Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR CEYLAN ÖZCAN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/10232) Karar Tarihi: 30/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/10232 Karar Tarihi : 30/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucular : 1. Ceylan ÖZCAN 2. Mevlüt Erdem TÜLEK 3. Y ılmaz ASLAN Başvurucular Vekili : Av. Mehmet Muhlis ALKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurulara ait ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemelerinden sonra ba şvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. 2020/10235 ve 2020/10241 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyalar ının konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2020/10232 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birle ştirilmesine, incelemenin 2020/10232 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinden yürütülmesine karar verilmi ştir. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/10232 Karar Tarihi : 30/6/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucular, bireysel ba şvuru konusu yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 9. Başvurucu Ceylan Özcan' ın şüpheli s ıfat ıyla 22/7/2013 tarihinde ifadesinin alınmas ıyla başlayan yarg ısal süreç, ba şvuru inceleme tarihinde Yarg ıtay aşamas ında derdest olarak devam etmektedir. 10. Başvurucu Y ılmaz Aslan' ın ikametinde 24/9/2007 tarihinde arama yap ılmas ıyla başlayan yarg ısal süreç, ba şvuru inceleme tarihinde Yarg ıtay bozma karar ı neticesi derece mahkemesinde derdest olarak devam etmektedir. 11. Başvurucu Mevlüt Erdem Tülek'in şüpheli s ıfat ıyla 29/3/2012 tarihinde ifadesinin al ınmas ıyla başlayan yarg ısal süreç, ba şvuru inceleme tarihinde Yarg ıtay aşamas ında derdest olarak devam etmektedir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 30/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 13. Başvurucular, bireysel ba şvuru konusu yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş ve tazminat talebinde bulunmuşlard ır. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden14. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden15. Ceza yarg ı lamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 16. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama Başvuru Numaras ı: 2020/10232 Karar Tarihi : 30/6/2020 4sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 17. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında başvurucu Ceylan Özcan' ın yarg ıland ığı başvuru konusu davada 6 y ıl 11 ayl ık yarg ılama süresinin, ba şvurucu Y ılmaz Aslan' ın yarg ıland ığı başvuru konusu davada 12 yıl 9 ayl ık yarg ılama süresinin, ba şvurucu Mevlüt Erdem Tülek'in yarg ıland ığı başvuru konusu davada 8 y ıl 3 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 18. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her biri için ayr ı ayr ı 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 21. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 22.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucu Ceylan Özcan'a net 12.000 TL, ba şvurucu Y ılmaz Aslan'a net 32.000 TL, ba şvurucu Mevlüt Erdem Tülek'e net 14.000 TL manevi tazminat ödenmesine, fazlaya ili şkin taleplerin reddine karar verilmesi gerekir. 23. Başvuruculara 3.000 TL vekâlet ücretinin mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. 24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 446,90 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvuruculara ayr ı ayr ı ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2020/10232 Karar Tarihi : 30/6/2020 5B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucu Ceylan Özcan'a net 12.000 TL, ba şvurucu Y ılmaz Aslan'a net 32.000 TL, başvurucu Mevlüt Erdem Tülek'e net 14.000 TL manevi tazminat ın AYRI AYRI ÖDENMES İNE, D. Tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 446,90 TL harc ının başvuruculara AYRI AYRI, 3.000 TL vekâlet ücretinin ise başvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, G. Karar ın birer örne ğinin bilgi için Mardin 5. A ğır Ceza Mahkemesine (E.2019/54), Mardin 2. A ğır Ceza Mahkemesine (E.2013/212, K.2014/119) ve Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2019/393, K.2019/524) GÖNDER İLMESİNE, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 30/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar