İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : 23/02/2026 YAZIM TARİHİ : 23/02/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1025 esas ve 2021/558 karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... Sebze Meyve Zirai İlaçlar Ticaret Limited Şirketi arasında bir sözleşme olduğunu, bu sözleşme ile davalı ... Şirketinin, …
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/414 - 2026/383 T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/414 KARAR NO : 2026/383 KARAR TARİHİ : 23/02/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 22/06/2021 NUMARASI : 2015/1025 Esas, 2021/558 Karar DAVACI : ... -TCK NO: VEKİLİ : Av. TEMLİK ALAN DAVALI : 1-... YÖNETİM A.Ş VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- ... SEVZE MEYVE ZİRAİ İLAÇLAR TAR. İNŞ. TAAH. NAKL. OTO. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ DAVA : Menfi Tespit İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : 23/02/2026 YAZIM TARİHİ : 23/02/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1025 esas ve 2021/558 karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... Sebze Meyve Zirai İlaçlar Ticaret Limited Şirketi arasında bir sözleşme olduğunu, bu sözleşme ile davalı ... Şirketinin, müvekkiline sözleşmede belirtilen 130 ton ... vermeyi üslendiğini, bunun karşılığında davalı ... Şirketine alım satım bedeli teminatı olarak dava konusu çek ve 1.000,00.TL nakdi ödeme yapıldığını, ... Şirketine dava konusu olan çekin teslim edildiğini, davalının ise taahhüt etmiş olduğu greyfurtu teslim etmediğini ve dava konusu çeki de iade etmediğini, davalı bankanın ise iade için yapılan sözlü müracaatlara olumsuz yanıt verdiğini ve çekin ödenmemesi halinde icraya koyulacağını beyan ettiğini, dava konusu çekin davalı ...'a verilen kredi teminatı olarak davalı bankada olduğu banka çek alım belgeleri ile sabit olduğunu, dava konusu müvekkilinin teminat için ... Şirketine verdiği 90.000,00.TL bedelli ... çekinin davalı bankada olduğu tespit edildiği, bu çekin davalı bankaya ... Şirketinin kredilerinden ötürü rehin olarak verildiğini, dava konusu çekin kredi teminatı olarak rehin cirosu manasında davalı bankaya teslim edildiği, davalı banka yetkisince imzalı çek tevdi bordosunda göründüğünü belirterek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalılara karşı iş bu çekin tahsilinin yapılmaması dava sonuna kadar tahsilinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; 21.05.2015 tarihli tensip tutanağının ihtiyati tedbire ilişkin kararından dönülerek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, bilirkişi raporuna itirazlarının ve yaptıkları açıklamalar doğrultusunda dava konusu çekin müvekkili bankaya kredi alacağının karşılığı olarak devredildiğinin kabulüne, müvekkili banka kayıtlarından temin ettikleri ve dosyaya sundukları belgeler ve itirazlar doğrultusunda bilirkişi heyetinden rapor alınmasını, müvekkili banka yönünden davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; keşidecinin tahsil cirosunda cirantaya karşı ileri sürebilecekleri def'ileri, hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması halinde ona karşı da ileri sürülebileceğinin düzenlendiği, davacının davalılardan ... Sebze ... Ltd. Şti. ile aralarındaki ticari satım nedeniyle malların teslim edilmemesi kaynaklı çekin bedelsizliğine ilişkin kişisel def'iyi, diğer davalı bankaya karşı ileri sürdüğü, ... A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından verilen 08.06.2015 tarihli cevapta davaya konu çekin ... ... A.Ş. (... A.Ş) tarafından takasa ibraz edildiğinin bildirildiği, davalı ... tarafından 28.06.2017 tarih ve ... referans numaralı müzekkereye verilen cevap ekinde sunulan çek fotokopisinden; çekin davacı tarafından keşide edilerek lehtar sütununda davalı ... Sebze Meyve ... Ltd. Şti.'nin yazıldığı, çekin arka yüzünde lehtarın kaşe ve imzasından sonra davalı bankaya ait kaşe ile "BEDELİ TAHSİLDİR. ... A.Ş. ... Şubesi", şeklinde kaşenin olduğu, kaşe altında başka bir cironun bulunmadığı, daha sonra davaya konu çekin davalı banka tarafından mahkemeye fotokopisinin ibraz edildiği, çekin arka yüzünde "BEDELİ TAHSİLDİR. ... A.Ş. ... Şubesi" şeklindeki kaşe üzerine iptal kaşesi vurularak bu kısmın iptal edildiği, hemen altında ... A.Ş emrine ödeyiniz. ... Şubesi şeklinde kaşe ve imzanın bulunduğu, çekin bankaya ibrazında mahkemenin tedbiri nedeniyle işleme alınmadığının çekin arkasına kaydedildiği, ibraz tarihinin 21.05.2015 tarihi olduğu, davalı bankanın kayıtlarındaki çekin mahkemeye sunulan ilk şeklinde "BEDELİ TAHSİLDİR" kaşesi varken çekin keşide gününde ibrazında bu kaydın iptal edildiği, yerine "EMRİNE" ödeme kaydının basıldığının anlaşıldığı, yapılan bu değişikliğin davalı banka nezdinde iken gerçekleştiği, çekin hamil bankaya diğer davalı tarafından verilen beyaz ciroyla devredildiği, ancak davalı banka tarafından bedeli tahsil içindir kaşesinin basıldığı, çekin ilk haliyle tahsil cirosu için verildiği ve çek tevdi bordrosundan da tahsil edildikten sonra alacak kaydı ve varsa borç hesabından mahsup edilmesine ilişkin kayıtlar olduğu, davalı bankanın poliçeyi iktisap ederken tahsil cirosu kaydını iptal ederek temlik cirosuna ilişkin cirosu, bile bile borçlunun zararına hareket etmek olduğundan, keşideci tarafından diğer davalıya verilen çek nedeniyle ileri sürülebilecek şahsi def'ileri, hamil olan diğer davalı bankaya karşı da ileri sürebileceğinin kabulü gerektiği, İİK 72/5 gereğince dava borçlu lehine hükme bağlanırsa borçluyu menfi tespit davasını açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa talebi üzerine, borçlunun dava sebebiyle uğradığı zararında alacaklıdan tahsiline karar verileceği belirtilmiş ise de davacının dava dilekçesinde bu yönde bir talebinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme'nin eksik inceleme ile gerekçesiz bir karar verdiğini, bedelsizlik definin temlik eden bankaya ve müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğinin sabit olduğunu, davacının şahsi defilerinin müvekkili şirkete karşı ileri sürebilmesinin mümkün olmadığını, aksi yöndeki mahkeme kararının kaldırılmasının gerektiğini, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 143/58 maddesi gereğince müvekkili şirketi kurulduğu takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl boyunca yaptığı işlemlerin, 492 sayılı Harçlar Kanunu kapsamında düzenlenen her türlü harçtan istisna olduğu hususunu bildirdiklerini, harçtan muafiyet hususu ve istisnalarının açıkça düzenlendiğini, müvekkili şirketi harçlardan muaf olduğunun açıkça anlaşıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... Sebze ... Ltd. Şti. arasında imzalanan narenciye alım sözleşmesi ile davalının müvekkiline 130 ton greyfurt teslim etmeyi üstlendiğini, müvekkilinin de buna karşılık dava konusu çeki davalıya teslim ettiğini ayrıca elden 1.000,00.TL ödeme yaptığını, buna rağmen davalının satışa konu ürünleri teslim edemediğini ve çekin bedelsiz kaldığını, ancak dava konusu çekin müvekkiline iade edilmediğini ve adı geçen şirket tarafından davalı bankaya ciro edildiğini, oysa çekin bedelsiz olduğunu, bankanın da dava konusu çeki tahsil cirosu ile aldığını, temlik cirosu bulunmadığını belirterek dava konusu çekten dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, davalı banka çekin temlik cirosu ile teslim alındığını ve keşideci ile lehdar arasındaki şahsi defilerin iyi niyetli hamil olan bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesin talep etmiştir. Neticede mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, iş bu karara karşı temlik alan davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Dairemizce istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 687. maddesinde “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defi’leri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun” hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca, kişisel def’ilerin kural olarak hamile karşı ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak hamilin poliçeyi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin kanıtlanması halinde kişisel def’iler hamile karşı da ileri sürülebilecektir. TTK'nın 687. maddesindeki bu düzenleme aynı kanunun 818. maddesi göndermesi nedeniyle çekler hakkında da uygulanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 688. maddesinde "Ciro, “bedeli tahsil içindir”, “vekâleten” veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir şerhi ya da sadece vekil etmeyi ifade eden bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat o poliçeyi ancak tahsil cirosu ile tekrar ciro edebilir. Poliçeden sorumlu olanlar, bu hâlde, ancak cirantaya karşı ileri sürebilecekleri def’ileri hamile karşı dermeyan edebilirler. Tahsil cirosunun içerdiği yetki, bu yetkiyi verenin ölümü ile sona ermeyeceği gibi, onun medenî hakları kullanma ehliyetini kaybetmesiyle de ortadan kalkmaz" hükmü yer almaktadır. Çekte rehin cirosu yapılamaz. Çekin sadece tahsil veya temlik cirosuyla verilmesi mümkündür. Çeklere uygulanacak poliçe hükümlerinin sayıldığı maddede rehin cirosuna ilişkin bir atıf yapılmamıştır. Çekte rehin cirosu yapabilmek yolunun kapatılmasının sebebi, çekin, bir ödeme vasıtası olmasıdır. Kısa süre içinde (vadeli!) ödenmesi şart bulunan bir senedin, teminat kabilinden ciro edilmesi uygun görülmemiştir. Bir ödeme vasıtası olarak ibraz edildiği anda ödenmesi gereken çek bedelinin tahsil edilip rehnolunmasının, daha devamlı ve emin bir teminat teşkil edeceği tabiidir.(bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/19-817 Esas, 2018/1145 Karar sayılı kararı) Somut olayda; dava konusu çekin keşidecisi davacı, lehtarının davalı ... Sebze ... Ltd. Şti., son hamilinin ise davalı ... A.Ş. olduğu anlaşılmaktadır. Davalı bankanın cirosundan önce gelen ciro lehtarın cirosu olup, lehtar cirosunun rehin için yapıldığına dair çekte herhangi bir kayıt veya bankadan sadır bu yönde bir delil bulunmamaktadır. Her ne kadar lehdarın cirosu altında "Bedeli Tahsildir ... A.Ş. ... Şubesi" yazıyor ise de, işbu kaşenin imzalanmadığı ve iptal edildiği, hemen altında davalı bankanın cirosunun yer aldığı, davalı bankanın savunmasında çekin tahsil ya da rehin cirosu ile devralındığına dair bir kabul bulunmadığı, davacının davalı bankanın söz konusu çeki iktisap ederken kötüniyetli olduğunu ve bilerek davacının zararına hareket ettiğini iddia ve ispat edemediği, bu durumda davaya konu çekteki lehtar cirosunun temlik cirosu olduğu ve bankanın da meşru hamil olduğu, bankanın işbu çeki iktisap ederken borçlunun zararına bedelsizliği bildiğinin kanıtlanamadığı gözetilerek davalı banka(temlik alan ... Yönetim A.Ş.) yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken(bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/3208 Esas, 2023/7529 Karar sayılı kararı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/13493 Esas, 2016/2948 Karar sayılı kararı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2018/1008 Esas, 2020/163 Karar sayılı kararı), delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı vekilinin bu sebeple istinaf talebinde haklı olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına, yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına ve davanın davalı ... Sebze ... Ltd. Şti. yönünden kabulüne, diğer davalı banka(temlik alan ... A.Ş.) yönünden ise davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1-Davalı (Temlik Alan) ... Yönetim A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1025 esas ve 2021/558 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Esas hakkında YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile; a-)Davalı (Temlik Alan) ... Yönetim A.Ş. yönünden davanın REDDİNE, b-)Davalı ... Sebze Meyve Zirai İlaçlar Tar. İnş. Taah. Nakl. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın KABULÜ ile; -Davacının, ... A.Ş.'ye ait 21.05.2015 keşide tarihli, 90.000,00-TL bedelli ve ... seri numaralı çekten dolayı davalı ... Sebze Meyve Zirai İlaçlar Tar. İnş. Taah. Nakl. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, c-) Alınması gereken 6.147,90.TL karar harcından, peşin alınan 1.536,98.TL harcın mahsubu ile bakiye 4.610,92.TL harcın davalı ... Sebze Meyve Zirai İlaçlar Tar. İnş. Taah. Nakl. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, ç-)Davacı tarafından yapılan 1.536,98.TL peşin harcın tamamının davalı ... Sebze Meyve Zirai İlaçlar Tar. İnş. Taah. Nakl. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE, d-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan istinafa gelenin sıfatına göre aleyhe bozma yasağı da nazara alınarak karar tarihindeki AAÜT uyarınca takdir edilen 12.500,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sebze Meyve Zirai İlaçlar Tar. İnş. Taah. Nakl. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE, e-)Davalı (Temlik Alan) ... Yönetim A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 45.000,00.TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı (Temlik Alan) ... Yönetim A.Ş.'ye VERİLMESİNE, f-)Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine İADESİNE, İstinaf incelemesi yönünden; 1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 1.536,97.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalı (Temlik Alan) ... Yönetim A.Ş'ye İADESİNE, 2)-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davalı (Temlik Alan) ... Yönetim A.Ş'ye tarafından yapılan 1.169,40.TL istinaf başvurma harcı, 491,00.TL posta gideri olmak üzere toplam 1.660,40.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı (Temlik Alan) ... Yönetim A.Ş.'ye VERİLMESİNE, 3-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 4-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve kullanılmayan gider avansının ilk derece mahkemesine İADESİNE, 5-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE, Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere ve oybirliğiyle karar verildi. 23/02/2026 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır