TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BİLAL ÖZALTIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/24582) Karar Tarihi: 19/1/2023 R.G. Tarih ve Say ı: 28/3/2023-32146 Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Bilal ÖZALTIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, uyu şmazl ığın sonucunu etkileyen esasl ı iddialar ın karşıl
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BİLAL ÖZALTIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/24582) Karar Tarihi: 19/1/2023 R.G. Tarih ve Say ı: 28/3/2023-32146 Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucu : Bilal ÖZALTIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, uyu şmazl ığın sonucunu etkileyen esasl ı iddialar ın karşılanmamas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 22/7/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Başvurucu 1987 do ğumlu olup Ankara'da ikamet etmektedir. 6. Orman Genel Müdürlü ğünce (İdare) Murat Nehri Havzas ı Rehabilitasyon Projesi için 4/7/2013 tarihinde bilgisayar i şletmeni ve veri haz ırlama uzman ı dan ışmanl ık hizmet al ımı ihalesi yap ılm ıştır. Başvurucu, şahsi olarak kurdu ğu teşebbüs üzerinden ihaleye kat ılm ış ve ihaleyi kazanm ıştır. Başvurucu, İdareyle akdetti ği dan ışmanl ık hizmeti sözleşmesine istinaden 1/8/2013 tarihinden itibaren bilgisayar i şletmeni ve veri haz ırlama uzman ı olarak projede çal ışmaya başlam ıştır. Başvurucunun bireysel ba şvuruya konu davan ın açıldığı tarih itibar ıyla an ılan projede çal ışmaya devam etti ği anlaşılm ıştır. 7. 20/12/2017 tarihinde yürürlü ğe giren, 24/12/2017 tarihli ve 30280 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan 696 say ılı Olağanüstü Hal Kapsam ında Baz ı Düzenlemeler Yap ılmas ı Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 3Hakk ında Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesiyle 30/6/1989 tarihli ve 20211 mükerrer say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan 375 say ılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 say ılı KHK) eklenen geçici 23. maddeyle personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ım sözleşmeleri kapsam ında yükleniciler taraf ından çal ıştırılan işçilerin belli ko şullar ı sağlamalar ı kayd ıyla sürekli i şçi kadrolar ında istihdam edilmeleri imkân ı getirilmiştir. 8. Başvurucu 27/12/2017 tarihinde İdareye müracaat ederek 375 say ılı KHK'n ın geçici 23. maddesi uyar ınca sürekli i şçi kadrosunda istihdam edilmeyi talep etmi ştir. İdare bünyesinde olu şturulan Tespit Komisyonu 15/2/2018 tarihinde talebin reddine kara r vermiştir. Karar ın gerekçesinde, ba şvurucunun yapt ığı işin personele dayal ı hizmet al ımı kapsam ında olmad ığı vurgulanm ıştır. Kararda, ba şvurucunun bir yükleniciye ba ğlı değil kendi firmas ı üzerinden ba ğıms ız olarak çal ıştığı belirtilmi ştir. Sonuç olarak ba şvurucunun 1/1/2018 tarihli ve 30288 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan "Kamu Kurum ve Kuruluşlar ında Personel Çal ıştırılmas ına Dayal ı Hizmet Al ımı Sözleşmeleri Kapsam ında Çal ıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolar ına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Say ılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmas ına Dair Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ'in (Tebliğ) 3. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca idarelerin persone l çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ım sözle şmeleri kapsam ında yükleniciler taraf ından çal ıştırılan kişilerden olmad ığı belirtilmi ştir. Başvurucunun bu karara kar şı yapt ığı itiraz da ayn ı Komisyon taraf ından 27/2/2018 tarihinde reddedilmi ştir. 9. Başvurucu, Tespit Komisyonu karar ının iptali istemiyle 11/5/2018 tarihinde Ankara 4. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) dava açm ıştır. Dava dilekçesind e başvurucu, hizmet al ım ihalesine şahıs olarak kat ıldığını, şahsi işletmenin kurulmas ının tek amac ının İdarenin dan ışman ücretlerini ödeyebilmesi oldu ğunu belirtmi ş; İdareyle akdetti ği sözleşmenin hizmet al ım sözleşmesi olsa da gerçekte bir hizmet sözle şmesi oldu ğunu ifade etmiştir. Dava dilekçesinde ayr ıca tam zamanl ı olarak çal ıştığını ve hâlen İdare taraf ından istihdam edildi ğini, 375 say ılı KHK'n ın geçici 23. maddesindeki ko şullar ı sağlad ığını ileri sürmüştür. 10.İdarenin savunma yaz ısında başvurucunun kendisine ait i şletme üzerinden bireysel dan ışman olarak istihdam edildi ği belirtilmi ştir. İdare, başvurucunun ta şeron firmaya bağlı olmad ığına, bizzat i şletmenin sahibi oldu ğuna vurgu yapm ış; ayr ıca ihale sözle şmesinde çal ıştırılacak personel ve çal ışma saatleri hakk ında herhangi bir bilginin yer almamas ı, yap ılacak işin süreklilik arz etmemesi sebebiyle Tebli ğ'in 4. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında belirtilen ko şullar ın da sağlanmad ığını savunmu ştur. 11.İdare Mahkemesi 24/12/2018 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Karar ın gerekçesinde, 375 say ılı KHK'n ın geçici 23. maddesi hükmü ile Tebli ğ'in 4. maddesi hükmüne yer verildikten sonra Tebli ğ'in 4. maddesinin (4) numaral ı fıkras ında belirtilen "Dan ışmanl ık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve ça ğrı merkezi hizmetlerine ili şkin al ımlar personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ımı olarak kabul edilmez." biçimindeki kural ön plana ç ıkar ılm ıştır. Kararda, ba şvurucunun Tebli ğ'in ilgili hükmüyle istisna kapsam ına al ınan dan ışmanl ık hizmeti çerçevesinde istihdam edildi ği belirtilmiş; Tebliğ'in aç ık düzenlemesi kar şısında başvurucunun sürekli i şçi kadrosuna geçirilmesinin mümkün olmad ığı ifade edilmi ştir. 12. Başvurucu, bu karara kar şı istinaf yoluna ba şvurmuştur. İstinaf dilekçesinde başvurucu, dava dilekçesindeki iddialar ına ek olarak yapt ığı işin dan ışmanl ık değil bilgisayar Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 4işletmenliği ve veri haz ırlama uzmanl ığı olduğunu belirtmi ştir. Ayr ıca çal ışanın kendi hesab ına çal ıyor olmas ının sürekli i şçi kadrosuna geçi şe engel te şkil ettiği görüşünün kanuni dayanağının bulunmad ığını, çal ışmas ının taşeron uygulamas ı mahiyetinde oldu ğunu, tip sözleşmesinin ta şeron uygulamas ını gizleme amac ına yönelik oldu ğunu ifade etmi ştir. Başvurucu; i şin sürekli olmas ından kast ın uzun süreli bulunmas ı olduğunu vurgulad ığı dilekçede, İdarenin işin sürekli olmad ığı sav ının geçerlili ğinin bulunmad ığını, başka bir iş kapsam ında dokuz ay süreli olarak istihdam edilen biyolog, kimyager, eczac ı, gıda mühendisi ve makine teknisyeni unvanl ı kişilerin sürekli kadroya geçirildi ğini iddia etmi ştir. 13. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 15/5/2019 tarihinde istinaf istemini esastan ve kesin olarak reddetmi ştir. Nihai karar 24/6/2019 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK 14. 375 say ılı KHK'n ın geçici 23. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı ile onuncu f ıkras ı şöyledir: "5018 say ılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) say ılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müste şarl ığı hariç) ile bunlara ba ğlı döner sermayeli kurulu şlar, bu Kanu n Hükmünde Kararnameye ekli (I) say ılı listede yer alan idarelerin merkez ve ta şra teşkilatlar ında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sand ığı, yat ırım izleme ve koordinasyon ba şkanl ığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlü ğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, an ılan liste kapsam ındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden kar şılanan 4734 say ılı Kanun ve di ğer mevzuattaki hükümler uyar ınca personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ım sözleşmeleri kapsam ında yüklenicile r taraf ından 4/12/2017 tarihi itibar ıyla çal ıştırılmakta olanlar; a) 657 say ılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaral ı alt bentlerinde belirtilen şartlar ı taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, ya şlılık veya malullük ayl ığı almaya hak kazanmam ış olmak, c) Bu kapsamda çal ıştırılmalar ına ilişkin olarak açt ıklar ı davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edece ğine dair yaz ılı beyanda bulunmak, ç) En son çal ıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kurulu şlar ında alt işveren işçis olarak çal ıştığı iş sözleşmelerinden dolay ı bu madde ile tan ınan haklar kar şılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayaca ğını ve bu haklar ından feragat etti ğine dair yaz ılı bir sulh sözle şmesi yapmay ı kabul etti ğini yaz ılı olarak beyan etmek, kayd ıyla, bu f ıkran ın yürürlü ğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet al ım sözleşmesinin yap ıldığı birimine, sürekli i şçi kadrolar ında istihdam edilme k üzere yaz ılı olarak ba şvurabilirler... ... Bu maddenin uygulanmas ında personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ımı; 4734 say ılı Kanun ve di ğer mevzuattaki hükümler uyar ınca ihale konusu i şte çal ıştırılacak personel say ısının ihale doküman ında belirlendi ği, bu personelin çal ışma saatlerinin tamam ının idare için kullan ıldığı ve yakla şık maliyetinin en az %70 lik k ısm ının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil i şçilik giderinden olu ştuğu, y ıl Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 5boyunca devam eden ve niteli ği gereği süreklilik arz eden i şlere ilişkin hizmet al ımlar ını ifade eder. Hizmet al ım sözleşmesi kapsam ında niteli ği birbirinden farkl ı hizmet türlerinin bulunmas ı halinde personel çal ıştırılmas ına dayal ı olup olmama yönünden yap ılacak değerlendirme her hizmet türü için ayr ı ayr ı yap ılır. Dan ışmanl ık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve ça ğrı merkezi hizmetlerine ili şkin al ımlar personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ımı olarak kabul edilmez." 15. Tebli ğ'in 4. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) 375 say ılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 23 üncü madde ile tan ınan sürekli i şçi kadrolar ına geçirilme hakk ından yararlan ılabilmesi için personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ım sözleşmesinin an ılan maddenin onuncu f ıkras ında tan ımlanan personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ım sözleşmesi olmas ı gerekir. (2) Bir sözle şmenin personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ım sözleşmesi olara k kabul edilebilmesi için; a) 4734 say ılı Kanun ve di ğer mevzuattaki hükümler uyar ınca ihale konusu i şte çal ıştırılacak personel say ısının ihale doküman ında belirlenmi ş olmas ı, b) Bu personelin çal ışma saatlerinin tamam ının idare için kullan ılmas ı, c) Yaklaşık maliyetin en az %70'lik k ısm ının asgari i şçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil i şçilik giderinden olu şmas ı, ç) Y ıl boyunca devam eden ve niteli ği gereği süreklilik arz eden i şlere ilişkin hizme t alımı niteliğinde olmas ı, şartlar ının birlikte gerçekle şmesi gerekir. (3) Hizmet al ım sözleşmesi kapsam ında niteli ği birbirinden farkl ı hizmet türlerinin bulunmas ı halinde, personel çal ıştırılmas ına dayal ı olup olmama yönünden her bir hizmet türü için ayr ı ayr ı değerlendirme yap ılır. Örneğin, bir hizmet al ımında malzemeli yemek v e temizlik işinin birlikte ihale edilmesi durumunda, malzemeli yemek ve temizlik i şleri birinci fıkradaki kriterler bak ımından ayr ı ayr ı değerlendirilir. ... (8) İkinci f ıkran ın (c) bendinde yer alan %70 oran ı yaklaşık maliyet üzerinden hesaplan ır, sözleşmenin uygulanmas ı aşamas ında iş art ışı, iş eksilişi ve fiyat fark ı gibi uygulamalardan kaynaklanan art ış ve eksilişler bu hesaplamada dikkate al ınmaz." V.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Anayasa Mahkemesinin 19/1/2023 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Gerekçeli Karar Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 17. Başvurucu, dan ışmanl ık hizmeti ifa etti ği gerekçesiyle sürekli i şçi kadrosuna geçirilmemi ş ise de derece mahkemelerine sundu ğu dilekçelerinde, yerine getirdi ği görevi n dan ışmanl ık değil bilgisayar i şletmenliği ve veri haz ırlama uzmanl ığı olduğunu ileri sürdü ğü Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 6hâlde bu iddias ının ilgili ve yeterli bir gerekçeyle kar şılanmad ığını belirtmiş; bunun adil yarg ılanma hakk ını ihlal ettiğini iddia etmi ştir. 18. Bakanl ık görüşünde, başvurucunun adil yarg ılanma hakk ına ilişkin şikâyetlerini soyut bir biçimde ileri sürdü ğü ve bunlar ı temellendiremedi ği belirtilmi ştir. Ayr ıca başvurucunun ileri sürdü ğü iddialar ın delillerin ve hukuk kurallar ının değerlendirilmesine ilişkin olup kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğu ifade edilmi ştir. 2. Değerlendirme 19. Anayasa'n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir." 20. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyetinin gerekçeli karar hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmü ştür. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 21. Bakanl ık görüşünde başvurucunun adil yarg ılanma hakk ına ilişkin şikâyetlerini soyut bir biçimde ileri sürdü ğü belirtilmi şse de başvuru formu incelendi ğinde başvurucunun sürekli kadroya geçirilmemesinin temel gerekçesini te şkil eden dan ışmanl ık hizmeti yürüttüğü kabulünün gerçe ği yans ıtmad ığını, yapt ığı işin bilgisayar i şletmenliği ve veri haz ırlama uzmanl ığı olduğunu ileri sürdü ğü görülmü ştür. Başvurucu, bu iddias ını derece mahkemelerinde de dile getirdi ğini yarg ılama aşamas ında sundu ğu dilekçeleri ibraz etmek suretiyle göstermi ştir. Bu sebeple ba şvurucunun gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddias ını temellendirdi ği sonucuna ula şılm ıştır. 22. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan gerekçeli karar hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Genel İlkeler 23. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin adil yarg ılanma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ş ancak gerekçeli karar hakk ından aç ıkça söz edilmemi ştir. Bununla birlikte Anayasa'n ın 141. maddesinin üçüncü f ıkras ında "Bütün mahkemelerin her türlü kararlar ı gerekçeli olarak yaz ılır." denilerek kararlar ını gerekçeli olarak yazma yükümlülü ğü mahkemelere yüklenmi ştir. Anayasa'n ın 36. maddesi, 141. maddesinin üçüncü f ıkras ı ışığında yorumland ığında adil yarg ılanma hakk ının gerekçeli karar hakk ını da güvence alt ına ald ığı anlaşılm ıştır. Öte yandan adil yarg ılanma hakk ı, doğası gereği gerekçeli karar hakk ını da içermektedir. Bu sebeple gerekçeli karar hakk ının Anayasa'n ın 36. maddesinde düzenlenen adil yarg ılanma hakk ının temel güvencelerinden biri oldu ğu sonucuna ulaşılmaktad ır (Hilmi Kocabey ve di ğerleri , B. No: 2018/27686, 17/11/2021, 77). Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 724. Gerekçeli karar hakk ı, kişilerin adil bir şekilde yarg ılanmalar ını sağlamay ı ve denetlemeyi amaçlamaktad ır. Taraflar ın muhakeme s ıras ında ileri sürdükleri iddialar ının kurallara uygun biçimde incelenip incelenmedi ğini bilmeleri ve ayr ıca demokratik bir toplumda, kendi adlar ına verilen yarg ı kararlar ının sebeplerini toplumun ö ğrenmesinin sağlanmas ı için de gereklidir ( Sencer Ba şat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, 31, 34). 