TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A.N.Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/20503) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/20503 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : A.N.Ş. Vekili : Av. Ayşe Gül TÜRK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ceza davas ında hakkaniyete ayk ırı olarak mahkûmiyet karar ı verilmesi, mahkeme ka
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR A.N.Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/20503) Karar Tarihi: 4/11/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/20503 Karar Tarihi : 4/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : A.N.Ş. Vekili : Av. Ayşe Gül TÜRK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; ceza davas ında hakkaniyete ayk ırı olarak mahkûmiyet karar ı verilmesi, mahkeme kararlar ının yeterli gerekçe içermemesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/6/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/20503 Karar Tarihi : 4/11/2020 38. Başvurucunun 21/4/2013 tarihinde gözalt ına al ınmas ıyla yarg ısal süreç başlam ıştır. Derece mahkemesindeki yarg ılama neticesinde ba şvurucunun kasten adam öldürme suçundan 15 y ıl, kasten adam öldürmeye te şebbüs suçundan 7 y ıl 6 ay hapis cezas ıyla cezaland ırılmas ına, kasten yaralama suçundan ise beraatine hükmedilmi ştir. Kasten adam öldürme ve kasten adam öldürmeye te şebbüs suçlar ından kurulan hükümler Yarg ıtayca 6/3/2019 tarihinde onanarak kesinle şmiş, beraate ili şkin hüküm yönünden ise bozma karar ı verilmiştir. Bozma sonras ı yap ılan yarg ılama, başvurucunun kasten yaralama suçunu i şlediği gerekçesiyle 11 ay 7 gün hapis cezas ıyla cezaland ırılmas ına karar verilmi ştir. Bahse konu karar 24/9/2020 tarihinde ba şvurucu müdafii taraf ından temyiz edilmi ştir. 9. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının, savunma hakk ının, gerekçeli karar hakk ının ve hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine 12/6/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 4/11/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 11. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş ve tazminat talebinde bulunmuştur. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden12. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden13. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ın ın yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 14. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). Başvuru Numaras ı: 2019/20503 Karar Tarihi : 4/11/2020 415. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında somut olayda ba şvuru konusu davada 7 y ıl 6 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 16. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 17. Başvurucu; adalete ve hakkaniyete ayk ırı mahkûmiyet karar ı verildiğini, suç vasf ının hatal ı değerlendirildi ğini, mahkeme kararlar ının yeterli gerekçe içermedi ğini ve savunma hakk ının k ısıtland ığını belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. 18. Başvurucunun yukar ıdaki paragrafta belirtilen şikayetleri, 6/3/2019 tarihli Yarg ıtay karar ı ile kesinle şen mahkûmiyet hükümleri yönünden incelenmi ştir. 19. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucular taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu, savunma hakk ının da ihlal edildi ğini belirtmekte ise de belirtilen şikâyetinin esas itibar ıyla ilgili oldu ğu hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlali iddias ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 20. Başvurucunun belirtilen şikâyetleri yönünden aç ık bir ihlalin bulunmad ığı değerlendirildi ğinden diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 22. Başvurucu, yarg ılaman ın yenilenmesi ile 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 23. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2019/20503 Karar Tarihi : 4/11/2020 524.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında yarg ılamadaki taraf say ısı da nazara al ınarak başvurucuya net 14.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 25. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialar ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 14.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İstanbul 18. A ğır Ceza Mahkemesine (E.2019/202, K.2020/211) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 4/11/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş