başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu yılında hava kuvvetleri komutanlığında astsubay olarak göreve başlamıştır yılında evlenmiştir ve iki çocuk babasıdır hava kuvvetleri komutanlığına gelen isimsiz bir ihbar üzerine bazı askeri personel hakkında hava kuvvetleri komutanlığı daire başkanlığı tarafından istihbarata karşı koyma zafiyeti konusunda idari tahkikat başlatılmıştır hava kuvvetleri komutanlığı tarafından anayasa mahkemesine sunulmuş be
başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu yılında hava kuvvetleri komutanlığında astsubay olarak göreve başlamıştır yılında evlenmiştir ve iki çocuk babasıdır hava kuvvetleri komutanlığına gelen isimsiz bir ihbar üzerine bazı askeri personel hakkında hava kuvvetleri komutanlığı daire başkanlığı tarafından istihbarata karşı koyma zafiyeti konusunda idari tahkikat başlatılmıştır hava kuvvetleri komutanlığı tarafından anayasa mahkemesine sunulmuş belgelere göre zafiyeti kapsamında ilgili askeri personelin ifadeleri alınmıştır tutanaklarında ifadeyi alan ve ifadeyi yazan kısmı ve ifadelerin bazı bölümleri karartılmıştır tutanağında başvurucuya bugüne kadar nerelerde görev yaptığı kimlerle il başvuru numarası karar tarihi kaldığı sorulmuş yaşadığı olayları anlatması istenmiştir ayrıca ankarada uyuşturucu satılan barlara gidip gitmediği gittiği sırada yanında kimler olduğu bazı asker kişilerle beraber eş cinsellerle ilişki yaşayıp yaşamadığı grup seks yapıp yapmadığı hususlarında başvurucuya sorular sorulmuştur başvurucunun imzalamış olduğu tarihli ifade tutanağında on veya on beş yıl kadar önce bekar olduğu dönemde bir kez bir astsubay arkadaşı ile birlikte eş cinsel bir şahısla cinsel ilişki yaşadığını beyan ettiği belirtilmiştir tahkikat sonucunda hazırlanan tarihli istihbarat raporunda başvurucunun disiplinsizlik nedeniyle tskdan ilişiği kesilen kişilerle arkadaşlık ettiği uyuşturucu madde satılan ve eş cinsel şahısların bulunduğu barlara gittiği devre arkadaşıyla birlikte eş cinsel bir şahısla grup seks ilişkisi yaşadığı belirtilmiş ve hakkında tskdan ayırma işlemi tesis edilmesi teklif edilmiştir bu teklif doğrultusunda başvurucu hakkında tarihli ve sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanununun maddesinin birinci fıkrasının e bendi uyarınca tskdan ayırma işlemi tesis edilmiştir başvurucu tskdan ayırma kararına karşı askeri yüksek mahkemesinde a iptal davası açmıştır başvurucu dava dilekçesinde konferansa çağrıldığının belirtilmesi üzerine hava kuvvetleri komutanlığı karargahına gittiğini burada biriminden olan kişilerce karşılanarak bir odaya sokulduğunu kamerayla kayıt başlatıldığını belirtilerek psikolojik baskı altında ifadesinin alındığını sorgulamanın saatlerce sürdüğünü ne için beyanda bulunduğunu bilmediği gibi ifadesinin disiplin cezası verilmesine esas alınacağını da bilmediğini tanık olarak beyanına başvurulduğu ve ifadenin aleyhine kullanılmayacağı söylenerek kandırıldığını belirtmiştir başvurucu ayrıca kimliği belirsiz soruşturmacılar tarafından soruşturma yapılması ve hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin disiplin soruşturması dosyasına dahil edilmesinde özel bir kasıt bulunduğunu ileri sürmüştür bunun yanı sıra başvurucu on beş yıl önce henüz bir yıllık astsubay iken özel hayatındaki bazı özensiz davranışlarının yeni olmuş ve sürekli tekrar ediyormuş gibi gösterilerek beyanlarının çarpıtıldığını söylemediği şeylerin de ifade tutanağına eklenmiş olduğunu itiraz etmesi üzerine azarlanarak okumasına izin verilmeksizin tutanağı imzalamak zorunda bırakıldığını iddia etmiştir yargılama sırasında a başsavcılığı görüşlerini sunmuştur başsavcılık işlemin iptaline karar verilmesi gerektiğini ifade etmiştir başsavcılığa göre ayırma işlemine esas alınan ifade alma işlemi hukuka uygun değildir ayrıca başsavcılık görüşünde başvurucunun cinsel ilişkilerinin tamamen özel hayat sınırları içinde cereyan ettiği ve askeri görevi olumsuz etkilediği yönünde herhangi bir tespit bulunmadığı belirtilmiştir bunun yanı sıra başsavcılık görüşünde başvurucunun tskdan çıkarılması işleminin ölçülü de olmadığı ifade edilmiştir davayı reddetmiştir göre her ne kadar başvurucuya isnat edilen fiiller yılında vuku bulmuşsa da idarenin bu hususlara yılında vakıf olması nedeniyle ayırma işleminin tesis edilmesi hukuka uygundur a özellikle bir ile ilişkide bulunması eyleminin kişinin ahlaki yönden meylini gösterdiğini ve bunun nüks etmesinin ihtimal dahilinde olduğunu bu nedenle idarenin aradan geçmiş süreyi dikkate almayarak işlem yapmasının hukuka uygun olduğunu belirtmiştir ayrıca a başvurucunun ifadesinin usulsüz ve hukuka aykırı şartlarda alındığı iddialarını da reddetmiştir a kararında başvurucunun ifadesinin ceza soruşturması kapsamında değil disiplin soruşturması çerçevesinde alındığı iradesinin fesada uğratıldığına dair kanıt bulunmadığı belirtilmiştir b numarası karar tarihi hakim üye karara katılmamıştır muhalif üyelere göre başvurucunun bekar iken bir defaya mahsus olarak gerçekleştirdiği fiilin aradan on yıldan fazla zaman geçmiş olması bu süre zarfında benzer bir olaya adının karışmamış olması nedeniyle işlem tesisine esas alınması hukuka uygun değildir ayrıca başvurucunun hizmetleri başarılıdır takdir ve teşekkür belgeleri bulunmakta herhangi bir cezası bulunmamaktadır dolayısıyla en ağır yaptırım uygulanarak başvurucunun tskdan çıkarılması ölçülülük ilkesine uygun değildir başvurucunun söz konusu karara karşı karar düzeltme istemi de reddedilmiştir nihai karar tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir başvurucu vekili tarafından tarihinde bireysel başvuru yapılmıştır iv a ulusal hukuk sayılı kanunun çeşitli nedenlerle silahlı kuvvetlerden ayrılacak astsubaylar hakkında yapılacak işlem kenar başlıklı maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan b fıkrası şöyledir disiplinsizlik ve ahlaki durum sebebiyle ayırma disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle silahlı kuvvetlerde kalmaları uygun astsubayların hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında t c emekli sandığı kanunu hükümleri uygulanır bu sebeplerin neler olduğu ve bunlar hakkındaki sicil belgelerinin nasıl ve ne zaman tanzim edileceği nerelere gönderileceği inceleme ve sonuçlandırma ile gerekli diğer işlemlerin nasıl ve kimler tarafından yapılacağı astsubay sicil yönetmeliğinde gösterilir bu gibi astsubaylardan durumlarının yüksek askeri şura tarafından incelenmesi genelkurmay başkanlığınca gerekli görülenlerin silahlı kuvvetlerden ayırma işlemi yüksek askeri şura kararı ile yapılır tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan astsubay sicil yönetmeliğinin sicil yönetmeliği işlem tarihinde yürürlükte olan disiplinsizlik ve ahlaki durumları nedeniyle ayırma usulleri kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir aşağıdaki sebeplerden biri ile disiplinsizlik veya ahlaki durumları gereği türk silahlı kuvvetlerinde kalmaları bulunduğu rütbeye veya bir önceki rütbesine ait bir veya birkaç belge ile anlaşılıp uygun görülmeyenler hakkında hizmet sürelerine bakılmaksızın emeklilik işlemi yapılır a disiplin bozucu hareketlerde bulunması ikaz veya cezalara rağmen ıslah olmaması gerektirdiği şekilde tavır ve hareketlerini ikazlara rağmen düzenleyememesi c aşırı derecede menfaatine içkiye kumara düşkün olması e türk silahlı kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde ahlak dışı hareketlerde bulunması sicil yönetmeliğinin işlem tarihinde yürürlükte olan disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ayırma sicil belgesi düzenlenmesi ve uygulanacak usuller kenar başlıklı maddesinin ilgili bölümü şöyledir disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ayırma iki şekilde yapılır başvuru numarası karar tarihi a ayırma işleminin sıralı sicil üstlerince başlatılması disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ayırma sicil belgesinin düzenlenmesinde süre söz konusu olmayıp her zaman düzenlenebilir temel nitelikler hariç olmak üzere diğer niteliklere işaret konulmaz sicil üstleri sicil belgelerinin temel nitelikler ve son bölümdeki kendilerine ait olan kanaat hanelerine bu yönetmeliğin maddesindeki disiplinsizlik ve ahlaki durumlardan hangisine göre kesin kanaate vardıklarını belirttikten sonra silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir kanaatini yazarak imzalar ve gerekli belgeleri ekleyerek bekletmeden sıralı sicil üstlerinin tümünün kanaatlerinin yazılmasını sağladıktan sonra kuvvet komutanlıkları jandarma genel komutanlığı veya sahil güvenlik komutanlığı personel başkanlığına gönderirler kuvvet komutanlıkları jandarma genel komutanlığı veya sahil güvenlik komutanlığı personel başkanlıklarına gelen bu siciller ilgili şubelerce karargahta bulunan dosya ve diğer belgelerle karşılaştırılarak incelenir ve bunlar kuvvet komutanlıkları jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı karargahında kurmay başkanının başkanlığında personel istihbarat ve harekat başkanları personel ve tayin dairesi başkanları ve gerekli gördükleri şube müdürleri ile kıdem personel yönetim şube müdürleri ve müşavir veya hukuk işleri müdürlerinden oluşan komisyona sevk edilir bu komisyon tarafından düzenlenen sicilin kanun ve yönetmeliklere uygunluğu ekli belgelerin yeterliliği ve geçerliliği yönünden incelendikten sonra bir değerlendirme yapılır gerekirse sicil üstlerinin şifahi veya yazılı görüşleri alınır bilgi veya belge isteğinde bulunulabilir komisyon yapmış olduğu inceleme ve değerlendirme sonucunda almış olduğu kararı bir tutanak ile kuvvet komutanı jandarma genel komutanı veya sahil güvenlik komutanının onayına sunar ve alınacak onaya göre işlem yapılır kuvvet komutanı jandarma genel komutanı veya sahil güvenlik komutanı tarafından emekliliği uygun görülmeyenlerin sicilleri mazbata edilerek şahsi dosyalarına konur ve bunların görev yerleri değiştirilir emekliliği kuvvet komutanı jandarma genel komutanı veya sahil güvenlik komutanı tarafından onaylanan personelin dosyaları genelkurmay başkanlığına gönderilir genelkurmay başkanlığına gelen dosyalar personel başkanlığınca müşavirlikle koordine edilerek yüksek askeri şura kararına sunulup sunulmaması yönünden incelenir ve genelkurmay başkanının tasvibine sunulur genelkurmay başkanı tarafından durumları yüksek askeri şurada görüşülmesi gerekli görülenler hakkındaki istemler ilk yüksek askeri şura toplantısında gündeme alınarak haklarında kesin karara varılır ve işlemleri tamamlanır genelkurmay başkanının durumlarını yüksek askeri şurada görüşülmesine gerek görmediği astsubayların dosyaları kuvvet komutanlıkları jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığına iade edilir bu gibi astsubaylar hakkında kuvvet komutanı jandarma genel komutanı veya sahil güvenlik komutanının daha önce verdiği karara göre işlem yapılır bu yönetmeliğin maddesinin birinci fıkrasının e bendinde yazılı fiillerden dolayı haklarında silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir sicili düzenlenmesi gereken astsubaylar ile mevcut belgelerin ast kademelere intikali sakıncalı görülen astsubaylar hakkında bu belgelere dayanarak kuvvet komutanı jandarma genel komutanı veya sahil güvenlik komutanı tarafından sicil düzenlenebilir bu şekilde düzenlenen sicile göre kesin işlem yapılır b ayırma işlemlerinin personel başkanlıklarınca başlatılması sıralı sicil üstlerince haklarında silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir sicili düzenlenmemesine rağmen kuvvet komutanlıkları jandarma genel komutanlığı veya sahil güvenlik komutanlığı personel başkanlıklarınca bütün rütbelerdeki safahatı kapsayacak şekilde sicil belgeleri özlük dosyaları ve varsa kişi hakkındaki özel dosyaların incelenmesi sonucu durumları bu yönetmeliğin maddesinin birinci fıkrasında yazılı fiillerden biri birden fazlası veya hepsine birden uyan personelin tespiti halinde bunlar bu başvuru numarası karar tarihi maddenin birinci fıkrasının a bendinde belirtilen komisyona sevk edilirler komisyon inceleme ve değerlendirme sonucunda aldığı kararı bir tutanak ile kuvvet komutanı jandarma genel komutanı veya sahil güvenlik komutanının onayına sunar emekli edilmesi uygun görülenler hakkında kuvvet komutanı jandarma genel komutanı veya sahil güvenlik komutanı ile genelkurmay başkanı tarafından silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir şeklinde sicil düzenlenir ve bunlar hakkında bu maddenin birinci fıkrasının a bendinde belirtilen şekilde işlem yapılır tarihli ve sayılı türk silahlı kuvvetleri hizmet kanununun disiplin kenar başlıklı maddesi şöyledir disiplin kanunlara nizamlara ve amirlere mutlak bir itaat ve astının ve üstünün hukukuna riayet askerliğin temeli disiplindir disiplinin muhafazası ve idamesi için hususi kanunlarla cezai ve hususi kanun ve nizamlarla idari tedbirler alınır sayılı kanunun maddesi şöyledir silahlı kuvvetlerde askeri eğitim ile beraber ahlak ve maneviyatın yükseltilmesine ve milli duyguların kuvvetlendirilmesine bilhassa itina olunur cumhuriyete sadakat vatanını sevmek iyi ahlaklı olmak üste itaat hizmetin yapılmasında sebat ve gayret cesaret ve atılganlık icabında hayatını hiçe saymak bütün silah arkadaşları ile iyi geçinmek birbirlerine yardım intizam severlik yapılması men edilen şeylerden kaçınmak sıhhatini korumak sır saklamak her askerin esas vazifesidir tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan türk silahlı kuvvetleri hizmet yönetmeliğinin maddesinin ilgili kısmı şöyledir asker kendisinden beklenen vazifeleri hakkıyla yapabilmek için yüksek ahlak ve kuvvetli maneviyata sahip olmalıdır her askerde bulunması lazım gelen ahlaki ve manevi şunlardır h ahlak sahibi olmak askerin ahlakı ve yaşayışı kusursuz ve lekesiz olmalıdır asker esrarkeşlikten sarhoşluktan yalancılıktan borçtan ve kumardan dolandırıcılıktan ahlaksız kimselerle düşüp kalkmaktan hırsızlıktan yağmadan yakıp yıkmaktan ve sair bütün fenalıklardan sakınmalıdır bunlar vazifenin yapılmasına mani olurlar yaşayışı sıhhati azim ve cesareti bozar namusu lekeler manevi şahsiyeti öldürür ve her biri ayrı ayrı cezaları üstüne çeker b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme özel ve aile hayatına saygı hakkı kenar başlıklı maddesi şöyledir herkes özel ve aile hayatına konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik kamu güvenliği ülkenin ekonomik refahı düzenin korunması suç işlenmesinin önlenmesi sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir özel hayata saygı hakkına kamu makamlarının keyfi bir şekilde müdahale etmelerinin önlenmesi sözleşmenin maddesi ile sağlanan güvenceler kapsamında yer almaktadır avrupa hakları mahkemesi devletin özel hayata saygı hakkı başvuru numarası karar tarihi kapsamında bulunan bir menfaate müdahale ettiğini tespit ettiğinde maddenin ikinci fıkrasında belirtilen koşulları incelemektedir buna göre kamu makamlarının müdahalesinin yasal bir dayanağı olup olmadığı anılan fıkrada yer alan meşru amaçlara dayalı olup olmadığı demokratik bir toplumda gerekli ve öngörülen amaçla orantılı olup olmadığı araştırılmaktadır benzer yöndeki karan için bkz krallık b no de souza b no aynca kararlarına göre sözleşmenin maddesi açıkça usul şartları içermemekle birlikte anılan maddeyle güvence altına alınan haklardan etkili bir şekilde yararlanılabilmesi için müdahaleyi doğuran karar alma sürecinin bu maddeyle korunan hak ve özgürlüklere gerekli saygıyı sağlayacak nitelikte ve adil olması gerekir bu şekildeki bir süreç başvurucunun maddedeki haklarını deliller ve kanıtlama konuları dahil adil şartlarda savunabileceği usule ilişkin etkili güvencelerden yararlandırılmasını gerektirir göre bu şekildeki güvencelerin amacı maddede yer alan haklara keyfi şekilde müdahalede bulunulmasını önlemek müdahalenin gerekçelendirilmesini sağlamaktır benzer yöndeki karan için bkz b no tp ve b no göre gerek negatif yükümlülükler gerekse pozitif yükümlülükler bakımından söz konusu usule ilişkin etkili güvencelerin sunulması gerekmektedir benzer yöndeki kararı için bkz b no krallık b no b no abdulaziz ve krallık b no gerek negatif yükümlülük alanındaki usule dair güvencelere örnek olması gerekse anayasa mahkemesi önündeki mevcut başvuruyla benzerlikler içermesi bakımından smith ve krallık b no karan incelenmelidir bu davada başvurucular kraliyet hava kuvvetlerinde görevli personeldir ve eş cinsel olmaları nedeniyle başvurucuların görevlerine son verilmiştir başvuruculardan bayan smith hemşire olarak bay grady ise pilot olarak görev yapmıştır görevden alınmaları işlemine karşı açtıkları davada verilen kararda her ikisinin de sicil ve görev performansının mükemmel derecede olduğu herhangi bir disiplinsizliklerinin bulunmadığı belirtilmiştir başvurucular kraliyet hava kuvvetleri polisi karşı koyma ve güvenliğin sağlanması konularında görevlidir tarafından sorgulanmışlardır bu sorgulama sırasında sorgulama yapılmasının amacı açıklanmış eş cinsel olanların silahlı kuvvetlerde çalıştırılmayacağı yönündeki devlet politikası hatırlatılarak başvurucuların karşılaşacağı sonuçlar belirtilmiştir başvuruculara hiçbir şey söylemek zorunda olmadıkları ancak konuşmaları halinde söyleyecekleri şeylerin aleyhe delil olarak kullanılabileceği uyarısı yapılmıştır bunun yanı sıra talepleri üzerine başvurucuların avukatlarıyla görüşerek hukuki yardım almalarına müsaade edilmiştir bayan smithin sorgusu sırasında bir kadın soruşturmacı da görüşmelere katılmıştır aynca görüşmelere başlanmadan önce bayan smithe bazı soruların utanmasına sebep olabileceği eğer böyle hissederse bunu belirtebileceği hatırlatılmıştır bayan smith sorgudan önce bir avukatla görüşmüş ve avukatı hiçbir şey söylememesi bazı basit sorulara cevap verebileceği yönünde tavsiyede bulunmuştur bay talebi üzerine de avukatının ve yine kraliyet hava kuvvetlerinde pilot olarak görev yapan bir personelin objektif gözlemci olarak sorgulama sürecine katılması sağlanmıştır smith ve krallık her iki başvurucunun özel hayata saygı hakkına müdahalede bulunulduğu tespitini yapmıştır müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığını başvuru numarası karar tarihi incelerken özel hayata saygı hakkının cinsellik ve mahremiyet hakkı gibi yönleri söz konusu olduğunda kamu makamlarının takdir yetkisinin daha dar tutulması gerektiğini bu alanlara yönelik müdahaleler için özellikle ciddi nedenlerin varlığının şart olduğunu vurgulamıştır smith ve krallık krallık demokratik toplumda gereklilik unsuru yönünden müdahale için gösterilen gerekçeleri incelediği sırada her iki başvurucu yönünden sorgulama sürecini değerlendirmiştir göre sorgulama süreci son derece müdahaleci niteliktedir başvurucuların özel hayatlarının en mahrem yönlerine cinsel hayatlarına aile ilişkilerine dair çok ayrıntılı sorular sorulmuştur sorgu tarzı oldukça saldırgan ve müdahalecidir hatta hükumet görüşünde de bayan smithe sorulan üvey kızıyla cinsel ilişkisi olup olmadığı sorusunun savunulacak bir tarafı olmadığı belirtilmiştir smith ve krallık ayrıca eş cinselliğin silahlı kuvvetlerden erken ayrılabilmek için bahane olarak kullanılıp kullanılmadığını anlamak amacıyla sorgulama yapıldığı belirtilmişse de söz konusu soruşturmaya kadar başvurucular cinsel yönelimlerini gizli tutmuşlardır ve görevden ayrılmak istemedikleri açıktır bu nedenle sorgulamanın devam ettirilmiş olmasının makul bir gerekçesi bulunmamaktadır hükumetin sorgulamanın devam ettirilmesiyle ilgili olarak ileri sürdüğü tıbbi riskler veya güvenlik riskleri disiplinle ilgili sebeplerin de somut olayda mevcut olmadığını bu yüzden başvurucuların cinsel yönelimlerini kabul etmelerine rağmen sorgu sürecinin devam ettirilmesi konusunda hükümetin ikna edici ve ciddi gerekçeler ortaya koyamadığını vurgulamıştır smith ve krallık o v