Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/2438 E. , 2024/5961 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/2438 Karar No : 2024/5961 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. …. KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; işletiminde olan ... plaka sayılı araç ile ilgili
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/2438 E. , 2024/5961 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/2438 Karar No : 2024/5961 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. …. KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; işletiminde olan ... plaka sayılı araç ile ilgili kuruluştan izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2/3-A maddesi uyarınca davalı idarece anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsüne 5.010,00 TL tutarlı idari para cezası kesilmesine ilişkin aynı tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının dava konusu araca ilişkin ilgili kuruluşça verilmiş ve halen geçerli servis taşımacılığı kartının bulunduğu, ancak, güzergah izin belgesinin süresi bittiği halde yenilemediği, davacının hukuki durumunun 2918 sayılı Kanunun araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması başlıklı Ek 2. maddesi 5. fıkrasındaki "İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir." düzenlemesine karşılık geldiği, davacının gerekli ilgili kuruluştan izin almadığından bahisle anılan Kanun'un Ek 2/3-A maddesine göre tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıya ait güzergah izin belgesinin süresinin dolduğu ve yenilenmediği, bu durumda geçerli izin belgesi bulunmadığından tesis edilen işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacıya ait ... plakalı aracın yapılan denetimde ilgili belediyeden gerekli izin /ruhsat alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men ve idari para cezası tesis edilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait aracın 31/07/2019 tarihinde "… Bulvarı" üzerinde yapılan denetimde taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; yolcuların MT Sağlık çalışanları olduğu, davacı ve araçta bulunan 6 (altı) yolcunun tutanağı imzaladığı, aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı ve Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, davacı araç maliki Yusuf Temur adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nce düzenlenen veriliş tarihi 09/01/2017, son geçerlilik tarihi 09/01/2027 olan Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi ile yine aynı idarece verilen veriliş tarihi 06/04/2017, son geçerlilik tarihi 09/01/2027 olan Servis Taşımacılığı Kartı, onay tarihi 12/01/2018, geçerlilik tarihi 01/01/2019 tarihi olan Servis Taşımacılığı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi bulunduğu görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; dava dışı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 09/03/2020 tarihli, İdare Mahkemesi tarafından yapılan ara karar üzerine dosyaya gönderdiği cevabi yazıda, "işlem tarihinde davacının geçerli güzergah izin belgesi bulunmadığı, dolayısıyla davacının işlem tarihinde servis taşımacılığı hususunda yetki ve izni bulunmadığı" hususlarının belirtildiği, ayrıca dosyada davacı tarafından aracının tahdit/tahsis kapsamında olduğuna ilişkin bir bilgi ya da iddiada bulunmadığı, bununla birlikte servis taşımacılığı kartı ve yetki belgesinin yapılan taşımacılığın niteliğini, güzergahı ve aracı birarada belirtmediğinden tek başına personel servis taşımacılığı yapılabilmesi için yeterli olmadığı ve olayda denetim tarihi itibarıyla geçerli personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunmadığı anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 27/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.