TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR NAZAN ERY İĞİT BAŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2019/18639) Karar Tarihi: 3/3/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Nazan ERY İĞİT Vekili : Av. Şule BOYRAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tasarruf hakk ının k ısıtlanmas ı sebebiyle kamula ştırılan taşınmaz ı
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR NAZAN ERY İĞİT BAŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2019/18639) Karar Tarihi: 3/3/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Nazan ERY İĞİT Vekili : Av. Şule BOYRAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tasarruf hakk ının k ısıtlanmas ı sebebiyle kamula ştırılan taşınmaz ın kamulaştırmadan önceki dönemde maruz kald ığı k ısıtlamalar için tazminat ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 31/5/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ı ndan yap ılmas ına karar verilmi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Başvurucu 1955 do ğumlu olup Ankara'da ikamet etmektedir. 6. Başvurucu, İstanbul'un Büyükçekmece ilçesi Eskice Mahallesi Karakov a mevkiinde kâin 8515 ve 8517 parsel say ılı taşınmazlar ın hissedar ıdır. 8517 parsel numaral ı taşınmaz ın tamam ı, 8515 parsel numaral ı taşınmaz ın ise bir k ısm ı Büyükçekmece Baraj Gölü mutlak koruma alan ında kalmaktad ır. Sözü edilen ta şınmazlar ın göl mutlak koruma alan ında kalan k ısm ı 13/6/2003 tarihli 1/1.000 ölçekli uygulama imar plan ında yeşil alan olarak gösterilmi ştir. A. Kamula ştırma Süreci 7. An ılan taşınmazlara ili şkin olarak İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) taraf ından 5/11/2011 tarihinde kamula ştırma karar ı verilmiştir. İSKİ bünyesindeki K ıymet Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 3Takdir Komisyonunca belirlenen bedel üzerinden yap ılan sat ın alma teklifi maliklerce kabu l edilmemi ştir. 8.İSKİ 16/7/2014 tarihinde Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Hukuk Mahkemesi) kamula ştırma bedelinin tespiti ve tescil davas ı açm ıştır. Asliye Hukuk Mahkemesince atanan bilirki şi taraf ından haz ırlanan raporda ta şınmazlar ın kamulaştırma bedeli toplam 10.916.559,50 TL olarak hesaplanm ıştır. Asliye Hukuk Mahkemesi 17/11/2015 tarihinde davay ı kabul ederek bilirki şi taraf ından belirlenen tutar ın kamulaştırma bedeli olarak ba şvurucunun da aralar ında bulundu ğu maliklere ödenmesine ve taşınmazlar ın İSKİ ad ına tescil edilmesine hükmetmi ştir. Asliye Hukuk Mahkemesi karar ı Yarg ıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/3/2017 tarihli karar ıyla onanm ıştır. Karar düzeltme istemi de ayn ı Dairenin 14/12/2017 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. B.İdari Yarg ıda Aç ılan Tam Yarg ı Davas ı Süreci 9. Başvurucu, ta şınmazlar ın göl mutlak koruma alan ı içine al ınmak suretiyle tasarruf yetkisinin k ısıtlanmas ı sebebiyle olu şan zararlar ının tazmini istemiyle 11/7/2016 tarihinde İstanbul 4. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) tam yarg ı davas ı açm ıştır. İdare Mahkemesi 9/8/2016 tarihinde usule ili şkin eksiklikler nedeniyle dava dilekçesini reddetmiştir. 10. Başvurucu 30/9/2016 tarihinde dava dilekçesini yenilemi ştir. Yenilenen dava dilekçesinde, ta şınmazla ilgili olarak 2011 y ılında kamula ştırma karar ı verilmesine kar şın bedel tespiti davas ının idarenin kusuruyla 2014 y ılında aç ıldığı belirtilmi ştir. Dilekçede; taşınmaz ın göl mutlak koruma alan ına al ınmas ı sebebiyle kullan ılamaz hâle geldi ği, bu nedenle kamula ştırma sürecinin tamamlanmas ından önceki dönem için tazminat ödenmesi gerektiği ifade edilmi ştir. Kamula ştırma işlemlerinin geciktirilmesinin hukuki el atma mahiyeti ta şıdığı savunulan dilekçede, mutlak koruma alan ında olan ta şınmaz üzerinde in şaat yap ılmas ının ve tar ımsal faaliyette bulunulmas ının mümkün olmad ığı iddia edilmi ştir. Dilekçede son olarak ta şınmazlarda meydana gelen k ısıtlaman ın uygun bir tazminat ödenerek telafi edilmesi, bu sebeple hukuki el atman ın başlad ığı tarihten kamula ştırma sürecinin tamamland ığı 18/11/2015 tarihine kadar geçen dönem için tazminat ödenmesi gerekti ği ileri sürülmüş; fazlaya ili şkin haklar sakl ı kalmak üzere 1.000 TL tazminata hükmedilmesi talep edilmiştir. 11.İdare Mahkemesi 11/10/2016 tarihinde davay ı incelemeksizin reddetmi ştir. Kararda, 20/8/2016 tarihli ve 6745 say ılı Yat ırımlar ın Proje Baz ında Desteklenmesi ile Baz ı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De ğişiklik Yap ılmas ına Dair Kanun'la 4/11/1983 tarihli ve 2942 say ılı Kamulaştırma Kanunu'na birtak ım hükümler eklendi ği vurgulanm ıştır. Bu ba ğlamda uygulama imar planlar ında umumi hizmetlere ve resm î kurumlara ayr ılan taşınmazlar ın kamulaştırılmas ı için öngörülen be ş yıllık sürenin 2942 say ılı Kanun'a eklenen geçici 11. madde gere ğince bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarihten itibare n başlayacağı ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarihten önce aç ılan ancak henüz karara bağlanmayan veya karar ı kesinleşmeyen davalara da bu madde hükümlerinin uygulanaca ğı belirtilmiştir. 12. Başvurucu bu karardan sonra mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Anayasa Mahkemesi 12/12/2018 tarihinde, ba şvurucunun mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar vermi ştir. Kararda, Anayasa Mahkemesinin 28/3/2018 tarihli ve E.2016/196, K.2018/34 say ılı karar ı ile 2942 say ılı Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 4Kanun'un geçici 11. maddesinin iptal edildi ği hat ırlat ılarak uygulama imar plan ının onaylanmas ından itibaren be ş y ıldan fazla süre geçmesine ra ğmen imar plan ında kamu hizmetine ayr ılan taşınmaz ın kamula ştırılmamas ının ve herhangi bir tazminat da ödenmemesinin ba şvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yükledi ği kanaatine ula şıldığı belirtilmiştir (Nazan Eryi ğit, B. No: 2017/23146, 12/12/2018, 21). 13. Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ının İdare Mahkemesine ula şmas ından sonra İdare Mahkemesi 6/2/2019 tarihinde dosyay ı esasa kaydetmi ş ve yarg ılamaya devam edilmesine karar vermi ştir. 14.İSKİ'nin bu aşamadan sonra dosyaya sundu ğu savunma yaz ısında; taşınmaz ın kamulaştırıldığı ve Asliye Hukuk Mahkemesinin tescil karar ıyla mülkiyetinin idareye geçti ği, davan ın aç ıldığı tarihte ba şvurucunun ta şınmaza malik olmad ığı belirtilmi ştir. Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedilen kamula ştırma bedelinin ödendi ğinin vurguland ığı dilekçede, başvurucunun ba şkaca bir tazminat talep etme hakk ının bulunmad ığı savunulmu ştur. 15.İdare Mahkemesi 10/4/2019 tarihinde davay ı kesin olarak reddetmi ştir. Karar ın gerekçesinde, ta şınmaz ın kamula ştırılarak kamula ştırma bedelinin ödendi ği vurgulanm ıştır. Kararda, kamula ştırmas ız el at ıldığından bahisle tazminat ödenmesinin mümkün olmad ığı ifade edilmi ştir. Nihai karar 8/5/2019 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk16. 22/11/2001 tarihli ve 4721 say ılı Türk Medeni Kanunu nun "Mülkiyet hakk ının içeriği" kenar başlıklı 683. maddesi şöyledir: "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin s ınırlar ı içinde, o şey üzerinde diledi ği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, mal ını haks ız olarak elinde bulunduran kimseye kar şı istihkak davas ı açabilece ği gibi, her türlü haks ız elatman ın önlenmesini de dava edebilir." 17. 20/11/1981 tarihli ve 2560 say ılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kurulu ş ve Görevleri Hakk ında Kanun'un "Görev ve yetkiler'' kenar ba şlıklı 2. maddesi şöyledir: "İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlard ır: a)İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlar ının her türlü yeralt ı ve yer üstü kaynaklar ından sağlanmas ı ve ihtiyaç sahiplerine da ğıtılmas ı için; kaynaklardan aboneler e ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yapt ırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanlar ı devral ıp işletmek ve bunlar ın bak ım ve onar ımını yapmak, yapt ırmak ve gerekli yenilemelere giri şmek, b) Kullan ılmış sular ile ya ğış sular ının toplanmas ı, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılmas ı ve zarars ız bir biçimde bo şaltma yerine ula ştırılmas ı veya bu sulardan yeniden yararlan ılmas ı için abonelerden ba şlanarak bu sular ın toplanacaklar ı veya bırak ılacaklar ı noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yapt ırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanlar ı devral ıp işletmek ve bunlar ın bak ım ve onar ımını yapmak, yapt ırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 5c) Bölge içindeki su kaynaklar ının, deniz, göl, akarsu k ıyılar ının ve yeralt ı sular ının kullan ılmış sularla ve endüstri art ıklar ı ile kirletilmesini, bu kaynaklarda sular ın kayb ına veya azalmas ına yol açacak tesis kurulmas ını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmas ını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak, d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alan ı içindeki belediyelere verile n görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak, e) Her türlü ta şınır ve taşınmaz mal ı sat ın almak, kiralamak, ekonomik de ğeri kalmam ış araç ve gereçleri satmak, İSKİ'nin hizmetleriyle ilgili tesisleri do ğrudan do ğruya yahut diğer kamu veya özel kurulu şlarla ortak olarak kurmak ve i şletmek, bu maksatla kurulmuş veya kurulmakta olan tesislere i ştirak etmek, f) Kurulu ş amac ına dönük çal ışmalar ın gerekli k ılmas ı halinde her türlü ta şınmaz mal ı kamulaştırmak veya üzerinde kullanma haklar ı tesis etmek." B. Uluslararas ı Hukuk 18. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ne ek (1) No.lu Protokol'ün "Mülkiyetin korunmas ı" kenar başlıklı 1. maddesi şöyledir: "Her gerçek ve tüzel ki şinin mal ve mülk dokunulmazl ığına sayg ı gösterilmesini isteme hakk ı vard ır. Bir kimse, ancak kamu yarar ı sebebiyle ve yasada öngörülen ko şullara ve uluslararas ı hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun b ırak ılabilir. Yukar ıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yarar ına uygun olarak kullan ılmas ını düzenlemek veya vergilerin ya da ba şka katk ılar ın veya para cezalar ının ödenmesini sa ğlamak için gerekli gördükleri yasalar ı uygulama konusunda sahip olduklar ı hakka halel getirmez." 19. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM) Keçecioğlu ve diğerleri/Türkiye (adil tatmin) karar ında, taşınmaz ın yirmi bir y ıl boyunca kamula ştırma amac ı doğrultusund a kullan ılmamas ı sebebiyle hükmedilen mülkiyet hakk ı ihlalinin ta şınmaz ın güncel de ğerine eşdeğer tutarda tazminat ödenmesi suretiyle giderilmesine karar vermi ştir (Keçecioğlu ve diğerleri/Türkiye , [adil tatmin] B. No: 37546/02, 20/7/2010, 15-20). V.