25. Mahkemelerin an ılan yükümlülü ğü, yarg ılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya karar gerekçesinde ayr ıntılı şekilde yan ıt verilmesi gerekti ği şeklinde anlaşılamaz. Ancak derece mahkemeleri, kendilerine sunulan tüm iddialara yan ıt vermek zorunda de ğilse de ( Yasemin Ek şi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, 56) davan ın esas sorunlar ını incelemi ş olduğu gerekçeli karardan anla şılmal ıdır. Bir kararda tam olarak hangi unsurlar ın bulunmas ı gerektiği davan ın niteliğine ve ko şullar ına bağlıdır. Muhakeme sıras ında aç ık ve somut bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmalar ın davan ın sonucuna etkili olmas ı, başka bir deyi şle davan ın sonucunu de ğiştirebilecek nitelikte bulunmas ı hâlinde davayla do ğrudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerekçe ile yan ıt verilmesi gerekir ( Sencer Ba şat ve diğerleri , 35). Aksi bir tutumla mahkemenin davan ın sonucuna etkili oldu ğunu kabul etti ği bir husus hakk ında ilgili ve yeterli bir yan ıt vermemesi veya yan ıt verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddialar ın cevaps ız b ırak ılm ış olmas ı hak ihlaline neden olabilecektir ( Sencer Ba şat ve diğerleri , 39). 26. Öte yandan istinaf/temyiz merciinin yarg ılamay ı yapan mahkemenin karar ını uygun bulmas ı hâlinde bunu ya ayn ı gerekçeyi kullanarak ya da bir at ıfla karar ına yans ıtmas ı yeterlidir. Burada önemli olan husus, istinaf/temyiz merciinin bir şekilde istinafta/temyizde dile getirilmi ş ana unsurlar ı incelediğini ve derece mahkemesinin karar ını inceleyerek onad ığını ya da bozdu ğunu göstermesidir (baz ı farklarla birlikte bkz. Yasemin Ek şi, 57). ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 27. Somut olayda İdare taraf ından aç ılan bilgisayar i şletmeni ve veri haz ırlama uzman ı dan ışmanl ık hizmet al ımı ihalesini ticari bir i şletme ad ı alt ında girerek kazanan ve 1/8/2013 tarihinden itibaren dan ışmanl ık hizmeti sözle şmesine istinaden kesintisiz olarak bilgisayar i şletmeni ve veri haz ırlama uzman ı olarak Murat Nehri Havzas ı Rehabilitasyon Projesi' nde çal ışan başvurucunun 375 say ılı KHK'n ın geçici 23. maddesiyle getirilen sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme imkân ından yararlanmak için yap ığı başvuru, başvurucunun yükleniciler taraf ından çal ıştırılan kişilerden olmad ığı ve kendi hesab ına çal ıştığı gerekçesiyle reddedilmi ştir. 28. Başvurucu, açt ığı davada şahsi işletmenin kurulmas ının tek amac ının İdarenin dan ışmanl ık ücretini ödeyebilmesi oldu ğunu belirtmi ş; İdareyle akdedilen hizmet al ım sözleşmesinin gerçekte bir hizmet sözle şmesi oldu ğunu ileri sürmü ştür. İdare Mahkemesi ise tebliğin 4. maddesinin (4) numaral ı fıkras ında dan ışmanl ık hizmetinin 375 say ılı KHK'n ın geçici 23. maddesiyle getirilen imkândan istisna tutuldu ğunu belirtmi ş, bu sebeple dan ışmanl ık hizmeti ifa eden ba şvurucunun sürekli i şçi kadrosuna geçirilmesinin mümkü n olmad ığını kabul etmi ştir. İstinaf dilekçesinde ba şvurucu, görevinin dan ışmanl ık değil bilgisayar i şletmenliği ve veri haz ırlama uzmanl ığı olduğunu detayl ı bir biçimde aç ıklamaya çal ışmış, tip sözle şmesinin ta şeron uygulamas ını gizleme amac ına yönelik oldu ğunu iddia etmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 829. 375 say ılı KHK'n ın geçici 23. maddesinin birinci f ıkras ında, sürekli i şçi kadrosunda istihdam edilme imkân ının personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ım sözleşmeleri kapsam ında yükleniciler taraf ından 4/12/2017 tarihi itibar ıyla çal ıştırılmakt a olanlara tan ındığı gözlemlenmi ştir. Öte yandan ayn ı maddenin onuncu f ıkras ının so n cümlesinde dan ışmanl ık hizmetlerinin personel çal ıştırılmas ına dayal ı hizmet al ımı olarak kabul edilmeyece ği düzenlenmi ştir. Benzer bir hükmün Tebli ğ'in 4. maddesinin (4) numaral ı fıkras ında da yer ald ığı görülmüştür. 30. Bu durumda ba şvurucunun yürüttü ğü hizmetin dan ışmanl ık niteliğinde olup olmad ığı hususunun uyu şmazl ığın çözümünde esasl ı bir mesele oldu ğu anlaşılm ıştır. Başvurucu ısrarla fiilen yapt ığı işin bilgisayar i şletmenliği ve veri haz ırlama uzmanl ığı olduğunu aç ık bir biçimde ileri sürdü ğüne göre ba şvurucunun durumunun neden dan ışmanl ık hizmeti olarak kabul edildi ğinin derece mahkemelerince ilgili ve yeterli bir gerekçeyle açıklama yükümlülü ğü bulunmaktad ır. Diğer bir deyi şle mahkemelerce yaln ızca sözleşmenin adı ve şekli dikkate al ınm ış, başvurucunun şahsi ticari i şletme olarak girdi ği ihalenin ad ının bilgisayar i şletmeni ve veri haz ırlama uzman ı dan ışmanl ık hizmet al ımı olmas ı, yapt ığı işin dan ışmanl ık hizmeti olarak kabulü için yeterli görülmü ştür. Sözle şmenin içeri ği ve gerçek mahiyeti hususunda uyu şmazl ığın sonucuna etkili, ayr ı ve aç ık yan ıt gerektiren ba şvurucunun iddias ı yönünden ise ilk derece mahkemesince ilgili ve yeterli bir gerekçe gösterilmemi ştir. Bölge İdare Mahkemesi de ba şvurucunun bu iddias ına aç ık bir cevap vermemi ştir. 31. Öte yandan İdarenin gerekçesinin İdare Mahkemesininkinden farkl ı olduğu görülmüştür. İdare; başvurucunun bir yükleniciye ba ğlı olarak çal ışmad ığı, kendi firmas ı adına çal ıştığı gerekçesine dayanm ıştır. Başvurucunun sürekli i şçi kadrosuna geçirilen di ğer çal ışanlar gibi hizmet al ım ihalesine istinaden İdare bünyesinde çal ıştığı yönündeki iddias ı dikkate al ındığında ihaleyi kazanan i şletmenin tek bir i şçiden olu şmas ının sürekli i şçi kadrosunda istihdam edilme imkân ından yararlan ılmas ı yönünden neden farkl ılığa yol açt ığı anlaşılmam ıştır. Bu sebeple İdarenin bu gerekçesinin de ilgili ve yeterli oldu ğu sonucuna ulaşılamam ıştır. 32. Sonuç olarak ba şvurucunun İdare bünyesinde yürüttü ğü hizmetin dan ışmanl ık olmay ıp bilgisayar i şletmenliği ve veri haz ırlama uzmanl ığı olduğu iddias ına ilişkin olarak derece mahkemelerinin ba şvurucuya ilgili ve yeterli gerekçe sunamad ığı anlaşılm ıştır. 33. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 34. Başvurucu; ba şka bir iş kapsam ında dokuz ay süreli olarak istihdam edilen biyolog, kimyager, eczac ı, g ıda mühendisi ve makine teknisyeni unvanl ı kişiler sürekli i şçi kadrosuna geçirildi ği hâlde kendisinin geçirilmemesinin e şitlik ilkesini ihlal etti ğini ileri sürmüştür. Başvurucu ayr ıca sürekli i şçi kadrosuna geçirilmemesi sebebiyle özlü k haklar ından mahrum kald ığını ve bunun mülkiyet hakk ını ihlal ettiğini iddia etmi ştir. 35. Gerekçeli karar hakk ına yönelik olarak yukar ıda ulaşılan ihlal sonucu yarg ılaman ın yenilenmesini gerektirdi ğinden ve yeniden yap ılacak yarg ılama neticesinde derece mahkemelerince ba şvurucunun bu şikâyetlerinin incelenmesi mümkün oldu ğundan ayr ıca incelenmesine gerek görülmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 9C. Giderim Yönünden 36. Başvurucu, ihlalin tespiti ile sonuçlar ının giderilmesi için gerekenlere hükmedilmesini ve tazminata karar verilmesini talep etmektedir. 37. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktad ır. 38. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 39. Öte yandan ihlalin niteli ğine göre yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminat talepleri kabul edilmemi ştir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Diğer ihlal iddialar ı nın İNCELENMES İNE GEREK OLMADI ĞINA, D. Karar ın bir örne ğinin adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 4. İdare Mahkemesine (E.2018/1025, K.2018/3107) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, F. 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, G. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2019/24582 Karar Tarihi : 19/1/2023 10H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 19/1/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.