T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R ESAS NO: 2026/130 KARAR NO: 2026/638 İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi KARAR TARİHİ: 19/06/2025 NUMARASI: 2022/662 Esas - 2025/456 Karar DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar) KARAR TARİHİ: 11/03/2026 Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan m…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9.HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R ESAS NO: 2026/130 KARAR NO: 2026/638 İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi KARAR TARİHİ: 19/06/2025 NUMARASI: 2022/662 Esas - 2025/456 Karar DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar) KARAR TARİHİ: 11/03/2026 Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesi özetle; müvekkili şirkete Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...Limited Şirketi'ne ait araca, davalı...'a ait ... plakalı aracın 21.02.2020 tarihinde çarparak yapmış olduğu trafik kazasından ötürü gerçekleşen hasar sebebiyle müvekkili şirketin sigortalısına 31.836,53 TL tazminat ödediğini, kazada davalı...'a ait araç sürücüsü ...'ın %100 kusurlu olduğunu, sürücünün trafik kazası tespit tutanağındaki beyanıyla da ikrar ettiği şekilde araçla ters yönde ilerlemesi sebebiyle davaya konu trafik kazasının gerçekleştiğini belirterek icra takibine itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; ... plakalı aracın, 15.09.2019 tarihinde araç kiralama işi ile iştigal eden müvekkili tarafından 12 aylığına ... isimli şahsa kiralanmış olduğunu, kaza tarihi olan 21.02.2020'de aracın işleten sıfatının münferiden ...'a ait olduğunu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen müzekkere cevabı incelendiğinde ... Plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin sigortalı sının ... olduğunun anlaşılacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin husumet yokluğu yönünden iddiaları sigorta hukuku ve benzer konulardaki hukuki teammüllere aykırı olup reddi gerektiğini, sadece kiralama süresine bakılarak ek kıstasların değerlendirilmeden karar verilmesi, işleten sıfatı hakkında somut olay adaleti ile karar verilmesi hakkındaki yerleşik kabulün açıkça inkarı olduğunu, araç hakkında verginin kim tarafından ödendiği, sigorta poliçelerinin kim tarafından yaptırıldığı ve ödendiği, trafik cezalarının kimlere kesildiği ve kimler tarafından ödendiği, verilen kiralık araca karşı alınan ödemenin nasıl yapıldığı, araç teslim tutanağı ve benzeri olgular incelenerek gerekirse tanık beyanları ile karar verilmesi gerektiğini, sırf kira aktinin süresine münhasıran itibar edilerek, Yargıtay içtihatlarıyla kabul ve istikrar kazanmış işletenlik kriterleri araç üzerinde fiilî hâkimiyet, ekonomik istifade, fiilî teslim ve üçüncü kişileri ilzam edecek nitelikte somut deliller hiçbir suretle irdelenmeksizin hüküm tesis edilmesi, merii usul, yasa ve yerleşik Yargıtay savlarına açıkça karar yolsuz ve sıhhatsiz olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin kusurludan rücuen tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığı dır. Davacıya Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup dava dışı ...Limited Şirketi'ne ait araçla, davalı...'a ait ... plakalı aracın 21.02.2020 tarihinde karıştığı trafik kazası neticesinde gerçekleşen hasar sebebiyle, sigortalısına ödeme yapan davacının, bu ödemenin davalıdan tahsili talebiyle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs ün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenme sinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, 2016/6712 E. ve 2019/2237 K. sayılı kararı).Somut olayda; Mahkemece ... plakalı aracın dava dışı ...'a uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralandığı, aracın ZMMS poliçesinin de dava dışı ... adına düzenlendiği gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, ... adına düzenlenen poliçenin tarih ve saatinin 21/02/2020 saat: 12:00 olduğu, kaza tespit tutanağı tarih ve saatinin 21/02/2020 saat 18:10 olduğu, davalı...'ın 15/08/2019 tarihli adi yazılı kira sözleşmesi sunduğu, aracın vergilerinin... tarafından ödendiği anlaşılmış olup, eksik inceleme ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu doğrultuda mahkemece yapılması gereken taraflar arasında tanzim edilen adi yazılı sözleşmenin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir sözleşme olup olmadığı, sözleşme süresinin bitiminden önce sözleşmenin feshedilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, sözleşmenin ve kira bedelinin maliye ve vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, sözleşme içeriğine göre davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi olmalıdır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine, 4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/03/2026