T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1310 Esas KARAR NO: 2026/246 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 24/04/2024 NUMARASI: 2024/125 Esas, 2024/296 Karar DAVANIN KONUSU: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) KARAR TARİHİ: 12/02/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Ma…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/1310 Esas KARAR NO: 2026/246 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 24/04/2024 NUMARASI: 2024/125 Esas, 2024/296 Karar DAVANIN KONUSU: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) KARAR TARİHİ: 12/02/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Bankası ...Şubesinin ... çek numaralı, keşidecisi ... olan, ../09/2022 keşide tarihli, 167.000-TL bedelli çek müvekkili ...yetkilisi ...'ın uhdesinde iken rızası dışında zilyetliğinden çıktığını, ilgili çeklerin müvekkili şirketi yetkilisi ...'ın cüzdanının çalındığı sırada cüzdanla beraber çalındığını, müvekkili tarafından, çekin zayii olması sebebiyle iptali talepli olarak çek iptal davası açıldığını, müvekkili şirketi ilgili çeki ... şirketine sattığı mallara karşılık olarak teslim aldığını, müvekkili şirketi tarafından kesilmiş fatura ve çek tahsilat makbuzları da mevcut olduğunu, davalı taraf kötü niyetle iktisap ettiği çeki İstanbul ...... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, çekin arkasından görüleceği üzere ... şirketinin cirosundan sonra gelen ... arasında hiçbir ticari ilişki mevcut olmadığını, çek çalındıktan sonra çeki bulan kötü niyetli kişiler tarafından sırf ... şirketini iyi niyetli gibi göstermek amacıyla yapılmış ciroların sonucu olduğunu, bu şirketler ile ... şirketinin hiçbir ticari ilişkisi ve hiçbir bağı bulunmadığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davalı ... ve ......dan sonra gelen diğer cirantaların carilerinin ve gerekirse ticari defterlerinin incelenerek dava konusu çeki iktisapları noktasında basiretli bir tacir gibi özenli davranarak gerekli yükümlülükleri yerine getirip getirmedikleri, faktoring mevzuatına uygun hareket edip etmedikleri hususlarında bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasını, ... Bankası ...Şubesinin ... çek numaralı, keşidecisi ... olan, 19/09/2022 keşide tarihli, 167.000-TL bedelli çekin TTK 792. maddesi uyarınca kötüniyetli davalıdan istirdatını, müvekkili şirketin haklı ve yetkili hamil olduğunun tespitine, çeklerin müvekkile teslimini, yargılama neticesinde ilgili çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili dilekçesinde; alacaklı müvekkilinin bahse konu çekin iyi niyetli son meşru hamili olduğunu, bahse konu çekin, müvekkili şirket tarafından usul ve yasaya uygun şekilde devir alınmış olduğunu, müvekkili şirketin, çeki ciro yolu ile iktisap etmiş olup çeke ilişkin mahkeme kararı olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, müvekkili şirketin çekin iktisabında iyi niyetli olduğunu, zira karşı taraf tarafından bahsedilen çeke ilişkin ilanın, müvekkili şirketin çeki devir aldığı tarihten sonra yayımlanmış olduğunu, sonuç olarak müvekkili şirket çekin iktisabında iyi niyetli olduğunun, çek devir işlemlerinin tamamen usul ve yasaya uygun şekilde gerçekleştirildiğinin ve davacı tarafından ikame edilen çek iptal davasına ilişkin ilanın müvekkili şirketin çeki temlik aldığı tarihten sonra yayımlanmış olması birlikte değerlendirildiğinde huzurdaki davanın haksız ve mesnetsiz olduğu görüleceğini, izah olunan gerekçelerle müvekkili şirketin söz konusu çeki iyi niyetli olarak ve muntazam ciro silsilesi ile devir almış olduğunu, bu nedenle huzurdaki dava kapsamında çeki iade yükümlülüğü bulunmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "...Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı yanca, davaya konu çekin yasal hamili olduğu, çekin elinden rızası dışında çıktığı, davalının kötüniyetli, ağır kusurlu olarak çeki iktisap ettiği iddiası ile davalıdan TTK.792. madde hükmü gereği çekin istirdatı talep edilmiş ise de, davacının, davaya konu çek üzerinde, ne keşideci, ne lehdar, ne de ciranta olarak hiçbir şekilde yer almadığı, kaldı ki davacının, bir an için çekin hamili olduğunu ispat ettiği düşünülse dahi, bu haliyle davada ispat yükünün davacıda olup, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötü niyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, TTK 790. Maddesi gereğince, davaya konu çekteki ciro silsilesi müteselsil ve birbirini takip ettiği, şeklen düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, kaldı ki davalının, dava dışı ..........Şti.ile imzalanan .....Sözleşmesi’ne istinaden, 6361 sayılı Kanununu ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Yönetmeliği kapsamında, yükümlülüğünü yerine getirdiği, ciro silsilesi şeklen düzgün olan davaya konu çeki, fatura ile tevsik edilen alacağa karşılık olarak çek tevdi bordrosu ile temlik aldığı, yasaların kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirdiği, davacı yanca, davalının çekin iktisabında kötü niyetli olduğu, bile bile borçlunun zararına hareket ettiği iddiasının kanıtlanamadığı (İstanbul BAM 16.HD., 05/03/2021 T.,2018/1484 E.-2021/436 K., İstanbul 44.HD. 22/09/2022 T., 2022/1109 E.-2022/1287 K.,03/03/2022 T.,2020/820 E.-2022/349 K.), anlaşıldığından; davacının, davasının reddine, " şeklinde karar vermiştir. İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkilinin çeki ... şirketine sattığı mallara karşılık olarak teslim aldığını, fatura ve çek tahsilat makbuzları da sunulduğunu, davalı tarafın ise çeki kötü niyetle iktisap ettiğini, çekin rızası dışında elinde çıktığını, sonrasında ise çekin arkasına son ciranta ...'dan itibaren birden fazla şirketin kaşesi ile ciro yapıldığı görüldüğünü, ancak ciro silsilesinin kopuk olup bu sebeple davalı ... şirketi de yetkili hamil olmadığını, ... şirketinin cirosundan sonra gelen ... arasında hiçbir ticari ilişki mevcut olmadığını, çeki bulan kötü niyetli kişiler tarafından sırf ... şirketini iyi niyetli gibi göstermek amacıyla yapılmış ciroların sonucu olduğunu, yine ... şirketinin cirosundan sonra da 2 adet şirketin cirosu bulunduğunu, bu şirketler ile ... şirketinin hiçbir ticari ilişkisi ve hiçbir bağı bulunmadığını, ... şirketi ve sonrasında gelen cirantaların carilerinin araştırılmasını, gerekirse ticari defterlerinin incelenmesini ve ... ile ne gibi bir ilişki içerisinde olduklarının tespitini talep ettiklerini, faktoring işleminin yasadaki tüm yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin Yargıtay kararları gereğince araştırılması gerektiğini, kararın kaldırılmasını davanın kabulünü talep etmiştir. GEREKÇE Dava, çek istirdadı ve yetkili hamil olduğunun tespiti istemlerine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş tir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı çekteki cirantalardan ... ile ticari ilişkisi gereği çeki teslim aldığını, ancak çekin rızası dışı elinden çıktığını ileri sürmüş ise de, davalı faktoring şirketinin davaya konu çeki fatura ile tevsik edilen alacağa karşılık olarak temlik aldığı, çekte ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, davalının kendi cirantası olduğunu iddia ettiği ... Şİrketi ile faktoring şirketi arasında 2 ciranta daha olduğu, davalının bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatı yönünden delil sunulmadığı göz önüne alındığında, davacı çekin kaybedildiğini ve bedelsizlik def'ini davalı ,........ Şirketine karşı ileri süremeyeceğinden mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.12/02/2026