TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BERRİN ATİLA VE ŞERİFE BİNNUR KARADEM İR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/32574) Karar Tarihi: 30/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/32574 Karar Tarihi : 30/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucular : 1. Berrin AT İLA 2. Şerife Binnur KARADEM İR Başvurucular Vekili : Av. Necdet Nazmi TARAKÇI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; t
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BERRİN ATİLA VE ŞERİFE BİNNUR KARADEM İR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/32574) Karar Tarihi: 30/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/32574 Karar Tarihi : 30/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucular : 1. Berrin AT İLA 2. Şerife Binnur KARADEM İR Başvurucular Vekili : Av. Necdet Nazmi TARAKÇI I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; taşınmaz tesciline yönelik davan ın makul sürede sonuçlanmamas ı nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının, Yarg ıtay taraf ından haks ız ve hukuka ayk ırı bir şekilde derece mahkemesinin karar ının onanmas ı nedeniyle hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının, haks ız bir şekilde tapuya tescil yap ılmamas ı nedeniyle de mülkiyet hakk ının ihlal edildiği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 30/10/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/32574 Karar Tarihi : 30/9/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucular İstanbul'un Kad ıköy ilçesi Göztepe Mahallesi 2986 ada 95 parsel numaral ı taşınmaz üzerindeki binan ın 1, 4 ve 7 numaral ı dairelerinin malikidir. 9. Başvurucular bina projesine sonradan eklenen bodrum kat ındaki daire ile çat ı kat ındaki dairenin iskân raporu ve proje do ğrultusunda mesken nitelikli ba ğıms ız bölüm olarak cins tashihi yap ılarak tapuya tesciline karar verilmesi amac ıyla 17/6/2013 tarihinde İstanbul Anadolu 18. Sulh Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) dava açm ıştır. 10. Mahkeme 25/12/2015 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Kararda yapt ırılan bilirkişi raporunda tespit edilen hususlara yer verildikten sonra elde edilen ba ğıms ız bölümlere arsa pay ı tefriki ile kat mülkiyeti tesisi suretiyle malikleri ad ına tescilini gerektirir hukuki şartlar ın olayda mevcut olmad ığı sonucuna var ılm ıştır. 11. Başvurucular 22/3/2016 tarihinde temyiz yoluna ba şvurmuştur. 12. An ılan karar, Yarg ıtay 20. Hukuk Dairesinin 5/2/2018 tarihli karar ı ile onanm ış ve karar düzeltme talebi de Dairenin 18/9/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 13. Nihai karar ba şvuruculara 8/10/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 14. Başvurucular 30/10/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 15. Mahkemenin 30/9/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 16. Başvurucular haks ız ve hukuka ayk ırı bir şekilde tapuya tescil yap ılmamas ı nedeniyle mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 17. Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin ortak koruma alan ında yer alan mülkiyet hakk ı; mevcut mal, mülk ve ekonomik de ğerleri koruyan bir temel hakt ır. Kişinin hâlihaz ırda sahibi olmad ığı bir mülkün mülkiyetini kazanma hakk ı, bu konudaki menfaati ne kadar güçlü olursa olsun mülkiyet kavram ı içinde de ğildir ( Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi , B. No: 2012/636, 15/4/2014, 36). Ayr ıca gelecekte elde edilece ği iddia edilen bir gelirin mülkiyet hakk ı kapsam ında değerlendirilmesi mümkün de ğildir ( Sultan Tokay ve di ğerleri , B. No: 2013/1122, 26/6/2014, 42). 18. Bir mülk veya alacakla ilgili olarak hak iddia eden ki şinin söz konusu hakk ın varl ığını hukuken ispat etmesi gerekir ( Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi , 38). Başvuru Numaras ı: 2018/32574 Karar Tarihi : 30/9/2020 419. Somut olayda mahkemenin gerekçeli karar ında yer verilen hukuki tespitler ve dayanaklar birlikte de ğerlendirildi ğinde başvurucular ın Anayasa n ın 35. maddesinde güvence altına al ınan mülkiyet hakk ı kapsam ına giren bir ekonomik de ğeri veya en az ından böyle bir değeri elde etme yönünde me şru beklentisi bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. B. Hakkaniyete Uygun Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 21. Başvurucular Yarg ıtay ın hukuka ayk ırı derece mahkemesi karar ını onamas ı nedeniyle hakkaniyete uygun yarg ılanma haklar ının 2. Değerlendirme 22. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir ( Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 23. Somut olayda ba şvurucular ın iddialar ının ilk derece mahkemesi taraf ından delillerin de ğerlendirilmesinde ve yorumlanmas ında isabet olmad ığına, esas itibar ıyla yarg ılaman ın sonucuna ili şkin olduğu görülmektedir. Yap ılan yarg ılamada Mahkemenin ve Yarg ıtay ın kararlar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan herhangi bir durum da tespit edilmemi ştir. 24. Başvurucular taraf ından ileri sürülen ihlal iddialar ının yukar ıda belirtilen içtihat kapsam ında kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğu sonucuna var ıldığından başvurunun bu kısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. C. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 25. Başvurucular, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 26. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/32574 Karar Tarihi : 30/9/2020 5b. Esas Yönünden 27. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdiği tarih, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 28. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). 29. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında 5 y ılı aşan yarg ılamaya ili şkin sürenin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 30. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. D. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 31. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 32. Başvurucular ihlalin tespitiyle meydana gelen zararlar ının tazminine kara r verilmesi talebinde bulunmu ştur. 33. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 34.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında başvuruculara net 8.000 TL manevi tazminat ın ayr ı ayr ı ödenmesine karar verilmesi gerekir. 35. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/32574 Karar Tarihi : 30/9/2020 6V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 3. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 8.000 TL tazminat ın AYRI AYRI ÖDENMES İNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 294,70 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.294,70 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İstanbul Anadolu 18. Sulh Hukuk Mahkemesine (E.2014/321, K.2015/843) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 30/9/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA M. Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI