TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR EKE MET AL GROUP A .Ş. BAŞVURUSU (Başv uru Numarası: 2018/24331) Karar Tarihi: 13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/24331 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Eke Metal Group Anonim Şirketi Vekili : Av. Mustafa Ali ÇET İN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün al
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR EKE MET AL GROUP A .Ş. BAŞVURUSU (Başv uru Numarası: 2018/24331) Karar Tarihi: 13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/24331 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Eke Metal Group Anonim Şirketi Vekili : Av. Mustafa Ali ÇET İN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 26/7/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Elektrik abonesi olan ba şvurucunun kulland ığı elektriğe ilişkin olarak 2005 y ılı Şubat ay ı ile 2007 y ılı May ıs ay ı dönemleri aras ı için düzenlenen faturalara, normal kullan ımının d ışında elektrik enerjisinin nakli s ıras ında meydana gelen veya ba şka kişilerin kaçak kullan ımından kaynaklanan kay ıplara ilişkin bedel de yans ıtılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/24331 Karar Tarihi : 13/4/2021 37. Bu geli şme üzerine ba şvurucu; 550588, 179745, 106162, 550100 ve 553544 numaral ı aboneliklerine istinaden elektrik enerjisi sat ın ald ığı elektrik da ğıtım şirketi taraf ından haks ız ve hukuka ayk ırı bir şekilde kay ıp kaçak bedeli olarak tahsil edildi ği iddias ıyla 22/1/2015 tarihinde söz konusu şirket aleyhine Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinde (Mahkeme) E.2015/83 numaral ı dosya üzerinden ticari sat ımdan kaynaklanan alacak davas ı açm ıştır. 8. Başvurucu ilk açt ığı davan ın ard ından bu defa, da ğıtım şirketinin tüketim bedeli olarak taraf ına kestiği faturalar ı düzenli biçimde ödedi ğini, bu fatura bedellerinin içerisinde perakende sat ış hizmet bedeli, perakende sat ış hizmet sayaç okuma bedeli, iletim siste m kullanma bedeli, da ğıtım bedeli, TRT pay ı, enerji fonu vs. ad ı alt ında al ınan yasal olmayan kesintilerin tüketim bedelinin yan ı sıra ayr ıca ücret tahakkuk ettirilip kendisinden tahsil edildiğini, bu itibarla ödeme konusu mezkur bedellerin taraf ına iade edilmesi talebiyle yine dağıtım şirketi aleyhine 25/4/2016 tarihinde Mahkemede E.2016/666 numaral ı dosya üzerinden ticari sat ımdan kaynaklanan alacak davas ı açm ıştır. 9. Mahkeme; E.2015/83 say ılı dava dosyas ı ile E.2016/666 say ılı dava dosyas ı aras ında hukuki ve fiilî irtibat bulundu ğu gerekçesiyle dosyalar ın birleştirilmesine, yarg ılamaya E.2015/83 say ılı dava dosyas ı üzerinden devam edilmesine 16/12/2016 tarihinde karar vermi ştir. 10. Mahkeme yapm ış olduğu yarg ılama sonunda 27/2/2018 tarihli kararla başvurucunun davan ın aç ıldığı tarihteki içtihatlara göre davay ı açmakta hakl ı olmakla birlikte dava tarihinden sonra yürürlü ğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 say ılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 say ılı Elektrik Piyasas ı Kanunu'na eklenen geçici 20. madde uyar ınca Türkiye Cumhuriyeti Enerji Piyasas ı Düzenleme Kurumu taraf ından onaylanan tarifelerin uygulanmas ının zorunlu oldu ğu gerekçesiyle davan ın konusuz kalmas ı nedeniyle kara r verilmesine yer olmad ığına karar vermi ştir. 11. Başvurucu, karara kar şı istinaf yoluna ba şvurmuştur. Antalya Bölge İdare Mahkemesi; istinaf ba şvurusuna konu karar ın hukuka uygun oldu ğu, karar ın kald ırılmas ını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmad ığı tespitiyle 18/5/2018 tarihinde istina f başvurusunun reddine kesin olarak karar vermi ştir. 12. Nihai karar 3/7/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 13. Başvurucu 26/7/2018 tarihinde ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 14.İlgili hukuk için bkz. Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, 17-46. V.İNCELEME VE GEREKÇE 15. Mahkemenin 13/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: Başvuru Numaras ı: 2018/24331 Karar Tarihi : 13/4/2021 4A. Başvurucunun İddialar ı 16. Başvurucu; kay ıp kaçak ve di ğer kesintiler bedelinin iadesi istemiyle açt ığı davada, yap ılan kesintilerin hukuka ayk ırılığının yarg ı kararlar ı ile ortaya konuldu ğu hâlde yarg ılama s ıras ında yap ılan kanun de ğişikliği sonras ında davan ın esas ı hakk ında kara r verilmesine yer olmad ığına karar verilmek suretiyle taleplerinin sonuçsuz kald ığını belirterek eşitlik ilkesi ile adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 17. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun kay ıp kaçak bedeli alt ında yapm ış olduğu ödemelerin iadesi istemiyle ba şlatt ığı hukuki sürecin kanun de ğişikliği nedeniyle sonuçsuz kalmas ına ilişkin tüm iddialar ının mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmüştür. 18. Başvuru konusuna ili şkin ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında ortaya konulmu ştur. 19.Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında kay ıp kaçak bedeli ad ı altında başvuruculardan tahsil edilen paran ın mülk teşkil ettiği, yap ılan tahsilat i şleminin mülkiyet hakk ına yönelik bir müdahale niteli ğinde oldu ğu ifade edilmi ş ve söz konusu müdahalenin niteli ği sebebiyle mülkiyetin kullan ımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. Müdahalenin 6719 say ılı Kanun'un 26. maddesi ile 6446 say ılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye dayand ığını, bu düzenleme ile elektri ğin yeterli, kaliteli, sürekli, dü şük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullan ımına sunulmas ının amaçland ığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi yaparak sonuca ula şmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 52-68). 20. An ılan kararda, idare taraf ından tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulundu ğu ve farkl ı yarg ı kollar ı aras ında aç ık ve istikrarl ı bir uygulama bulunmad ığı tespit edildikten sonra adli yarg ı yerinde aç ılan davalar ın mutlak surette lehe sonuçlanmas ı yönünde hakl ı bir beklentiden söz edilemeyece ği açıklanarak kanun koyucunun amac ının yarg ı kollar ı aras ındaki farkl ılığı gidermeye ve dolay ısıyla hukuki güvenli ği sağlamaya yönelik oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz oldu ğu hususunda bir aç ıklama yapmad ığını ve herhangi bir sebep de bildirmedi ğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklemedi ğini belirtmi ştir. Sonuç olarak müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ı ile başvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı aras ındaki adil dengenin bozulmad ığı kanaatine var ılm ıştır (Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 69-76). 21.İncelenen ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ayr ılmay ı gerektiri r bir durumun bulunmad ığı anlaşıldığından mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlali n bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 22. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin kısm ının diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/24331 Karar Tarihi : 13/4/2021 5VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 13/4/2021 OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA M.Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI