TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ERTUĞRUL AKIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/38027) Karar Tarihi: 9/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRecai AKYELBasri BAĞCI Raportör : Fatih ALKAN Başvurucu : Ertuğrul AKIN Vekili : Av. Havva ŞİMŞEK AKIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan ba şvurucuya gönderilen mektubun sak ıncal
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ERTUĞRUL AKIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/38027) Karar Tarihi: 9/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRecai AKYELBasri BAĞCI Raportör : Fatih ALKAN Başvurucu : Ertuğrul AKIN Vekili : Av. Havva ŞİMŞEK AKIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan ba şvurucuya gönderilen mektubun sak ıncal ı olduğu gerekçesiyle al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 20/11/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 39. Başvurucu, Fetullahç ı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ına (PDY) yönelik soru şturmada gözalt ına al ınm ış ve Konya 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28/8/2016 tarihli karar ıyla terör örgütüne üye olma suçu kapsam ında tutuklanarak Osmaniye 2 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna (Ceza İnfaz Kurumu) konulmuştur. 10. Almanya'da bulunan karde şi taraf ından başvurucuya gönderilen mektup, Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Ba şkanl ığı (Disiplin Kurulu) taraf ından sak ıncal ı olup olmad ığı değerlendirilmek üzere incelenmi ştir. Mektubun giri ş k ısm ında "daha önceki mektupta oldu ğu gibi bu mektuba da İngilizce devam edece ğim ve sonra mektubun çevirisini ekleyeceğim. Üzerinde çal ışırsın vakit buldukça." şeklinde ifadelere yer verilmi ştir. Mektubun bir k ısm ı Türkçe bir k ısm ı da İngilizce olarak kaleme al ınm ıştır. Mektubun Türkçe yaz ılan k ısm ında, içinde bulunduklar ı durum ve aile bireyleriyle ilgili geli şmeler hakk ında birtak ım bilgilere yer verilmi ş ve mektuba aile bireylerine ait oldu ğu belirtilen foto ğraflar ın çıktılar ı eklenmiştir. 11. Disiplin Kurulu 13/9/2017 tarihli karar ıyla, yabanc ı dil ile şifrelenmiş gizli yaz ışma ve haberle şme şüphesi taşıdığı ve örgütsel emir, ileti şim, talimat içerdi ği hususund a şüphe oluşturabilece ği gerekçesiyle söz konusu mektubun sak ıncal ı olduğuna ve muhafaza altına al ınarak başvurucuya teslim edilmemesine karar vermi ştir. 12. Başvurucu, Disiplin Kurulunun söz konusu karar ına itiraz ederek karar ın kald ırılmas ını ve an ılan mektubun kendisine teslim edilmesini talep etmi ştir. İtiraz dilekçesinde; mektubun Türkçe bilmeyen a ğabeyinin e şi taraf ından yaz ılm ış olabilece ğini ya da İngilizce çal ıştığını bilen a ğabeyi taraf ından pratik olmas ı amac ıyla da yaz ılm ış olabileceğini, İngilizcenin evrensel bir dil oldu ğunu, mektubun çevirisinin yap ılabileceğini ve yabanc ı dilde yaz ışman ın engellenmesinin hukuka ayk ırı olduğunu ileri sürmü ştür. 13. Osmaniye İnfaz Hâkimli ği (İnfaz Hâkimli ği) 27/9/2017 tarihli karar ı ile an ılan karar ın olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnameleri (OHAL KHK'lar ı) kapsam ında al ınan önlemler do ğrultusunda usule ve yasaya uygun oldu ğunu belirterek itiraz ın reddine karar vermiştir. Karar ın gerekçesinde; 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekle şen darbe te şebbüsünün ard ından FETÖ/PDY soru şturmalar ı kapsam ında tutuklanan ki şilerin mors alfabesi gibi ak ıl almaz ve s ıra d ışı haberleşme ağlar ını kulland ıklar ı, bu kapsamda denetlenen ve yabanc ı dilde yaz ılan mektubun sak ıncal ı olarak de ğerlendirilebilece ği belirtilmi ştir. Kararda, Ceza İnfaz Kurumu taraf ından verilen karar ın 6/4/2006 tarihli ve 26131 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren Ceza İnfaz Kurumlar ının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Tüzük'ün ( İnfaz Tüzü ğü) 123. maddesine uygun oldu ğuna ilişkin değerlendirmelere yer verilmi ştir. 14. Başvurucu taraf ından İnfaz Hâkimli ğinin an ılan karar ına karşı yap ılan itiraz Osmaniye 1. A ğır Ceza Mahkemesinin 19/10/2017 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. Kararda, İnfaz Hâkimli ğince verilen kararda usule ve yasaya ayk ırı bir durumun bulunmad ığı ve başvurucu taraf ından ileri sürülen itiraz gerekçelerinin yerinde olmad ığı belirtilmi ştir. 15. Nihai karar 3/11/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 16. Başvurucu 20/11/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 4IV.