TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR K.Y. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/27389) Karar Tarihi: 20/12/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Berrak YILMAZ Başvurucu : K.Y. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından verilen kay ıt sorgulama belgesinde "Kamu kurumundan ihraç edilm
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR K.Y. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/27389) Karar Tarihi: 20/12/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Berrak YILMAZ Başvurucu : K.Y. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından verilen kay ıt sorgulama belgesinde "Kamu kurumundan ihraç edilmi ş bulunmaktad ır." ibaresinin bulunmas ı ve buna yönelik bilgi edinme talebinin kabul edilmemesi nedeniyle özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ındaki kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 2/8/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 5. Başvurucu Ankara 6. Sulh Ceza Hâkimli ği taraf ından 5/9/2016 tarihinde, silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanm ış olup hâlen Keskin T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunmaktad ır. 6. Başvurucu 13/12/2016 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) kay ıt sorgulama belgesi alm ıştır. Belgede bulunan "Emekli Sand ığı" başlığı alt ında, "01/09/2016 tarihinde kamu kurumundan ihraç edilmi ş bulunmaktad ır." ibaresi yer almaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 3Başvurucu 6/1/2017 tarihinde SGK'dan bilgi edinme talebinde bulunmu ştur. Talepte kay ıt sorgulama belgelerinde kamudan ba şka gerekçelerle ihraç edilen kamu görevlileri hakk ında benzer bir kayda yer verilip verilmedi ği, tazminats ız olarak i şten ç ıkar ılan bir işçi için de benzer şekilde işten ç ıkar ılmaya dair bir kayd ın bulunup bulunmad ığı, ayr ıca uygulaman ın yasal dayana ğı, bu şekilde bir ifadeye yer verilmesinin gerekçesi ve kurumun hangi göreviyle ilgili oldu ğu, uygulama ile ne amaçland ığı, bu uygulaman ın ne kadar süre devam edece ği, yeni bir işe girilmesi hâlinde de benzer bir kayda yer verilip verilmeyece ği sorulmu ştur. 7. Başvurucu, SGK taraf ından süresi içinde cevap verilmedi ğinden 16/2/2017 tarihinde Bilgi Edinme De ğerlendirme Kuruluna (BEDK) talebinin uygunlu ğunun değerlendirilmesi ve uygun görüldü ğü takdirde SGK taraf ından talebinin kar şılanmas ı için bildirimde bulunulmas ı için başvurmuştur. 8. BEDK 16/3/2017 tarihinde talebi reddetmi ştir. Kararda, itiraz sahibinin talebinin 9/10/2003 tarihli ve 4982 say ılı Bilgi Edinme Kanunu'nun 25. ve 27. maddeleri (bkz. 18, 19) uyar ınca Kanun'un kapsam ı dışında olduğu belirtilmi ştir. 9. Başvurucu 9/5/2017 tarihinde BEDK karar ının kald ırılmas ı ve SGK'ya bilgi edinme talebine cevap verilmesi için bildirimde bulunulmas ı talebiyle Ankara 10. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açm ıştır. 10. SGK 1/7/2017 ve 11/7/2017 tarihli yaz ılar ıyla başvurucunun baz ı sorular ına cevap vermi ştir. 11. Mahkeme 9/3/2018 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Kararda; bilgi edinme isteminin bireyler için bir hak, kendisinden bilgi talep edilen kamu kurum ve kurulu şlar ı bak ımından ise kanuni bir yükümlülük oldu ğu, kurum ve kurulu şlar ın bu yükümlülüklerini yerine getirmemelerinin ancak kanunun istisna sayd ığı durumlardan birinin bulunmas ı hâlinde mümkün oldu ğu ifade edilmi ştir. Bilgi edinme hakk ının kurum ve kurulu şlar ın ellerinde bulunan veya bulunmas ı gereken bilgi ve belgelere ili şkin bir hak oldu ğundan henüz kurumlar ın uhdesinde bulunmayan bir bilgi ve belgenin istenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu anlamda kurumun yerine getiremeyece ği bir talebin ileri sürülemeyece ği, tavsiye ve mütalaa talebi niteli ğindeki ba şvurular ın bilgi edinme hakk ı çerçevesinde cevapland ırılmayacağı vurgulanm ıştır. 12. Kararda ayr ıca 4982 say ılı Kanun'un amac ının aç ık ve şeffaf bir idare ile sivil toplum örgütleri ve bireylerce kamu kurumlar ının kolayca denetlenmesinin sa ğlanmas ı olduğu ifade edilmi ştir. Bununla birlikte idarenin kimi tasarruflar ını kamuyla payla şmas ının doğuracağı sonuçlar bak ımından kamunun genel güvenli ği, işleme yönelik özel durumlar gözönüne al ınarak başvurucunun talebinin reddedildi ği belirtilmi ştir. Başvurucunun bilgi edinme talebinin 4982 say ılı Kanun'da belirtilen bilgi ve belgelere ili şkin olmad ığı, mütalaa talebi niteli ğinde oldu ğu ve an ılan Kanun kapsam ında cevapland ırılmas ının mümkün olmad ığı vurgulanm ıştır. 13. Başvurucu 14/11/2018 tarihinde Ankara 12. İdari Dava Dairesine istina f talebinde bulunmu ş, Daire 19/2/2019 tarihinde karar ın usule ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle talebi reddetmi ş ve hüküm kesinle şmiştir. 14. Nihai karar 9/7/2019 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 4IV.İLGİLİ HUKUK 15. Kişisel verilerin korunmas ıyla ilgili hukuk için bkz. Bestami Ero ğlu [GK], B. No: 2018/23077, 17/9/2020, 42-50; Ümit Eyüpo ğlu, B. No: 2018/6161, 28/6/2022, 13-28. 16. 4982 say ılı Kanun'un "Bilgi edinme hakk ı" kenar başlıklı 4. maddesi şöyledir: "Herkes bilgi edinme hakk ına sahiptir. Türkiye'de ikamet eden yabanc ılar ile Türkiye'de faaliyette bulunan yabanc ı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlar ıyla ilgili olmak kayd ıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlan ırlar. Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerden do ğan hak ve yükümlülükleri sakl ıdır." 17. 4982 say ılı Kanun'un "Bilgi verme yükümlülü ğü" kenar ba şlıklı 5. maddesi şöyledir: "Kurum ve kurulu şlar, bu Kanunda yer alan istisnalar d ışındaki her türlü bilgi veya belgeyi ba şvuranlar ın yararlanmas ına sunmak ve bilgi edinme ba şvurular ını etkin, süratli ve do ğru sonuçland ırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Bu Kanun yürürlü ğe girdiği tarihten itibaren di ğer kanunlar ın bu Kanuna ayk ırı hükümleri uygulanmaz." 18. 4982 say ılı Kanun'un "Kurum içi düzenlemeler" kenar ba şlıklı 25. maddesi şöyledir: "Kurum ve kurulu şlar ın, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli il e kurum içi uygulamalar ına ilişkin düzenlemeler hakk ındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakk ının kapsam ı d ışındad ır. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çal ışanlar ının bilgi edinme haklar ı sakl ıdır." 19. 4982 say ılı Kanun'un "Tavsiye ve mütalaa talepleri" kenar ba şlıklı 27. maddesi şöyledir: "Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsam ı dışındad ır." 20. 31/5/2006 tarihli ve 5510 say ılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sa ğlık Sigortas ı Kanunu nun "Sigortal ı say ılanlar" kenar başlıklı 4. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Bu Kanunun k ısa ve uzun vadeli sigorta kollar ı uygulamas ı bak ımından; ... c) Kamu idarelerinde; Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 51) Bu maddenin birinci f ıkras ının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çal ışıp ilgili kanunlar ında (a) bendi kapsam ına girenler gibi sigortal ı olmas ı öngörülmemi ş olanlar, 2) Bu maddenin birinci f ıkras ının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözle şmeli olarak çal ışıp ilgili kanunlar ında (a) bendi kapsam ına girenler gibi sigortal ı olmas ı öngörülmemi ş olanlar ile 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanununun 86 nc ı maddesi uyar ınca açıktan vekil atananlar, sigortal ı say ılırlar. ..." 21. 5510 say ılı Kanun'un "Sigortal ı bildirimi ve tescili" kenar başlıklı 8. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "İşverenler, 4 üncü maddenin birinci f ıkras ının (a) bendi kapsam ında sigortal ı say ılan kişileri, 7 nci maddenin birinci f ıkras ının (a) bendinde belirtilen sigortal ılık başlang ıç tarihinden önce, sigortal ı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür. ... 4 üncü maddenin birinci f ıkras ının (c) bendi kapsam ında sigortal ı say ılan kişileri çal ıştıracak işverenler, bu kapsamda ilk defa veya tekrar çal ıştırmaya ba şlatt ıklar ı kişileri, 7 nci maddenin birinci f ıkras ının (c) bendinde belirtilen sigortal ılık başlang ıcından itibaren, onbeş gün içinde sigortal ı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. Ayn ı kamu idaresinin farkl ı birimleri aras ındaki naklen tayin ve görevlendirmelerde bildirim yap ılmaz." 22. 5510 say ılı Kanun'un "Sigortal ılığın sona ermesi" kenar ba şlıklı 9. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "K ısa ve uzun vadeli sigorta kollar ı bak ımından sigortal ılık; ... c) 4 üncü maddenin birinci f ıkras ının (c) bendi kapsam ında sigortal ı say ılanlar ın; 1) (Değişik: 17/4/2008-5754/7 md.) Ölüm veya ayl ık bağlanmas ını gerektiren hallerde görev ayl ıklar ının kesildi ği tarihi, 8/6/1949 tarihli ve 5434 say ılı Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen ya ş hadleri ile s ıhhi izin sürelerinin doldurulmas ı halinde ise bu süre ve hadlerin dolduruldu ğu tarihleri takip eden ayba şından, 2) (Değişik: 17/4/2008-5754/7 md.) Di ğer hallerde ise görevden ayr ıldıklar ı tarihten, ... itibaren sona erer... Birinci f ıkran ın (a), (c) ve (d) bentlerine göre sigortal ılığı sona erenlerin durumlar ı işverenleri taraf ından, (b) bendinde belirtilen şekillerde sona erenlerin durumlar ı is e kendileri ve sözü edilen bentte belirtilen faaliyetin sona erme halinin bildirildi ği kuruluşlar veya vergi daireleri taraf ından, en geç on gün içinde Kuruma bildirilir. Bu ki şilerin mesle k Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 6kuruluşlar ına ya da vergi dairelerine olan yükümlülüklerini yerine getirmemi ş olmalar ı, sigortal ılığın sona ermesine ili şkin belge ya da bilginin verilmesine engel te şkil etmez. (E k cümle: 13/2/2011-6111/28 md.) Vergi dairelerince vergi mükellefiyetinin sona erdi ğine ilişkin yap ılacak bildirimlerde bu süre vergi mükellefiyeti terk i şleminin tesis tarihinden itibaren iki ay ı geçmemek üzere vergi mükellefinin i şi b ırakma işlemlerinin vergi dairelerince tekemmül ettirildi ği tarihten ba şlar." V.İNCELEME VE GEREKÇE 23. Anayasa Mahkemesinin 20/12/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 24. Ödeme gücünden yoksun oldu ğunu belirten ba şvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir ( Mehmet Şerif Ay, B. No: 2012/1181, 17/9/2013). B. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 25. Başvurucu, SGK taraf ından verilen kay ıt sorgulama belgesindeki "Kamu kurumundan ihraç edilmi ş bulunmaktad ır." ibaresi nedeniyle e şitlik ve ayr ım gözetmeme ilkesinin, adil yarg ılanma hakk ının, özel hayat ı ve aile hayat ının, mülkiyet hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. Ayr ıca başvurucu, isminin kamuya aç ık belgelerde gizlenmesi talebinde bulunmu ştur. 26. Bakanl ık görüşünde; somut olay ın ve yarg ılaman ın bir özeti yap ıldıktan sonra başvurucunun cevaplanmas ını istediği sorularla umdu ğu bilgiye eri şememesinin özel hayat ına sayg ı hakk ını ne şekilde etkiledi ğini yeterince ortaya koyamad ığı, idari ve yarg ısal makamlar ın başvurucunun talebini reddetmesinin demokratik toplum gerekliliklerine uygun ve orant ılı bir müdahale oldu ğu belirtilerek somut olayda ba şvurucunun özel hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edilip edilmedi ğinin Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında önceki iddialar ını yinelemiştir. C. Değerlendirme 27. Anayasa n ın iddian ın değerlendirilmesine dayanak al ınacak "Özel hayat ın gizliliği" kenar başlıklı 20. maddesinin birinci ve üçüncü f ıkralar ı şöyledir: "Herkes, özel hayat ına ve aile hayat ına sayg ı gösterilmesini isteme hakk ına sahiptir. Özel hayat ın ve aile hayat ının gizliliğine dokunulamaz. ...Herkes, kendisiyle ilgili ki şisel verilerin korunmas ını isteme hakk ına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili ki şisel veriler hakk ında bilgilendirilme, bu verilere eri şme, bunlar ın düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçlar ı doğrultusunda kullan ılıp kullan ılmad ığını öğrenmeyi de kapsar. Ki şisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerd e veya kişinin aç ık r ızas ıyla işlenebilir. Ki şisel verilerin korunmas ına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir." Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 728. Özel hayata sayg ı hakk ı Anayasa'n ın 20. maddesinde koruma alt ına al ınm ıştır. Devlet, ki şilerin özel ve aile hayat ına keyfî olarak müdahale etmemek ve üçüncü ki şilerin haks ız sald ırılar ını önlemekle yükümlüdür. Özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ında korunan hukuksal ç ıkarlardan biri de bireyin mahremiyet hakk ıdır. Ancak mahremiyet hakk ı sadece yaln ız kalma hakk ından ibaret olmay ıp bu hak, bireyin kendisiyle ilgili bilgileri kontro l edebilme hukuksal ç ıkar ını da kapsamaktad ır. Bireyin kendisine ili şkin herhangi bir bilginin kendi r ızas ı olmaks ızın aç ıklanmamas ı, yay ılmamas ı, bu bilgilere ba şkalar ı taraf ından ulaşılamamas ı ve r ızas ı hilaf ına kullan ılamamas ı, k ısaca bu bilgilerin mahrem kalmas ı konusunda menfaati bulunmaktad ır. Bu husus, bireyin kendisiyle ilgili bilgilerin gelece ğini belirleme hakk ına işaret etmektedir ( Serap Tortuk , B. No: 2013/9660, 21/1/2015, 31, 32). Özel hayata sayg ı hakk ının kapsam ında olan bireylerin ki şisel verilerinin korunmas ını isteme hakk ı, Anayasa'n ın 20. maddesinde aç ık olarak düzenlenmi ştir (Nurcan Belin , B. No: 2014/14187, 10/1/2018, 38). 29. Anayasa'n ın 20. maddesinin üçüncü f ıkras ında herkesin kendisiyle ilgili ki şisel verilerin korunmas ını isteme hakk ına sahip oldu ğu, bu hakk ın kişinin kendisiyle ilgili ki şisel veriler hakk ında bilgilendirilmeyi, bu verilere eri şmeyi, bunlar ın düzeltilmesini veya silinmesini talep etmeyi ve amaçlar ı doğrultusunda kullan ılıp kullan ılmad ığını öğrenmeyi de kapsad ığı ifade edilmi ştir. Maddede ayr ıca kişisel verilerin ancak kanunda öngörülen hâllerde veya kişinin aç ık r ızas ıyla işlenebilece ği ve kişisel verilerin korunmas ına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenlenece ği belirtilmi ştir. Kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ı, kişinin insan onurunun korunmas ının ve kişiliğini serbestçe geli ştirebilmesi hakk ının özel bir biçimi olarak bireyin hak ve özgürlüklerini ki şisel verilerin i şlenmesi s ıras ında korumay ı amaçlamaktad ır (AYM, E.2014/122, K.2015/123, 30/12/2015, 19, 20; Nurcan Belin , 45). 30. Anayasa Mahkemesi kararlar ında da belirtildi ği üzere ki şisel veri -belirli veya kimliği belirlenebilir olmak şart ıyla- bir ki şiye ilişkin bütün bilgileri ifade etmekte olup bireyin ad ı, soyad ı, doğum tarihi ve do ğum yeri gibi sadece kimli ğini ortaya koyan bilgileri değil telefon numaras ı, motorlu ta şıt plakas ı, sosyal güvenlik numaras ı, pasaport numaras ı, öz geçmişi, fotoğraf ı, görüntü ve ses kay ıtlar ı, parmak izleri, sa ğlık bilgileri, genetik bilgileri, IP adresi, e-posta adresi, al ışveriş al ışkanl ıklar ı, hobileri, tercihleri, etkile şimde bulundu ğu kişiler, grup üyelikleri, aile bilgileri gibi ki şiyi doğrudan veya dolayl ı olarak belirlenebilir kılan tüm veriler ki şisel veri kapsam ındad ır (AYM, E.2014/74, K.2014/201, 25/12/2014; E.2014/180, K.2015/30, 19/3/2015). 31. Öte yandan Anayasa n ın 20. maddesinin üçüncü f ıkras ında güvence alt ına alınan kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ı yönünden inceleme yap ılabilmesi için öncelikle an ılan hak kapsam ında korunmas ı gerekli bir ki şisel verinin olup olmad ığı belirlenmelidir. Anayasa hükmünün lafz ı, konuya ili şkin uluslararas ı belgeler ve karşılaştırmal ı hukuk dikkate al ındığında belirli veya belirlenebilir bir gerçek veya tüzel ki şi hakk ındaki her türlü bilgi ki şisel veri olarak de ğerlendirilir. Ancak her dava ya da ba şvuruda Anayasa n ın 20. maddesinin üçüncü f ıkras ı anlam ında bir ki şisel veri bulunup bulunmad ığı davan ın ve başvurunun kendine özgü ko şullar ı dikkate al ınarak otonom şekilde tespit edilir. Bir kişisel verinin bulundu ğu tespit edildi ğinde bu veriye yönelik her türlü s ınırlama ve müdahale Anayasa n ın an ılan hükmü kapsam ındaki güvenceleri harekete geçirir ( E.Ü. [GK], B. No: 2016/13010, 17/9/2020, 59). 32. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Somut olayda ba şvurucunun SGK taraf ından Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 8verilen kay ıt sorgulama belgesindeki "Kamu kurumundan ihraç edilmi ş bulunmaktad ır." ibaresi belirli bir gerçek ki şi hakk ındaki bilgi kapsam ında olduğu anlaşılmakla bu bilginin kanuni dayana ğı hakk ında bilgi edinme talebinin özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ında kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ı yönünden incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. Bu bağlamda ba şvurucunun SGK kay ıt sorgulama belgesindeki söz konusu kayd ı hakk ında bilgi edinme talebi ki şinin kendisiyle ilgili ki şisel verileri hakk ında bilgilendirilme hakk ıyla s ınırlı olarak incelenecektir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 33. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ındaki kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebili r olduğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Genel İlkeler 34. Anayasa n ın 20. maddesinin üçüncü f ıkras ının birinci cümlesinde genel olarak herkesin kendisiyle ilgili ki şisel verilerin korunmas ını isteme hakk ına sahip oldu ğu belirtilmiş, ikinci cümlesinde ki şisel veriler ba ğlam ında baz ı özel güvenceler say ılm ış, üçüncü cümlesinde ki şisel verilerin ancak kanunda öngörülen hâllerde veya ki şinin aç ık rızas ıyla işlenebilece ği düzenlenmi ş, dördüncü cümlesinde ise ki şisel verilerin korunmas ına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenlenece ği hüküm alt ına al ınm ıştır. Buna göre lafz ı dikkate al ındığında Anayasa n ın 20. maddesinin üçüncü f ıkras ının kişisel verileri n korunmas ını isteme hakk ı kapsam ında sadece i şleme şeklindeki s ınırlama ya da müdahalelere karşı değil kişisel verilere yönelik her türlü müdahale ve s ınırlamalara kar şı güvence getirdi ği anlaşılmaktad ır (E.Ü., 63; Bestami Ero ğlu, 101). 35. Bunun yan ında Anayasa'n ın 20. maddesinin üçüncü f ıkras ının ikinci cümlesinde kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının, kişinin kendisiyle ilgili ki şisel veriler hakk ında bilgilendirilme, bu verilere eri şme, bunlar ın düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçlar ı doğrultusunda kullan ılıp kullan ılmad ığını öğrenmeyi de kapsad ığı belirtilmi ştir (Ümit Eyüpo ğlu, 45). 36. Kişilerin kendisiyle ilgili ki şisel veriler hakk ında bilgilendirilme ve bu verilere erişim hakk ı veri işlemenin şeffafl ığı veya aç ıklığı ilkesinin bir uzant ısıdır. Kişilerin kendisi hakk ında hangi verilerin kim taraf ından, ne zaman ve hangi nedenle i şlendiğini bilmesi bu verileri düzeltme, sildirme, engelleme gibi haklar ını kullanmas ını da mümkün k ılmakta ve söz konusu anayasal güvencelerin hayata geçirilmesini sa ğlamaya yönelik tamamlay ıcı bir özellik taşımaktad ır (Ümit Eyüpo ğlu, 46). 37. Bu ilkeler ışığında demokratik bir toplumda ki şisel verilerin i şlenmesi süreci şeffaf bir şekilde gerçekle ştirilmeli, bunun bir gere ği olarak veri sahiplerine ki şisel verilerine erişim imkân ı tan ınmal ı ve bu imkân ın kolayca kullan ılmas ı için gerekli tedbirler al ınmal ıdır (Ümit Eyüpo ğlu, 47). Bu anlamda an ılan anayasal güvenceleri gözeten bir yarg ılama süreci yürütülmesi ve neticede ula şılan sonucun konuyla ilgili ve yeterli gerekçelerle aç ıklanmas ı gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 9b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 38. Başvuru özetle ba şvurucunun SGK kay ıt sorgulama belgesinde yer alan ki şisel verisine yönelik bilgilendirilme talebinin kar şılanmamas ı nedeniyle özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ındaki kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 39. Kişilerin kişisel verileri hakk ında bilgilendirilme ve bu verilere eri şme hakk ı kapsam ında devlete yüklenen pozitif yükümlülükler, bu hakk ın kapsam ında kişilere tan ınm ış olan güvencelerden etkili bir şekilde yararlan ılmas ını temin için devlete mevzuat olu şturma ve özellikle de güvencelere ayk ırılıklar ı yapt ırıma bağlama yükümlülü ğü yüklemektedir. Ayr ıca Anayasa n ın 20. maddesinin üçüncü f ıkras ının son cümlesinin Kişisel verilerin korunmas ına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir. şeklindeki hükmü uyar ınca mevzua t oluşturma yükümlülü ğü gereklerinin çerçevesi kanunla belirlenmelidir. 40. Bu çerçevede Anayasa'n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ına ilişkin güvenceler ile 24/3/2016 tarihli ve 6698 say ılı Kişisel Verilerin Korunmas ı Kanunu'nun ve hukuk sistemimizde mevcut olan düzenlemelerin mevcut ba şvuruya konu uyu şmazl ıkta uygulanmas ı yönünde bir engel olmad ığı gözetildiğinde yasal altyap ı oluşturmak ba ğlam ında pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmi ş olduğu söylenebilir (bkz. 15-22). 41. Somut olayda ba şvurucu, SGK'dan istedi ği bilgi edinme talebinin reddi üzerine BEDK'ya ba şvurmuş ve SGK taraf ından talebinin kar şılanmas ı için SGK'ya bildirimde bulunulmas ını talep etmi ştir. BEDK taraf ından talebin 4982 say ılı Kanun'un 25. ve 27. maddeleri kapsam ında reddedilmesi üzerine ba şvurucu, idari yarg ıda BEDK karar ının kald ırılmas ı ve SGK'ya bilgi edinme talebine cevap vermesi için bildirimde bulunulmas ı talebiyle dava açm ıştır. Yarg ılama sonucunda bireyler için bir hak olarak nitelendirilen bilgi edinme isteminin ayn ı zamanda kendisinden bilgi talep edilen kamu kurum ve kurulu şlar ı bak ımından kanuni bir yükümlülük oldu ğu, kurum ve kurulu şlar ın bu yükümlülüklerini yerine getirmemelerinin ise ancak kanunun istisna sayd ığı gerekçelerin bulunmas ı durumunda mümkün oldu ğu, bilgi edinme hakk ının kurum ve kurulu şlar ın ellerinde buluna n veya bulunmas ı gereken bilgi ve belgelere ili şkin bir hak oldu ğundan, henüz kurumlar ın uhdesinde bulunmayan bir bilgi ve belgenin istenemeyece ği, dolay ısıyla kurumun yerine getiremeyece ği bir talebin bu kapsamda ileri sürülemeyece ği, bu nedenle tavsiye ve mütala a talebi niteli ğindeki ba şvurular ın bilgi edinme hakk ı çerçevesinde cevapland ırılmayacağı belirtilmiştir. 42. Bu yorumun ba şvurucunun ki şisel verilerine ili şkin bilgilendirilme talebini karşılamad ığı aç ıktır. Nitekim ba şvurucu bu verilere eri şme yönündeki talebi reddedildi ği için bu davay ı açm ıştır. Yukar ıda da değinildiği üzere ki şinin kendisiyle ilgili ki şisel verile r hakk ında bilgilendirilme ve bu verilere eri şme hakk ı Anayasa'n ın 20. maddesinin üçüncü fıkras ında aç ıkça öngörülmü ş olan güvencelerdir. Ki şisel verilerin şeffafl ığı ilkesi de bu güvencelerin sa ğlanmas ını gerektirmektedir. 43. Mevcut davada Mahkeme taraf ından sadece 4982 say ılı Kanun kapsam ında bir değerlendirme yap ıldığı ancak ba şvurucunun kendisiyle ilgili ki şisel veriler hakk ında bilgilendirilme hakk ı yönünden 6698 say ılı Kanun kapsam ında herhangi bir de ğerlendirme yap ılmad ığı, özenli bir yarg ılama yürütülerek anayasal standartlar ı karşılayan nitelikte ilgili ve yeterli gerekçelere yer verilmedi ği anlaşılmaktad ır. Bu durumda derece mahkemesi Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 10taraf ından başvurucunun ki şisel veriler hakk ında bilgilendirilme yönündeki talebinin ilgili ve yeterli gerekçelerle aç ıklanmamas ı nedeniyle özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ındaki kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ı bağlam ında kamusal makamlar ın üzerine dü şen poziti f yükümlülükleri yerine getirmedi ği sonucuna var ılm ıştır. 44. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ındaki kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. Giderim Yönünden 45. Başvurucu, ihlalin tespiti ve 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 46. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 47.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ının yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucunun kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, C. Özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ındaki kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, D. Anayasa n ın 20. maddesinde yer alan özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ındaki kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, E. Karar ın bir örne ğinin kişisel verilerin korunmas ını isteme hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 10. İdare Mahkemesine (E.2017/1182, K.2018/534) GÖNDER İLMESİNE, F. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, Başvuru Numaras ı: 2019/27389 Karar Tarihi : 20/12/2022 11G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi (E.2019/153, K.2019/270) ile Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 20/12/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.