TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ŞÜKRAN ASAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/14829) Karar Tarihi: 19/1/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mustafa Erdem ATLIHAN Başvurucu : Şükran ASAN Vekili : Av. Candan DUMRUL KADIYORANO ĞLU I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; kamu makamlar ı taraf ından öngörülebilir ve önle
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ŞÜKRAN ASAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/14829) Karar Tarihi: 19/1/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mustafa Erdem ATLIHAN Başvurucu : Şükran ASAN Vekili : Av. Candan DUMRUL KADIYORANO ĞLU I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; kamu makamlar ı taraf ından öngörülebilir ve önlenebilir nitelikte olduğu ileri sürülen canl ı bomba sald ırısı sonucu meydana gelen yaralanma olay ından kaynaklanan maddi ve manevi zararlar ın tazmini istemiyle aç ılan iki ayr ı davada, ya şam hakk ının koruma yükümlülü ğüne ilişkin maddi boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın değerlendirilmemesi nedeniyle ya şam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının, sald ırının hedefindeki miting ve gösteri yürüyü şünün sağlıklı bir şekilde yap ılmas ı için gerekli önlemlerin al ınmamas ı nedeniyle de toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. 2. 10/10/2015 tarihinde baz ı sivil toplum örgütlerinin ça ğrısı ile Ankara Gar Meydan ı'nda düzenlenen aç ık hava toplant ısında IŞİD-DEAŞ mensubu teröristler taraf ından bombal ı sald ırı gerçekleştirilmiş, 100'ü aşkın kat ılımc ı ölmüş ve aralar ında başvurucunun da olduğu çok say ıdaki kat ılımc ı ise yaralanm ıştır (söz konusu patlama ilgili olarak İçişleri Bakanl ığının yapt ırdığı ön incelemeyle ilgili süreç, bu süreç sonundan düzenlenen soru şturma raporu ve Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığı taraf ından yap ılan diğer işlemlere ili şkin tü m izahatlar için bkz. Hasan K ılıç, B. No: 2018/22085, 27/1/2021, 11-15). 3.İddias ına göre ba şvurucunun yap ılan muayenesinde sol baca ğında patlay ıcı madde infilak ı ile oluşmuş şarapnel yaralanmas ı ile aç ık tibia k ırığı saptanm ış, bu nedenle ameliyat edilmi ş, bacağına platin tak ılm ış, yine sağ ayak baş parmağına demir bilye girmi ştir. Başvurucunun yaralanmalar ı nedeniyle sürekli olarak %13 oran ında engelli oldu ğunu tespit eden 25/5/2018 tarihli engelli sa ğlık kurulu raporu bulunmaktad ır. 4. Başvurucu, iki ayr ı başvuruyla idareden maddi ve manevi tazminat talep etmi ş; taleplerinin yan ıtsız b ırak ılmas ı karşısında idare mahkemelerinde açt ığı davalarda, yapt ığı Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 3başvurular ın z ımnen reddedilmesine ili şkin işlemlerin iptali ile ilk davada fazlaya dai r haklar ını sakl ı tutmak suretiyle 1.000 TL maddi tazminata, di ğerinde ise 35.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini istemi ştir. 5. Dava dilekçelerinde ba şvurucu, bas ında yer alan baz ı haberleri de esas alarak sald ırı gerçekle şebileceği yönünde istihbarat bilgisine sahip olmas ına rağmen idarenin sald ırının önlenmesi, miting ve gösteri yürüyü şünün sağlıklı bir şekilde yap ılmas ı için gerekli tedbirleri almad ığına ilişkin çokça iddia oldu ğunu ileri sürmü ştür. Bununla birlikte başvurucu, gazl ı müdahaleye maruz kald ığına ve/veya kendisine yap ılacak t ıbbi müdahalenin fiilen engellendi ğine yönelik bir iddiay ı dile getirmemi ştir. 6. Yapt ığı yarg ılama sonunda idare mahkemeleri, sosyal risk ilkesi uyar ınca başvurucuya ilk davada miktar itibar ıyla kesin olarak 1.000 TL maddi tazminat ın ikinci davada ise 15.000 TL manevi tazminat ın başvuru tarihinden itibaren i şletilecek yasal faizi ile birlikte davac ıya ödenmesine karar vermi ştir. İkinci davada davan ın taraflar ınca istina f başvurular ı yap ılm ış; Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi (Daire) usul ve hukuka uygun oldu ğunu, kald ırılmas ı için bir neden bulunmad ığını belirttiği İdare Mahkemesi karar ını onam ıştır. 7. Başvurucu, her iki karara ili şkin olarak süresinde bireysel ba şvurularda bulunmuştur. 8. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik ve esas incelemelerinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 9. Başvurucu taraf ından ayn ı konuda iki ayr ı bireysel ba şvuru yap ılm ış olup kişi yönünden hukuki ve fiilî irtibat bulunan bu bireysel ba şvurulardan 2020/35938 numaral ı başvuru dosyas ının 2019/14829 numaral ı başvuru dosyas ı ile birleştirilmesine ve incelemeni n 2019/14829 numaral ı başvuru dosyas ı üzerinden yürütülmesine karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME A. Yaşam Hakk ıyla Bağlant ılı Olarak Etkili Ba şvuru Hakk ının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 10. Başvurucu; öz itibar ıyla gerçekle şen bombal ı sald ırıya dair riskten haberdar olan kamu makamlar ının sald ırıyı önlemek için gerekli önlemleri almad ıklar ını, yarg ılama aşamas ında iddia edilmi ş olmas ına rağmen mahkemenin olay nedeniyle yapt ırılan ön inceleme sonunda haz ırlanan raporu dikkate almayarak idarenin kusuruyla ilgili hiçbir değerlendirme yapmaks ızın sosyal risk ilkesi kapsam ında değerlendirme yapt ığını, iş gücü kayb ından doğan maddi zarar ının hesaplanmayarak kar şılanmad ığını, hatal ı değerlendirmeye dayal ı olarak hükmedilen manevi tazminat miktar ının yetersiz oldu ğunu ve istinaf istemini n gerekçesiz bir şekilde reddedildi ğini belirterek ya şam, adil yarg ılanma ve etkili ba şvuru haklar ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 11. Bakanl ık görüşünde öncelikle ba şvurucu lehine sosyal risk ilkesi uyar ınca hükmedilen manevi tazminata i şaret edilerek ba şvurucunun u ğrad ığı zarar ın giderildi ği, başvurucunun ma ğdur s ıfat ının ortadan kalkt ığı ifade edilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında önceki iddialar ıyla benzer hususlar ı dile getirmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 412. Uygulanabilirlik ve incelemenin kapsam ı yönünden ba şvuru ele al ındığında başvurucunun bütün şikâyetleri esas olarak ya şam hakk ı ve bu hakla ba ğlant ılı olarak etkili başvuru hakk ının ihlal edildi ğine yöneliktir. Ba şvurucu hayatta olmas ına rağmen başvuruya konu olay ın miting için toplanan kalabal ığın bulundu ğu bir yerde üzerindeki patlay ıcı maddeleri patlatan iki ki şinin sald ırısı sonucu gerçekle şmesi konusunda şüphe bulunmayan bu sald ırı nedeniyle pek çok ki şi ölmüşken aralar ında başvurucunun da bulundu ğu birçok kişinin yaralanmas ı karşısında başvurunun ya şam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ı kapsam ında incelenmesinin gerekti ği sonucuna var ılm ıştır (benzer de ğerlendirme için bkz. Mustafa Çetin, B. No: 2019/3290, 17/11/2021 , 22-31; Murat Orçun Çal ış, B. No: 2018/24472, 7/10/2021, 32-40). 13. Başvurucu, ya şam hakk ının koruma yükümlülü ğüne ilişkin maddi boyutunun ihlal edildi ğini ileri sürse de ba şvuru dosyas ında yukar ıdaki paragrafta aç ıklanan ba ğlamda değerlendirme yap ılmas ına imkân sa ğlayacak nitelikte bilgi ve belge bulunmamaktad ır. Bu nedenle mevcut ba şvuruda an ılan iddia yönünden bir inceleme yap ılmas ı olanakl ı değildir. 14. Öte yandan ba şvurucunun tam yarg ı davalar ında dile getirdi ği iddialar ın tamamen temelsiz olmad ığı, bir ba şka ifadeyle sözü edilen iddialar ın savunulabilir (tart ışmaya, değerlendirmeye de ğer) nitelikte oldu ğu anlaşılm ıştır. Nitekim İçişleri Bakanl ığı taraf ından görevlendirilen ba şmüfettişlerin haz ırlad ığı raporda baz ı ihmallerden söz edilmiştir. Bu durumda yap ılacak inceleme, ba şvurucunun ya şam hakk ının maddi boyutunu ihlal edildi ğine ilişkin iddias ının İdare Mahkemesince de ğerlendirilmedi ğine yönelik şikâyetiyle ilgili ve yaln ızca yaşam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ı kapsam ında olacakt ır (etkili ba şvuru hakk ından inceleme için ba ğlant ı kurulan hak, özgürlük ya da yasa ğın savunulabilir olmas ının şart olduğuna dair kararlar için birçok karar aras ından bkz. Cengiz Kahraman ve Kenan Özyürek, B. No: 2013/8137, 20/4/2016, 73; Sıtkı Güngör , B. No: 2013/5617, 21/4/2016; bir ba şvurucunun ba şvuruya konu olaydan kaynaklanan manevi zarar ının tazmini istemiyle açt ığı davada olay ın idarenin kusuruyla meydana geldiğine dair iddias ının değerlendirilmedi ğine yönelik şikâyetinin ya şam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ı kapsam ında incelendi ği başvuru için bkz. Celaleddin Çakmak, B. No: 2018/22072, 11/3/2021). 15. Anayasa n ın devletin ya şam hakk ı kapsam ındaki pozitif yükümlülüklerinin kaynağını teşkil eden Devletin temel amaç ve görevleri kenar ba şlıklı 5. maddesinin ilgili kısm ı ve Kişinin dokunulmazl ığı, maddî ve manevî varl ığı kenar ba şlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı ile iddian ın değerlendirmeye esas al ınacak Temel hak ve hürriyetlerin korunmas ı kenar başlıklı 40. maddesi şöyledir: Madde 5: Devletin temel amaç ve görevleri, ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır. Madde 17:Herkes, ya şama... hakk ına sahiptir Madde 40: Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 5Anayasa ile tan ınm ış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden ba şvurma imkân ının sağlanmas ını isteme hakk ına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili ki şilerin hangi kanun yollar ı ve mercilere ba şvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundad ır. Kişinin, resmî görevliler taraf ından vâki haks ız işlemler sonucu u ğrad ığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakk ı sakl ıdır. 16. Kabul edilebilirlik yönünden ba şvuru ele al ındığında yaşam hakk ının ihlaline kasten sebebiyet verilmedi ği hâllerde -baz ı istisnalar ı bulunsa da- idari makamlar veya derece mahkemeleri taraf ından ödenmesine karar verilen tazminat ın başvurucular ın mağdur s ıfat ını ortadan kald ırabilmesi için ya şam hakk ının ihlalinin idari makamlar veya derece mahkemelerince aç ıkça veya en az ından öz itibar ıyla tespit edilmesine ve tazminat olarak ödenmesine karar verilen mebla ğın Anayasa Mahkemesinin benzer ya şam hakk ı ihlallerinde hükmettiği meblağlarla uyumlu olmas ı gerekir ( Hasan K ılıç, B. No: 2018/22085, 27/1/2021, 42). İdare mahkemesi belirli bir miktar tazminata hükmetse de ya şam ı korum a yükümlülü ğünün ihlal edildi ği yönünde bir tespitte bulunmam ıştır. Üstelik mevcut ba şvuru, sözü edilen yükümlülü ğün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın derece mahkemelerince değerlendirilmedi ği iddias ıyla yap ılm ıştır. Bu nedenle İdare Mahkemesinin sosyal risk ilkesi çerçevesinde ba şvurucu lehine hükmetti ği maddi ve manevi tazminat, incelemeye konu ihlal iddias ı yönünden ba şvurucunun ma ğdur s ıfat ını ortadan kald ırmam ıştır. Ayr ıca başvuruda herhangi bir kabul edilemezlik nedeni tespit edilmemi ştir. Aç ıklanan gerekçelerle ya şam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 17. Anayasa'n ın 40. maddesinde güvence alt ına al ınan etkili ba şvuru hakk ı; anayasal bir hakk ının ihlal edildi ğini ileri süren herkese hakk ın niteliğine uygun olarak iddialar ını inceletebilece ği makul, eri şilebilir, ihlalin gerçekle şmesini veya sürmesini engellemeye ya da sonuçlar ını ortadan kald ırmaya (yeterli giderim sa ğlamaya) elveri şli idari ve yarg ısal yollara ba şvuruda bulunabilme imkân ı sağlar. Bunun için sözü edilen ba şvuru yollar ının sadece hukuken mevcut bulunmas ı yeterli olmay ıp uygulamada da etkili olmas ı, eş ifadeyle ba şarı şans ı sunmas ı gerekir. Bununla birlikte bir ba şvuru yolunun gerek hukuken gerekse uygulamada genel anlamda etkili olmas ı, somut olay bak ımından etkili ba şvuru hakk ına ilişkin bir müdahale bulunup bulunmad ığının değerlendirilmesine engel de ğildir (Yusuf Ahmed Abdelaz ım Elsayad, B. No: 2016/5604, 24/5/2018, 60, 61). 