TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SABAH KURD İ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/24862) Karar Tarihi: 13/4/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/24862 Karar Tarihi : 13/4/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Hicabi DURSUN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Sabah KURD İ Vekili : Av. Kemal A ĞAR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, s ınır d ışı karar ı nedeniyle kötü muamele yasa ğı ile yaşam hakk ının ihlal edildi
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SABAH KURD İ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/24862) Karar Tarihi: 13/4/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/24862 Karar Tarihi : 13/4/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Hicabi DURSUN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : Sabah KURD İ Vekili : Av. Kemal A ĞAR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, s ınır d ışı karar ı nedeniyle kötü muamele yasa ğı ile yaşam hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 16/7/2019 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon, ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 3. Başvuru formu ve ekleri, ilgili kurumlardan ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi nden (UYAP) elde edilen bilgi ve belgelere göre olaylar özetle şöyledir: 4. 1991 do ğumlu Suriye Arap Cumhuriyeti vatanda şı olan başvurucu, iç sava ştan kaçarak Türkiye ye geldi ğini ifade etmektedir. 5. 4/4/2013 tarihli ve 6458 say ılı Yabanc ılar ve Uluslararas ı Koruma Kanunu nun 54. maddesinin (1) numaral ı f ıkras ının (ğ) bendi uyar ınca çal ışma izni olmadan konsomatrislik yapt ığı gerekçesiyle Şanl ıurfa Valili ği İl Göç İdaresi Müdürlü ğünün 28/11/2018 tarihli karar ıyla başvurucunun s ınır d ışı edilmesine ve idari gözetim alt ına alınmas ına karar verilmi ştir. 6. S ınır d ışı karar ına karşı başvurucu vekili 28/11/2018 tarihinde Şanl ıurfa 1. İdare Mahkemesinde iptal davas ı açm ıştır. İdare Mahkemesi 2/5/2019 tarihinde davan ın reddine karar vermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/24862 Karar Tarihi : 13/4/2022 27. Başvurucu 19/6/2019 tarihinde tebli ğ edilen karara kar şı 16/7/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 8. Göç İdaresi Genel Müdürlü ğünün 2/2/2021 tarihli yaz ısına göre ba şvurucu, İdare Mahkemesindeki dava sonuçlanmadan önce gönüllü geri dönü ş kapsam ında 10/12/2018 tarihinde Kilis Öncüp ınar Kara Hudut Kap ısı'ndan ülkesine ç ıkış yapm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Anayasa Mahkemesinin 13/4/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 10. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. İhlal İddialar ı Yönünden 11. Başvurucu vekili; Suriye de iç sava ş olduğunu, müvekkilinin ülkesine iadesi hâlinde öldürülme, maddi ve manevi bütünlü ğünün tehlikeye girme riski bulundu ğunu, başvurucunun belki de s ınır d ışı edildiğini belirterek kötü muamele yasa ğı ile yaşam hakk ının ihlal edildi ğini öne sürmü ştür. 12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanunu nun "Bireysel ba şvuru hakk ına sahip olanlar" kenar ba şlıklı 46. maddesinde kimlerin bireysel ba şvuru yapabilece ği say ılm ış olup an ılan maddenin (1) numaral ı fıkras ına göre bir ki şinin Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunabilmesi için üç temel ön ko şulun birlikte bulunmas ı gerekmektedir. Bu ön ko şullar başvuruya konu edilen ve ihlale yol açt ığı ileri sürülen kamu gücü eylem veya i şleminden ya da ihmalinden dolay ı başvurucunun güncel bir hakk ının ihlal edilmesi, bu ihlalden dolay ı kişinin kişisel olarak ve do ğrudan etkilenmi ş olmas ı, bunlar ın sonucunda ba şvurucunun kendisinin ma ğdur olduğunu ileri sürmesidir ( Onur Doğanay , B. No: 2013/1977, 9/1/2014, 42). 13.İdare Mahkemesindeki davada verilen vekâletnameye istinaden ba şvurucu vekilince haz ırlanan ba şvuru formundaki bilgilere göre ba şvurucunun s ınır d ışı edilip edilmediğinin avukat ı taraf ından bilinmedi ği anlaşılm ıştır. Ancak ba şvurucu, İdare Mahkemesinde açt ığı iptal davas ı derdest oldu ğu s ırada kendi iste ğiyle 10/12/2018 tarihinde ülkesine geri dönmü ştür. Bireysel ba şvuru yap ılmadan önce gönüllü olarak Türkiye'den ayr ılan başvurucu yönünden s ınır d ışı etme işleminin herhangi bir hukuki ya da fiilî sonuç doğurmayaca ğı aç ıktır. Bu nedenle ba şvurucunun an ılan iddiaya ili şkin mağdur s ıfat ı olduğu söylenemez. 14. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/24862 Karar Tarihi : 13/4/2022 3V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Başvurunun kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyete neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA, D. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İçişleri Bakanl ığı Göç İdaresi Gene l Müdürlüğüne GÖNDER İLMESİNE 13/4/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.