 50). 36. Devlet, bireyin maddi ve manevi varl ığını her türlü tehlikeden, tehditten ve şiddetten korumakla yükümlüdür ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri, 51; AYM, E.2005/151, K.2008/37, 3/1/2008; E.2010/58, K.2011/8, 6/1/2011). Devletin sorumlulu ğunu gerektirebilecek şartlar alt ında can kayb ının gerçekle ştiği durumlarda Anayasa n ın 17. maddesi devlete elindeki tüm imkânlar ı kullanarak ya şam hakk ını korumak için olu şturulan yasal ve idari çerçevenin gere ği gibi uygulanmas ını, bu hakka yönelik ihlallerin durdurulup cezaland ırılmas ını sağlayacak etkili idari ve yarg ısal tedbirleri alma görevi yüklemektedir. Bu yükümlülük -kamusal olsun veya olmas ın- yaşam hakk ının tehlikeye girebilece ği her türlü faaliyet bak ımından geçerlidir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri, 52). 37. Devletin ya şam hakk ı kapsam ındaki pozitif yükümlülüklerinin usule ili şkin yönü, do ğal olmayan her ölüm olay ının sorumlular ının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezaland ırılmas ını sağlayabilecek etkili bir soru şturma yürütülmesini gerektirmektedir. Yürütülecek bu soru şturman ın temel amac ı yaşam hakk ını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmas ını, kamu görevlilerinin müdahalesiyle veya onlar ın sorumluluklar ı alt ında meydana gelen ya da di ğer bireylerin filleriyle gerçekle şen ölümler nedeniyle ilgililerin hesap vermelerini sa ğlamakt ır (Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 54). 38. Ceza soru şturmas ının etkili olmas ı için soru şturma makamlar ının resen harekete geçerek ölüm olay ını ayd ınlatabilecek ve sorumlular ın belirlenmesini sa ğlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri gerekir. Soru şturmada ölüm olay ının nedeninin veya sorumlu ki şilerin belirlenmesi imkân ını zay ıflatan bir eksiklik, etkili soru şturma yükümlülü ğüne ayk ırılık oluşturabilir ( Serpil Kerimo ğlu ve di ğerleri , 57). Ceza soru şturmas ının fiilen hesap verilebilirli ği sağlamak için soru şturma sürecinin kamu denetimine aç ık olmas ı, ayr ıca her olayda, ölen ki şinin yak ınlar ının meşru menfaatlerini korumak için bu sürece gerekli oldu ğu ölçüde kat ılmalar ının sağlanmas ı gerekir ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri , 58). Hukuk devletine ba ğlılığın sağlanmas ı ve hukuka ayk ırı eylemlere ho şgörü ve te şvik gösterildi ği görünümü verilmesinin engellenmesi amac ıyla ceza soru şturmas ının makul bir özen ve süratle yürütülmesi şartt ır (Salih Akku ş, B. No: 2012/1017, 18/9/2013, 30). 39. Somut olayda ölüm olay ının zorunlu askerlik vazifesi s ıras ında gerçekle şmesi nedeniyle soru şturmalar ın etkili olabilmesi için soru şturma makamlar ının olaya kar ışmış olabilecek ki şilerden ba ğıms ız olmas ı gerektiğine ve soru şturma makamlar ının sadece hiyerarşik ve kurumsal ba ğıms ızlığının yeterli olmay ıp ayn ı zamanda soru şturman ın da fiilen bağıms ız olarak yürütülmesi gerekti ğine ilişkin ilke ( Cemil Dan ışman, B. No: 2013/6319,16/7/2014, 96) somut ba şvuruya da uygulanabilir niteliktedir. 40. Anayasa'n ın 17. maddesi ba şvuruculara üçüncü ki şileri bir suç nedeniyle yarg ılatma ya da cezaland ırma hakk ı vermediği gibi devlete tüm yarg ılamalar ı mahkûmiyetle sonuçland ırma ödevi de yüklemez. Bu, bir sonuç yükümlülü ğü değil uygun araçlar ın kullan ılmas ı yükümlülü ğüdür ( Serpil Kerimo ğlu ve di ğerleri , 56). Soru şturma yükümlülü ğünün sonuç yükümlülü ğü değil uygun araçlar ın kullan ılmas ı yükümlülü ğü Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 9olmas ı, her soru şturmada ma ğdurlar ın olaylarla ilgili beyanlar ıyla bağdaşan bir sonuca var ılmas ı gerektiği anlam ına gelmemektedir ancak soru şturma kural olarak olay ın gerçekleştiği koşullar ın belirlenmesini ve iddialar ın doğru olduğunun kan ıtlanmas ı hâlinde sorumlular ın tespit edilerek cezaland ırılmas ını sağlayacak nitelikte olmal ıdır (Doğan Demirhan , B. No: 2013/3908, 6/1/2016, 66). Temel anlay ış bu yönde olmakla birlikte -her somut olay ın şartlar ında ayr ıca değerlendirilmesi yap ılmak ko şuluyla- derece mahkemelerinin ya şam hakk ına yönelik eylemlerin cezas ız kalmas ına imkân vermemesi de gerekmektedir ( Filiz Aka, B. No: 2013/8365, 10/6/2015, 32). 41. Bu ba ğlamda Anayasa Mahkemesinin ele almas ı gereken önemli bir di ğer husus da yarg ı makamlar ının bu tür olaylara ili şkin olarak yürüttükleri yarg ılamalarda bir sonuca var ırken Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği seviyede derinlik ve özenle bir inceleme yap ıp yapmad ıklar ını ya da ne ölçüde yapt ıklar ını değerlendirmektir zira derece mahkemeleri taraf ından bu konuda gösterilecek hassasiyet, yürürlükteki yarg ı sisteminin daha sonra ortaya çıkabilecek benzer ya şam hakk ı ihlallerinin önlenmesinde sahip oldu ğu önemli rolün zarar görmesine engel olacakt ır (Filiz Aka , 32). Bu husus hukuk devletine ba ğlılığın sağlanmas ı, hukuka ayk ırı eylemlere ho şgörü ve te şvik gösterildi ği görünümü verilmesinin engellenmesi yönünden bir gerekliliktir ( Fahriye Erkek ve di ğerleri , B. No: 2013/4668, 16/9/2015, 91). 42. Diğer taraftan olaylar ın oluşumuna ili şkin delillerin de ğerlendirilmesi idari ve yarg ısal makamlar ın ödevidir ( Rıfat Bak ır ve diğerleri , B. No: 2013/2782, 11/3/2015, 68). Anayasa Mahkemesinin ilgili soru şturma ve yarg ılama makamlar ının yerine do ğrudan geçecek şekilde delillerin de ğerlendirmesini yapmas ının veya yürütülmesi gerekli olan soruşturma işlemlerini belirlemesinin söz konusu olamayaca ğı belirtilmelidir. Ba şka bir ifadeyle Anayasa Mahkemesinin görevi, bu makamlar ın maddi olaylara ili şkin yapt ıklar ı değerlendirmenin yerine kendi de ğerlendirmesini koymak de ğildir ( Hıdır Öztürk ve Dili f Öztürk , B. No: 2013/7832, 21/4/2016, 185). Anayasa Mahkemesinin bu husustaki görev ve yetkisi ilgili yarg ısal sürecin Anayasa'n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan yaşam hakk ının güvencelerinde aranan hususlar ın sağlan ıp sağlanmad ığının incelemesinden ibarettir. b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 43. Somut ba şvuruya altlanan süreç öz olarak zorunlu askerlik hizmetinin ifas ı sıras ında meydana gelen şüpheli ölüm olay ına ilişkindir. 44. Yaşam hakk ının sağlad ığı güvenceler gere ği devlet; do ğal olmayan her ölüm vakas ına ilişkin olarak olay ın gerçekle ştiği koşullar ın belirlenmesini, sorumlular ın tespit edilmesini ve gerekiyorsa cezaland ırılmas ını sağlayabilecek nitelikte etkili bir soru şturma yürütmekle mükelleftir. 45. Somut sürece bak ıldığında başvurucunun o ğlu Ö.G. 2017 y ılının Aral ık ay ında zorunlu askerlik hizmetini ifa etmeye ba şlam ış ve askerli ğe kabul esnas ında kendisinde bir psikolojik rahats ızlık tespit edilememi ştir. Ö.G., 2018 y ılının Eylül ay ında -tan ık beyanlar ı ve soruşturma sürecinde elde edilen verilere göre- nöbet tuttu ğu kulübe içinde zimmetli silah ını karn ına dayamak suretiyle ate şlemiş ve kald ırıldığı sağlık kurumunda hayat ını kaybetmi ştir. 46. Resmî belgelere (kamera kay ıtlar ı, tan ık ifadeleri, tutanaklar) yans ıyan ak ışa bak ıldığında olay ı takiben askerî personel taraf ından emniyet birimlerine ve Ba şsavc ılığa haber verildi ği, olay yerine ambulans ça ğırıldığı, Başsavc ılığın talimat ıyla emniyet birimlerinin saat 19.40 s ıralar ında olay yerine gelerek inceleme ba şlatt ığı görülmektedir. Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 10Olay gecesi emniyet birimleri taraf ından olay yeri krokisi ve inceleme raporu düzenlendi ği, delillerin toplanarak tutana ğa bağland ığı, olay mahallinin ayr ıntılı bir biçimde olay yeri inceleme raporuna yans ıtıldığı ve olaya tan ık olan iki askerî personelin ayn ı gece ifadelerinin alındığı soruşturma sürecine esas olan belgelerden anla şılm ıştır. 47. Takip eden süreçte Ö.G.nin bedeni üzerinde otopsi i şlemlerinin yap ıldığı, vücudundan ve giysilerinden svap örnekleri al ındığı, olay mahallini gören kameralar ın kay ıtlar ının incelendi ği, elde edilen deliller (silah, bo ş kovan, çelik yelek) ve al ınan svap örnekleri üzerinde kimyasal ve balistik inceleme yap ıldığı, başvurucunun ve Ö.G.nin kardeşlerinin talimat yoluyla farkl ı illerin adli makamlar ı arac ılığıyla ifadelerinin al ındığı görülmektedir. Bu süreç askerî makamlar taraf ından değil sivil adli makamlar taraf ından yürütülmü ştür. 48. Başsavc ılık taraf ından söz konusu süreç sonucu elde edilen delillerden takip eden cümlelerde aktar ılan sonuçlara ula şıldığı görülmektedir. Olay yerinde bulunan boş kovan Ö.G.nin silah ı ile uyumludur. Nöbet tutulan kulübede da ğınıklık, boğuşma emaresi söz konusu de ğildir. Ö.G. kendisini vurmadan hemen önce nöbet s ıras ında olan arkada şına kendisini vuraca ğı yönünde söylemlerde bulunmu ştur. Ö.G.nin maddi konulardan kaynaklanan ailevi problemleri vard ır. Gömle ğinde bulunan at ış art ıklar ına göre ölümüne neden olan kur şun yak ın mesafeden ate şlenmiştir. Kurşun, göğüs kafesi kemi ğinin alt ından -kar ın üst orta bölge- girmi ş; kürek kemi ğinin oldu ğu bölgeden ç ıkm ıştır (Aşağıdan yukar ı, önden arkaya do ğru bir seyir izlemi ştir.). Kamera kay ıtlar ına göre askerî personel nöbet kulübesine ko şmuş, Ö.G.yi d ışarı çıkararak ona ilk müdahaleyi yapmaya çal ışmıştır. Olay ı takiben hemen adli makamlar bilgilendirilmi ştir. Soruşturma sürecinde elde edilen verile r uyar ınca Başsavc ılık taraf ından olay ın intihar vakas ı olduğu ve olay ın gerçekle şmesinde ihmali ve/veya sorumlulu ğu bulunan bir ki şinin bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. Süreç bir yılın alt ında bir sürede sonland ırılm ıştır. 49. Ö.G.nin ölümü ile ilgili olarak ayr ıca Komutanl ık taraf ından başlatılan idari tahkikat sürecinde Karakolda görevli askerî personelin ifadesi al ınm ış, kamera kay ıtlar ı incelenmi ştir. İdari tahkikat sonucunda olay ın gerçekle şme biçimine ili şkin olarak ula şılan sonuç Ba şsavc ılığın ulaştığı sonuçla örtü şmektedir. Ayr ıca tahkikatla, di ğer askerî personelin Ö.G. hakk ında sahip oldu ğu bilgiler de elde edilmi ştir. Buna göre Ö.G. özetle sosyal ortamlarda güler yüzlü, hiç kimse ile problem ya şamayan, maddi s ıkıntılar ı olan, herhangi bir psikolojik rahats ızlığı olmamakla birlikte biraz içe kapan ık biridir. İdari tahkikat sonucu ayr ıca Ö.G.nin rehabilitasyon hizmetleri için daha önce herhangi bir talebinin olmad ığı anlaşılm ıştır. 50. Başvurucu, o ğlunun ölümüne dair yürütülen soru şturmaya ili şkin olarak, ifadelerin yönlendirme ile bask ı alt ında al ındığını, oğlunun kişiliğine dair çeli şkili ifadeler olduğunu, kurşun giriş ve ç ıkışının yukar ıdan aşağıya doğru olduğunu, bunun da şüphe uyand ırdığını, soruşturman ın olayda sorumlulu ğu bulunma ihtimali olan jandarma makamlar ı taraf ından yap ıldığını, oğlunun s ıkıntı yaşadığı, kavga etti ği askerlerin oldu ğunu, oğluna komutan ının bask ı yapt ığını ancak bu hususlar ın araştırılmad ığını, soruşturman ın eksi k yap ıldığını olay ın tüm boyutlar ıyla sorumlular ı ortaya ç ıkaracak biçimde yap ılmad ığını ileri sürmüştür. 51. Başvuruya konu süreçte Ba şsavc ılık taraf ından askerî makamlar ın bildirimi üzerine hemen olay gecesi inceleme ba şlatıldığı, olay yerinde mevcut delillerin topland ığı, kroki ve rapor haz ırland ığı, otopsi işlemlerinin, kamera kayd ı incelemesinin yap ıldığı, bizzat Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 11olay yerinde olan tan ık ifadelerine olay gecesi ba şvurulduğu, yap ılan idari tahkikatta al ınan ifadelerden faydalan ıldığı, başvurucu dâhil Ö.G.nin yak ınlar ının beyanlar ının al ındığı, deliller üzerinde kimyasal ve balistik inceleme yap ıldığı aç ıkça görülmektedir. Bu ba ğlamda süreçte ivedilik ko şulunun yerine getirilmedi ği ve/veya sürece özensizli ğin hâkim oldu ğu söylenemeyecektir. 52. Diğer taraftan soru şturma sürecine kat ılım aç ısından başvurucunun bir şikâyeti bulunmamakla birlikte soru şturman ın şeffafl ığı bağlam ında olumsuz izlenim uyand ıracak bir müdahale tespit edilememi ştir. Soruşturman ın Başsavc ılığın talimat ıyla Ankara İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı ekipler taraf ından yap ıldığı, olaya bizzat tan ık olan kişilerin ifadelerinin olay ın hemen akabinde al ındığı dikkate al ındığında askerî makamlar taraf ından yap ılan idari tahkikat sürecinde al ınan ifadelerden Ba şsavc ılığın faydalanmas ının tek başına soruşturma makam ının bağıms ız ve tarafs ız addedilmesine gerekçe olu şturamayaca ğı aç ıktır. Zira idari tahkikat esnas ında al ınan ve Ba şsavc ılığın da faydaland ığı ifadelerin yönlendirme ve bask ı ile alındığı yönünde ba şvurucunun soyut iddias ı d ışında herhangi bir delil, bilgi, belge bulunmamaktad ır. Ayr ıca olay ın oluş biçiminin belirlenmesine belirli ölçüde dayanak te şkil eden ve çok say ıda askerî personel taraf ından verilen ifadelerde olay ın başka türlü de gerçekleşmiş olabilece ğine (başkaca personelin yönlendirmesi, Ö.G.nin ba şkaca kişilerle problemler ya şamas ı) dair şüphe uyand ıracak herhangi bir emare ve/veya ima söz konusu değildir. 53. Başvurucu; komutanlar ın oğluna bask ı uygulad ığını, koğuşta beraber kald ığı arkadaşlar ının oğlunun üzerine gitti ğini, bu nedenle büyük s ıkıntılar yaşadığını ancak bu hususlara dair bir ara ştırma yap ılmad ığını ileri sürmü ş ise de oğlunun Karakoldaki personelle problemler ya şadığı, bask ı alt ına al ındığı iddialar ını destekleyici nitelikte, do ğrudan ya da dolayl ı, şüphe uyand ıracak herhangi bir veri, kay ıt yahut ifade bulunmamaktad ır. Ayr ıca başvurucu; ba şvuru formunda kur şun giriş ve ç ıkışlar ının şüphe olu şturacak şekilde yukar ıdan aşağı mermi seyrini gösterdi ğini ileri sürmü ş ise de otopsi raporunda aç ıkça kurşunun önden arkaya ve a şağıdan yukar ı seyir izledi ği ifade edilmi ştir. Dolay ısıyla olay ın oluşuna ilişkin adli makamlarca yap ılan tespit elde edilen verilerle uyumlu olup Ba şsavc ılığın ulaştığı sonuçtan ayr ılmay ı gerektirecek, şüphe uyand ıracak bir emare, veri veya kan ıt olmad ığı gözlemlenmi ştir. 54. Sonuç olarak şüpheli ölüm olay ına ilişkin derhâl ba şlatılan, sivil adli makamlar taraf ından yürütülen, makul bir sürede sonuçland ırılan, olay yerinde bulunan ki şilerin tan ıklıklar ına ve şikâyetçilerin beyanlar ına başvurulan, ölüm olay ını çevreleyen ko şullar ın tespitine imkân sa ğlayan gerekli ve yeterli bilgilerin olabildi ğince elde edildi ği, teknik incelemelerin yap ıldığı soruşturma sürecine ili şkin olarak ortaya ç ıkan ve yetkililere yüklenebilecek bir bo şluğun oluştuğu yorumunu getirmek, etkisiz ve pasif kal ındığını söylemek mümkün görünmemektedir. 55. Bu perspektifte soru şturma makam ının olaylar ın seyrini ayd ınlatmaya yönelik işlemlerinden ku şku duyulmas ını gerektirecek bir durumun veya yürütülen soru şturman ın derinliği ve ciddiyeti üzerinde etki gösterecek nitelikte bir hususun söz konusu olmad ığı, dolay ısıyla yaşam hakk ının usul boyutuna yönelik bir ihlal bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 56. Aç ıklanan gerekçelerle ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/24520 Karar Tarihi : 21/9/2022 12VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Yaşam hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan yaşam hakk ının İHLAL EDİLMEDİĞİNE, C. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA, D. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 21/9/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.