6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki; “Gizli ticari iletişime izin verilemez.” hükmünün ihlali. (KARDELEN TV- PALANDÖKEN BASIN YAYIN TELEVİZYON RADYO REK. GAZ. SAN. TİC. A.Ş.)
İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 08.07.2013 tarihli ve 1937 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda; Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda; “Kardelen TV logolu yayın kuruluşunun 26.06.2013 tarihinde saat 19:32:58'de yayınlanan Ana Haber Bülteni'nde Dr. Mustafa Eraslan'ın tedavisi ile ayağa kalktığı belirtilen felçli Zeynep Özkaya isimli hasta ile ilgili bir habere yer verilmiştir."10 YILLIK FELÇLİ HASTA FİTOTERAPİ İLE AYAĞA KALKTI" başlıklı haberde, Zeynep Özkaya'nın Mustafa Eraslan ile birlikte yürürken görüntülerinin yanı sıra tedavinin etkisi konusunda komşusu ve kızının destekleyici tarzda konuşmalarına yer verildiği tespit edilmiştir. Söz konusu haberin deşifre metni aşağıda yer almıştır. (Raporun bu bölümünde söz konusu deşifre metni yer almaktadır.) Özetle programda Dr. Mustafa Eraslan'ın tavsiyelerine uymaya başladıktan sonra sağlığına kavuşan bir hasta profiline yer verilmektedir. Bu şekilde bir sunumun insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği ve toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği düşünülmektedir. Dr. Mustafa Eraslan'ın tedavi yöntemlerine ilişkin olarak Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 01.12.2011 tarih ve 36037 sayılı yazısı ile İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü'nün 01.12.2011 tarih ve 94615 sayılı yazılarda Bitkisel gıda takviyelerinin reklam ve tanıtım faaliyetlerinde, modern tıp ve farmokoloji bilimine aykırı olarak birçok hastalığı önlediği veya tedavi ettiği iddiasıyla hastaları tıbbi tedaviden soğutarak uzaklaştırabildikleri, bilimsel yönden eksik veya doğru olmayan bilgilerle tüketicileri yanlış yönlendirebildikleri ve bu ürünlerin bilinçsiz tüketimine neden olarak toplum sağlığı açısından risk oluşturabildikleri belirtilmekte, yine Bakanlığın ilgili yazısında Dr. Mustafa Eraslan ve Dr. Ömer Coşkun'a ait birçok ürünün gerçeğe aykırı beyanlarla tanıtımının yapıldığı, halkın istismar edildiği, yanıltıldığı, herhangi bir tedavi etkisi olmayan ürünler nedeniyle halkın sağlığının tehlikeye düşürüldüğü ifade edilmektedir. Dr. Mustafa Eraslan'ın tedavi amaçlı bitkisel ürünlerle ilgili ticari faaliyet gösterdiği kamuoyunca bilinmektedir. Haber yayınında Dr. Mustafa Eraslan ve onun tavsiyeleriyle iyileşen hastalarla röportajlar yapılması, izleyicileri Eraslan'a ve dolayısıyla da ona ait tedavi amaçlı bitkisel ürünlere yönlendirdiği düşünülmüştür. Bu nedenle de yayında Eraslan’a ait ürünlerin gizli ticari iletişiminin yapıldığı değerlendirilmiştir.” Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu, Kardelen TV logolu yayın kuruluşunun söz konusu yayını ile 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde yer alan "Genel sağlığa, çevrenin ve hayvanların korunmasına zarar verecek davranışları teşvik edemez." hükmü ile 9. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen "Gizli ticarî iletişime izin verilemez." hükmünü ihlal ettiği , kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği, Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır. Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde; Her ne kadar Daire Başkanlığınca söz konusu yayında 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (l) bendi hükmünün de ihlal edildiği kanaati belirtilmiş ise de ö ncelikle belirtmek gerekir ki, bahse konu program "Sağlık sorunlarına alternatif çözümler" ana temasıyla, çeşitli bitkisel ürünlerin tanıtımının yapıldığı bir programdır. Yani aslında anılan program, bu özelliğiyle bir reklam programından ibarettir. Nitekim program içeriği incelendiğinde de, baştan sona kadar, mezkur ürün/ürünlerin çeşitli tanıtımlarının ve bu üründen faydalandığı iddia olunan kişilere ait yine tanıtım amaçlı ifadelerin yer aldığı görülmektedir. Ayrıca, programda her ne kadar ürün ismi verilmemiş olsa da telefon numarası verilmek suretiyle istenildiğinde danışma hizmeti alma ve ürüne ulaşmanın yolu açık olarak gösterilmiştir . Bu haliyle anılan yayında Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde tanımlanan gizli ticari iletişimin unsurlarının bulunduğu görülmüştür. Söz konusu kuruluşa 21.03.2013 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 10.04.2013 tarih ve 2013/23 sayılı toplantısında alınan 60 nolu kararıyla 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır. Bu itibarla; aynı fıkranın tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır. Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; KARDELEN TV logosuyla yayın yapan PALANDÖKEN BASIN YAYIN TELEVİZYON RADYO REK. GAZ. SAN. TİC. A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki; “Gizli ticari iletişime izin verilemez.” hükmünün tekraren ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca; 1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mayıs 2013 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 30.560,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) ( 2013 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 11.886 -onbirbinsekizyüzseksenaltı - ) Türk Lirasından az olamayacağından 11.886 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA, 2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Bilkent Şubesi, Ankara TR 84000 100 1762 00 999999-5001 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, kanun yoluna başvurmadan önce peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, belirtilen süre içerisinde ödenmeyen ve kesinleşen idari para cezasının 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine, Üst Kurul Üyeleri Esat ÇIPLAK, Süleyman DEMİRKAN ve Ali ÖZTUNÇ’un karşı oylarıyla, oyçokluğuyla karar verildi.