TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MUSTAFA USLU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/36616) Karar Tarihi: 20/10/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/36616 Karar Tarihi : 20/10/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Mustafa USLU Vekili : Av. Serdar BALIK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, komiser yard ımc ılığı kursu yaz ılı sınav ında başarısız say ılma iş
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MUSTAFA USLU BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/36616) Karar Tarihi: 20/10/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/36616 Karar Tarihi : 20/10/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Mustafa USLU Vekili : Av. Serdar BALIK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, komiser yard ımc ılığı kursu yaz ılı sınav ında başarısız say ılma işlemine karşı aç ılan davan ın reddedilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/12/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca, ba şvurucunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu 2/5/2009 tarihinde yap ılan Komiser Yard ımc ılığı Kursu Yaz ılı Sınav ı'na kat ılm ış ve başarılı olmuştur. 7. Komiser yard ımc ılığı kursuna ba şlayan başvurucu, kurs bitiminde komiser yard ımc ısı olarak atanm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/36616 Karar Tarihi : 20/10/2020 38. S ınav sonucunun aç ıklanmas ından sonra s ınavda yöneltilen sorulardan bir kısm ının mahkeme kararlar ıyla iptal edilmesi üzerine yeniden yap ılan değerlendirmede başvurucu ba şarısız say ılm ış ve komiser yard ımc ılığından al ınarak polis memuru olarak atanm ıştır. 9. Başvurucu, polis memurlu ğuna atanmas ına ilişkin işlemin iptali istemiyle Diyarbak ır İdare Mahkemesinde dava açm ıştır. 10. Diyarbak ır 2. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 6/3/2015 tarihinde i şlemin iptaline karar vermi ştir. Karar gerekçesinde; ba şvurucudan kaynaklanmayan bir sebep dolay ısıyla tenzili rütbe yap ılarak polis memurlu ğuna başvurucunun atanmas ının idarenin istikrar ilkesi ve kazan ılm ış haklar ı koruma ilkesi ile ba ğdaşmad ığı, hizmet kusurundan kaynaklanan menfi sonuçlar ın başvurucuya yans ıtılmamas ı gerektiği belirtilmi ştir. 11. Emniyet Genel Müdürlü ğünün temyiz talebi üzerine Dan ıştay Onalt ıncı Dairesi 11/11/2015 tarihli kararla Mahkemenin karar ını bozmuştur. Karar gerekçesinde aç ık hataya düşülmek suretiyle tesis edilen i şlemlerin idare taraf ından her zaman geri al ınabileceğinin Dan ıştay İçtihad ı Birleştirme Kurulu ve Anayasa Mahkemesi kararlar ında kabul edildi ği belirtilmiştir. Bu ba ğlamda ba şvurucunun komiser yard ımc ısı olarak atanmas ında idarenin açık hatas ı olduğu ve başvurucunun hukuka ayk ırı işlem dolay ısıyla elde etti ği komise r yard ımc ılığı statüsünün kazan ılm ış hak kapsam ında değerlendirilmeyece ği sonucuna var ıldığı ifade edilmi ştir. 12. Mahkeme 18/3/2016 tarihinde bozma karar ında belirtilen gerekçelerle davan ın reddine karar vermi ştir. 13. Başvurucunun temyiz talebi Dan ıştay Beşinci Dairesi taraf ından 24/4/2017 tarihinde, karar düzeltme talebi de ayn ı Daire taraf ından 26/9/2018 tarihinde reddedilmi ştir. Karar başvurucuya 12/11/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 14. Başvurucu 12/12/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 15.İlgili hukuk için bkz. İsmail Hadidi , B. No: 2013/2126, 16/9/2015; Selim Salihoğlu, B. No: 2013/6285, 7/7/2015. V.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Mahkemenin 20/10/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 17. Başvurucu; dört buçuk y ıl komiser yard ımc ısı olarak görev yapt ığını, söz konusu mahkeme karar ı nedeniyle kazan ılm ış hakk ının elinden al ındığını, ailesi ve şahs ının manevi kay ıplara uğrad ığını, idarenin kendi kusuru nedeniyle ma ğdur edildi ğini, komiser yard ımc ılığına tekrar döndürülmesi gerekti ğini ve mahkeme karar ının da hatal ı olduğunu belirterek anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/36616 Karar Tarihi : 20/10/2020 4B. Değerlendirme 18. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). İddialar ın özü, yarg ılaman ın hukuka ayk ırı sonuçlanmas ına ilişkin olduğundan şikâyet adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ı kapsam ında değerlendirilmi ştir. 19. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren yorum, uygulama ve sonuçlar Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisi kapsam ındad ır (Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 20. Adil yarg ılanma hakk ı bireylere dava sonucunda verilen karar ının değil, yarg ılama sürecinin ve usulünün adil olup olmad ığını denetletme imkân ı verir. Bu nedenle, bireysel ba şvuruda adil yarg ılanmaya ili şkin şikâyetlerin incelenebilmesi için ba şvurucunun yarg ılama sürecinde haklar ına sayg ı gösterilmedi ğine, bu çerçevede yarg ılama sürecind e karşı taraf ın sunduğu deliller ve görü şlerden bilgi sahibi olamad ığı veya bunlara etkili bir şekilde itiraz etme f ırsat ı bulamad ığı, kendi delillerini ve iddialar ını sunamad ığı ya da uyuşmazl ığın çözüme kavu şturulmas ıyla ilgili iddialar ının derece mahkemesi taraf ından dinlenmedi ği veya karar ın gerekçesiz oldu ğu gibi, mahkeme karar ının oluşumuna sebep ola n unsurlardan de ğerlendirmeye al ınmam ış eksiklik, ihmal ya da aç ık keyfiliğe ilişkin bir bilgi ya da belge sunmu ş olmas ı gerekir ( Naci Karakoç, B. No: 2013/2767, 2/10/2013, 22). 21. Başvuru konusu olaya ili şkin benzer yöndeki ba şvurular ı Anayasa Mahkemesi daha önce incelemi ş (İsmail Hadidi , B. No: 2013/2126, 16/9/2015) ve iddialar ın özünün esas itibar ıyla yarg ılaman ın sonucuna ili şkin olduğu gerekçesiyle aç ıkça dayanaktan yoksunluk nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar vermi ştir. 22. Başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar, mahkemelerce delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının yorumlanmas ına ilişkin olup mahkeme karar gerekçesinde (bkz. 11, 12) bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan hususun da bulunmad ığı dikkate al ındığında ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğu anlaşılmaktad ır. Bu durumda daha önce benzer yöndeki ba şvurularda verilen kararlar ın sonucundan ayr ılmay ı gerektirir bir durum bulunmamaktad ır. 23. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2018/36616 Karar Tarihi : 20/10/2020 5B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 20/10/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş