TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BÜNYAM İ ARIKAN BA ŞVURUSU (4) (Başvuru Numaras ı: 2018/24324) Karar Tarihi: 8/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/24324 Karar Tarihi : 8/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Bünyami ARIKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iptal davas ında yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BÜNYAM İ ARIKAN BA ŞVURUSU (4) (Başvuru Numaras ı: 2018/24324) Karar Tarihi: 8/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/24324 Karar Tarihi : 8/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Bünyami ARIKAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iptal davas ında yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 3/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. 2018/24329, 2018/24335 numaral ı bireysel ba şvuru dosyalar ı, aralar ında konu yönünden hukuki irtibat bulunmas ı nedeniyle 2018/24324 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmiş olup inceleme 2018/24324 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinden yürütülmü ştür. 5. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/24324 Karar Tarihi : 8/7/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9B aşvurucunun 6/7/2011, 21/7/2011 ve 4/8/2011 tarihlerinde açt ığı davalar 21/6/2018 ve 7/11/2018 tarihlerinde kesin olarak sonuçlanm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 8/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 11. Başvurucu, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 12. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih, sürenin sona erdi ği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdi ği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu, ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 15. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında 7 y ıllık bir zaman zarf ında sonuçlanan davalara ili şkin yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 16. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/24324 Karar Tarihi : 8/7/2020 4C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucu, ihlalin tespitiyle yarg ılaman ın yenilenmesine ve manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 19. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 20.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında üç ayr ı yarg ı süreci için net 27.000 TL manevi tazminat ın başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. 21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 884,10 TL harç bedelinin başvurucuy a ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 27.000 TL manevi tazminat ödenmesine, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 884,10 TL harç bedelinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/24324 Karar Tarihi : 8/7/2020 5F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Kayseri 1. İdare Mahkemesine (E.2011/1076, K.2012/470; E.2011/118, K.2012/623) ve Kayseri 2. İdare Mahkemesine (E.2011/981, K.2012/330) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 8/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Üye Üye Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş