T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2021/5226 Karar No : 2025/1372 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, 15/05/2020 tarih ve 31128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/8 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in iptali istenilmektedir. DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, 2020 yılı Nisan ve Mayıs aylarında tonu 75 dolardan İran’dan birçok kez karpuz ithalatı yaptığı, dava…
Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/5226 E. , 2025/1372 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2021/5226 Karar No : 2025/1372 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, 15/05/2020 tarih ve 31128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/8 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in iptali istenilmektedir. DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, 2020 yılı Nisan ve Mayıs aylarında tonu 75 dolardan İran’dan birçok kez karpuz ithalatı yaptığı, dava konusu Tebliğ ile karpuzun gümrük kıymetinin tonu 300 dolar olacak şekilde belirlendiği, vergi oranındaki artış nedeniyle ürünlerin yurda girişinin yapılamadığından bozulduğu, yerel üreticinin korunması istenirken sınır esnafının mağdur edildiği, karpuzun tonu 300 dolar beyan edilirse masraflar da eklendiğinde ithalatçının zarar edeceği, üreticiden alış fiyatının araştırılmadığı, ayrıca yerli ürün yüksek fiyatlarla arz olduğundan vatandaşların menfaatinin gözetilmediği, Tebliğden önce sınır kapısına getirilen ve zirai karantina nedeniyle bekletilen ürüne gözetim kararının uygulanmaması gerektiği, gözetim kararından sonra bu karardan haberdar olan hiç kimsenin karpuz ithalatı yapmadığı, Bakanlığın Tebliğ yayınlama konusunda yetkisiz olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, usul yönünden, dava dilekçesinin reddi üzerine düzenlenen dilekçede de dava konusu istemin açıkça belirtilmediği bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davanın yasal süresi içinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi, açılmamış ise süre aşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği; esas yönünden, gümrük ve dış ticaret mevzuatı kapsamında Bakanlıklarının dava konusu düzenlemeyi yapma görev ve yetkisinin bulunduğu, kayıt belgelerinin ücretsiz olarak verildiği, eşyanın birim fiyatı, ithal ürünlerin yıllar içindeki fiyat değişimleri, yerli üretimin maliyet unsurları gibi hususların dikkate alındığı, mevzuatın verdiği yetki çerçevesinde Tebliğin yayımlandığı ileri sürülerek dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ :.Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; 15/05/2020 tarihli, 31128 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğin (Tebliğ No:2020/8) iptali istemiyle açılmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 55. maddesinde; Cumhurbaşkanının (Bakanlar Kurulunun), kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabileceği kuralına yer verilmiş, anılan Kanun ile 1567 sayılı Kanun, 474 sayılı Kanun, 3283 sayılı Kanun ve 2976 sayılı Kanuna istinaden Bakanlar Kurulunca İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında 10/05/2004 tarihli, 2004/7304 sayılı Karar alınmış ve 29/05/2004 tarihli, 25476 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Kararın 1. maddesinde; Kararın, bir malın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesi amacıyla o malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsayacağı; 3. maddesinde; bu Karar kapsamında; ithalatta gözetim uygulanmasına, gözetim uygulamasının usul ve esaslarını belirleme, yürürlükteki gözetim uygulamalarını değiştirme veya kaldırma, ithal mallarla ve yapılan beyanın doğruluğuyla ilgili incelemeleri yapma veya yaptırma, uygulamaya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon sağlama ve talimat verme, Yönetmelikler ve tebliğler çıkarma konusunda Dış Ticaret Müsteşarlığının (Ticaret Bakanlığı) yetkili olduğu; 4. maddesinde ise, ''Bir malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin karar, başvuru üzerine veya re'sen yapılacak bir değerlendirme sonucunda Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından verilir. Yapılacak değerlendirmede ithalatın gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisi dikkate alınır. Gözetim kararı, Gözetim Belgesi düzenlenmesi yoluyla ileriye yönelik olarak veya gerçekleşen ithalatı değerlendirmek üzere geçmişe dönük olarak uygulanabilir. İleriye yönelik gözetime tabi bir malın ithalatında gümrük mevzuatının gerektirdiği belgelerin yanı sıra "Gözetim Belgesi" de aranır.''; 6. maddesinde de, Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği kurallarına yer verilmiştir. 