TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ADEM BOLAT VE ŞAHİNLER TEKSTİL ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/26658) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/26658 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucular : 1. Adem BOLAT 2. Şahinler Tekstil Ürünleri Sanayi ve Ticaret A. Ş. Başvurucular Vekili: Av.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ADEM BOLAT VE ŞAHİNLER TEKSTİL ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/26658) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/26658 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucular : 1. Adem BOLAT 2. Şahinler Tekstil Ürünleri Sanayi ve Ticaret A. Ş. Başvurucular Vekili: Av. Alaiddin KÖLGESİZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, hukuk davasında delillerin değerlendirilmesi ve huku k kurallarının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi ve u zun yargılama nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 26/7/2019 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/26658 Karar Tarihi : 18/11/2020 38. Başvurucu Adem Bolat'ın yönetimindeki ve diğer başvurucu Şahi nler Tekstil Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin sahibi olduğu arac ın çarpması sonucu ölen B.Z.A.nın mirasçıları tarafından başvurucular aleyhine 7/7/2010 tarihinde Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) maddi ve manevi tazminat da vası açılmıştır. 9. Mahkemenin 17/11/2015 tarihli kararıyla davanın kısmen kabulü ne karar verilmiş; söz konusu karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/3/ 2019 tarihli hükmü ile onanmıştır. 10. Başvurucular süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur.IV. İNCELEME VE GEREKÇE 11. Mahkemenin 18/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda baş vuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucunun İddiaları12. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede ya rgılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50-52). 15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin ya rgılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41-45). 16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında 8 yıl 8 aylık yargılama süresinin makul olm adığı sonucuna varmak gerekir. Başvuru Numarası : 2019/26658 Karar Tarihi : 18/11/2020 417. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. B. Diğer İhlal İddiaları18. Başvurucular, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan bir karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir. Başvurucuların be lirtilen şikâyetleri yönünden açık bir ihlalin bulunmadığı değerlendirildiğinden başvurunun d iğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedi r. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucular, ihlalin tespiti ile ayrı ayrı 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında başvuruculara ayrı ayrı 11.200 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 23. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için baş vurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal ara sında illiyet bağı bulunmalıdır. Talepte bulunan başvurucuların bu konuda herhangi bir belge sun mamış olması nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin başvur uculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; Başvuru Numarası : 2019/26658 Karar Tarihi : 18/11/2020 5A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvuruculara 11.200 TL manevi tazminatın AYRI AYRI ÖDENMESİN E, diğer tazminat taleplerin REDDİNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3 .364,60 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine v e Maliye Bakanlığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yapıl masına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine k adar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için Gaziosmanpaşa 1. Asliye Huku k Mahkemesine (E.2010/460, K.2015/665) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selaha ddin MENTEŞ