5. Hukuk Dairesi 2025/14871 E. , 2026/4686 K. "" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/659 Esas, 2025/543 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.07.2025 Tarihli ve 2024/1001 Esas, 2025/710 Karar Sayılı Kararı Taraflar arasında imzalanan 10.06.2022 tarihli franchise sözleşmesi içerisinde yetki sözleşmesi imzalanmış ise de davalının gelir vergisi mükellefi olduğu, işletme usulüne uygun defter tuttuğu, tacir olmadığı, bu …
5. Hukuk Dairesi 2025/14871 E. , 2026/4686 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/659 Esas, 2025/543 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.07.2025 Tarihli ve 2024/1001 Esas, 2025/710 Karar Sayılı Kararı Taraflar arasında imzalanan 10.06.2022 tarihli franchise sözleşmesi içerisinde yetki sözleşmesi imzalanmış ise de davalının gelir vergisi mükellefi olduğu, işletme usulüne uygun defter tuttuğu, tacir olmadığı, bu nedenle yetki sözleşmesinin geçerli olmadığı, davalının cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu ve yetkili mahkemeyi de göstermiş olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.09.2025 Tarihli ve 2025/659 Esas, 2025/543 Karar Sayılı Kararı Davacı tarafından taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesine dayalı olarak cezai şart ve maddi tazminat talep edildiği, davalının da kabulünde bulunan protokolün 24 üncü maddesinde ihtilaf vukunda İzmir Mahkemelerinin yetkili olacağının düzenlendiği, davacının tacir olan limited şirket olduğu, gerçek kişi olan davalının ise Ankara Defterdarlığı Dışkapı Vergi Dairesinin 13.01.2025 tarihli yazı cevabından tacir olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle tacir olan taraflarca da davanın sözleşmeden belirlenen mahkemeden başka bir yerde dava açılabileceğinin kararlaştırılmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” 4. 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun “Yerleşim yeri” başlıklı 51 inci maddesi şöyledir: “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir.” C. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. 2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 3. 6100 sayılı Kanun'un 17 nci maddesine göre tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. 4. Somut olayda, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan franchise sözleşmesinin 24 üncü maddesinde sözleşmeden doğacak anlaşmazlıklarda İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Dava, 6100 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdikten sonra, 26.11.2024 tarihinde açılmış olup, sözleşmedeki yetki şartının geçerli olup olmadığı 6100 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenecektir. Sözkonusu Kanun'un Yetki Sözleşmesi başlıklı 17 nci maddesinde “tacirler ve kamu tüzel kişilerinin” sözleşme ile “bir veya birden fazla” yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür. Düzenleme ile gerçek kişilerin korunması amaçlanmış, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki gerçek kişilerin, kendi aralarında yetki sözleşmesi yapmaları kabul edilmemiştir. Dosya kapsamından tarafların tacir olduğu anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin geçerli olduğu, davacının yetki şartına uygun olarak İzmir Mahkemelerinde dava açtığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.