TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HÜSEYİN ÖZHAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/4121) Karar Tarihi: 26/5/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Hüseyin ÖZHAN Vekili : Av. Faruk TOK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, t ıbbi ihmal sonucu zarara u ğran ılmas ı nedeniyle ki şinin maddi ve manevi
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR HÜSEYİN ÖZHAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/4121) Karar Tarihi: 26/5/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Hüseyin ÖZHAN Vekili : Av. Faruk TOK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, t ıbbi ihmal sonucu zarara u ğran ılmas ı nedeniyle ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 5/2/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin edilen ek bilgilere göre olaylar özetle şöyledir: A. Uyuşmazl ığın Arka Plan ı 5. Başvurucu, İzmir/Konak Di ş Eğitim Hastanesine 12/1/2016 tarihinde di şine dolgu yap ılmas ı talebiyle müracaat etmi ştir. Yap ılan muayene sonucunda dolgu yerine kanal tedavisinin yap ılmas ının gerekebilece ği düşüncesiyle film istenmi ştir. Film sonucunda ilgili diş hekimi Z. İ. taraf ından 26 No.lu di şe anestezi uyguland ıktan sonra di ş çekimi gerçekleştirilmiştir. Çekimin ard ından meydana gelen kanama nedeniyle tampon uyguland ığı, ilaç reçetesi yaz ıldığı ve başvurucunun bir süre bekletildikten sonra ertesi gün kontrole çağrıldığı anlaşılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 26. Dişteki kanaman ın durmamas ı üzerine ba şvurucu ayn ı hastanenin acil servisine başvurmuştur. Acil serviste nöbetçi iki di ş hekimi taraf ından 12/1/2016 tarihinde saat 17.55't e el yaz ısıyla haz ırlanan yaz ıda özetle; hastan ın akşam saatinde klini ğe acil olarak ba şvurduğu, 26 No.lu di ş çekimi ard ından 27 No.lu di şte lüksasyon (dişin yerinden ç ıkmas ı) ve tüber kırığı olduğu, kanama nedeniyle hastan ın genel durumunun bozuldu ğu ve 112 Acil Servis ile hastan ın Yeşilyurt Atatürk Devlet Hastanesine sevkinin uygun görüldü ğü, hastayla ilgili olarak devlet hastaneleri ile irtibata geçildi ğinin kay ıtlı olduğu belirtilmektedir. 7. Başvurucunun Ye şilyurt Atatürk Devlet Hastanesine gitmesi üzerine başvurucuya tampon uygulamas ı yap ılm ış, kanama durdurulmu ştur. Başvurucu di ş tedavisine devam edilmek üzere kendi iste ğiyle 13/1/2016 tarihinde taburcu edilmi ştir. 8. Başvurucu daha sonra tedavisi için İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi A ğız Diş ve Çene Cerrahisi Bölümüne 13/1/2016 tarihinde ba şvuru yapm ıştır. Başvurucunun genel anestezi alt ında ameliyat edilmesi karar ı al ınm ıştır. Bu nedenle ameliyat öncesi yap ılmas ı gereken tetkikler do ğrultusunda ba şvurucu, İzmir Çiğli Devlet Hastanesine yönlendirilmi ştir. Daha sonra bir ekip hâlinde ba şvurucunun ameliyat ı 15/1/2016 tarihinde gerçekle şmiştir. Bu ameliyat kapsam ında gerekli i şlemler yap ılarak başvurucu ayn ı gün taburcu edilmi ştir. B. Ceza Soru şturmas ı Süreci 9. Başvurucu, olay günü acil serviste görevli di ş hekimi B.A.Ü. hakk ında taksirle yaralama ve görevi kötüye kullanma suçlar ı kapsam ında 18/5/2016 tarihinde şikâyetçi olmuştur. Bu dilekçe üzerine ilgili di ş hekimi hakk ında soruşturma izni istenmi ştir. 10. Soruşturma izni i şlemleri için bilirki şi raporu istenmi ştir. Ameliyat ı gerçekleştiren ve üniversite hastanesinde görevli ö ğretim üyesi taraf ından haz ırlanan 17/11/2016 tarihli raporda; ameliyat s ıras ında hareketli olan kemik segmentinin içerdi ği diş ile birlikte üst çeneden tamamen uzakla ştırıldığı, aç ık olan sinüs bo şluğunun cerrahi tekniklerle kapat ıldığı, ağız içini örten yumu şak dokular ın sağlıklı hâle getirildi ği ve çıkart ılan kemik dokusu incelendi ğinde dişin kemiğe tamamen kayna şmış (ankiloz ) olduğu belirtilmektedir. Raporda ayr ıca ankiloz lu dişin çekimi s ıras ında çene kemi ğinin k ırılmas ının her hekimin ba şına gelebilecek nitelikte istenmeyen bir komplikasyon oldu ğu, burada esas olan ın gelişen komplikasyondan sonraki sürecin nas ıl idare edildi ği, olay esnas ında acil serviste görevli di ş hekimi B.A.Ü.nün bir ihmalinin olmad ığının düşünüldüğü ifade edilmi ştir. 11. Bunun üzerine 25/11/2016 tarihinde ilgili di ş hekimi hakk ında soruşturma izni verilmemi ştir. Bu karara kar şı başvurucunun itiraz ı ise İzmir 1. İdari Dava Dairesi taraf ından kabul edilmi ştir. Gerekçede; ba şvurucunun di ş çekimi esnas ında sonuç olarak çene kemi ğinin kırıldığı, bu nedenle detayl ı bir soruşturma yap ılmas ı gerektiği belirtilmektedir. 12. Daha sonra İzmir Cumhuriyet Ba şsavc ılığı, İstanbul Adli T ıp Kurumu Başkanl ığından 9/6/2017 tarihinde rapor istemi ştir. Bu kapsamda; yap ılan ameliyat ın niteliği de dikkate al ınarak başvurucunun geçirdi ği tedavi sürecinde meydana gelen rahats ızlık nedeniyle tedaviyi gerçekle ştiren doktorun/doktorlar ın üzerlerine yüklenilebilecek herhangi bir kusur ve ihmallerinin bulunup bulunmad ığı, meydana gelen sonucun t ıbbi bir komplikasyon olarak kabul edilip edilemeyece ği veya meslekte özensizlik, yetersizlik ya da yanl ış bir uygulamadan kaynaklan ıp kaynaklanmad ığı hususlar ının tespit edilmesi talep edilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 313. Adli T ıp Kurumu Ba şkanl ığı 2. İhtisas Kurulu (ATK), 25/10/2017 tarihinde Kurulda görevli di ş hekiminin kat ılımıyla değerlendirme yapm ıştır. ATK taraf ından başvurucunun tedavilerine ili şkin t ıbbi belgelere, idari soru şturma kapsam ında al ınan ifadelere ve daha önce al ınan bilirki şi raporuna yer verilmek suretiyle inceleme yap ılm ıştır. Buna göre genel di ş hekimliği uygulamalar ında ankiloz lu dişlere nadir olarak rastland ığı, bu durumun radyolojik bulgular ya da oral muayene ile tespit edilemeyece ği ve ankiloz lu çekimlerde kemik defekti olu şumunun t ıbben kabul edilmi ş komplikasyon oldu ğu belirtilmiştir. Bu kapsamda çekim sonras ı başvurucuda meydana gelen komplikasyonlar ın tıbbi kurallara uygun yönetildi ği ve atf- ı kabil kusur bulunmad ığı oybirliğiyle ifade edilmi ştir. 14. Söz konusu rapor do ğrultusunda İzmir Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 15/12/2017 tarihinde kovu şturmaya yer olmad ığına dair karar vermi ştir. Başvurucunun itiraz ı, İzmir 5. Sulh Ceza Hâkimli ği taraf ından 6/3/2018 tarihinde reddedilmi ştir. C. Tam Yarg ı Davas ı Süreci 15. Başvurucu, ya şadığı olaylar nedeniyle Sa ğlık Bakanl ığından 100.000 TL manevi tazminat, 1.000 TL maddi tazminat istemi ştir. Talebin z ımnen reddi üzerine İzmir 3. İdare Mahkemesi nezdinde 30/3/2017 tarihinde tam yarg ı davas ı aç ılm ıştır. Dava dilekçesinde, di ğer hususlar ın yan ı sıra, hekimin genel uygulamada röntgen ve benzeri t ıbbi yöntemlerle ankiloz durumunu veya olas ı komplikasyon durumlar ını tespit edebilece ği ileri sürülmüştür. Bu kapsamda ba şvurucunun t ıbbi müdahale öncesinde yeterli şekilde bilgilendirilmedi ğini belirtmi ştir. 16. Dilekçe teatisi a şamalar ından sonra, di ş çekimini gerçekle ştiren diş hekimi ile acil serviste ba şvurucuyu sonradan muayene eden di ş hekiminin davaya müdahil olma talepleri kabul edilmi ştir. Daha sonra hakk ında ayn ı zamanda ceza soru şturmas ı yürütülen ferî müdahil, ATK'n ın haz ırlam ış olduğu raporu ek beyanla 27/12/2017 tarihinde yerel mahkemeye sunmu ştur. 17. Mahkeme, söz konusu bilirki şi raporunun taraflara tebli ğ edilmesine dair ara karar ı alm ıştır. 18.İzmir 3. İdare Mahkemesi 11/6/2018 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Bu kapsamda Adli T ıp Kurumu raporunun hükme esas al ınabilecek nitelikte oldu ğu, yap ılan tetkik, tedavi ve müdahalelerin t ıp biliminin genel kabul görmü ş ilke ve kurallar ına uygun olduğu, daval ı idarenin ve personelinin hizmet kusurunun bulunmad ığı belirtilmi ştir. 19. Başvurucu, dava dilekçesinde belirtti ği hususlar ı istinaf ba şvuru dilekçesinde de ileri sürmü ştür. İstinaf başvurusu, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi (Daire) taraf ından 27/12/2018 tarihinde kesin olarak reddedilmi ştir. 20. Nihai karar, ba şvurucuya 9/1/2019 tarihinde tebli ğ edilmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK 21.İlgili hukuk için bkz. Fındık K ılıçaslan , B. No: 2015/97, 11/10/2018, 19-27; Cihan Beyribey , B. No: 2014/19450, 26/12/2018, 23-28; Fesih Aydar , B. No: 2015/4259, 10/1/2019, 24-30. Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 4V.İNCELEME VE GEREKÇE 22. Anayasa Mahkemesinin 26/5/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 23. Başvurucu, t ıbbi ihmal sonucu di ş ve çene yap ısında kal ıcı kayba uğran ılmas ı nedeniyle maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Ayr ıca uygulanmas ı planlanan t ıbbi işlemin öngörülebilir sonuçlar ı hakk ında önceden bilgi vermeyi sa ğlayacak tedbirlerin al ınmas ının zorunlu oldu ğu belirtilmi ştir. Bunun bir sonucu olarak önceden bilgilendirilmesi söz konusu olmadan öngörülebilir nitelikte bir riskin ortaya çıkmas ı durumunda bilgi verilmemesinden dolay ı özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edilece ği ileri sürülmü ştür. Diğer taraftan istinaf inceleme sürecinin çok k ısa bir sürede sonuçlanmas ı nedeniyle eksik inceleme yap ıldığı, adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği belirtilmi ştir. 24. Bakanl ık görüşünde, başvurucunun itirazlar ı dikkate al ınarak ilgili mevzuat uyar ınca dava konusu i şlemin incelendi ği ve ATK raporuna dayan ılarak idarenin hizmet kusurunun bulunmad ığı sonucuna var ıldığı belirtilmi ştir. Mevcut ba şvuruda ba şvurucunun maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edilip edilmedi ği konusunda yap ılacak incelemede, Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile Anayasa Mahkemesi içtihad ı ve somut olay ın kendine özgü ko şullar ının dikkate al ınmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. B. Değerlendirme 25. Anayasa n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak " Kişinin dokunulmazl ığı, maddi ve manevi varl ığı" kenar ba şlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, ya şama, maddî ve manevî varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahiptir ." 26. Anayasa'n ın 56. maddesinin üçüncü f ıkras ı şöyledir: "Devlet, herkesin hayat ını, beden ve ruh sa ğlığı içinde sürdürmesini sa ğlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi art ırarak, işbirliğini gerçekle ştirmek amac ıyla sağlık kuruluşlar ını tek elden planlay ıp hizmet vermesini düzenler. " 27. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 28. Anayasa n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahip oldu ğu belirtilmekte olup söz konusu düzenleme, Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi nin 8. maddesi çerçevesinde özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ında güvence alt ına al ınan fiziksel ve zihinsel bütünlü ğün korunmas ı hakk ına karşılık gelmektedir. 29. Anayasa Mahkemesi daha önceki kararlar ında, kas ıt söz konusu olmaks ızın hekim kusuru nedeniyle vücut bütünlü ğünün zarar gördü ğü şeklindeki t ıbbi ihmale dai r şikâyetleri Anayasa'n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında düzenlenen ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında incelemi ştir (Melahat Sönmez, B. No: 2013/7528, 9/9/2015; Ahmet Sevim , B. No: 2013/474, 9/9/2015; Hilmi Düzgüner , B. No: 2014/9690, 11/5/2017). Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 530. An ılan kararlar do ğrultusunda somut olayda ba şvurucunun t ıbbi ihmale dayal ı tüm şikâyetlerinin Anayasa'n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında düzenlenen ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekmektedir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 31. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 32. Anayasa'n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahip oldu ğu belirtilmektedir. Bu kapsamda an ılan Anayasa hükmü ile ki şinin maddi ve manevi varl ığının bütünlü ğü gerek kamusal yetkilerle donat ılm ış kişilerin gerekse özel ki şilerin müdahalelerine kar şı güvence alt ına al ınm ıştır (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 40). 33. Anayasa n ın 17. maddesinin amac ı, esas olarak bireylerin maddi ve manevi varl ığına karşı devlet taraf ından yap ılabilecek keyfî müdahalelerin önlenmesidir. Bunun yan ı sıra devletin t ıbbi müdahaleler nedeniyle ki şilerin maddi ve manevi varl ığını etkili olarak koruma, maddi ve manevi varl ığına sayg ı gösterme şeklinde pozitif yükümlülü ğü de bulunmaktad ır (Ahmet Acartürk , B. No: 2013/2084, 15/10/2015, 49). Nitekim Anayasa n ın 56. maddesinde de belirtildi ği üzere pozitif yükümlülük, sa ğlık alan ında yürütülen faaliyetleri de kapsamaktad ır (İlker Başer ve diğerleri , B. No: 2013/1943, 9/9/2015, 44). 34. Devlet, bireylerin ya şam hakk ı ile maddi ve manevi varl ıklar ını koruma hakk ı kapsam ında -ister kamu isterse özel sa ğlık kuruluşlar ı taraf ından yerine getirilsin- sa ğlık hizmetlerini hastalar ın yaşamlar ı ile maddi ve manevi varl ıklar ının korunmas ına yönelik gerekli tedbirlerin al ınabilmesini sa ğlayacak şekilde düzenlemek zorundad ır (Ahmet Acartürk , 51). 35.İlke olarak t ıbbi ihmallere ili şkin şikâyetler konusunda temel ba şvuru yolu, hukuki sorumlulu ğu tespit ad ına takip edilecek olan hukuk veya idari tazminat davas ı yoludur (Nail Artuç , B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 38). 36. Maddi ve manevi varl ığı koruma hakk ı kapsam ında hukuki sorumlulu ğu ortaya koymak ad ına adli ve idari yarg ıda aç ılacak tazminat davalar ının makul derecede dikkatli ve özenli inceleme şart ını yerine getirmesi gerekmektedir. Derece mahkemelerinin bu tür olaylara ili şkin yürüttükleri yarg ılamalarda Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği seviyede derinlik ve özenle bir inceleme yap ıp yapmad ıklar ının ya da ne ölçüde yapt ıklar ının da Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira derece mahkemeleri taraf ından bu konuda gösterilecek hassasiyet, yürürlükteki yarg ı sisteminin daha sonra ortaya çıkabilecek benzer hak ihlallerinin önlenmesinde sahip oldu ğu önemli rolün zarar görmesine engel olacakt ır (Yasin Ç ıldır, B. No: 2013/8147, 14/4/2016, 57; Tevfik Gayretli , B. No: 2014/18266, 25/1/2018, 32). Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 637. Diğer taraftan belirtmek gerekir ki olaylar ın oluşumuna ili şkin delillerin değerlendirilmesi öncelikle idari ve yarg ısal makamlar ın ödevidir. Ayn ı şekilde ba şvuru dosyas ında bulunan t ıbbi bilgi ve belgelerden hareketle bilirki şilerin vard ığı sonuçlar ın doğruluğu hakk ında fikir yürütmek Anayasa Mahkemesinin görevi de ğildir ( Mehme t Çolakoğlu, B. No: 2014/15355, 21/2/2018). Ancak ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında yerine getirmek zorunda oldu ğu usul yükümlülüklerinin somut olayda yerine getirilip getirilmedi ğinin nesnel bir şekilde de ğerlendirilmesi için ilgili anayasal kurallar ba ğlam ında derece mahkemelerinin kendilerine tan ınm ış takdir yetkileri çerçevesinde hareket edip etmediklerinin denetlenmesi gerekir. Bu ba ğlamda müdahaleyi hakl ı göstermek için öne sürülen gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmad ığı incelenmelidir (Murat At ılgan, B. No: 2013/9047, 7/5/2015, 44). 38. Bu ba ğlamda derece mahkemelerinin gerekçeleri, taraflar ın kanun yolun a başvuru imkân ını etkili şekilde kullanabilmesini sa ğlayacak surette ayr ıntılı olarak ortaya konulmal ı; ulaşılan sonuçlar yeterli aç ıklıktaki bilimsel görü ş ve raporlar gibi somut, nesnel verilere dayand ırılmal ıdır (Murat At ılgan, 45). 39. T ıbbi müdahaleden önce gerekti ği şekilde bilgilendirilerek r ızas ının al ınmamas ı kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlaline sebep olabilir. İstisnai hâller dışında t ıbbi müdahale, ilgili ki şinin ancak bilgilendirilip r ızas ı al ındıktan sonra yap ılabilir. Hastalar ın durumun fark ında olarak karar verebilmelerini sa ğlamak için uygulanmas ı düşünülen tedavi ve bununla ba ğlant ılı riskler hakk ında kendilerine bilgi verilmi ş olmal ıdır. Bunun yan ı sıra yap ılan bilgilendirme ile t ıbbi müdahale aras ında hastan ın sağlıklı bir kanaate varmas ını sağlayacak kadar uygun bir zaman aral ığı bırak ılm ış olmal ıdır (Ahmet Acartürk , 56). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 40. Anayasa Mahkemesi yukar ıda değinilen Anayasa'n ın 17. maddesi kapsam ında devlete dü şen pozitif yükümlülüklerin somut olay ba ğlam ında yerine getirilip getirilmedi ğini denetlemek durumundad ır (Tevfik Gayretli , 36). Bu sebeple ba şvuruya konu olay, devleti n kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına ilişkin pozitif yükümlülü ğü bak ımından incelenmi ştir. 41. Somut olayda ba şvurucunun olaydan üç gün sonra ameliyat edilmesine, bu ameliyat kapsam ında t ıbbi bir ihmalde bulunuldu ğuna dair herhangi bir şikâyeti bulunmamaktad ır. 42. Hükme esas al ınan ATK raporunda taraflar ın iddialar ına, al ınan ifadelere, başvurucu hakk ında düzenlenen t ıbbi belgelerdeki bulgulara yer verilmi ştir. Bu kapsamda başvurucunun çenesinde meydana gelen kemik defekti oluşumunun ankiloz lu dişin çekilmesine ba ğlı olarak geli şen bir komplikasyon oldu ğu, daha sonraki süreçte komplikasyonlar ın uygun bir şekilde yönetildi ği sonucuna var ılm ıştır. İdare Mahkemesi, idarenin kusurunun bulunmad ığı yönünde görü ş bildiren ATK raporuna dayanarak davan ın reddine karar vermi ştir. 43. Buna göre derece mahkemesince yap ılan yarg ılamada t ıbbi ihmal iddialar ının araştırılmas ı ve durumun aç ıklığa kavuşturulmas ı için al ınan bilirki şi raporunda yeterli somut bulgu ve tespitlere yer verilerek ba şvurucunun iddialar ının ayr ıntılı bir biçimde tart ışıldığı ve karşıland ığı görülmektedir. Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 744. Yarg ılama sürecinde bir avukat taraf ından temsil edilen ba şvurucunun, bilirkişi raporuna ve kararlara kar şı kanuni yollara ba şvurabildiği ve bu surette me şru ç ıkarlar ının korunmas ı için söz konusu davaya gerekli oldu ğu ölçüde etkili kat ılımının sağland ığı, dav a dosyas ını inceleyip ayr ıca bilgi ve belge sunabildi ği, toplanan delillerden haberdar edildi ği anlaşılmaktad ır. 45. Diğer taraftan ba şvurucunun di ş çekimi öncesi muhtemel komplikasyonla r hakk ında bilgi verilmesi gerekti ği şikâyeti bak ımından da de ğerlendirme yapmak gerekir. Nitekim ba şvurucu, t ıbbi müdahale öncesinde yeterli şekilde bilgi verilmedi ğini dav a dilekçesinde ileri sürmü ş ve başvuru formunda öngörülebilir nitelikte bir riskin ortaya çıkmas ı durumunda bilgi verilmesi gerekti ğini ifade etmi ştir. Başvurucunun bu iddias ını dava ve istinaf dilekçelerinde ileri sürdü ğü ancak yerel mahkemenin ve Dairenin karar ında bu konuyla ilgili hiçbir gerekçeye yer verilmedi ği gözetildi ğinde an ılan iddian ın yarg ılama makamlar ı taraf ından karşılanmad ığı anlaşılmaktad ır. 46. Bu durumda t ıbbi müdahale sonucu olu şabilecek komplikasyon riski yönünden başvurucuya bilgi verilip verilmedi ğine ilişkin olarak yarg ılama sürecinde bir ara ştırma yap ılmam ış ve bu konu aç ıklığa kavuşturulamam ıştır. Dolay ısıyla derece mahkemelerinin kararlar ında, başvurucunun t ıbbi müdahale öncesinde yeterli bir biçimde ayd ınlat ılıp ayd ınlat ılmad ığı ve bu durumun hukuken sonuca etkisi ara ştırılıp tart ışılmam ıştır. 47. Sonuç olarak; ba şvurucunun vücut bütünlü ğüne yönelik t ıbbi müdahale öncesinde t ıp kurallar ına göre öngörülebilir nitelikte komplikasyon ve riskler hakk ında yeterli bir biçimde ayd ınlat ılmad ığı iddias ı yönünden mahkeme kararlar ında konuyla ilgili ve yeterli bir gerekçe ortaya konulmam ıştır. Üstelik ba şvurucunun belirtilen iddia ve şikâyetleri, yarg ılaman ın sonucuna do ğrudan etki edebilecek mahiyettedir. Dolay ısıyla yarg ısal makamlarca bu de ğerlendirmelerin yap ılmamas ı nedeniyle ki şinin maddi ve manevi varl ığının korunmas ı ve geli ştirilmesi hakk ı bak ımından kamu makamlar ının poziti f yükümlülüklerini yerine getirmedikleri kanaatine var ılm ıştır. 48. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan kişinin maddi ve manevi varl ığının korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. Giderim Yönünden49. Başvurucu, ihlalin tespitiyle birlikte manevi tazminata hükmedilmesini ve yeniden yarg ılama yap ılmas ını talep etmi ştir. 50. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktad ır. 51. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: Başvuru Numaras ı: 2019/4121 Karar Tarihi : 26/5/2022 82014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 52. Öte yandan ihlalin niteli ğine göre yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere İzmir 3. İdare Mahkemesine (E.2017/600, K.2018/773) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, E. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.864,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesine (E.2018/2382, K.2018/2538) ve Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 26/5/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.