18. Toplumun genelinin ya şam ını tehdit eden gerçek ve yak ın bir tehlikenin varl ığının bilindiği ya da bilinmesi gerekti ği bir durumda kamu makamlar ının makul ölçüler çerçevesinde ve bu tehlikenin gerçekle şmesini önleyebilecek şekilde önlemler almad ığı iddias ıyla aç ılan bir tam yarg ı davas ında olay ın kamu makamlar ının kusuruyla meydana geldiğine yönelik iddia konusunda herhangi bir inceleme yap ılmadan meselenin kusursuz sorumluluk çerçevesinde ele al ınmas ı, yaşam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlaline neden olabilir. Zira genel anlamda kusura dayanan ihlali tespit edip buna göre giderim sa ğlayabilecek ve benzer olaylarda idari mercilerce al ınabilecek tedbirlerin neler oldu ğunu ortaya koyabilecek nitelikte oldu ğu için etkili olan tam yarg ı davas ı yolu, kusur değerlendirilmesi yap ılmad ığı için bir olayda etkili olmam ış ve davac ıya başarı şans ı sunmam ış olur ( Ali H ıdır Tekin, B. No: 2018/35243, 15/9/2021, 49). Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 619. Başvurucu, açt ığı tam yarg ı davalar ını esas olarak bombal ı sald ırı gerçekleştirileceğini bilen veya bilmesi gereken idarenin sald ırının gerçekle şmesini önlemek için asgari düzeyde bile tedbir al ınmad ığı iddias ı üzerine in şa etmiş ve her iki davada da idare mahkemelerinden elinde olmayan baz ı delillerin toplanmas ını talep etmi ştir. İdare mahkemeleri, ba şvurucunun toplanmas ını istediği delilleri toplamadan ve genel koruma yükümlülü ğünün ihlal edilip edilmedi ği yönünde herhangi bir de ğerlendirme yapmadan, idarenin olay ın bir terör sald ırısı olduğuna ilişkin aç ıklamalar ına istinaden sosyal risk ilkesi çerçevesinde ba şvurucu lehine tazminata hükmetmi ştir. Başvurucu, manevi tazminat talep ettiği davada karar ın ard ından istinaf talebine ili şkin dilekçesinde ba şka hususlar yan ında olayda idarenin hizmet kusuru bulundu ğunu da ileri sürmü ştür ancak Daire, ba şvurucunun iddias ı yönünde aç ık bir değerlendirme yapmadan usul ve hukuka uygun buldu ğunu belirtti ği idare mahkemesi karar ını onam ıştır (bkz. 6). Oysa olay ın bir terör sald ırısı olmas ı, başvurucunun an ılan iddias ının araştırılıp değerlendirilmesinin önünde bir engel te şkil etmemektedir. 20. Sonuç olarak idari yarg ı mercileri, ba şvurucunun iddialar ı yönünden teoride ve uygulamada etkili olan tam yarg ı davas ı yolunu meseleyi yaln ızca sosyal risk ilkesi çerçevesinde ele almak suretiyle etkisiz k ılıp yaşam ı koruma yükümlülü ğüne yönelik ihlalin tespit edilmesi hususunda ba şvurucuya ba şarı şans ı sunmam ışlard ır. Öte yandan var ılan bu sonuç, somut olayda ya şam ı koruma yükümlülü ğünün ihlal edilip edilmedi ği hususunda herhangi bir kanaati ifade etmemektedir. 21. Ulaşılan sonuç nedeniyle ba şvurucunun lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminatlar ın yetersiz oldu ğuna ilişkin iddias ı hakk ında değerlendirme yap ılmas ına gere k görülmemi ştir. 22. Aç ıklanan gerekçelerle idare mahkemelerinin tazminat talebiyle ilgili değerlendirmeleri yönünden Anayasa'n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan yaşam hakk ıyla bağlant ılı olarak Anayasa'n ın 40. maddesinde düzenlenen etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Toplant ı ve Gösteri Yürüyü şü Düzenleme Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 23. Başvurucu, miting ve gösteri yürüyü şünün sağlıklı bir şekilde yap ılmas ı için gerekli önlemlerin al ınmad ığını iddia ederek toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğini öne sürmü ştür. 24. Bakanl ık görüşünde; mitingte al ınan önlemler say ılarak bir toplant ı ve gösteri yürüyüşünde yap ılmas ı gereken tüm i ş ve işlem ile tedbirlerin ilgili kurumlarla da koordineli olarak bahse konu miting öncesinde, esnas ında ve sonras ını da kapsayacak şekilde gere k yap ılan planlama gerek görevlendirilen resmî ve sivil personel say ısı gerekse de bu personelin uygun noktalarda konu şlanmalar ı ile dedektör köpeklerle yap ılan gerekli aramalar bak ımından tedbir ve planlamalar ın en geni ş şekilde uyguland ığının, uygun tedbirlerin alındığının dikkate al ınarak toplant ı ve gösteri yürüyü şü hakk ının ihlal edilip edilmedi ği hususunda de ğerlendirme yap ılmas ı gerektiği belirtilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ek olarak bir beyanda bulunmam ıştır. Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 725. Anayasa n ın Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ı kenar ba şlıklı 34. maddesi devletin temel amaç ve görevlerin düzenleyen Anayasa'n ın 5. maddesiyle birlikte değerlendirildi ğinde devlete, toplant ı ve gösteri yürüyü şü hakk ının etkin bir şekilde kullan ılmas ını güvence alt ına alma yönünde baz ı pozitif yükümlülükler yüklemektedir. Bu pozitif yükümlülüklerden biri de hukuka uygun toplant ı ve yürüyü şlerin bar ışçıl bir şekilde yap ılmas ını ve sözü edilen toplant ı ve gösteri yürüyü şüne kat ılacak kişilerin güvenli ğinin sağlanmas ı için uygun tedbirleri uygulama yükümlülü ğüdür ancak bu yükümlük bir sonuç gerçekleştirme yükümlülü ğü değildir. Ayr ıca tedbirlerin seçimi aç ısından kamu makamlar ı geniş bir takdir yetkisine sahiptir (bahsedilen pozitif yükümlükler konusunda A İHM yaklaşımı için bkz. Kudrevičius ve diğerleri/Litvanya [BD], B. No:37553/05, 15/10/2015, 159; Frumkin/Rusya , B. No:74568/12, 5/1/2016, 128, 129). 26. Bununla birlikte ba şvurudaki as ıl mesele, ba şvurucunun i ştirak edece ği toplant ı ve gösteri yürüyü şünün bar ışçıl bir şekilde yap ılmas ının sağlanmas ı ile bu toplant ı ve gösteri yürüyüşüne kat ılacak kişilerin güvenliklerinin temini de ğil olay ın idarenin kusuruyla meydana geldi ğine ilişkin iddialar ın değerlendirilmemesidir. Anayasa Mahkemesince de bu husus incelenmi ştir. Bu nedenle toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddias ı hakk ında ayr ıca inceleme yap ılmas ına gerek görülmemi ştir. III. GİDERİM 27. Başvurucu, ba şvurular ında ihlalin tespiti ile birlikte yeniden yarg ılama yap ılmas ı ve toplam olarak 150.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 28. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir ( Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 29. Yaşam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ının yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Yaşam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Yaşam hakk ıyla bağlant ılı olarak Anayasa n ın 40. maddesinde güvence alt ına alınan etkili ba şvuru hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Toplant ı ve gösteri yürüyü şü düzenleme hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddia hakk ında İNCELEME YAPILMASINA GEREK OLMADI ĞINA, Başvuru Numaras ı: 2019/14829 Karar Tarihi : 19/1/2023 8D. Karar ın birer örne ğinin yaşam hakk ıyla bağlant ılı olarak etkili ba şvuru hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 4. İdare Mahkemesine (E.2016/1592, K.2019/307) ve Ankara 8. İdare Mahkemesine (E.2016/1680, K.2019/1940) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, F. 811,50 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.711,50 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, G. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, H. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesine (E.2020/796, K.2020/1439) GÖNDER İLMESİNE, İ. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 19/1/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.