T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2025/126 KARAR NO: 2025/2314 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 05/11/2024 NUMARASI: 2022/560 E - 2024/774 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/861 Esas Sayıılı Dosyasında; DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali KARAR TARİHİ: 25/09/2025 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgi…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2025/126 KARAR NO: 2025/2314 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 05/11/2024 NUMARASI: 2022/560 E - 2024/774 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/861 Esas Sayıılı Dosyasında; DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali KARAR TARİHİ: 25/09/2025 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin görevli elektrik tedarik şirketi olan dava dışı ... A.Ş.’nin abonesi olduğunu, davalı şirket tarafından, “yapılan kontrolde sayaç giriş kofrasından ‘harici hat’ çekildiği, kontaktör vasıtasıyla kumanda edildiği tespit edildi.” iddiasını içeren 08.08.2022 tarihli ve ... numaralı kaçak/usulsüz elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlendiğini, kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına dayanılarak 09.08.2022 tarihli, 370.419,84-TL bedelli kaçak elektrik tüketim faturası ve aynı tarihli 86.781,46-TL bedelli kaçak ek tüketim faturası toplam 457.201,30-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin (EPTHY) m.43/5 hükmü uyarınca, “kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esas” olduğu gibi, aynı yönetmeliğin 45/7 hükmü uyarınca da, “bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemlerin kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanması” gerektiğini, kaçak tespit tutanağındaki haksız ve mesnetsiz iddianın aksine kaçak elektrik enerjisi kullanılmadığını, davalının haksız eylem nitelikli kaçak elektrik kullanım iddiasını ispat etmekle yükümlü olduğunu, kanaatin aksi yönde oluşması halinde ise; tahakkuk ettirilen kaçak elektrik tüketim borcu, Yönetmelik gereği m.42 ilâ m.49 hükümlerine aykırı olarak fazla hesaplandığını, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mah.’nin 2022/259 D. İş sayılı ve 18.08.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile “müvekkilinin belirtilen kullanım yerinde kullanmakta olduğu elektrik enerjisinin, davaya konu mezkûr faturaların borçlarından dolayı kesilmemesi” yönünde tedbir kararı verildiğini ve 23.08.2022 tarihli dilekçe ile tedbir kararının uygulanması talep edildiği, beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davacı müvekkilinin, davalı tarafından davaya konu 09.08.2022 tarihli, ... no’lu ve 370.419,84-TL bedelli ve 09.08.2022 tarihli, ... no’lu ve 86.781,46-TL bedelli faturalar ile borç olarak tahakkuk ettirilen toplam 457.201,30-TL’nın şimdilik 500,00-TL kısmından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Usul yönünden ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak aranan zorunlu Arabuluculuk yoluna başvuru yapılmadan huzurdaki dava açıldığını, davanın ticari dava olduğunu, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açılabilmesinin mümkün olmadığını, esas yönünden; müvekkili şirket görevlilerince yapılan incelemeler sonucu, davacı tüketicinin kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirdiğine yönelik yapılan tespitte ve buna istinaden yapılan tahakkuklandırmalarda herhangi bir hata bulunmadığını, davacıya ait ... hizmet numaralı "... Mah. ... Sok. No:.. Bodrum Kat Şişli/İstanbul" adresli ticarethane niteliğindeki adreste, şirket görevlileri tarafından 08/08/2022 tarihinde yapılan kontrolde; "sayaç giriş kofrasından 'harici hat' çekilerek kontaktör vasıtasıyla kumanda edildiği ve bu suretle kaçak elektrik kullanıldığı" hususunun tespiti üzerine ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiği, kaçak elektrik tüketiminin gerçekleştiği esnada yürürlükte bulunan EPTHY hükümleri uyarınca hesaplama yapılarak 09/02/2022 - 08/08/2022 tarihleri arasındaki 180 günlük süre için 55.440 kWh karşılığı 370.419,84 TL kaçak elektrik tüketim faturası ve 08/08/2021 - 09/02/2022 tarihleri arasında 185 günlük süre için 56.980kWh karşılığı 86.781,46-TL ceza bedelsiz ek kaçak elektrik tüketim faturası tahakkuk ettirildiğini, Kaçak elektrik tüketiminin tespit edildiği esnada kaçak elektrik kullanımını gösterir şekilde sayaç görüntüleri fotoğraflanarak kayıt altına alındığını, kayıtların dosyaya sunulduğunu, EPTHY 42.,43.,44., maddesinde tespitlerin nasıl yapılacağı belirlendiğini, mevzuat hükümleri doğrultusunda 180 gün x 22 kW x 14 saat = 55440 kWh, ek kaçak elektrik tüketim faturası ise 185 gün x 22 kW x 14 saat = 56980 kW üzerinden hesaplandığını, herhangi bir hata bulunmadığını, şirket görevlilerince yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan tutanakların yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu, kaçak elektriğe ilişkin tespit ve tahakkukta hata bulunduğunu iddia eden davacının bu hususu ispatlaması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN DOSYADA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Davalı yanca kullanılan ... numaralı sayaçta 08/08/2022 tarihinde yapılan kontrollerde sayaç giriş kofrasında harici hat çekilmek ve kontaktör vasıtasıyla kumanda edilmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, ... numaralı kaçak elektrik tespit tutanağının tutulduğunu, 09/02/2022 08/08/2022 tarihleri arasında 180 günlük süre için 55440 kWh karşılığı 370.419,84 TL kaçak faturası ve 08.08.2021-09.02.2022 tarihleri arasında 185 günlük süre uçun 56980 kWh karşılığı da 86.781,46 TL ceza bedelsiz ek fatura olmak üzere toplam 457.201,30-TL tutarında kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığını, kaçak elektrik bedeline 19.08.2022 son ödeme tarihli düzenlenen 86.781,46 TL ve 370.419,84 TL tutarındaki faturaların gecikmiş gün faizi ve 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24/C maddesinde Katma Değer Vergisi matrahına dahil unsurlar sayıldığını, bunların içinde faiz de sayıldığını, İstanbul 8. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, Davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu, ara buluculuğa başvurulduğunu görüşme sonunda anlaşmanın sağlanamadığını beyanla itirazın iptal iile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaçak elektrik kullanımında bulunmadığını, davacı yanını bu iddiası ispat yükümlülüğünün bulunduğunu, müvekkilinin imzasının bulunmadığı davacı yanca tek taraflı olarak düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağının ispata el verişli olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; " Davacı/birleşen davalı tesisatında yapılan kaçak elektrik tüketim tespiti yönünden şartların oluştuğu, davalı/birleşen davacı şirketin mevzuata göre işlem tesis ettiği , kaçak tüketimin somut olduğu, davalı/birleşen davacı şirket tahakkuklarının mevzuat uyarınca gerçekleştiği, çalışma saati yönünden tesisin iki vardiya işyeri olması dolayısıyla 14 saat üzerinden işlem yapıldığı, aksine bir kayıt dosyada bulunmadığı, mevzuat buna elverdiği, Kaçak tahakkuku yönünden son ödeme tarihi 19.08.2022 tarihi itibariyle 08.08.2022 - 09.03.2022 arası 180 günlük 173.810,38 TL, ek tahakkuk yönünden 185 günlük 40.644,19 TL olmak üzere 214.454,57 TL toplam alacaktan söz edilebileceği, kaçak elektrik tüketim bedeli 173.810,38-TL ve ek tüketim bedeli 40.644,19-TL olmak üzere toplam 214.454,57-TL tutardan sorumlu olduğu davaya konu mezkür faturalarla tahakkuk ettirilen 457.201,30-TL'nın (457.201,30-TL — 214.454,57-TL) 242.746,73-TL kısmından davacının sorumlu ve borçlu olmadığı , birleşen dava yönüyle davalı/birleşen davacının 01.09.2022 takip tarihi itibariyle 214.454,57 TL asıl alacak, 2.144,55 TL işlemiş faiz, 386,02 TL KDV olmak üzere toplam 216.985,14- TL alacağı bulunduğu, itirazın iptali talebinin alacağı nispetinde kısmen uygun olduğu dosya kapsamına uygun hükme dayanak bilirkişi ek raporu da göz önüne alındığında aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.... davacının haksız fiil niteliğindeki kaçak tüketimden kaynaklanan ve yargılama gerektiren alacağı likid alacak niteliği arz etmediğinden icra inkar tazminatı şartları oluşmadığı..." gerekçeleriyle Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile;1-a)Davalı tarafından düzenlenen davaya konu 09.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 370.419,84-TL bedelli ve 09.08.2022 tarihli, ... no'lu ve 86.781,46-TL bedelli faturalar sebebiyle davacının davalıya 242.746,73 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,2-Birleşen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/861 Esas sayılı dosyasının davanın KISMEN KABULÜ ile;a)İstanbul 8. İcra Dairesinin... esas sayılı takip dosyasında davalı...'un itirazının 214.454,57 TL asıl alacak, 2.144,55 TL işlemiş faiz ve 386,02 TL KDV olmak üzere toplam 216.985,14 TL alacak üzerinden iptali suretiyle takibin talep gibi devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,b)İcra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı/birleşen dosya davalısı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; iddia edilen kaçak elektrik tüketim iddiasının sübut bulduğunu kabulü halinde dahi, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında, kaçak elektrik tüketim bedeline ilişkin hesaplamada esas alınan tüketim miktarı, EPTHY.m.44 hükmüne göre, tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınması gereken “bağlantı gücü”, “süre” ve “çalışma saati” unsurları yönünden hatalı belirlendiğini, vardiyalı çalışmanını ispat edilmediğini, fazla hesaplanmış olduğu gibi “enerji ve dağıtım bedeli birim fiyatları” ile “BTV tutarı” önünden de EPTHY hükümlerine aykırı olduğunu, kaçak elektrik tüketim iddiasının sübut bulduğunu kabule göre; EPTHY.m.45/1-ç hükmü gereğince, ek tüketim tahakkuku yapılabilmesi için, kaçak elektrik kullanımı başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelere dayalı olarak tespit edilmesi gerekirken, somut olayda, kaçak kullanımı başlangıç tarihi doğru bulgu ve belgeler ile tespit edilmemiş olup, ek tüketim bedeli tahakkuku yapılabilmesinin olanaksız olduğunu, haksız fiil nitelikli kaçak elektrik kullanımından doğduğu iddia edilen takibe konu kaçak elektrik bedeli için, EPTHY.m.4/1-i, m.35/6 ve 6183 sayılı AATUHK.m.51 hükümleri uyarınca “gecikme zammı” değil, kaçak kullanımı yapan kişinin sıfatına göre avans faizi veya kanuni faiz istenmesi mümkün olup, kaçak elektrik kullanıldığı iddia edilen birleşen davada, takip öncesi işlemiş faizin, avans faiz hatalı hesaplandığını, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa göre haksız fiilden kaynaklanan tazminat alacaklarına işletilecek faiz anılan verginin matrahına dâhil olmadığından, haksız fiilden ve kaçak elektrik kullanmadan kaynaklanan alacakların geç ödenmesi nedeniyle işlemiş hesaplanırken faize KDV eklenerek alacak hesabı yapılamayacağını, mahkemece ıslah dilekçeleri doğrultusunda müvekkilinin davalıya 242.746,73 -TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olup böylece dava tümüyle kabul edildiğinden aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerekirken harç tamamlama konusunda verilen kesin süre sonunda yatırılan harç nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı/ birleşen dosya davacısı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; dava şartı olarak aranan zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın dava açıldığını, asıl davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, menfi tespit davasının kısmi dava niteliğinde ikame edilmesi hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen kaçak elektrik kullanım tespit tutanakları ve tahakkuk ettirilen fatura bedelleri mevzuata uygun olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun; hatalı ve eksik inceleme neticesinde hukuka aykırı bir şekilde tanzim edildiğini, itirazlarının değerlendirilmediği raporun hükme esas alınması hukuka aykırı olduğunu, kaçak tespit tutanaklarının aksi ispat edilene kadar geçerli belgelerden olup davacı-birleşen davalı tarafça işbu tutanakların aksinin ispat edilemediğini, icra inkar tazminatı taleplerinin kabulü gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, asıl dosya yönünden kaçak tespitine dayalı yapılan tahakkuk nedeniyle menfi tespit, birleşen dosya yönünden ise aynı tahakkuka dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı; kaçak kullanım yapılmadığını, yapılan tespitin hatalı olduğunu, yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu ileri sürmektedir.Birleşen dosya davacısı ... ise, yapılan işlemler ve hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun oyduğunu ileri sürmektedir.Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi ...raporunda özetle "... davalı dağıtım şirketinin aboneliği bulunan tesisatta müdahalede bulunularak harici hat çekilerek yaptığı tespit edilen tüketimin kaçak elektrik tüketimi olarak belirlenmesi yönüyle eksiklik bulunmadığı, davacı dağıtım şirketinin kaçak hattın bağlantısının anlık gücünü ölçtüğü, diğer taraftan da cihazlara dair güç tespiti yaptığı, ancak cihazların güç tespitine dair belge bulunmadığı, zaten güç tespitinde ne kadarlık bir kısmın tesisat olarak ayrıldığının da bilinmediği, cihazların normal sayaca bağlı tesisatta mı ayrı tesisatta mı olduğu net olarak bilinmediği, dolayısıyla anlık ölçülen gücün tüketime esas alınması gerekirken sadece cihazların gücü esası ile cihazların tam güçte belirlenen 14 saatlik çalışma süresince çalışacağı nazarı ile tahakkuk yaptığı, ancak harici bağlantının anlık gücüne dair tespit yapmış olması dolayısıyla zaten elde ölçülebilir anlık güç tüketim değeri bulunduğu, kurulu güç üzerinden değerlendirme yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı, gücün harici devreden çekilen akımlara göre 10,32 kW olduğu, davalı-birleşen davacının 14 saat çalışma süresi üzerinden hesaplama yaptığı, bunun aksini ortaya koyacak bir beyan veya bilgi belge bulunmadığı, Yönetmelik gereği de davalı tespitleri esas olduğu, buna göre belirlenen tüketim değerlerine göre yapılan hesaplamalar ile 86.781,46 TL belirlenen ek tahakkukun 40.644,19 TL, 370.419,34 TL belirlenen kaçak tahakkukun ise 214.454,57 TL olması gerektiği belirlenmiştir....Birleşen dava yönüyle davalı/birleşen davacının 01.09.2022 takip tarihi itibariyle 214.454,57 TL asıl alacak, 2.144,55 TL işlemiş faiz, 386,02 TL KDV olmak üzere alacağı bulunduğu, itirazın iptali talebinin alacağı nispetinde kısmen uygun olduğu " yönünde görüş bildirmiştir.Rapora itiraz üzerine alınan ek raporda ise; "..Kurulu güç tespiti buhar kazanı 12 kW, 4 adet ütü x 2,5 kW — 10 kW olmak üzere 22 kW olarak ölçülmüştür. Davalı-birleşen davalı dağıtım şirketi çalışanlarınca bu cihazlara ait herhangi bir etiket verisi tespite eklenmemiştir. Ortada buna dair kayıt yoktur. Diğer taraftan harici devreden çakilen akımlar ölçülerek toplam faz başına 27,10,10 olmak üzere 47 A olarak belirlenmiştir. Bu da 220 V x 47 A - 10,34 kW değerine denk gelmektedir. Burada diğer bir itiraz kaçak elektrik tüketim tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük 180 gün süre ile kaçak cezası kesilmişse de davalı-birleşen davacının çalışanları tarafından 23.07.2022 tarihinde sayaç okuma yaptığı, dolayısıyla son işlem tarihinin bu esas alınması gerektiği yönündeki değerlendirmesidir. Ancak kaçak tespiti incelendiğinde herhangi bir sayaç okuma işleminde tespit edilme imkanı olabilecek bir konumda değildir. davacı-birleşen davalının EPTHY 45/1-c uyarınca son işlem tarihi esas alınması gerektiği yönünde itirazı bulunsa da bu madde 42. Maddenin 1. Fıkrası c bendi yönündeki tespitler için geçerli olmakla bu dosya özelindeki kaçak tespiti 42. Madde 1. Fıkrası b bendine göre yürütülmüştür. Zaten sayaç okuma faaliyetini dağıtım şirketince yapılmış son işlem esasına dahil etmek mümkün değildir. Burada özel bir kontrol icra edilmeli veya mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değişimi gibi kapsamlı bir işlem gerçekleştirilmelidir. Zaten anlaşıldığı üzere kaçak tespiti özel bir inceleme ile ancak belirlenebilmiştir.... Kaçak tüketim anlaşıldığı üzere uzun süredir devam etmektedir. Dolayısıyla burada mevzuatın cevaz verdiği maksimum sürelerin uygulanmasında hata yoktur.... Ortada tutanak mümzilerinin yaptığı tespitin aksini ortaya koyacak herhangi bir kayıt dosyaya eklenmemiştir. Burada bilirkişinin başkaca bir değerlendirme yapma imkanı yoktur. Şayet işyeri çalışma saatlerine ilişkin çalışma saatini 8 saat ile sübut ettirecek bir kayıt var ise dosyaya eklenmesi gerekmektedir." gerekçeleriyle aynı görüşlerini tekrarlamıştır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar.Özel hukuk tüzel kişisi olan talep eden şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.).30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak elektrik enerjisi tespit süreciMADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasıMADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;a)Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.(3)42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.(4) 42 . maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;a) Meskenlerde; 5 saat,b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Somut olayda, bilirkişi raporunda yukarıda belirtilen şekilde ihtilafsız dönem tespiti yapılarak değerlendirme yapılmadığı, kaçak kullanım başlangıcını tespit yönünden doğru belge ve bulgu sunulmadığı halde üst sınırdan hesaplama yapılmış olduğu, vardiyalı çalışma tespitinin ise yönetmelik amir hükmüne göre ispat yükünün alacaklı olduğunu iddia eden dağıtım şirketi üzerinde olmasına rağmen bu hususta eksik değerlendirme yapıldığı halde mahkemece taraf itirazlarını karşılamak amacıyla üçlü bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir. Açıklanan nedenlerle, tarafların istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, bilirkişilerden faiz ve taraf itirazlarının karşılanması için yen seçilecek üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir. K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının ve davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edenlere isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.25/09/2025