06/06/2004 tarihli, 25486 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İthalatta Gözetim Uygulanması Yönetmeliğinin Gözetim Uygulaması başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında; bir malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin kararın, başvuru üzerine veya re’sen yapılacak bir değerlendirme sonucunda Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından verileceği, yapılacak değerlendirmede ithalatın gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisinin dikkate alınacağı; 2. fıkrasında; gözetim kararının Gözetim Belgesi düzenlenmesi yoluyla ileriye yönelik olarak veya gerçekleşen ithalatı değerlendirmek üzere geçmişe dönük olarak uygulanabileceği; 3. fıkrasında; bir malın ithalatı geçmişe dönük gözetime tabi tutulduğunda bu malın ithalatı sırasında Müsteşarlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde kayıt tutulacağı; 4. fıkrasında; ileriye yönelik gözetime tabi bir malın ithalatında gümrük mevzuatının gerektirdiği belgelerin yanı sıra "Gözetim Belgesi" de aranacağı; 5. fıkrasında ise; gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esaslar ile başvuru sahiplerinden alınacak olan taahhütnamelerin Tebliğlerle belirleneceği kuralları yer almıştır. İthalatta Gözetim Uygulanması Yönetmeliğinin "Gözetim Belgesi" başlıklı 4. maddesinin son fıkrasında: "Gümrüklerce tespit edilen kıymet veya miktarın, Gözetim Belgesinde kayıtlı kıymet veya miktarı, toplam %5'ten (%5 dahi) daha az oranda aşması ithalatın yapılmasını engellemez. Genel Müdürlük, malın ve işlemlerin özelliklerini dikkate alarak, %19'u aşmamak üzere farklı bir oran tespit edebilir." kurala bağlanmıştır. Cumhurbaşkanı (Bakanlar Kurulu) Kararlarıyla getirilen gözetim önlemleri ile bir malın aynı veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde, zarar tehdidi yaratan miktar ve/veya şartlarda ithal edilmesi halinde, söz konusu malın ithalatının, ithalattaki gelişmelerin gözlemlenmesi suretiyle ilerde alınabilecek önlemlerin (dampinge karşı vergi, kota vb.) kapsam, nitelik ve çerçevesinin çizilebilmesine olanak sağlayacak verilerin elde edilmesi (eşyanın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesi) amaçlanmaktadır. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerini düzenleyen 445. maddesinin 1. fıkrasında: "a) İthalatın uluslararası anlaşmalar ile kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen ilke, hedef ve politikalar çerçevesinde yürütülmesini sağlamak, b) Kamu kurum ve kuruluşlarına çeşitli mevzuatla verilmiş yetkilerin kullanımında ithalat ile ilgili politikaların uygulanmasına dair esasları düzenlemek ve bu kurumların ithalata ilişkin düzenlemeleri ile ilgili görüş bildirmek, c) İthalat Rejimi Kararı da dâhil olmak üzere ithalata dair mevzuatı hazırlamak, madde politikalarını teklif etmek, uygulamak, ithalatla ilgili izinleri ve belgeleri vermek, gelişmeleri takip etmek ve ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak, ç) İthalatı iç piyasa ve sanayinin ihtiyaçlarını iç ve dış ekonomik gelişmeleri dikkate alarak izlemek ve ithal mallarına uygulanacak mali yüklere ilişkin hazırlıkları yürütmek ve uygulanmasını sağlamak, d) İthal malların dünya piyasalarına uygun olarak ithalini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamak ve izlemek, e) Dampinge karşı vergi, sübvansiyona karşı telafi edici vergi ve korunma önlemi gibi ticaret politikası savunma araçları ile ilgili mevzuatı hazırlamak, uygulamak, mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek, ticaret politikası savunma araçlarının etkisini incelemek ve ticaret politikası savunma araçlarının etkisiz kılınmasına ilişkin girişimleri araştırmak, tespit etmek ve gerekli tedbirleri almak, f) (Uyuşmazlık tarihinden sonra 07/07/2021 tarihli, 31534 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 79. maddesinin 4. fıkrası ile e) bendini izleyen f) bendi eklenmiş ve sonraki bentler buna göre teselsül ettirilmiştir) Ülkemiz ihraç ürünlerine karşı uygulanan dampinge karşı vergi, sübvansiyona karşı telafi edici vergi ve korunma önlemi gibi kısıtlayıcı tedbirlerin ortadan kaldırılmasına veya iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak, bu kapsamda firma, sektör kuruluşları ve kurumlar nezdinde gerekli koordinasyon çalışmalarını yapmak, g) İthalat ile ilgili politikaları izlemek, ithalatın her aşamasında gerekli görülecek incelemeleri ve denetimleri yapmak, yaptırmak, önlemleri almak ve bu hususlarla ilgili düzenlemeler yapmak, ğ) Ticaret politikası savunma araçları ile ilgili ikili ve çok taraflı istişareleri yürütmek ve Dünya Ticaret Örgütü ve diğer ülke uygulamalarını takip etmek, bu uygulamalar nedeniyle ortaya çıkan anlaşmazlıklarda Türkiye’nin menfaatlerini ilgili uluslararası platformlarda savunmak üzere gerekli önlemleri almak, h) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak." kuralları yer almıştır. İthalatta gözetim uygulamasının usul ve esaslarını belirlemeye ve bu konuda yönetmelikler ve tebliğler çıkarmaya Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) yetkili bulunduğu görülmektedir. Dava konusu 15/05/2020 tarihli, 31128 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğin (Tebliğ No:2020/8), ... GTİP (gümrük tarife istatistik pozisyonu) ve karpuzlar olarak eşyanın Gümrük Kıymetinin ABD Doları/Ton cinsinden 300 altında birim kıymetleri haiz olanlarının ithalatında ileriye yönelik olarak yürütülecek gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esasları içermek üzere yayım tarihi itibariyle yürürüğe konulduğu; dava dilekçesinde; davacı tarafından 2020 yılı Nisan ve Mayıs ayları içerisinde İran'dan Türkiye'ye ton başına 75 Amerikan Doları üzerinden gümrük kıymeti ödeyip karpuz ithat ederek satışa sunduğu, daha sonra yerli üreticiyi korumak amacıyla dava konusu Tebliğ ile karpuzun gümrük kıymetinin ton başına 300 Amerikan Doları gözetim kıymeti olacak şekilde belirlendiği, davacının ithal ettiği ve sınır kapısında bekletilen karpuzların vergisini ödeyemediği, karpuzların bozularak heba olduğu ve tasfiye edildiği, Devletin vatandaşlar ile tacirler arasındaki dengeyi ve eşitliği kuramadığı, sınır esnafını mağdur ettiği, Tebliğin fiyat araştırması yapılmadan çıkarıldığı, gözetimde belirlenen bedelin ithalatçının doğrudan zararına yol açtığı, yurt dışı üreticisinden fiyat araştırması yapılmadığı, usule uyulmadan Tebliğ çıkarıldığı, gözetimin ileriye dönük uygulanmadığı, karpuzların idari bir karar olarak zirai karantinada sınırda bekletildiği son aşamada Tebliğin çıkarıldığı gözetime tabi tutulduğu, hukuki güvenlik hakkının zedelendiği, bu ürünleri de kapsayacak şekilde çıkarılan Tebliğin hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldğü; davalı idarenin savunma dilekçesinde ise; gözetim uygulamasında Bakanlıklarının yetkili olduğu, Türkiye sınırında zirai karantina için bekletilmekte olan karpuzların ithalatına yönelik gümrük beyannamesinin Tebliğin yayımlanmasından sonra tescil edilmek istenmesi halinde gözetim belgesi aranmasının Tebliğin gereği olduğu, hukuka aykırılık bulunmadığının savunulduğu, ancak gerek Tebliğin çıkarılma nedenlerine ilişkin gerekse ithale konu tarım ürünü olarak karpuzlar yönünden Tebliğin yürürlük tarihi yönünden herhangi bir açıklamanın savunma dilekçesinde yer almadığı anlaşılmaktadır. 03/12/2011 tarihli, 28131 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliğinde İthalat; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, serbest dolaşıma giriş rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi prosedürlerine tâbi tutulmasını; Karantina; zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin kontrol altına alınmasını, Bitki Sağlık Sertifikası; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren belgeyi ifade ettiği belirilmiş, Yönetmeliğin 19. maddesinin 9. fıkrasında da Bitki Sağlık Sertifikası taşıması gerekli bitki ve bitkisel ürünlerin listesinde (Ek-5) karpuzlar (08.07) da sayılmıştır. Yönetmeliğin 5. maddesi, Resmi Kontrol, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük bölgesine ve serbest bölgelere girişi, ithalatı ve transit rejimine tabi tutulması ile Türkiye Gümrük bölgesinden çıkışı ile ihracatının resmî kontrole tabi tutulmasını, bu resmî kontrollerin; inspektör tarafından, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin taşıması muhtemel zararlı organizmaların niteliğine göre yerinde muayene, numune alarak laboratuvarda muayene, numune alarak laboratuvarda detaylı muayene için analiz yapma veya yaptırma şeklinde yapılasını öngörmektedir. Yönetmeliğin Giriş Kontrolü başlıklı bölümü altında düzenlenen İthalat Kontrolü 7. maddede; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri ithal etmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler ya da kanuni temsilcilerin, örneği Genel Müdürlükçe belirlenen ithalat başvuru formu ile Müdürlüğe müracaat edecekleri, başvuru formu ekinde ihracatçı ülke resmî bitki koruma servisi tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının aslı, gümrüğe beyan edilen uluslararası taşıma belgelerinin biri ile ürüne ait faturanın fotokopisinin bulunması gerekmekte, ithalat kontrolü ise sevkiyat veya partinin belge kontrolü, beyan kontrolü ve bitki sağlığı kontrolü olarak üç aşamada yapılmaktadır. Bitki Karantinası Yönetmeliğine göre bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Gümrük bölgesine ve serbest bölgelere girişi, ithalatının resmî kontrole tabi tutulması gerekmekte olup, ithalat kontrolü sevkiyat veya partinin belge kontrolü, beyan kontrolü ve bitki sağlığı kontrolü olarak üç aşamada gerçekleşmektedir. Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren belgeyi ifade eden Bitki Sağlığı Sertifikası taşıması gerekli bitki ve bitkisel ürünler arasında karpuzlar da bulunmaktadır. "Hukuki Güvenlik İlkesi", bireylerin tüm eylem ve işlemlerde Devlete güven duyabilmesini ifade etmekte, "Hukuki Belirlilik İlkesi" de, idarenin yaptığı iş ve eylemlerde makul süre içerisinde hareket ederek bireylerin mağduriyetini engelleme olarak tanımlanmakta olup, her iki kavram hukuk devletinin önemli birer unsuru olarak işlev görmektedir. İthalat Genel Müdürlüğünün, gözetim uygulaması kapsamının belirlenmesi ve bunun uygulanmasına ilişkin yetkisinin kullanılması, Tebliğ çıkarılması sırasında; ithalatta gözetim uygulamasına ilişkin düzenlemelerin öngördüğü amacın gerçekleştirilmesi için (dava açılması durumunda mahkemeye nedenlerin açıklanması) yayımlanacak Tebliğin yürürlüğe giriş tarihi belirlenirken, gözetime konu edilecek ürün veya ürünlerin Bitki Sağlığı Karantinası Yönetmeliğine tabi olması halinde, bitki ve bitkisel ürünün belirli zaman içinde özelliğinin değişmesi, çürümesi, bozulması gibi özel şartları göz önünde tutulmak suretiyle farklı idarelerce gerçekleştirilen resmi kontrol, ithalat kontrolünü gibi aşamaları da içeren ve bu ürünlerin gümrük beyannamesinin tescil edilmesine kadar geçecek sürenin -uyuşmazlıktaki karpuz örneğinde belirli bir gümrük kıymeti üzerinden gözetim kapsamına alınması halinde olduğu gibi- dikkate alınması, ithale konu bitki ve bitki ürünlerinin doğasına uygun düşecek ve aynı zamanda hukuksal güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerine uygun yaklaşım içerisinde düzenleme yapılmış olacaktır. Uyuşmazlıkta, ithalatta getirilen gözetim önlemleriyle öngörülen amaçların savunma dilekçesinde dosyaya sunulmadığı ve ayrıca gözetimin Tebliğ yoluyla uygulanması aşamasında; ithalata konusu karpuzların gözetim kapsamına, gümrük kıymet değeri gösterilmek suretiyle alınmasının öngörüldüğü durumda, ithalata hazır ürünün Bitki Karantinası Yönetmeliğine tabi olması ve ithalatın bir zaman dilimine ihtiyaç duyması, ürünün millileştirilmesi sürecinde gümrük beyannamesi tescil sürecinin, davalı idarenin savunmasında ifade edildiği şekilde tek belirleyici tarih olarak esas alınmak suretiyle gümrük kıymeti gösterilerek gözetim kapsamına alınması, İthalatta Gözetim Uygulanması Yönetmeliğinin 4. maddesinin son fıkrasında öngörülen ithalatın yapılmasına engel durumun ortaya çıkması sonucunu doğurabileceğinden, bu durumun ithale hazır bitki ve bitki ürünlerinin özelliğinin yitirilmesine yol açabileceği gibi hukuksal güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerinin ihlal edilmesi sonucu ortaya çıkaracaktır. Bu durumda, dava konusu Tebliğin tesis edilme nedenlerinin ortaya konul(a)maması ve Tebliğin yürürlüğünün yer ve zaman yönlerinden ithale konu ürünlerin niteliğine uygun olarak belirlenmemesi nedenleriyle hukuka uyarlık taşımamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu Tebliğin (2020/8) iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Bakılan dava; karpuz ithalatı işiyle iştigal eden davacı tarafından, 15/05/2020 tarih ve 31128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve karpuzun ithalatının gözetim belgesine bağlanmasını öngören 2020/8 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in iptali istemiyle açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idare tarafından, dava dilekçesinin reddi üzerine düzenlenen dilekçede de dava konusu istemin açıkça belirtilmediği, bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre davanın reddine karar verilmesi gerektiği ve davanın yasal süresi içinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi, açılmamış ise süre aşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. 1 - Davalı idarenin dava dilekçesine yönelik itirazı: Davalı idare tarafından, dava dilekçesinin reddi üzerine düzenlenen dilekçede de dava konusu istemin açıkça belirtilmediği, bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, yenilenen dava dilekçesinde herhangi bir tazminat istemine yer verilmediği, dilekçe içeriğinden sadece karpuzun ithalatının gözetim belgesine bağlanmasını öngören 2020/8 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in iptalinin istenildiğinin açık olduğu anlaşıldığından, davalı idarenin 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir. 2 - Davalı idarenin süre itirazı: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 3. fıkrasında ise, bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu sürelerin, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılacağı hüküm altına alınmıştır. 26/03/2020 tarih ve 31080 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla dava açma süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu da dahil olmak üzere usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler 13/03/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 30/04/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durdurulmuş, bu sürelerin durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan sürelerin durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılacağı, salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanı'nın durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabileceği ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabileceği hüküm altına alınmış; 30/04/2020 tarih ve 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de 7226 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen durma süresi 01/05/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden 15/06/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar uzatılmıştır. Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu Tebliğ'in 15/05/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandığı, yukarıda bahsi geçen düzenlemeler uyarınca hiç işlememiş olan dava açma süresinin 15/06/2020 tarihine kadar durduğu, bu tarihten itibaren 60 günlük yasal dava açma süresinin son günü olan 14/08/2020 tarihinin adli tatile rastlaması nedeniyle dava açma süresinin 07/09/2020 tarihine kadar uzadığı ve davacı tarafından 07/09/2020 tarihinde bakılan davanın açıldığı görüldüğünden, davanın süresinde olduğu sonucuna varılmıştır. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Ticaret Bakanlığı" alt başlıklı Onaltıncı Bölümünde yer alan "Görev" başlıklı 441. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendinde, "İthalatın ülke ekonomisinin yararına gerçekleştirilmesi ve yerli sanayinin korunması ile ilgili gerekli tedbirleri almak ve ticaret politikası savunma araçlarını uygulamak," Ticaret Bakanlığının görevleri arasında sayılmış; -dava konusu düzenlemenin yayımlandığı tarihteki haliyle- "İthalat Genel Müdürlüğü" başlıklı 445. maddesinde, "(1) İthalat Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: a) İthalatın uluslararası anlaşmalar ile kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen ilke, hedef ve politikalar çerçevesinde yürütülmesini sağlamak, b) ... c) İthalat Rejimi Kararı da dâhil olmak üzere ithalata dair mevzuatı hazırlamak, madde politikalarını teklif etmek, uygulamak, ithalatla ilgili izinleri ve belgeleri vermek, gelişmeleri takip etmek ve ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak, ç) İthalatı iç piyasa ve sanayinin ihtiyaçlarını iç ve dış ekonomik gelişmeleri dikkate alarak izlemek ve ithal mallarına uygulanacak mali yüklere ilişkin hazırlıkları yürütmek ve uygulanmasını sağlamak, d) İthal malların dünya piyasalarına uygun olarak ithalini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamak ve izlemek, e) Dampinge karşı vergi, sübvansiyona karşı telafi edici vergi ve korunma önlemi gibi ticaret politikası savunma araçları ile ilgili mevzuatı hazırlamak, uygulamak, mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek, ticaret politikası savunma araçlarının etkisini incelemek ve ticaret politikası savunma araçlarının etkisiz kılınmasına ilişkin girişimleri araştırmak, tespit etmek ve gerekli tedbirleri almak, f) İthalat ile ilgili politikaları izlemek, ithalatın her aşamasında gerekli görülecek incelemeleri ve denetimleri yapmak, yaptırmak, önlemleri almak ve bu hususlarla ilgili düzenlemeler yapmak, ..." hükümleri yer almıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 55. maddesinde, "1. Aksine hüküm bulunmadıkça; niteliğine, miktarına, menşeine, yükleme veya varış ülkesine bakılmaksızın, bir eşya, belirlenmiş şartlar altında her zaman gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımlardan birine tabi tutulabilir. 2. Cumhurbaşkanı; kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabilir." hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun hükmü ile 1567 sayılı Kanun, 474 sayılı Kanun, 3283 sayılı Kanun ve 2976 sayılı Kanun hükümlerine istinaden Bakanlar Kurulunca çıkarılan 10/05/2004 tarih ve 2004/7304 sayılı "İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Karar", 29/05/2004 tarih ve 25476 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 10/05/2004 tarih ve 2004/7304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Kararın 1. maddesinde, bu Kararın bir malın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesi amacıyla o malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsadığı belirtildikten sonra 3. maddesinde, bu Karar kapsamında; ithalatta gözetim uygulanmasına, gözetim uygulamasının usul ve esaslarını belirlemeye, yürürlükteki gözetim uygulamalarını değiştirmeye veya kaldırmaya, ithal mallarla ve yapılan beyanın doğruluğuyla ilgili incelemeleri yapmaya veya yaptırmaya, uygulamaya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon sağlamaya ve talimat vermeye, yönetmelikler ve tebliğler çıkarmaya (mülga) Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığının yetkili olduğu belirtilmiş; 4. maddesinde ise, ''(1) Bir malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin karar, başvuru üzerine veya re'sen yapılacak bir değerlendirme sonucunda Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından verilir. Yapılacak değerlendirmede ithalatın gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisi dikkate alınır. (2) Gözetim kararı, Gözetim Belgesi düzenlenmesi yoluyla ileriye yönelik olarak veya gerçekleşen ithalatı değerlendirmek üzere geçmişe dönük olarak uygulanabilir. (3) İleriye yönelik gözetime tabi bir malın ithalatında gümrük mevzuatının gerektirdiği belgelerin yanı sıra 'Gözetim Belgesi' de aranır.'' kuralına yer verilmiştir. 10/05/2004 tarih ve 2004/7304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki İthalatta Gözetim Uygulaması Hakkındaki Kararın uygulama usul ve esaslarını belirlemek amacıyla çıkarılan ve 08/06/2004 tarihli, 25486 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İthalatta Gözetim Uygulanması Yönetmeliğinin 1. maddesinde, Yönetmeliğin, 2004/7304 sayılı Karar uyarınca bir malın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesi amacıyla o malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsadığı; 3. maddesinde, bir malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin kararın, başvuru üzerine veya re’sen yapılacak bir değerlendirme sonucunda Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından verileceği, yapılacak değerlendirmede ithalatın gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisinin dikkate alınacağı, gözetim kararının Gözetim Belgesi düzenlenmesi yoluyla ileriye yönelik olarak veya gerçekleşen ithalatı değerlendirmek üzere geçmişe dönük olarak uygulanabileceği, bir malın ithalatının geçmişe dönük gözetime tabi tutulması halinde bu malın ithalatı sırasında Müsteşarlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde kayıt tutulacağı, ileriye yönelik gözetime tabi bir malın ithalatında gümrük mevzuatının gerektirdiği belgelerin yanı sıra "Gözetim Belgesi"nin de aranacağı, gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esaslar ile başvuru sahiplerinden alınacak olan taahhütnamelerin Tebliğlerle belirleneceği; 4. maddesinde, "Gözetim Belgesi"nin, yürürlükteki mevzuatın öngördüğü diğer koşullar saklı kalmak üzere, ithalatçının usulüne uygun başvurusunun İthalat Genel Müdürlüğüne ulaşmasından itibaren 10 (on) işgünü içinde talep edilen tüm miktar üzerinden, ücretsiz olarak verileceği düzenlemeleri yer almaktadır. Yukarıda özetlenen mevzuata dayanılarak çıkarılan dava konusu 2020/8 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Tebliğ, aşağıda gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) ve tanımı belirtilen eşyanın (yalnız karşısında gösterilen Gümrük Kıymetinin altında birim kıymetleri haiz olanlarının) ithalatında ileriye yönelik olarak yürütülecek olan gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esasları içerir. GTİP Eşyanın Tanımı Gümrük Kıymeti (ABD Doları/Ton) 0807.11.00.00.00 Karpuzlar 300 "; "Gözetim uygulaması" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Tebliğin 1 inci maddesinde belirtilen eşya ancak Ticaret Bakanlığınca (İthalat Genel Müdürlüğü) düzenlenecek Gözetim Belgesi ile ithal edilir. Gözetim Belgesi gümrük beyannamesinin tescilinde ilgili gümrük idaresince aranır." kuralına yer verilmiştir. Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarında hukuka uygunluk denetiminin, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yapılacağı öngörülmüştür. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilmektedirler. Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Normlar hiyerarşisine göre, kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Yukarıda aktarılan mevzuata göre, davalı idarenin, ithalatla ilgili izinleri ve belgeleri vermek, ithalatı iç piyasa ve sanayinin ihtiyaçlarını iç ve dış ekonomik gelişmeleri dikkate alarak izlemek, ithalatın gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisi dikkate alınarak gözetim uygulanmasına karar vermek, bu kararı gözetim belgesi düzenlenmesi yoluyla ileriye yönelik olarak veya gerçekleşen ithalatı değerlendirmek üzere kayıt tutmak suretiyle geçmişe dönük olarak uygulamak, gözetim uygulamasının usul ve esaslarını, bu arada uygulama kapsamındaki gerekli belgeleri yönetmelik ve tebliğlerle belirlemek hususlarında düzenleme yapabileceğinde şüphe bulunmamaktadır. Bu itibarla, dava konusu Tebliğ'de yetki ve şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İdari işlem ile ulaşılmak istenen nihai sonuç olan idari işlemin amaç unsurunun her zaman "kamu yararı" olması gerekmektedir. İthalatta gözetim uygulamalarının amacı, bir malın, aynısını veya doğrudan rakip mallarını üreten yerli üreticiler üzerinde, zarar tehdidi yaratan miktar ve/veya şartlarda ithal edilmesi halinde, söz konusu malın ithalatının, ithalattaki gelişmelerin gözlemlenmesidir. Gözetim önlemleri, bu amacın gerçekleştirilmesini sağlamanın ötesinde bir uygulama içermemektedir. Bu itibarla, birim gümrük kıymeti 300 ABD Doları/Ton'un altında olan, GTİP 0807.11.00.00.00 numaralı, "Karpuzlar" cinsi eşyanın ithalatında ileriye yönelik olarak yürütülecek olan gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yürürlüğe konulmuş olan dava konusu Tebliğin, söz konusu eşyanın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesine yönelik kamu yararı amacıyla hazırlandığı açık olup, Yönetmelikte amaç unsuru yönüyle de hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Gerek yargısal kararlarda gerekse öğretide idari işlemin sebep unsuru, işlemin yapılmasını gerektiren hukuki işlem veya olay olarak tanımlanmaktadır. Sebep, idareyi işlem yapmaya yönelten tüm etkenler olup, işlemin bir tür gerekçesidir. Dava konusu Tebliğin, 10/05/2004 tarih ve 2004/7304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Karar ve İthalatta Gözetim Uygulanması Yönetmeliğinin verdiği yetki doğrultusunda, ilgili ürün rekoltesi, arz talep dengesi, iç ve dış piyasa fiyatları, yerli üretim ve ithal maliyetleri, döviz kuru ve benzeri etkenler dikkate alınarak yürürlüğe konulması karşısında, hukuki ve maddi gerekçelerinin olduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede sebep unsuru yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bir idari işlemin konu unsuru ise, o işlemin hukuk aleminde yaptığı etki ve doğurduğu hukuki sonuç veya hüküm olarak ifade edilmektedir. İşlemin konusu, onun içeriğidir. İşlemin konusunun hukuka ve genel ahlaka aykırı olmaması, ayrıca imkansız bulunmaması gerekir. İptali istenilen Tebliğin konusunu, birim gümrük kıymeti 300 ABD Doları/Ton'un altında olan, GTİP 0807.11.00.00.00 numaralı, "Karpuzlar" cinsi eşyanın ithalatında ileriye yönelik olarak yürütülecek gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esaslar oluşturduğundan, bu hâliyle dava konusu düzenlemenin konu unsuru yönünden de hukuka uygun bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu 2020/8 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ düzenlemelerinin bir bütün olarak incelenmesinden; 10/05/2004 tarih ve 2004/7304 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı ve bu karara istinaden çıkarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca bir malın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesi amacıyla o malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda verilen yetki üzerine hazırlandığı, hukuka ve kamu yararı ile hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan; davacı tarafından, dava konusu Tebliğ ile herhangi bir geçiş hükmü sevk edilmemesi sonucu Tebliğin yayımlanmasından önce ithalat işlemlerine başlayıp da Türkiye sınır kapısına getirdiği ürünlerin ithalatının, artan maliyet (gümrük beyanı) veya gözetim belgesi alma süresinin uzunluğu (10 işgünü) nedenleriyle gerçekleştirilemediği ve ürünlerin bozulduğu, sonuç olarak geçiş hükmü sevk edilmemesinden ötürü maddi zarara uğradığı ileri sürülmüş ise de; Tebliğin yayımlandığı tarihte küresel bir salgın olan Covid-19 pandemisinin bulunduğu, pandemiyle mücadele çerçevesinde gıda ürünleri kullanan/tüketen işletmelerin kapatılmasına karar verildiği, dolayısıyla azalan talebe karşı yerli üreticinin ivedi bir şekilde korunmasının elzem olması nedeniyle geçiş sürecinin öngörülmediği anlaşıldığından, dava konusu Tebliğde herhangi bir geçiş hükmü getirilmemesinde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Kaldı ki, tazmin istemi işbu davanın konusunu oluşturmamakla birlikte, davacı tarafından adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen eşyanın gözetime tabi olduğundan bahisle fatura kıymeti yerine, gözetim kıymeti üzerinden beyan edilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının iadesi istemiyle yapılan başvuruların reddi kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Doğu Anadolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile fazladan ödenen 98.940,00 TL gümrük vergisi ve 618.392,00 TL katma değer vergisinin faiziyle birlikte tarafına ödenmesi istemiyle açılan davada; Van Vergi Mahkemesi'nce, davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, fazladan tahsil edilen vergilerin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi ile birlikte davacıya iadesine ilişkin olarak verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedilmiş olup, temyiz incelemesi Danıştay Yedinci Dairesi nezdinde derdest bulunmaktadır. Yine ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen ''Karpuz" ticari isimli eşyaya ilişkin olarak yapılan kıymet araştırması ile ilgili eşyanın kıymetinin düşük beyan edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ve katma değer vergilerine ilişkin olarak yapılan itirazın reddine dair Doğu Anadolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; ... Vergi Mahkemesi'nce, davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline dair verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kesin olarak reddedilmiştir. Bununla birlikte, davacı tarafından, 2020 yılında ithal edilmek istenilen karpuz cinsi eşyanın ithalatında gözetim uygulaması nedeniyle ithalat işlemlerinin tamamlanmaması neticesinde uğranılan zararın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Van Gümrük Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali ile toplam 2.404.947,63 TL zararın başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesi istemiyle açılan davada; ... Vergi Mahkemesi'nce; davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline ve 2.404.947,63 TL tazminatın başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine dair verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "davacı tarafından hukuka aykırı olduğu iddia edilen ithalat işlemlerine ait birtakım uygulamalar neticesinde ortaya çıkabilecek olan, ithalat işlemlerinin yapılamaması veya fazla vergi ödenmesi durumlarına karşı yargı yollarının açık olduğu, davacının ise bu uygulamaların anılan sonuçlarına yönelik olarak yargı organları nezdinde herhangi bir başvuru yapmadan ve salt bu uygulamaları sebep göstererek gümrük müdürlüğüne getirdiği ürünleri 'ileride herhangi bir hak talep etmemek ve imha edilmek üzere ve kati olarak' kendi isteği ile gümrüğe terk ettiği görüldüğünden, davalı idarece; davacının talebi üzerine yapılan imha işlemi ve münhasıran bu imha işlemi sebebiyle meydana gelen zararda, idarece yürütülen hizmet veya ithalat işlemlerine ait uygulamalar ile meydana gelen zarar arasında idarenin sorumluluğunu gerektirecek nitelikte bir nedensellik bağının bulunmadığı, dolayısıyla davacının dava konusu zararının tazmini için gereken şartların oluşmadığı sonucuna varıldığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. Anılan karara karşı temyiz yoluna başvurulmuş, Danıştay Yedinci Dairesince temyiz istemi hakkında henüz karar verilmemiştir. Ayrıca, davacının ürünlerinin gümrükte bekleme sürecinin zirai karantina (uygunluk belgesi) nedeniyle de uzadığı görülmektedir. Sonuç itibarıyla, dava konusu Tebliğde herhangi bir geçiş hükmü getirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gibi davacının, dava konusu Tebliğde geçiş hükmü öngörülmemesi nedeniyle doğduğunu ileri sürdüğü bir zararının da kalmadığı sonucuna varılmaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Aşağıda ayrıntısı gösterilen ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 05/03/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. vergi //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };