2025/1324054 İhale Kayıt Numaralı "İTM.535 Referanslı, 400 kV Tatvan 380 TM (DAP) Tamamlama Yapımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Atce Enerji Otomasyon ve Pano İmalatı Taah. Paz. San. Tic. A.Ş.-Atc Özel Mühendislik A.Ş. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1324054 İhale Kayıt Numaralı “ İTM.535 Referanslı, 400 kV Tatvan 380 TM (DAP) Tamamlama Yapım İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 02.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İTM.535 Referanslı, 400 kV Tatvan 380 TM (DAP) Tamamlama Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Atce Enerji Otomasyon ve Pano İmalatı Taah. Paz. San. Tic. A.Ş.-Atc Özel Mühendislik A.Ş. İş Ortaklığının 20.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.04.2026 tarih ve 214059 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1114 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Set Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; Açıklama kapsamında sunulan analiz formatının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde belirtilen ve idare tarafından verilen e-formlara uygun olarak hazırlanmadığı, Sunulan analiz içeriklerinin idarece verilen analiz içeriği ile aynı olmadığı, analiz girdi ve miktarlarının değiştirilmiş olduğu, idare tarafından verilen analizlerdeki girdi miktarları düşürülerek fiyat avantajı sağlandığı, İş kalemleri/iş grupları için ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatlardan daha düşük birim fiyat kullanıldığı ve bu durumun fiyat teklifleri ile de açıklanmadığı, Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte kullanılan birim fiyat ve rayiçlerin liste halinde belirtilmediği, Sunulan hesap cetvellerinde birçok imalata yer verilmediği, cetvelde yer verilen imalatların ise metrajlarının ve birim fiyatlarının hatalı olduğu, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ait metraj ve fiyatlara yer verilmediği, Sunulan analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihi itibarı ile yürürlükte olan saatlik asgari ücretten düşük olduğu, Sunulan analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olmadığı, kâr ve genel gider oranının %10’luk asgari oranın altında hesaplandığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin, işin tamamı için teklif edilen bedelin %10’undan daha az hesaplandığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmediği, analiz girdilerinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü, Farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanıldığı, Açıklama kapsamında sunulan analizlerde yer alan malzeme, işçilik ve ekipman girdilerinin mevzuata ve idarece istenilen formata uygun olmadığı, işçilikli verilen fiyat tekliflerinin malzeme maliyet tespit tutanağına göre işçilik analiz girdilerinin ayrı ayrı sunulması gerektiği, Maliyet tespit tutanağı, satış tutarı tespit tutanağı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, stok tespit tutanağına göre piyasadan alınan fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ila 45.1.13.13’üncü maddelerine uygun hazırlanmadığı, Fiyat tekliflerinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki fiyatlara ilişkin alınmadığı, Sunulan belgelerin asıl değil fotokopi olarak sunulduğu, fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını tam olarak içermediği, dayanak tespit tutanaklarının bazı fiyat tekliflerinin ekinde sunulmadığı, Malzemelerin cinsleri için adet yerine yanlış birimlerin kullanıldığı, Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile satış ve maliyet tespit tutanakları arasında malzemelerin cinsleri ve özellikleri yönünden uyumsuzluk bulunduğu, fiyat tekliflerinin birim fiyat tariflerine uygun olarak alınmadığı, Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı, fiyat teklifi veren kişinin teklife konu alanda faaliyet gösterip göstermediğinin incelenmesi gerektiği, Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması gerekliliğine uyulmadığı, Fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarelerin yazılmadığı, fiyat teklifleri ve tutanakların meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, iletişim bilgilerinin yazılmadığı ve kaşelenmediği/mühürlenmediği, Sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği, ancak fiyat teklifi veren firmanın bu oranda alış-satış yapmadığı, Teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, Sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmadığı, ayrıca analizlerdeki fiyatların teklif fiyatlarının üzerinde olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşırı düşük teklif açıklamaları, ikinci fıkra kapsamında yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb.dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3- 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları, İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İTM.535 Referanslı, 400 kV Tatvan 380 TM (DAP) Tamamlama Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1 Adet 400 kV Trafo Merkezi Yapımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bitlis” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin ekinde ve Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde, ihale konusu işi oluşturan 246 adet iş kaleminin düzenlendiği görülmüştür. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 02.10.2025 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “İTM.535 Referanslı, 400 kV Tatvan 380 TM (DAP) Tamamlama Yapım İşi” ihalesinde; teklifi sınır değerin altında kalan Set Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, süresi içinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak 26.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Atce Enerji Otomasyon ve Pano İmalatı Taah. Paz. San. Tic. A.Ş.-Atc Özel Müh. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, Atce Enerji Otomasyon ve Pano İmalatı Taah. Paz. San. Tic. A.Ş.-Atc Özel Müh. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 06.01.2026 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine, Kamu İhale Kurulunun 18.02.2026 tarihli ve 2026/UY.I-540 sayılı kararı ile “Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin mevzuata uygun bir şekilde hazırlanıp ihale üzerinde kalan istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” denilerek düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, Anılan Kurul kararı üzerine, idare tarafından 10.03.2026, 23.03.2026 ve 06.04.2026 tarihlerinde EKAP üzerinden gönderilen yazılarla Set Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.den yeniden aşırı düşük açıklaması talep edildiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını 06.04.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderdiği, 15.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile sunulan açıklamanın uygun görüldüğü ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İdarece ihale üzerinde kalan istekliye gönderilen 06.04.2026 tarihli son aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan 33 iş kalemi ile açıklama istenmeyecek 213 iş kaleminden oluşan listenin, açıklama istenilen iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin verildiği görülmüştür. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının, başvuru sahibinin iddiasında ileri sürülen yönlerden incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır. Açıklama kapsamında sunulan analizler ile hesap cetveline ilişkin iddialar yönünden yapılan incelemede; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesi doğrultusunda KİK102 no’lu “Örnek Analiz Formatı” e-formu’na uygun şekilde hazırlanan analizlerin sunulduğu, söz konusu analiz içeriklerinin idarece verilen analizlerle uyumlu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine uygun olduğu, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider belirlendiği, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği, Öte yandan, anılan Tebliğ’in 45.1.4’üncü maddesinde yer alan, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamayacağına ilişkin düzenlemenin, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelere yönelik olduğu, başvuru konusu ihalenin teklif birim fiyatlı olduğu, Sunulan analizlerde, açıklama istenilmeyen analiz girdileri de dâhil analizleri oluşturan tüm girdilerin “malzeme”, “işçilik”, “makine” ve “diğerleri” olmak üzere mevzuata uygun şekilde gösterildiği, malzemelerin ölçü birimlerinin ihale dokümanına ve analiz formatlarına uygun olduğu, analizlerdeki fiyatların teklif fiyatlarının üzerinde olmadığı, Analizlerde, kamu kurum ve kuruluşlarınca ihale ilan tarihi (29.08.2025) itibarıyla son yayımlanmış birim fiyatların kullanıldığı ve liste halinde belirtildiği, en son 2024 ve 2023 yıllarında yayımlanmış birim fiyatların (35.115.2104, 35.115.2108, 35.170.7303 pozları) istekli tarafından güncellenerek kullanıldığı, Analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (115,58 TL) altında olmadığı, Birden fazla iş kalemi analizinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatların kullanılmadığı görülmüştür. Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine ilişkin iddialar yönünden yapılan incelemede; E.2 no’lu “Yardımcı Servis Trafosu (36 kV, 500 kVA (Kuru Tip)) Temini”, E.24 no’lu “Parafudr (144 kV, 10 kA, ZnO, Sn: SM) Temini”, E.26 no’lu “Metal-clad Trafo Giriş Fideri (36 kV, primer, kumanda, koruma dâhil komple) Temini”, E.28 no’lu “Metal-clad Hat Fideri (36 kV, primer, kumanda, koruma dâhil komple) Temini”, E.44 no’lu “Bara ve Cihazlar Arası Bağlantı (1272 MCM (spacer, klemens vb dâhil) (eksik spacer, klemens vb. temini de bu kalem içerisinde sayılacaktır.)) Temini”, E.46 no’lu “Yeraltı Kablosu (36 kV, 1x240 mm² Bakır XLPE) Temini”, E.80 no’lu “Aydınlatma Direği (Harici çevre aydınlatma için, AD2 60/10 Yeni Tedaş Tipi, 6 metre boyunda ve çift konsollu, konsol boyları 1 metre, her bir konsola bir adet en fazla 250 W AC LED armatür ile komple) Temini”, E.82 no’lu “Harici Şalt Aydınlatma (En fazla 100 W DC LED Projektör) Temini”, E.84 no’lu “Harici Şalt Aydınlatma (En fazla 250 W AC LED Projektör (4 adet 125A üçfaz priz ve 4 adet 25A tekfaz priz temini bu kalem içerisinde sayılacaktır. Prizler Güç Transformatörlerine, Ototransformatörlerine, Reaktörlere en yakın noktaya yerleştirilecektir.)) Temini”, “E.88 no’lu “Tip-1 Sabit Kamera (TM Güvenlik Sistemi) (Video analiz yazılımı, en az 128 GB hafıza kartı vb. dâhil) Temini”, E.94 no’lu “Ağ Video Kayıt Ünitesi (TM Güvenlik Sistemi) (Ağ video yönetim yazılımı, yönetim sunucusu (ayrı bir yönetim sunucusu teklif edilmesi durumu için) vb. dâhil) Temini”, E.108 no’lu “Hibrit Fiber Dönüştürücü_2 Port (TM Güvenlik Sistemi) (En az 1 adet 1000Base-LX SFP modül, elektriksel koruma ekipmanları vb. dâhil) Temini”, E.124 no’lu “Kumanda ve Koruma Kabloları (1kV, bakır kablo) Temini”, E.126 no’lu “İletişim kabloları (fiber, bakır ethernet kabloları vs.) Temini”, ÖZEL-001 poz no’lu “Özel Köpüklü Söndürme (Caf) Sistemi malzeme temini (8 adet trafo/reaktör için)”, ÖZEL.0057 poz no’lu “200 µ kalınlığında naylon” iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, Fiyat tekliflerinin dayanağı olarak maliyet tespit tutanakları ile satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmiş olduğu, Tespit tutanakları incelendiğinde, fiyat tekliflerini veren kişiler tarafından ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu malzeme/imalat miktarının en az 1/20’si kadar alış/satış yapılmış olma şartının sağlandığı, Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içerdiği, fiyat tekliflerine işçilik girdisinin dâhil olmadığı, fiyat teklifleri ile tespit tutanakları arasında malzeme cins ve özellikleri yönünden uyumsuzluk bulunmadığı, söz konusu fiyat tekliflerine konu malzeme/imalatların, idarenin analizlerinde belirtildiği şekilde yer aldığı, Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının temsile yetkili kişilerce imzalandığı, tespit tutanaklarının ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretlerinin sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında faaliyet alanına ilişkin bir belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı, bununla birlikte fiyat tekliflerini veren kişilere ait ticaret sicili gazetelerinin sorgulanmasından ve/veya ticaret ünvanlarından fiyat tekliflerine konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı, Fiyat tekliflerinin üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarelerin yazıldığı, fiyat teklifleri ve tutanakların meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyatların, tespit tutanağında tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı, Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyatların, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı belirlenmiştir. Açıklama kapsamında sunulan belgelerin fotokopi olduğu yönündeki iddiaya ilişkin yapılan incelemede; Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinin dördüncü fıkrasında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yüklenen belgelerin mevcut halleriyle değerlendirmeye esas alınacağı ve ihtiyaç duyulması hâli dışında bu belgelerin fiziki olarak sunulmasının istenemeyeceğinin hükme bağlandığı, inceleme konusu ihalede, isteklinin açıklaması kapsamında EKAP’a yüklediği belgelerin fiziki olarak sunulmasının idarece talep edilmediği anlaşılmıştır. Netice itibarı ile başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan Set Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. …” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.