İLGİLİ HUKUK 17. İlgili hukuk için bkz. Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015, 16-20. 18. Ayr ıca Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM), Mehmet Nuri Özen ve diğerleri/Türkiye (B. No: 15672/08, 11/1/2011) karar ında, ceza infaz kurumlar ına gönderilen ya da bu kurumlardan d ışarıya gönderilen mektuplar ın Türkçe d ışında bir dille yaz ılmas ının kısıtlanmas ı konusunda yasal bir düzenlemenin bulunmad ığını, bu gerekçeye dayan ılarak mektubun sak ıncal ı bulunmas ı ile ceza infaz kurumu yetkilileri taraf ından yasan ın verdiği yetkiden daha farkl ı bir uygulamaya gidildi ğini belirtmi ş ve müdahalenin kanuni bir dayanağının bulunmad ığı sonucuna ula şarak haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine hükmetmi ştir. V.İNCELEME VE GEREKÇE 19. Mahkemenin 9/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 20. Başvurucu, bireysel ba şvuru harç ve giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunu belirterek adli yard ım talebinde bulunmu ştur. 21. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Haberle şme Hürriyetinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 22. Başvurucu; a ğabeyi taraf ından gönderilen, İngilizce ve Türkçe yaz ılan mektubun sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ının hukuka ayk ırı olduğunu, yaz ışmalar ın yabanc ı dilde yap ılmas ına ilişkin bir yasak olmad ığını, yak ınlar ıyla olan haberle şmesinin engellendi ğini belirterek haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 23. Bakanl ık görüşünde; konu ile ilgili A İHM ve Anayasa Mahkemesi kararlar ına yer verilmi ş, Anayasa n ın 22. maddesi çerçevesinde kamu düzeninin korunmas ı ve suç işlenmesinin önlenmesi amac ı doğrultusunda ba şvurucunun haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin demokratik toplum düzenin gereklerine ve ölçülülük ilkesine uygun oldu ğu ifade edilmi ştir. 24. Bakanl ık görüşüne karşı verilen cevap dilekçesinde; mektubun yabanc ı dilde yaz ılmas ının mektubun sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ı için tek ba şına yeterli olmad ığı, bu hususta yasal bir düzenlemenin bulunmad ığı belirtilmi ş ve başvuru dilekçesinde yer alan iddia ile talepler tekrar edilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 52. Değerlendirme 25. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının özü, ba şvurucuya gönderilen mektubun sak ıncal ı görülerek al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin engellenmesine ili şkindir. Anayasa Mahkemesinin önceki kararlar ında bu tür ba şvurular haberleşme hürriyeti kapsam ında incelenmi ştir (Ahmet Temiz , 23; Özkan Kart (2) , B. No: 2013/1201, 20/5/2015, 22; Akif İpek, B. No: 2013/9456, 24/6/2015, 23; Ramazan Vural , B. No: 2013/1148, 7/7/2015, 24; Eren Y ıldız, B. No: 2013/759, 7/7/2015, 25; Mustafa Aydin, B. No: 2013/275, 6/10/2015, 24). Somut ba şvuruda da bu durumdan ayr ılmay ı gerektirecek bir durum bulunmamaktad ır. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 26. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek bir neden de bulunmad ığı anlaşılan haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden27. Anayasa'n ın "Haberleşme hürriyeti" kenar ba şlıklı 22. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Herkes, haberle şme hürriyetine sahiptir. Haberle şmenin gizlili ği esast ır. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç i şlenmesinin önlenmesi, genel sa ğlık ve genel ahlâk ın korunmas ı veya ba şkalar ının hak ve özgürlüklerinin korunmas ı sebeplerinden biri veya birkaç ına bağlı olarak usulüne göre verilmi ş hâkim karar ı olmad ıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sak ınca bulunan hallerde de kanunla yetkili k ılınm ış merciin yaz ılı emri bulunmad ıkça; haberle şme engellenemez ve gizlili ğine dokunulamaz... İstisnalar ın uygulanaca ğı kamu kurum ve kurulu şlar ı kanunda belirtilir." 28. Anayasa Mahkemesinin Ahmet Temiz (ayn ı kararda bkz. 28-34) karar ında hükümlü ve tutuklular ın gönderdi ği veya kendilerine gönderilen mektuplara ceza infaz kurumunun ilgili kurullar ı taraf ından yap ılan müdahalelere ili şkin genel ilkeler belirtilmi ştir. Buna göre haberle şme özgürlü ğüne yap ılan müdahale Anayasa'n ın 22. maddesinin ikinci fıkras ında belirtilen hakl ı sebeplerden bir veya daha fazlas ına dayanmad ığı ve Anayasa'n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullara uygun olmad ığı takdirde Anayasa'n ın 22. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Müdahalenin yasal dayana ğını oluşturan mevzuat ın ulaşılabilir, yeterince aç ık ve belirli bir eylemin gerektirdi ği sonuçlar aç ısından öngörülebilir olmas ı gerekir. İkinci olarak söz konusu müdahale meşru bir amaca dayanmal ı, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve ölçülü olmal ıdır (Ahmet Temiz, 36). 29. Disiplin Kurulu, ba şvurucuya gönderilen mektubun sak ıncal ı olduğunu değerlendirerek al ıkonulmas ına karar vermi ştir. Dolay ısıyla an ılan karar ile kamu makamlar ı taraf ından başvurucunun haberle şme hürriyetine bir müdahalede bulunuldu ğu aç ıktır. Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 630. Anayasa Mahkemesinin Ahmet Temiz (ayn ı kararda bkz. 37-46) karar ında, somut olayda da uygulanan 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un 68. maddesinin hükümlülerin ceza infaz kurumlar ından yapt ıklar ı yaz ışmalar ın denetimi ve s ınırland ırılmas ının kanuni dayana ğını oluşturduğu ve düzenlemenin kanunilik ölçütünü kar şılad ığı tespiti yap ılm ıştır. Öte yandan haberle şme hürriyetinin düzenlendi ği Anayasa'n ın 22. maddesinin ikinci f ıkras ında, söz konusu s ınırlama sebeplerine ba ğlı kal ınarak yap ılacak s ınırlaman ın ancak usulüne uygun olarak verilece k hâkim karar ıyla mümkün olabilece ği belirtildikten sonra üçüncü f ıkras ında "İstisnalar ın uygulanaca ğı kamu kurum ve kurulu şlar ı kanunda belirtilir." denilerek bu kural ın da mutlak olmad ığı ve bu kurala baz ı kurumlar yönünden kanunla s ınırlamalar getirilebilece ği aç ıkça düzenlenmi ştir (AYM, E.2014/122, K.2015/123, 30/12/2015, 71). Bu ba ğlamda ceza infaz kurumlar ı, Anayasa'n ın 22. maddesinin üçüncü f ıkras ı kapsam ında istisnalar ın uygulanaca ğı kamu kurumlar ındand ır (Mehmet Koray Erya şa, B. No: 2013/6693, 16/4/2015, 74-76). 31. Somut olayda Disiplin Kurulunca mektubun al ıkonulmas ının nedeni olarak bir kısm ı İngilizce yaz ılan mektupta şifrelenmiş gizli haberle şme şüphesinin bulunmas ı gösterilmi ştir. Kararda, 5275 say ılı Kanun'a dayan ılarak haz ırlanan İnfaz Tüzü ğü'nde yer alan "Kurumun asayi ş ve güvenli ğini tehlikeye dü şüren, görevlileri hedef gösteren, terör ve ç ıkar amaçl ı suç örgütü veya di ğer suç örgütleri mensuplar ının haberle şmelerine neden olan, ki şi veya kurulu şlar ı paniğe yöneltecek yalan ve yanl ış bilgileri, tehdit ve hakareti içeren mektup, faks ve telgraflar ın" mahpuslara verilmeyece ğinin, mahpus taraf ından yaz ılm ış ise gönderilmeyece ğinin hüküm alt ına al ındığı belirtilmi ştir. Bu kapsamda ba şvurucunun mektubunun denetlenmesi suretiyle haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin kamu düzeninin korunmas ı, suç işlenmesinin önlenmesi ile ceza infaz kurumlar ında asayi ş ve güvenliğin sağlanmas ı amaçlar ını taşıdığı, bunun da Anayasa'n ın haberle şme hürriyetine ilişkin 22. maddesinin ikinci f ıkras ı kapsam ında meşru bir amaç oldu ğu sonucuna var ılm ıştır (Ahmet Temiz , 47-51). 32. Anayasa Mahkemesinin Ahmet Temiz (ayn ı kararda bkz. 58-68) karar ında hükümlü ve tutuklular ın gönderdi ği veya kendilerine gönderilen mektuplara ceza infaz kurumlar ının ilgili kurullar ı taraf ından yap ılan müdahalelerde demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk ve ölçülülük ilkesi yönünden genel ilkelere yer verilmi ştir. Buna göre demokratik toplum düzeninin gerekleri gözetilmeli, s ınırlamada öngörülen me şru amaç ile sınırland ırma arac ı aras ında orant ısızlık bulunmamal ı, s ınırland ırmayla ula şılabilecek genel yarar ile temel hak ve özgürlü ğü s ınırland ırılan bireyin kayb ı aras ında adil bir denge kurulmas ına özen gösterilmelidir. 33. Ayr ıca ceza infaz kurumu yetkilileri, mektup gönderme ve alman ın ceza infaz kurumlar ında bulunan hükümlülerin ve tutuklular ın d ış dünya ile ba ğlant ısında en önemli araçlardan biri oldu ğu gerçeğini gözönünde bulundurarak d ış dünya ile yeterli bir ileti şim sürdürmelerinde onlara yard ım etmeli ve bunun için uygun deste ği sunmal ıdır (Musa Kaya (2), B. No: 2013/2351, 16/9/2015, 66). 34. Ancak ceza infaz kurumlar ında tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olarak kamu düzeninin korunmas ına ve suç i şlenmesinin önlenmesine yönelik kabul edilebilir makul gerekliliklerin olmas ı durumunda hükümlü ve tutuklular ın haklar ı sınırland ırılabilir ( Turan Günana , B. No: 2013/3550, 19/11/2014, 35). Bu kapsamda mektubun tamam ında ya da mektup içeri ğinin bir k ısm ında yer alan ifadelerin 5275 say ılı Kanun'un 68. maddesinde yer verilen sebeplerden en az birini içermesi, özellikle ceza infaz kurumunun ilgili kurullar ı taraf ından da yeterli düzeyde gerekçelendirilmesi gerekir. Dolay ısıyla mektubun içeri ğindeki Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 7hangi ifadelerin neden sak ıncal ı olduğu gerekçede gösterilmek zorundad ır (Üsame Gökçe, B. No: 2014/34249, 11/3/2020, 29). 35. Somut olayda Ceza İnfaz Kurumu taraf ından al ıkonulan mektubun bir k ısm ının İngilizce bir k ısm ının ise Türkçe yaz ıldığı görülmektedir. Ba şvurucunun karde şi taraf ından gönderilen mektubun Türkçe yaz ılan k ısm ında genel olarak aile bireyleriyle ilgili bilgiler yer alm ış ve aile bireylerine ait oldu ğu belirtilen foto ğraflar mektuba eklenmi ştir. 36. Disiplin Kurulunca verilen karar ın nedeni, mektubun bir k ısm ının yabanc ı dilde yaz ılmas ı ve bu şekilde mektupta şifrelenmiş gizli yaz ışma ve haberle şme şüphesinin bulunmas ı şeklinde aç ıklanm ıştır. Derece mahkemelerince verilen kararlarda ise FETÖ/PDY soruşturmalar ı kapsam ında tutuklanan ki şilerin mors alfabesi gibi ak ıl almaz ve s ıra d ışı haberleşme ağlar ını kulland ıklar ı, bu kapsamda denetlenen ve yabanc ı dilde yaz ılan mektubun sak ıncal ı olarak de ğerlendirilebilece ği ifade edilmi ştir. 37. Öncelikle vurgulanmal ıdır ki ceza infaz kurumunda tutulan ki şilerin yaz ışmalar ının öngörülen me şru amaçlar do ğrultusunda denetim alt ında tutulmas ı olağand ır. Öte yandan söz konusu mektuplar ın denetlenmeye uygun şekilde ve yöntemde kaleme alınmas ı, haberle şme amac ından farkl ı bir amaç gütmemesi gerekir. Ba şka bir deyi şle mektubun içeri ği ve bütünlü ğü itibar ıyla denetime imkân verecek şekilde yaz ılmas ı gerekir. Kullan ılan dil de bu bak ımından önemlidir. İlgili kişinin yabanc ı uyruklu biri olmas ı ve Türkçe bilmemesi gibi hakl ı bir gerekçeye dayanan istisnai durumlar olmad ığı müddetçe ceza infaz kurumuna gelen ya da kurumdan gönderilen mektuplar ın ceza infaz kurumu yetkililerinin anlayabilece ği ve mevzuat çerçevesinde denetimini yapabilecekleri dilde yaz ılmas ı gerekir. Aksi durumda her türlü dilde yaz ılm ış ya da herhangi bir anlam bütünlü ğü sağlamaya uygun olmayan mektuplar ın kaleme al ınmas ı, ceza infaz kurumu idareleri üzerinde -kurum düzeni ve güvenli ği ile suç i şlenmesinin önlenmesi görevlerini lay ıkıyla yerine getirmelerine engel olacak derecede- külfet olu şmas ına yol açabilir. 38. Somut olayda Ceza İnfaz Kurumu, bir k ısm ı yabanc ı dilde yaz ılan mektubun içeriğini denetleyemedi ğinden şifreli haberle şme şüphesi olabilece ği düşüncesiyle hareket etmiştir. Mektuplar ın denetime tabi tutulmas ındaki me şru amaç, gerek Ceza İnfaz Kurumundan d ışarıya gerekse d ışarıdan Ceza İnfaz Kurumuna gönderilen mektup say ılar ının yüksekliği, gerçekle ştirilen denetim i şlemlerinin yo ğunluğu ile mektubu gönderen ki şinin başvurucunun karde şi olduğu, Türkçe bildi ği ve yabanc ı dilde yazma zorunlulu ğunun bulunmad ığı hususlar ı bir bütün olarak dikkate al ındığında mektubun İngilizce yaz ılan kısm ına yönelik gerçekle ştirilen uygulaman ın ve al ınan kararlar ın demokratik bir toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığı söylenebilecektir. 39. Ancak ba şvuruya konu olan mektubun bir k ısm ının İngilizce yaz ılmas ının yaz ışman ın gizli ve şifrelenmiş olduğu konusunda şüphe doğurduğu ifade edilmi ş ise de mektubun Türkçe yaz ılan k ısm ına ilişkin olarak idari ve yarg ısal makamlar taraf ından herhangi bir de ğerlendirmede bulunulmam ıştır. Mektubun Türkçe olan k ısm ının neden denetlenmedi ği aç ıklanmam ış ve bu k ısımda yer alan hangi ifadelerin sak ıncal ı olduğu ortaya konulmam ıştır. 40. Ayr ıca mektubun denetlenmeye uygun olan Türkçe k ısm ında sak ıncal ı olduğu değerlendirilen ifadelerin bulunmas ı hâlinde bu tür ifadelerin çizilmesi ve mektubun Türkçe kısm ının bu hâliyle ba şvurucuya verilmesi konusunun neden de ğerlendirilmedi ği hususunda da herhangi bir aç ıklamada bulunulmam ıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 841. Bu itibarla mektubun denetime elveri şli olan Türkçe k ısm ına ilişkin olarak ayr ı bir değerlendirmede bulunulmadan mektubun tümünün ayn ı gerekçeyle al ıkonulmas ı nedeniyle somut olaya özgü kabul edilebilir makul gerekliliklerin ortaya konulamad ığı değerlendirilmektedir. Neticede müdahalenin ula şılmak istenen amaçla ölçülü olmad ığı ve ölçülülük ilkesine ayk ırılık teşkil ettiği kanaatine var ılm ıştır. 42. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 22. maddesinde güvence altına al ınan haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 43. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 44. Başvurucu, ihlalin tespiti ve ihlalin giderilmesi ile manevi tazminat talebinde bulunmuştur. 45. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 46. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 47.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 9yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ula şan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 48. Somut olayda ba şvurucuya gönderilen mektubun Ceza İnfaz Kurumu taraf ından sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ına ilişkin verilen karara yönelik itiraz ın İnfaz Hâkimli ğince reddedilmesi nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılm ıştır. 49. Bu durumda haberle şme hürriyetinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere İnfaz Hâkimli ğine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 50. Öte yandan somut olayda yeniden yarg ılaman ın başvurucunun u ğrad ığı zararlar ın giderilmesi bak ımından yetersiz kalaca ğı aç ıktır. İhlalin bütün sonuçlar ıyla ortadan kald ırılabilmesi amac ıyla haberle şme hürriyetinin ihlali nedeniyle yaln ızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 3.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 51. 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderinin başvurucuy a ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberle şme hürriyetini n İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğin haberle şme hürriyetine yönelik ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Osmaniye İnfaz Hâkimli ğine (E.2017/3792, K.2017/4027) GÖNDER İLMESİNE, Başvuru Numaras ı: 2017/38027 Karar Tarihi : 9/7/2020 10E. Başvurucuya net 3.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, F. 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, G. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 9/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Recai AKYEL Basri BA ĞCI