başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu ili üsküdar ilçesine bağlı bulgurlu mahallesi ada parsel sayılı maliye hazinesi hazine adına tapuda kayıtlı bulunan taşınmaz üzerinde başvuru formu ve eklerinde belirtilmeyen bir tarihte tek katlı bir gecekondu inşa ettirmiştir başvurucu bu taşınmazda bulunan gecekondusu için tarihinde tarihli ve sayılı ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı ve sayılı kanununun bir maddesinin değiştirilm
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu ili üsküdar ilçesine bağlı bulgurlu mahallesi ada parsel sayılı maliye hazinesi hazine adına tapuda kayıtlı bulunan taşınmaz üzerinde başvuru formu ve eklerinde belirtilmeyen bir tarihte tek katlı bir gecekondu inşa ettirmiştir başvurucu bu taşınmazda bulunan gecekondusu için tarihinde tarihli ve sayılı ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı ve sayılı kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında kanun kapsamında imar affı başvurusu yapmıştır milli emlak müdürlüğü tarafından tarihinde bu taşınmaz için anılan kanuna göre tapu tahsis belgesi düzenlenerek başvurucuya verilmiştir anılan tapu tahsis başvuru numarası karar tarihi belgesi tapu müdürlüğü tarafından tarihinde taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine işlenmiştir üsküdar belediyesince belediye bu taşınmazın bulunduğu yerde tarihli ölçekli planı yapılmıştır belediyenin tarihli plan tadilatında anılan taşınmaz konut alanı olarak ayrılmış ve bu taşınmazın üzerinde beş kat yükseklikte bina yapılabilmesine izin verilmiştir belediye bu hususları tarihinde kadıköy emlak müdürlüğüne bildirmiştir başvurucu tarihinde hazine aleyhine üsküdar asliye hukuk mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açmıştır dava dilekçesinde başvurucunun tapu tahsis belgesinin mevcut olup uzun bir süreden beri bu taşınmazı zilyetliğinde bulundurduğu belirtilerek tapu verilmesi koşullarının oluştuğu iddia edilmiştir bu arada taşınmazın konumuna ilişkin bilgiler değişmiştir buna göre taşınmaz yeni kurulan ataşehir ilçesine bağlı örnek mahallesi ada parsel olarak tapuda tescilli bulunmaktadır mahkeme taşınmazın bulunduğu ilçe ve mahallenin değiştiğini gözeterek tarihinde yetkisizlik kararı vermiştir yetkisizlik kararı sonrası dava dosyası kadıköy asliye hukuk mahkemesine gönderilmiştir yapılan yargılama sırasında tarihinde taşınmaz toplu konut devredilmiştir başvurucunun tarihli talebi üzerine de yargılamaya davalı olarak dahil edilmiştir mahkeme mimari ve kadastro alanında uzman teknik bilirkişiler eşliğinde dava konusu taşınmazın başında tarihinde keşif icra etmiştir bilirkişilerin tarihli raporunda taşınmazın imar durumunun konut olarak belirlendiği ve düzenleme ortak payı düşüldükten sonra yüzölçümlü alanın başvurucu tarafından kullanıldığı taşınmazın değerinin ise tl olduğu belirtilmiştir başvurucu bilirkişi raporunda belirtilen taşınmaz bedelini mahkemece gösterilen banka şubesine depo etmiştir yapılan yargılama neticesinde mahkeme tarihinde hazine yönünden açılan davanın husumet yönünden reddine yönünden açılan davanın ise kabulüne karar vermiştir mahkeme davanın kabulüyle birlikte taşınmazın tapu kaydının kısmen iptali ile payının başvurucu adına tesciline depo edilen taşınmaz bedelinin ise davalı ödenmesine karar vermiştir kararın gerekçesinde başvurucunun taşınmazın bir kısmının zilyedi olup kendisine tapu tahsis belgesi verildiği belirtilmiştir mahkeme bu doğrultuda başvurucunun tahsis belgesi verilmesi için gerekli ücreti ödediğini ve taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde şagil işgalci olarak gösterildiğini tespit etmiştir mahkeme ayrıca tapu tahsis belgesinin verildiği tarihten bu yana da başvurucunun zilyetliğinin devam ettiğine dikkati çekmiştir mahkemeye göre sayılı kanun ile öngörülen tescil için gerekli bütün koşullar tamamlanmış olup tescile kanuni bir engel de bulunmamaktadır karar davalı tarafından temyiz edilmiştir temyiz dilekçesinde dava konusu taşınmazın yapılan imar planı tadilatında meslek lisesi alanında kaldığı belirtilmiştir yargıtay hukuk dairesi daire tarihinde bu durumun belediye başkanlığından sorulması için dosyanın mahalline iadesine karar vermiştir derece mahkemesinin tarihli yazısıyla taşınmazın imar planında konut alanında kalıp kalmadığı ve herhangi bir kamu hizmetine tahsis edilip edilmediği ataşehir belediye başkanlığından sorulmuştur belediye başkanlığının tarihli yazısıyla dava konusu taşınmazın tarihli ve ölçekli uygulama imar planı tadilatında meslek lisesi alanı olarak ayrıldığı bildirilmiştir dairenin tarihli ve sayılı ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir daire ilk olarak tapu tahsis belgesinin bir mülkiyet başvuru numarası karar tarihi belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel bir hak sağlayan zilyetlik belgesi olduğunu vurgulamıştır kararda ayrıca tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için gerekli koşullar sıralanmıştır buna göre a hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesi mevcut olmalıdır b tahsise konu yerde tarihli ve sayılı kanununun maddesi uyarınca imar uygulama planı veya sayılı kanun uyarınca ıslah imar planı yapılmış olmalıdır c tapu tahsis belgesi gereğince başka bir yerden tahsis yapılmamış olmalıdır d tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması gerekmektedir e tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliğinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılmalıdır f tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri uzman bilirkişiler aracılığıyla saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olmalıdır g yedinci ve son olarak ise imar parsellerinin oluşturulması sırasında taşınmazdan düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediği belirlenerek kesilmiş ise uygulanan oran saptanmalıdır daire ancak bu koşulların gerçekleşmesi durumunda tahsis miktarında düzenleme ortaklık payı oranında yapılacak indirimden sonra kalan miktarın tesciline karar verilebileceğini belirtmiştir bozma ilamında somut olayda dava konusu taşınmazın meslek lisesi olarak ayrıldığına vurgu yapılmıştır daireye göre taşınmazın bu imar durumu nedeniyle tescil kararı verilmesi mümkün değildir tahsis belgesine dayalı olarak oluşturulan imar parselinin ancak konut alanında kalmış olması durumunda tescile karar verilebileceği belirtilmiştir daire sonuç olarak tapu tahsis belgesine dayalı tescil davasında lüzumlu olan diğer koşullar gerçekleşmiş ise de belirtilen koşulun gerçekleşmediği gerekçesiyle hükmün bozulması gerektiği sonucuna varmıştır başvurucunun karar düzeltme talebi aynı dairenin tarihli ilamıyla reddedilmiştir bozma ilamı sonrası dava dosyasının devredildiği anadolu asliye hukuk mahkemesi tarihinde davalı hazine yönünden açılan davanın husumet yönünden davalı yönünden açılan davanın ise esastan reddine karar vermiştir ayrıca yapılan yargılama giderleri davacıya yükletilmiş tl tutarındaki vekalet ücretinin de davalı yararına olmak üzere davacıdan alınmasına karar verilmiştir başvurucunun temyiz ettiği hüküm dairenin tarihli ilamıyla düzeltilerek onanmıştır daire yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden hükmü düzeltmiştir daireye göre dava konusu taşınmaz yargılama sırasında devredilmiştir ayrıca bu taşınmazın bulunduğu yerde davanın devamı sırasında imar planı değişikliği yapılmış çekişmeli taşınmaz meslek lisesi alanı olarak ayrılmıştır daire davalı tarafın davanın açılmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirtmiştir nihai karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b numarası karar tarihi iv hukuk a ulusal hukuk mevzuat hükümleri tarihli ve sayılı türk medeni kanununun maddesi şöyledir taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olur miras mahkeme kararı cebri icra işgal kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde mülkiyet tescilden önce kazanılır ancak bu hallerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır sayılı kanunun tapu verme kenar başlıklı maddesi şöyledir a bu kanun hükümlerine göre hazine belediye il özel idaresine ait veya vakıflar genel müdürlüğünün idare ettiği arsa veya araziler üzerinde gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine tapu tahsis belgesi verilir tapu tahsis belgesi ıslah imar planı veya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkil eder sayılı kanunun tapu tahsis belgesi verilen gecekondular kenar başlıklı maddesi şöyledir tapu tahsis belgesi verilen gecekondular hakkında aşağıdaki uygulamalar yapılır a değişik md bu kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir b değişik md hazine belediye il özel idarelerine ait veya vakıflar genel müdürlüğünün idaresinde olan veya bu kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerinde ıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleri içinde hak sahiplerine yapılarının işgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsis edilir gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesinde başka bir arsa veya hisse verilir tahsis edilen arsa veya hissenin bedeli tarih ve sayılı kanun veya tarih ve sayılı kanuna göre tespit edilir c md imar planları belediye veya valiliklerce mümkün olduğu kadar fiili durum dikkate alınarak ve yapılanma şartları da belirlenerek yapılır veya belediye veya valiliklerce yeminli özel teknik bürolara yaptırılır en geç ay içinde belediye meclislerince kabul edilenler belediye meclislerince büyük şehir yönetiminde ilçe belediye meclislerince kabul edilenler ilçe belediye meclislerince il idare kurullarınca kabul edilenler valilikçe tasdik edilerek yürürlüğe girer bu planların tescili de ay içinde ivedilik ve öncelikle yapılır planı olan yerlerde mevcut imar planları gerektiği takdirde ıslah imar planları şeklinde yeniden düzenlenir yargı danıştay altıncı dairesinin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısımları şöyledir b numarası karar tarihi dava davacının sayılı yasaya göre hak sahibi olduğunu iddia ettiği adresindeki gecekondusunun bulunduğu taşınmaz ile bitişiğindeki aynı adada babasından intikal eden sayılı yerde bulunan gecekondunun bulunduğu taşınmazın yol olarak ayrılmasına ilişkin onay tarihli ölçekli revizyon planında değişiklik yapılarak konut alanına ayrılmasına yönelik plan değişikliği talebinin reddine ilişkin günlü sayılı işlem ile onay tarihli ölçekli revizyon planı ve onay tarihli ölçekli revizyon nazım planının iptali istemiyle açılmış mahkemesince davacının henüz tapusunun bulunmadığı tapu tahsis belgesi alabilmek amacıyla sayılı yasa uyarınca yaptığı başvuru neticesinde tasarruf edilen gecekondudan hareketle ve onun dışında da herhangi bir farklı iptal nedeni ileri sürülmeksizin dava konusu plan tadilatı talebinin reddine ilişkin işlem ile ölçekli revizyon planı ve ölçekli revizyon nazım planının iptalini istediği anlaşıldığından dava konusu işlemin davacının kişisel meşru ve güncel bir menfaatini etmediği gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle ehliyet yönünden reddi yolundaki temyize konu sayılı kararında sayılı yargılama usulü kanununun maddesinin fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından bozma istemi yerinde görülmeyerek anılan mahkeme kararının onanmasına karar verildi danıştay altıncı dairesinin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısımları şöyledir dosyanın incelenmesinden mülkiyeti belediyeye ait uyuşmazlık konusu parsel üzerinde davacı tarafından yapılan gecekondu nedeniyle sayılı yasa uyarınca imar affı başvurusunda bulunulduğu anılan gecekondu için tapu tahsis belgesi verilmesi talebinin reddine dair işlemin mahkemesinin günlü sayılı kararı ile iptal edildiği bu karar üzerine davacı tarafından açılan davada uyuşmazlık konusu parselin tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıt ve tescili yolundaki asliye hukuk mahkemesince verilen günlü sayılı kararın yargıtay hukuk dairesinin günlü sayılı kararı ile bozulduğu davacının taşınmaz ile mülkiyet ilişkisinin olmadığı dava dilekçesinde belediye yararı gereğince plan değişikliği yapıldığı yargı kararının etkisizleştirilmesinin amaçlandığı öne sürülerek görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır uyuşmazlık konusu olayda görülmekte olan davanın mülkiyet ilişkisinden hareketle imar planı değişikliği işleminin iptali istemiyle açıldığı ancak yukarıda sözü geçen karar uyarınca davacının taşınmazla henüz mülkiyet ya da mülkiyet benzeri ilişki içerisinde olmadığı davacının tapu kaydının iptali ve tescili istemiyle adliye mahkemesinde açılan dava hakkında bozma kararı üzerine verilecek kararın sonucuna göre davacı adına taşınmazın kaydının tesciline ilişkin davanın reddedilmesi durumunda davacının dava açma ehliyeti taşımayacağı hususu göz önünde bulundurularak taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmesi halinde ise dava konusu plan değişikliği işleminin şehircilik ilkeleri planlama esasları ve kamu yararına uygun olarak yapılıp yapılmadığının gerekirse yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak açıklığa kavuşturulmasından sonra bir karar verilmesi gerekmektedir b uluslararası hukuk avrupa hakları mahkemesi içtihatlarında mülkiyet hakkının kapsamı konusunda mevzuat hükümlerinden ve derece mahkemelerinin bunlara ilişkin yorumundan bağımsız olarak özerk bir yorum esas alınmaktadır b no b no b no b no mülkiyet hakkına ilişkin avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün maddesinin mülkiyeti elde etme hakkını koruma altına başvuru numarası karar tarihi almadığını kabul etmektedir ve kk b no fener rum erkek lisesi b no mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının ancak müdahalenin sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin anlamı kapsamında bir mülk ile ilişkili olması durumunda ileri sürülebileceğini belirtmektedir buna göre alacak haklarını da içeren mevcut mülk veya mal varlığı yanında mülkiyet hakkının elde edilebileceği yönündeki en azından bir meşru beklenti de mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilebilir no lihtenştayn prensi almanya b no pine valley ltd ve b no krallık b no ve b no bununla birlikte içtihatlarına göre temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya sadece ulusal hukukta mülkiyet hakkı kapsamında savunulabilir bir iddianın varlığı meşru beklentinin kabulü için yeterli değildir ve cumhuriyeti kk b no hukukun ne şekilde yorumlanacağına ve uygulanacağına dair bir uyuşmazlık olduğunda ve bu bağlamda başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların ulusal mahkemelerce kesin olarak reddedildiği durumlarda meşru bir beklentinin bulunduğu sonucuna varılamaz b no içtihatlarında sıklıkla her ne kadar anlaşılabilir olsa da basit beklenti ile daha somut nitelikte olması ve hukuki bir düzenlemeye ya da iç hukukta yerleşik ve istikrarlı bir yargı kararına dayanması gereken meşru beklenti arasındaki fark vurgulanmaktadır bozcaada rum ortodoks kilisesi kk b no tapu tahsis belgesi verilen taşınmazların kamu malı niteliğinde olduğunu dolayısıyla bu taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyet hakkının kazanılması mümkün olmadığı için başvurucuların tahliye edilinceye kadar uzun süre taşınmazı kullanmalarının mülkiyet hakkının kazanılmasına gerekçe olamayacağını kabul etmektedir mahkeme tapu tahsis belgesi ile mülk sahibi olmanın koşulları olduğundan bu belgenin koşullu bir hak sağladığını ve bu koşulların oluşup oluşmadığının ise derece mahkemeleri tarafından değerlendirilebilecek bir husus olduğunu ifade etmektedir buna göre tapu tahsis belgesine dayalı olarak tapu kaydı alınmasının bazı şartları bulunmaktadır göre bu şartların yerine getirilmemesi sebebiyle tapu kaydı verilmemesi halinde başvurucu bu taşınmazla ilgili olarak nolu ek protokolün maddesi anlamında mülkün varlığını iddia edemez b no kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkün edinildiği halde çeşitli gerekçelerle kişilerin elinden alındığının iddia edildiği şikayetler yönünden de benzer bir yorum yapmaktadır bu bakımından mülkiyet hakkının kapsamını belirlerken iç hukuktaki düzenlemeler ile yargısal uygulamaları gözeterek sonuca varmaktadır buna göre mera orman gibi alanların kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanılamayacağı yönündeki türk hukukundaki düzenlemeler nedeniyle başvurucuların bu taşınmazların mülkiyetini elde etmelerini sağlayabilecek bir meşru beklentinin doğmasının mümkün bulunmadığı kabul edilmiştir sarısoy ve kk b no kadir kk b no nane ve no bölükbaş ve b no kk b no bununla birlikte b no kararında farklı bir duruma işaret edilmiştir başvurucunun açtığı kadastro tespitine itiraz davasında başvuru numarası karar tarihi derece mahkemelerinin zilyetliğe dayalı olarak mülk edinmeyi sağlayan kazandırıcı zamanaşımı hükümlerinin başvurucu lehine gerçekleştiği yönündeki tespitine dikkati çekmiştir ancak buna rağmen sonradan yani kazandırıcı zamanaşımı koşulları gerçekleştikten sonra dava konusu taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olarak ilan edilmesi nedeniyle özel mülke konu olamayacağı gerekçesiyle başvurucunun davası reddedilmiştir yine iç hukuktaki düzenlemelere ve derece mahkemelerinin tespitlerine yer verdikten sonra sayılı kanunun maddesindeki mülk edinmeyi sağlayan kazandırıcı zamanaşımı koşulları gerçekleştikten sonra verilen idari ve yargısal kararlarla mülkiyetin kaybettirildiği sonucuna varmıştır mahkeme mülkün değeriyle orantılı makul bir tazminat da ödenmediğini gözeterek ölçülü olmadığı gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir v