Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MET-AY OTO K İRALAMA ORG. TUR. T İC. VE SAN. A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/6422) Karar Tarihi: 12/2/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 27/3/2020 - 31081 Başvuru Numaras ı: 2017/6422 Karar Tarihi : 12/2/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Cafiye Ece YALIM Başvurucu : MET-AY Oto Kiralama Org. Tur. Tic. ve San. A. Ş. Vekili : Av. Bora DEM İR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kiraya veren s ıfat ıyla aleyhe idari para cezas ı uygulanmas ı nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/3/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Çeşme İlçe Emniyet Müdürlü ğünce, araç kiralama i şiyle uğraşan başvurucuya sürücü belgesi olmaks ızın araç kulland ırmas ı nedeniyle 1.609 TL idari para cezas ı verilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2017/6422 Karar Tarihi : 12/2/2020 39. Başvurucu, an ılan idari para cezas ına itiraz etmi ş; itiraz Çe şme Sulh Ceza Hâkimliğinin 24/1/2017 tarihli karar ıyla kesin olarak reddedilmi ştir. 10. An ılan karar, ba şvurucuya 2/2/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 11. Başvurucu 6/3/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 12. Mahkemenin 12/2/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 13. Başvurucu; araç kiralama şirketi sahibi oldu ğunu, arac ını kiralayan Ş.Ş. isimli kişinin ehliyetinin bulunmamas ı nedeniyle ehliyetsiz araç kulland ırdığı iddias ıyla hakk ında idari para cezas ı uyguland ığını, idari para cezas ına itiraz ının reddedildi ğini belirterek suç ve cezalar ın kanunili ği ve şahsiliği ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 14. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının masumiyet karinesi kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 15. Başvurucunun ileri sürdü ğü ihlal iddialar ının niteliği nazara al ınarak başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerinden olan anayasal ve ki şisel önemden yoksun olma kriteri yönünden incelenmesi gerekir. 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında anayasal aç ıdan önem taşımayan ve ba şvurucunun önemli bir zarara u ğramad ığı başvurular ın esastan incelenmeksizin reddedilebilece ği hüküm alt ına al ınm ıştır. 17. An ılan hükümle anayasal ve ki şisel önemden yoksun ba şvurular ın esasta n incelenmemesine imkân tan ıyan ek bir kabul edilebilirlik kriteri getirilmi ştir. Dolay ısıyla diğer tüm kabul edilebilirlik kriterlerini ta şısa hatta esas hakk ında incelemeye geçildi ğinde ihlal karar ı verilebilecek özellikte olsa bile 6216 say ılı Kanun da belirtilen nitelikteki bir başvuru kabul edilemez bulunabilecektir ( K.V. [GK] , B. No: 2014/2293, 1/12/2016, 55). 18. 6216 say ılı Kanun da anayasal ve ki şisel önemden yoksun ba şvurular ın kabul edilemez bulunabilmesi için iki ko şul öngörülmü ştür. Anayasal önem olarak adland ırılabilecek olan birinci ko şul başvurunun Anayasa n ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi aç ısından önem ta şımamas ı, kişisel önem olarak adland ırılabilecek olan ikinci ko şul ise başvurucunun önemli bir zarara uğramamas ıdır (K.V., 57). Başvuru Numaras ı: 2017/6422 Karar Tarihi : 12/2/2020 419. Anayasa hükümlerinin yorumlanmas ı aç ısından önem ta şıma unsurunun başta Anayasa Mahkemesinin bireysel ba şvuru yoluyla daha önce yorumlamad ığı meseleleri kapsad ığında kuşku bulunmamaktad ır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, bir meseleyle ilgili olarak daha önce Anayasa n ın ilgili hükümlerini yorumlam ış olsa bile de ğişen durumlar ı dikkate alarak yeniden yorumlama ihtiyac ı duyabilir. Bu durumda da o meseleye ilişkin başvurunun anayasal öneminin bulundu ğunu kabul etmek gerekir ( K.V., 63). 20. Anayasa hükümlerinin uygulanmas ı aç ısından başvurunun önem ta şıdığının söylenebilmesi için kamu makamlar ı ve derece mahkemelerinin belli bir meseleye ili şkin uygulamalar ının Anayasa Mahkemesi yorumlar ından farkl ı olmas ı ve bu farkl ılığın da önemli olmas ı gerekir ( K.V., 64). 21. Kişisel önemin bulunmamas ı koşulu ise -ba şvurucunun içinde bulundu ğu koşullar da dâhil olmak üzere- her olay ın kendine özgü ko şullar ı dikkate al ınarak ve objekti f verilerden hareket edilerek Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilir ( K.V., 66, 67). 22. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen iddialara ili şkin birçok ba şvuruda masumiye t karinesinin kapsam ve içeri ğini belirlemi ştir. Bu kapsamda somut ba şvuruda dile getirilen şikâyetlere benzer şekildeki ihlal iddialar ına ilişkin başvurularda ( Taner Koyuncu, B. No: 2015/11678, 24/5/2018, 30-33; Mehmet Güzelo ğlu, B. No: 2014/3134, 7/6/2017, 38-41; Mehmet Şirin Ak ın, B. No: 2015/17644, 3/7/2018, 33-36) ilgili Anayasa kurallar ının yorumland ığı anlaşılmaktad ır. 23. Buna göre Anayasa Mahkemesinin s ıklıkla uygulanm ış aç ık bir içtihad ının bulunduğu masumiyet karinesinin ihlal edildi ğine ilişkin başvurunun genel bir soruna i şaret etmediği gibi Anayasa'n ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve sınırlar ının belirlenmesi aç ısından da önem ta şıdığının ortaya konulamad ığı sonucuna var ılm ıştır. 24. Başvurucu, aleyhine uygulanan idari para cezas ı miktar ının 1.609 TL oldu ğunu ifade etmektedir. An ılan miktar ın araç kiralama şirketi sahibi olan ba şvurucunun mali durumuna ciddi anlamda zarar verdi ği ve kendisi için ne denli önemli oldu ğu hususunda herhangi bir aç ıklamas ının olmad ığı da gözetildi ğinde başvuru konusu miktar ın başvurucu açısından önemli bir zarar oldu ğu kanaatine ula şılamam ıştır. 25. Sonuç olarak somut olayda ba şvurunun Anayasa'n ın yorumlanmas ı ve uygulanmas ı aç ısından önem ta şımad ığı gibi başvurucunun da önemli bir zarara u ğramad ığı kan ısına var ılm ıştır. 26. Aç ıklanan gerekçelerle anayasal ve ki şisel önemden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurunun di ğer kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun anayasal ve ki şisel önemden yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2017/6422 Karar Tarihi : 12/2/2020 5B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 12/2/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar