T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2023/1774 KARAR NO : 2026/528 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MUĞLA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/04/2023 NUMARASI : 2021/1720 Esas - 2023/247 Karar DAVANIN KONUSU : Maddi Manevi Tazminat KARAR TARİHİ : 02/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 02/04/2026 Taraflar arasındaki davadan dolayı Muğla 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen…
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2023/1774 KARAR NO : 2026/528 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MUĞLA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/04/2023 NUMARASI : 2021/1720 Esas - 2023/247 Karar DAVANIN KONUSU : Maddi Manevi Tazminat KARAR TARİHİ : 02/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 02/04/2026 Taraflar arasındaki davadan dolayı Muğla 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12/04/2023 gün ve 2021/1720 Esas - 2023/247 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili ve davalı... A.Ş vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili, trafik kazasında anne ve babalarını kaybeden davacılar için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 15.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işletilecek faiziyle tahsilini, sigorta şirketi yönünden yetersiz ödemeye ilişkin ibranamenin iptali ile bakiye maddi tazminatın temerrüt tarihinden işletilecek faizi ile sorumluluk sınırlarına göre tahsilini, davacılar için toplam 550.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek faiziyle tahsilini talep etmiştir. CEVAP : Davalı .... A.Ş vekili, davacılardan ....ve.... açısından ihtiyari arabulucukta anlaşılmış olup arabuluculuk anlaşma tutanağı üzerinden toplamda 160.000,00 TL tazminat ödendiğini, bu sebeple dava açma yasağı kapsamında hukukî yarar bulunmadığını, davacıların kaza tarihi itibariyle reşit olanlar açısından destek tazminatına hak kazanmadığını, tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılması gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması aksi takdirde asgari ücret olarak alınması gerektiğini, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubunu, manevi tazminat talepleri karayoları trafik kanunu ve trafik sigortası genel şartları gereğince teminat dışı kalan hallerden olduğunu ve faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın esastan ve usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... vekili, ibra gereğince müvekkilinin de sorumluluğu olmadığını, davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğunu, talep edilen manevi tazminatının fahiş olduğunu, davanın manevi tazminat yönünden müvekkile ait aracın varsa kasko poliçesin şirkete ihbarını, kabul anlamına gelmemekle birlikte faiz dava tarihinden itibaren hesaplanması gerektiğini, bu nedenle davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ....'e dava dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara katılmamış, vekille kendisini temsil ettirmemiş, dava yokluğunda karara bağlanmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ....'in sevk ve idaresinde bulunan ve davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı kamyonun, davacılar murisi .....'nın sevk ve idaresinde bulunan.... plakalı araca 20/12/2019 tarihinde çarpması neticesinde davacılar murisi .... ve yanındaki eşi ....nın vefat ettiği, Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2020/130 E, 2020/150 K sayılı dosyasında ve keşif sonucu mahkemece alınan Trafik Bilirkişisinin 11/08/2022 tarihli kusur raporuna göre,.... plakalı kamyon sürücüsü ....'in kazada %100 oranında kusurlu olduğu, vefat eden .... plakalı otomobil sürücüsü ....'nın kusursuz olduğu anlaşıldığı, 16/11/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre, sigorta poliçe limiti dikkate alınarak, yapılan garame sonucunda; ....'nın vefatı nedeniyle davacıların karşılanmamış destekten yoksun kalma zaranının ödemesinin güncel değerinin tenzili sonrasında ....'nın zararının 134.365,14-TL, ....'nın zararının 161.686,23-TL olarak hesaplandığı, kaza tarihi itibariyle poliçe ölüm başı limitinin 390.000,00-TL olduğu, Sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin rapor tarihi itibariyle güncel değerinin poliçe limitinden indirildiğinde 210.416,00-TL poliçe limiti kaldığı, ..'nın vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma zararının; ...'nın zararının 117.744,58-TL, ...'nın zararının 267.181,21-TL, ...'nın zararının 295.064,47-TL olarak hesap edildiği, kaza tarihi itibariyle poliçe ölüm başı limitinin 390.000,00-TL olduğu ve bu zarardan davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle diğer davalıların tazminatın tamamından sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kabulüne; manevi tazminat talebi yönünden;.... plakalı kamyon sürücüsü ....'in meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, müteveffa .....'nın ölüm tarihinde 39 yaşında ve evli ve çocuklu olması, müteveffa eşi....'nın ölüm tarihinde 32 yaşında ve evli ve çocuklu olması, geriye 14 yaşında ....., 7 yaşına .... ve 2 yaşında ....'nın öksüz ve yetim kalması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, çocuklar ...., ..... ve ....'nın anne ve babalarını genç yaşta kaybetmeleri, davacılar ...., ....,.... ve ....'nın genç yaşta çocuklarını kaybetmeleri, davacı ....'nın kardeşi ....'yı genç yaşta kaybetmesi nedeniyle duydukları üzüntü ve acının şiddeti, paranın satın alma gücü dikkate alınarak, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, manevi tazminatın olay tarihi olan 20/12/2019 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte alınarak davalılar .... ve ....'den müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı .... vekili ve davalı .... A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Yerel mahkemenin 04/07/2023 tarihli istinaf değerlendirme kararıyla davalı .... vekilince 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırılması gereken nispi istinaf harcının yatırılmamış olması nedeniyle HMK'nun 344. Maddesi gereğince istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, davalı .... vekilince iş bu 04/07/2023 tarihli istinaf değerlendirme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ:Davalı .... vekili 04/07/2023 tarihli istinaf değerlendirme kararına karşı istinaf başvurusunda, karar harcının gerekçeli kararda hatalı olarak hesaplanmasına karşın, müvekkilinin bizzat vezneden belirtilen eksik harçları ödediğini belirterek, buna ilişkin dekontun incelenerek istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin kararın kaldırılarak, istinaf başvurularının geçerli kabul edilip incelenmesini talep etmiştir. Davalı .... vekili:Mahkemece aktüerya raporunun diğer davalı ....'e tebliğ edilmediğini, bu nedenle taraflara tebliğ edilmeyen bilirkişi raporuna itibar edilerek hukuki dinlenilme hakkını ihlal edecek şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, arabuluculuk tutanağı gereğince anlaşma sağlanarak, zararın giderildiği ve feragat edildiğini, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, hesap ve kusur raporlarına itiraz ettiklerini, kaza tespit tutanağı ve otopsi raporları uyarınca müteveffaların Emniyet kemeri takmadığı ölüm neticesinde meydana gelen somut iz ve yaralardan anlaşılması nedeniyle müterafik kusuru indirimi yapılması gerektiğini, manevi tazminatın fahiş hesaplandığını belirtmiştir. Davalı ..... vekili,Davacılar ....., ..... ve ..... açısından ihtiyari arabulucukta anlaşılması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, aksi kanaat halinde .....'nın desteğinden yoksun kalmaları sebiyle davacılar .....,..... ve.... adına yapılan ödemelerin hesaplanan tazminat tutarından tenzil edilmediğini, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/5.maddesine göre, “Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz.” hükmünün “dava açma yasağı” olarak nitelendirildiğini, bu sebeple dava açma yasağının, dava şartlarından olan hukuki yarar bulunması şartının özel bir görünümü olması dolayısı ile ilgili davacılar açısından davanın doğrudan reddi gerektiğini, ....'nın vefatı sebebiyle, .... ve .... adına vasisi .... ile 2021/7123113 İhtiyari Arabuluculuk nolu dosyası kapsamında toplam 160,000.00 TL tazminatın 08/07/2021 tarihinde davacı vekiline ödendiğini,....'nın vefatı sebebiyle, .... adına vasisi ...ile 2021/273706 İhtiyari Arabuluculuk nolu dosyası kapsamında, 26,000.000 TL tazminatın 18/11/2021 tarihinde davacı vekiline ödendiğini, ... ve ... adına vasi... ile 2021/123120 İhtiyari Arabuluculuk nolu dosyası kapsamında toplam 135,514.00 TL tazminatın 08/07/2021 tarihinde davacı vekili hesabına ödendiğini, arabuluculuk numaraları verilen dosyalar kapsamında davacılar ile sulh olunduğunu, arabuluculuk tutanaklarının dosyaya celbini talep ettiklerini, progressif rant yöntemi üzerinden yapılması hatalı olduğunu, tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılması gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması aksi takdirde asgari ücret olarak alınması gerektiğini belirtmiştir. GEREKÇE:Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Dosyanın incelenmesinde, yerel mahkemece verilen 1 haftalık kesin süre içerisinde davalı .... vekilince yatırılması gereken nispi istinaf harcının yatırılmadığı, yalnızca maktu istinaf harcının yatırıldığı anlaşıldığından davalı ..... vekilince 04/07/2023 tarihli istinaf değerlendirme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla davalı .... vekilince asıl karara karşı yapılan istinaf başvurusu da incelenememiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketi ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.) Davalı sigorta vekilince, ....'nın vefatı sebebiyle,.... ve .... adına vasisi .... ile 2021/7123113 İhtiyari Arabuluculuk nolu dosyası kapsamında toplam 160,000.00 TL tazminatın 08/07/2021 tarihinde; ....'nın vefatı sebebiyle ... adına vasisi .... ile 2021/273706 İhtiyari Arabuluculuk nolu dosyası kapsamında, 26,000.000 TL tazminatın 18/11/2021 tarihinde; .... ve .... adına vasi.... ile 2021/123120 İhtiyari Arabuluculuk nolu dosyası kapsamında toplam 135,514.00 TL tazminatın 08/07/2021 tarihinde davacı vekili hesabına ödendiği ve arabuluculuk numaraları verilen dosyalar kapsamında davacılarla sulh olunduğu belirtilmesine karşın, mahkemece söz konusu arabuluculuk tutanakları getirtilerek, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/5.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları hakkında arabulucuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması halinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılıp açılamayacağı üzerinde durulmaksızın karar verilmesinde isabet bulunmadığı değerlendirilmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/5 maddesinde, "Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz" düzenlemesinin bulunduğu, anlaşma belgesinin ilâm niteliğinde belge sayılacağı, dava açma yasağının HMK'nun 114/1-h maddesinde düzenlenen hukuki yarara ilişkin dava şartının özel bir görünümü, özel bir dava şartı olduğundan arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşılan konularda dava açılması durumunda, dava şartı yokluğundan davanın usûlden reddi gerektiği, dava açma yasağının istisnalarının bulunduğu, anlaşma belgesine karşı ileri sürülebilecek irade fesadı hallerinin bulunması durumunda anlaşmaya varılan hususlarla ilgili olarak bu sözleşmenin iptalinin TBK (m. 30 vd., m. 39) hükümleri çerçevesinde talep edilerek dava açılabileceği, anlaşma belgesinin ehliyetsizlik, emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, ahlaka, kişilik haklarına ve şekle aykırılık gibi sebeplerle mutlak butlanla sakatlanmasının da düşünülebileceği, butlanın tespitinin mahkemeden istenebileceği, anlaşma belgesinin sahte olması, anlaşmanın geçersizliği, anlaşma hükümlerinin yorumlanmasına ihtiyaç bulunması, icra edilebilir bir anlaşma bulunmaması gibi durumlarda dava açılması ve bu hususların mahkemece incelenip karara bağlanmasının mümkün olduğu, bu kapsamda taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmeleri sonunda düzenlenen arabuluculuk tutanakları getirtilerek, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşılan konularda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/5.maddesi uyarınca dava açılıp açılmayacağı hususları irdelenmeksizin yetersiz bilirkişi raporuyla karar verilmesinde isabet bulunmadığı, davalı sigorta vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının haklı ve yerinde olduğu değerlendirilerek, kararı istinaf eden tarafın sıfatına göre oluşacak usuli kazanılmış haklar da mahal mahkemesince nazara alınarak, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın esasa ilişkin başkaca hususlar incelenmeksizin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ..... vekilince 04/07/2023 tarihli istinaf değerlendirme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine, 2-Davalı ..... A.Ş. vekilinin istinaf itirazının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, 3-Muğla 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12/04/2023 gün ve 2021/1720 Esas - 2023/247 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 4-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 5-İstinaf yoluna başvuranlar vekili tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvuranlara iadesine, 6-Karar tebliği ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.02/04/2026