İNCELEME VE GEREKÇE 20. Anayasa Mahkemesinin 3/3/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 21. Başvurucu, bireysel ba şvuruya konu tam yarg ı davas ının taşınmazlar ın İSKİ adına tescilinden önceki dönemdeki k ısıtlılık hâlinden kaynaklanan zararlara ili şkin olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, ta şınmazlar ın mutlak koruma alan ına al ınmas ı sebebiyle ta şınmazlar ı uzun y ıllar kullanamad ığından yak ınm ıştır. Anayasa Mahkemesinin İbrahim Sözer ve diğerleri (B. No: 2016/10425, 4/4/2019) karar ına at ıfta bulunan ba şvurucu, imar plan ının yürürlüğe girmesinden sonra be ş yıl içinde ta şınmaz ın kamula ştırılmamas ının malike a şırı külfet yükledi ğini belirtmi ştir. Başvurucu ayr ıca İdare Mahkemesinin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ına uymad ığını savunmu ş ve bu durumun adil yarg ılanma hakk ını ihlal ettiğini iddia etmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 6B. Değerlendirme 22. Anayasa'n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: "Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz." 23. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu, mülkiyet hakk ı d ışında adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğinden de yak ınm ıştır. Ancak ba şvurucunun as ıl şikâyetini n taşınmaz ının göl mutlak koruma alan ında kalmas ı sebebiyle bu ta şınmazdan diledi ği gibi yararlanamad ığına yönelik oldu ğu anlaşılm ıştır. Bu bağlamda başvurucunun bütün şikâyetleri mülkiyet hakk ının ihlali iddias ı kapsam ında incelenmi ştir. 24. Anayasa'n ın 35. maddesinin birinci f ıkras ında "Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir" denilmek suretiyle mülkiyet hakk ı güvenceye ba ğlanm ıştır. Anayasa'n ın anılan maddesiyle güvenceye ba ğlanan mülkiyet hakk ı, ekonomik de ğer ifade eden ve parayla de ğerlendirilebilen her türlü mal varl ığı hakk ını kapsamaktad ır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). Somut olayda ba şvurucunun ihtilaf konusu ta şınmazlar ın hissedar ı olduğu tart ışmas ızdır. 25. Anayasa Mahkemesi bir ta şınmaz ın uygulama imar plan ında kamu hizmeti alan ına ayr ılmas ının şikâyet edildi ği Hüseyin Ünal (B. No: 2017/24715, 20/9/2018) başvurusunda ta şınmaz ın kamula ştırılmad ığı süreçte müdahalenin yol açt ığı kısıtlamalar ı gözeterek müdahaleyi mülkiyetten bar ışçıl yararlanmaya ili şkin genel kural çerçevesinde incelemiştir (Hüseyin Ünal , 41). Somut olayda da ba şvurucunun hissedar ı bulundu ğu taşınmazlar göl mutlak koruma alan ı içinde kalmakta olup müdahalenin mülkiyetten barışçıl yararlanmaya ili şkin genel kural çerçevesinde incelenmesi gerekir. 26. Anayasa'n ın 35. maddesinde mülkiyet hakk ı s ınırsız bir hak olarak düzenlenmemi ş, bu hakk ın kamu yarar ı amac ıyla ve kanunla s ınırland ırılabileceği öngörülmü ştür. Mülkiyet hakk ına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınırland ırılmas ına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'n ın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulmas ı gerekmektedir. Dolay ısıyla mülkiyet hakk ına yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için müdahalenin kanuna dayanmas ı, kamu yarar ı amac ı taşımas ı ve ayr ıca ölçülülük ilkesi gözetilerek yap ılmas ı gerekmektedir ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan , B. No: 2014/1546, 2/2/2017, 62). 27. Mülkiyet hakk ına yönelik müdahalelerde ilk incelenmesi gereken ölçüt, kanun a dayal ı olma ölçütüdür. Bu ölçütün sa ğlanmad ığı tespit edildi ğinde diğer ölçütler bakımından inceleme yap ılmaks ızın mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılacakt ır. Müdahalenin kanuna dayal ı olmas ı, müdahaleye ili şkin yeterince ula şılabilir, belirli ve öngörülebilir kanun hükümlerinin bulunmas ını gerektirmektedir ( Türkiye İş Bankas ı A.Ş. [GK], B. No: 2014/6192, 12/11/2014, 44; Ford Motor Company , B. No: 2014/13518, 26/10/2017, 49; Necmiye Çiftçi ve di ğerleri , B. No: 2013/1301, 30/12/2014, 55). Somut olayda müdahalenin 2560 say ılı Kanun'un 2. maddesine dayand ığı anlaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 728. Belirli k ısıtlamalar içeren mevzuat hükümlerinin etkisi de ğerlendirilirken taşınmazlar ın bulundu ğu İstanbul'un nüfus yo ğunluğunun ve önümüzdeki y ıllarda kullan ılabilir temiz suya olan ihtiyac ının da gözönüne al ınmas ı gerekir. Temiz suya erişiminin sürdürülmesinin ya şam için hayati önemde oldu ğu dikkate al ındığında su havzalar ının kirlenmesinin önlenmesi için bir k ısım tedbirin al ınmas ı ve yasaklar ın getirilmesi sonucu olu şan müdahalenin me şru bir amac ının bulundu ğu kabul edilmi ştir (Muharrem Karabulut , B. No: 2017/28126, 10/12/2019, 53; Halide Demirel, B. No: 2017/17378, 13/2/2020, 61; Nail Çelik , B. No: 2017/18040, 3/11/2020, 49). 29. Ölçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orant ılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktad ır. Elverişlilik öngörülen müdahalenin ula şılmak istenen amac ı gerçekle ştirmeye elverişli olmas ını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bak ımından müdahalenin zorunlu olmas ını yani ayn ı amaca daha hafif bir müdahale ile ula şılmas ının mümkün olmamas ını, orant ılılık ise bireyin hakk ına yap ılan müdahale ile ula şılmak istenen amaç aras ında makul bir dengenin gözetilmesi gereklili ğini ifade etmektedir (AYM, E.2011/111, K.2012/56, 11/4/2012; E.2014/176, K.2015/53, 27/5/2015; E.2016/13, K.2016/127, 22/6/2016; Mehmet Akdoğan ve diğerleri , B. No: 2013/817, 19/12/2013, 38). 30. Anayasa Mahkemesi Hüseyin Ünal başvurusunda ölçülülük yönünden yap ılan değerlendirmede uygulama imar plan ının onaylanmas ından itibaren be ş yıldan fazla süre geçmesine ra ğmen imar plan ında kamu hizmetine ayr ılan taşınmaz ın kamula ştırılmamas ının ve herhangi bir tazminat da ödenmemesinin ba şvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklediği kanaatine ula şmıştır. Bu sebeple ba şvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı ile kamunun yarar ı aras ında olmas ı gereken adil dengenin ba şvurucu aleyhine bozuldu ğunu ve müdahalenin ölçülü olmad ığını kabul etmi ştir (Hüseyin Ünal, 51-62). 31. Anayasa Mahkemesi İbrahim Sözer ve di ğerleri karar ında ise imar plan ında ilköğretim tesis alan ı olarak ayr ılan ancak aradan yakla şık otuz y ıl geçmesine ra ğmen kamulaştırılmayan ta şınmazla ilgili imar plan ı değişikliği talebinin reddine ili şkin işlemin mahkeme karar ıyla iptal edilmesinden sonra ta şınmaz ın kullan ılamamas ından dolay ı uğran ılan zarar ın tazmini istemini reddeden mahkeme karar ını mülkiyet hakk ı yönünden incelemiştir. Sözü edilen davada idare mahkemesi ta şınmaz ın kamu hizmetine ayr ılmas ına ilişkin imar plan ının değiştirilmesi talebinin reddine ili şkin idari i şlemin iptal edildi ğine, dolay ısıyla taşınmaz ın kamula ştırılmas ı ihtiyac ının ortadan kalkt ığına vurgu yaparak tazminat istemini reddetmi ştir. Ancak Anayasa Mahkemesi; imar plan ı değişikliği talebinin reddine ili şkin işlem iptal edilmi ş olsa bile belediyenin yeni bir plan yapmad ığını, bu itibarla kısıtlamalar ın hâlen devam etti ğini belirtmi ş, ayr ıca başvurucular ın sadece kamula ştırma bedelinin de ğil bugüne kadar ta şınmaz ı kullanamamaktan dolay ı uğrad ıklar ını öne sürdü ğü zarar ın da karşılanmas ını talep etti ğine vurgu yapm ış, müdahalenin ölçülü olabilmesi için başvurucular yönünden an ılan k ısıtlamalar ın yol açt ığı zararlar ın da tazmin edilmesi gerektiğini ifade etmi ştir. Anayasa Mahkemesi sonuç olarak herhangi bir tazminat ödenmemesinin ba şvuruculara şahsi olarak a şırı ve olağan d ışı bir külfet yükledi ğine işaret ederek mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine hükmetmi ştir (İbrahim Sözer ve di ğerleri , 48-52). 32. Somut olaydaki durumun Hüseyin Ünal karar ındaki olaydan farkl ı olduğu anlaşılmaktad ır. Olayda ba şvurucunun hissedar ı olduğu taşınmazlar geç de olsa kamulaştırılm ış ve başvurucuya kamula ştırma bedeli ödenmi ştir. Oysa Hüseyin Ünal başvurusunda ta şınmaz kamula ştırılmam ış ve malike kamula ştırma bedeli ödenmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 833. Öte yandan eldeki ba şvurunun ko şullar ının İbrahim Sözer ve di ğerleri başvurusununkiyle de ayn ı olmad ığı görülmektedir. İbrahim Sözer ve di ğerleri başvurusuna konusu ta şınmaz imar plan ında ilköğretim tesis alan ı olarak ayr ılm ışken mevcut ba şvurudaki taşınmaz göl mutlak koruma alan ı içinde kalm ıştır. Her iki durumda da malikin ta şınmaz ı üzerinde tasarruf yetkisi k ısıtlansa da k ısıtlamalar ın meşru amaçlar ı farkl ıdır. Taşınmaz ın ilköğretim tesis alan ı olarak ayr ılmas ının amac ı eğitim tesisi ihtiyac ını karşılamak olmas ına karşın göl mutlak koruma alan ında b ırak ılmas ının amac ı insan ya şam ının sürdürülebilirli ği için hayati bir ihtiyaç olan içilebilir su kaynaklar ının korunmas ıdır. Hangi ta şınmaz ın eğitim tesisi olarak kullan ılacağına karar verme hususunda kamu otoritelerinin geni ş takdir yetkisi bulunmaktad ır. Bu bağlamda kamu otoritelerinin bir kimsenin ta şınmaz ını zorunlu olarak eğitim tesisi amac ına tahsis etmesi söz konusu olmad ığı gibi eğitim tesisi olarak tahsis edilen bir taşınmaz ın bu amac ının değiştirilmesi ve ta şınmaz ın üzerindeki k ısıtlılıklar ın ortadan kald ırılmas ı mümkündür. Oysa bir ta şınmaz ın göl mutlak koruma alan ına al ınmas ı konusunda idarenin takdiri son derece s ınırlıdır. Ayr ıca idarenin göl mutlak korum a alan ındaki taşınmaz ın bu mahiyetini de ğiştirmesi de mümkün de ğildir. Göl mutlak korum a alan ında kalan ta şınmazlar üzerinde konut veya i şyeri inşa edilmesi mümkün de ğildir. Bu taşınmazlar ancak tar ımsal amaçlarla kullan ılabilmektedir. 34. Sözü edilen hususlar dikkate al ındığında imar plan ında eğitim tesisi olarak gösterilen ta şınmaz ile göl mutlak koruma alan ında kalan ta şınmaz ın uzun süre kamulaştırılmamas ının yol açt ığı belirsizli ğin mahiyetinin ayn ı olmad ığı söylenebilir. İlkinde taşınmaz ın kullan ım amac ı değiştirilerek in şaat yap ımına aç ık hâle getirilmesi teorik olarak mümkünken ikincisinde böyle bir imkân bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla imar plan ında eğitim tesisi olarak tahsis edilen ta şınmaz ın malikinin kamula ştırma bedeline kavu şacağı tarihteki belirsizliğe ek olarak imar plan ının değiştirilip değiştirilmeyece ği hususunda da belirsizliğe maruz kalaca ğı anlaşılmaktad ır. Buna kar şılık taşınmaz ı göl mutlak koruma alan ında kalan malikin bu ta şınmaz ı üzerinde konut veya i şyeri inşa etme umudu bulunmad ığından düça r olacağı belirsizlik de hangi tarihte kamula ştırma bedeline kavu şacağıyla s ınırlıdır. 35. Bu durum gözetildi ğinde göl mutlak koruma alan ında kalan ta şınmaz malikinin uğrad ığı zarar ın kamula ştırma bedeline geç kavu şmas ıyla s ınırlı olduğu anlaşılmaktad ır. Başvurucu, ta şınmaz ı kullanamad ığını belirtmiş ise de tar ımsal faaliyetlerde bulunamad ığına dair bireysel ba şvuru formunda bir aç ıklama yapmam ıştır. Öte yandan ba şvurucu, idare mahkemesine sundu ğu dava dilekçesinde tar ımsal faaliyette bulunulmas ının da mümkü n olmad ığını vurgulam ışsa da taşınmaz ın tar ımsal amaçl ı kullan ımının önünde ne tür engeller bulunduğunu izah etmemi ştir. Göl mutlak koruma alan ındaki taşınmaz ın kullan ımının tar ımsal faaliyetle s ınırland ırıldığı gözetildi ğinde bu alanda in şaat yap ılamamas ının kullanamama biçiminde nitelenmesi mümkün de ğildir. Kuşkusuz taşınmaz ın inşaat yasağına tabi olmas ı sebebiyle de ğerinin dü şebileceği ve bunun ba şvurucunun mülkiyet hakk ını etkileyebilece ği aç ıktır. Ancak eldeki bireysel ba şvuruya konu dava ta şınmaz ın bedelinin belirlendi ği bir dava de ğildir. Mevcut dava, ta şınmaz ın kullan ılamamas ı sebebiyle do ğduğu ileri sürülen zararlar ın tazminine yöneliktir. Ta şınmaz ın değeri kamula ştırma bedelinin tespiti davas ında belirlenmi ş olup in şaat yasağından kaynaklanan de ğer düşüklüğüne yönelik şikâyetlerin ancak an ılan davada ileri sürülmesi ve incelenmesi mümkündür. Dolay ısıyla somut olaydaki ta şınmaz ın niteliği hesaba kat ıldığında güncel kamula ştırma bedelinin ödenmesinin malikin zarar ını telafi etmeye yeterli görülece ği ifade edilebilir. Nitekim A İHM, kamulaştırılan taşınmaz ın yirmi bir y ıl boyunca kamula ştırma amac ı doğrultusunda kullan ılmamas ı sebebiyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar verdi ği Keçecioğlu ve diğerleri/Türkiye başvurusunda malike, ta şınmaz ın güncel de ğerine eşdeğer tutarda tazminat ödenmesinin ihlalin giderilmesi bak ımından yeterli oldu ğuna hükmetmi ştir (bkz. 19). Başvuru Numaras ı: 2019/18639 Karar Tarihi : 3/3/2022 936. Somut olayda ba şvurucunun ta şınmazlar ı 5/11/2011 tarihli kararla kamulaştırılm ış ve taşınmazlar ın bedeli, İSKİ taraf ından kamula ştırma bedelinin tespiti için davan ın aç ıldığı 16/7/2014 tarihindeki de ğeri hesaplanarak hissesi oran ında başvurucuya ödenmiştir. Göl mutlak koruma alan ındaki taşınmazlar ın güncel kamula ştırma bedelinin ödenmesinin malikin mülkiyet hakk ının kullan ımındaki bireysel yarar ı ile içilebilir su kaynaklar ının korunmas ındaki kamusal menfaat aras ındaki adil dengeyi sa ğlad ığı kanaatine var ılm ıştır. 37. Başvurucu, İdare Mahkemesinin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ına uygun olarak karar vermedi ğini ileri sürmü ştür. Anayasa Mahkemesinin Nazan Eryi ğit başvurusunda verdi ği ihlal karar ında taşınmaz ın kamula ştırılmas ındaki gecikmeye vurgu yap ılm ış ve İdare Mahkemesinin davan ın esas ını incelememi ş olmas ı sebebiyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmi ştir. İdare Mahkemesinin, ihlal karar ı kendisine ula şır ulaşmaz dosyay ı esasa kaydederek yarg ılamaya kald ığı yerden devam etti ğini ve işin esas ını inceleyerek bir karar verdi ği not edilmelidir. İdare Mahkemesinin i şin esas ında da Asliye Hukuk Mahkemesince 17/11/2015 tarihinde ba şvurucuya kamula ştırma bedelini n ödenmesine hükmedildi ğini dikkate ald ığı gözlemlenmi ştir. Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ının kamula ştırma tarihinden önceki k ısıtlamalar sebebiyle ba şvurucu için ayr ıca tazminata hükmedilmesini gerektirmedi ği hususu da gözetildi ğinde İdare Mahkemesinin ihlal karar ının gereğini yerine getirmi ş olduğu sonucuna ula şılm ıştır. 38. Aç ıklanan gerekçelerle mülkiyet hakk ına yönelik bir ihlalin bulunmad ığının açık olduğu anlaşıldığından ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 3/3/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.