a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu yabancı uyruklu olup bir kazasına karıştığı için süresinde aracıyla türkiyeden çıkış yapamamış bu sebeple adına öncüpınar gümrük müdürlüğünce tl para cezası kesilmiştir başvurucunun anılan para cezasına karşı yapmış olduğu itiraz idarece tarihinde reddedilmiştir belirtilen idari işlemin iptali ile işlem nedeniyle ödemiş olduğu meblağın iadesi için açılan dava gaziantep mahkemesinin tarihli ve sa
a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu yabancı uyruklu olup bir kazasına karıştığı için süresinde aracıyla türkiyeden çıkış yapamamış bu sebeple adına öncüpınar gümrük müdürlüğünce tl para cezası kesilmiştir başvurucunun anılan para cezasına karşı yapmış olduğu itiraz idarece tarihinde reddedilmiştir belirtilen idari işlemin iptali ile işlem nedeniyle ödemiş olduğu meblağın iadesi için açılan dava gaziantep mahkemesinin tarihli ve sayılı kararıyla görevsizlik gerekçesiyle reddedilmiş ve dosyanın gaziantep başvuru numarası karar tarihi vergi mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir dava gaziantep vergi mahkemesinin tarihli ve sayılı kararında davaya konu işlemin davacıya gününde tebliğ olunduğu görülmekle en geç günlük yasal dava açma süresinin son günü olan tarihinde dava açılması gerekirken davanın otuz günlük süre bittikten sonra tarihinde idare mahkemesinin kaydına giren dilekçe ile açılan davada süre aşımı bulunmaktadır gerekçesiyle reddedilmiştir başvurucu tarafından temyiz edilen bu karar danıştay dairesinin tarihli ve sayılı ilamıyla onanmıştır başvurucunun karar düzeltme talebi aynı dairenin tarihli ve sayılı ilamıyla reddedilmiştir anılan karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk mevzuat tarihli ve sayılı yargılama usulü kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir dava açma süresi özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür bu süreler a uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar tarihli ve sayılı gümrük kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir inci maddenin üçüncü fıkrasının h ve m bentleri dördüncü fıkrasının g ve h bentleri ile beşinci fıkrasının b bendinde belirtilen durumlar hariç dahilde işleme rejimi gümrük kontrolü altında işleme rejimi ile geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlar için gümrük vergileri tutarının dörtte biri oranında para cezası verilir aynı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir bu kanunda ayrı bir ceza tayin edilmiş haller saklı kalmak üzere bu kanuna ve bu kanunda tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere aykırı hareket edenlere söz konusu düzenlemelerde açıkça öngörülmüş olması kaydıyla altmış tl usulsüzlük cezası uygulanır özel kullanıma mahsus kara taşıtlarına gümrük genel tebliğinin seri no ilgili hükümleri şöyledir süre madde bu tebliğ kapsamında yukarıda sözü edilen belgeler ile türkiyeye özel kullanıma mahsus kara taşıtı getirilmesi halinde başvuru yapan kişinin amacı ve ibraz edeceği belgeler dikkate alınarak taşıtın yurtta kalacağı süre gümrük idarelerince tespit edilir belirli bir süredeki görevi yerine getirmek veya öğrenimde bulunmak üzere başvuru numarası karar tarihi gelenler ile türkiye de geçici olarak oturma iznini haiz emekli yabancıların çift uyruklu türk vatandaşları ile türk vatandaşlığından çıkanlar hariç ikamet yerlerinde kayıtlı bulunan özel kullanıma mahsus bir adet kara taşıtına ilgilinin türkiye deki ikamet izin süresi esas alınarak ayı geçmemek üzere geçici ithal izni verilir süre uzatımı a ancak süre uzatım talebi taşıtın yurtta kalma süresinin bitiminden sonra yapıldığı takdirde kaza yangın gibi beklenmeyen haller herkesçe bilinen olağan dışı sebepler ölüm tutukluluk hali hastanede yatmayı gerektirecek düzeyde hastalık ile şahsın çeşitli vesilelerle türkiye dışında bulunması nedenleriyle zamanında müracaat edilememesi ve sayılan mücbir sebeplere ait olayın başlangıç tarihlerinin taşıtın yurtta kalma süresi içerisinde cereyan ettiğinin resmi nitelikli belgelerle kanıtlanması hallerinde gümrük kanunu inci maddesi uyarınca işlem yapılarak süre uzatım talebi yerine getirilir d yukarıda belirtilen sürelerin aşılması halinde gümrük kanunu maddesi uyarınca işlem yapılır ve taşıt yurtdışı edilir yargı kararları danıştay vergi dava daireleri kurulunun tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir devletin işlemlerinde bireylerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını sürelerini belirtmek zorunda olduğunu öngören anayasanın maddesinin ikinci fıkrasının ayrı bir yasal düzenlemenin varlığını gerektirmeyen doğrudan uygulanabilir nitelik taşımasından dolayı yasama yürütme ve yargı organlarının idare makamlarının ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının işlemlerinde bu işlemlere karşı başvurulacak idari veya yargı mercileri ve kanun yolları ile sürelerini belirtmesi zorunludur dosyada bulunan ödeme emrinde bu işleme karşı başvurulacak yargı veya idari makam ile başvuru süresinin gösterilmediği saptanmaktadır bu durum anayasanın maddesinin ikinci fıkrasına ilişkin gerekçede belirtildiği gibi son derece karışık olan mevzuat karşısında bireylerin yargı yeri ve idari makamlar önünde haklarını sonuna kadar arayabilmelerini olanaklı kılmak amacıyla öngörülen zorunluluğa aykırı ve dolayısıyla anayasanın maddesinde öngörülen hak arama hürriyetini sınırlayıcı bir sonuç doğurmuş ve anayasanın temel hak ve hürriyetlerin korunmasını düzenleyen maddesine açıkça aykırılık yaratmıştır başvuru veya dava açma süresi gösterilmeyen ödeme emrine ilişkin yazılı bildirim süreyi başlatmayacağı için davanın süresinde açılmadığından söz edilemeyeceğinden ödeme emrine karşı açılan davanın süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin ısrar kararında hukuka uygunluk görülmemiştir danıştay vergi dava daireleri kurulunun tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir anayasal düzenlemeler ve değinilen gerekçeden devletin kurumları vasıtasıyla tesis edilen her türlü işlemlerinde bu işlemlere karşı başvurulacak yargı yeri veya idari makamlar ile başvuru süresinin gösterilmesinin bir anayasal zorunluluk haline getirildiği anlaşılmaktadır anayasanın bağlayıcılığı karşısında bu zorunluluğa yasama yürütme ve başvuru numarası karar tarihi yargı organlarının idare makamlarının ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının uymakla yükümlü oldukları sonucuna ulaşılmaktadır bu durum anayasa mahkemesinin günlü ve sayılı kararında hukukun üstünlüğünün egemen olduğu ve bireyin insan olarak varlığının korunmasını amaçlayan hukuk devletinde vatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanmasının hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesi zorunlu koşullarından olduğu ve hukuki güvenliğin statü hukukuna ilişkin düzenlemelerde istikrar belirlilik ve öngörülebilirlik göz önünde bulundurularak açık ve belirgin hukuk kuralları yürürlüğe koyup uygulayarak sağlanacağı şeklinde ifade edilmiştir bu bağlamda devletin bir kurumu olan gümrük idaresinin de kurduğu idari işlemlerde işleme karşı başvurulacak kanun yolunu idari ve başvuru süresini göstermesi gerekmekte olup bu gereklilik ilgili makamların takdirinde olmayıp en üst hukuki norm olan anayasanın bağlayıcılığının zorunlu bir sonucudur mahkemece günlük genel dava açma süresinde açılan davanın süresinde olduğu kabul edilmiş ise de başvuru ve süresi gösterilmeyen ödeme emirlerine ilişkin yazılı bildirim süreyi başlatmayacağı davanın süresinde açılmadığından söz edilemeyeceğinden temyiz istemine konu yapılan vergi mahkemesi günlü ve sayılı kararında ısrar hükmü yönünden sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır vergi mahkemesi kararının dava incelenerek verilen ödeme emrinin iptaline ilişkin hüküm fıkrası üzerinde daha önce temyiz temyiz incelemesi yapılmamıştır hükmü içermeyen sözü edilen hükmün hukuka uygunluğu konusundaki yargısal denetimin kurulumuzca değil ilk derece yargı yerince verilen kararları temyizen incelemekle görevli vergi dava dairesince yapılması gerekmektedir danıştay dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir bu bağlamda devletin bir kurumu olan vergi dairesi tarafından düzenlenen ödeme emrinde de ödeme emrine karşı başvurulacak kanun yolu veya varsa idari makamın ve başvuru sürelerinin gösterilmesi gerekmekte olup bu gereklilik ise ilgili makamların takdirinde olmayıp en üst hukuki norm olan anayasanın bağlayıcılığının zorunlu bir sonucudur anayasanın maddesinin ikinci fıkrasına ilişkin gerekçesinde de belirtildiği gibi sayılı bölge mahkemeleri mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin kuruluş ve görevleri hakkındaki kanunda sayılı yargılama usulü kanununda ve sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkındaki kanunda yer alan dava açma süreleri ve bunlara ilişkin diğer özel düzenlemeler dikkate alındığında son derece karışık olan mevzuat karşısında bireylerin hak arama hak ve hürriyetlerin korunması açısından öngörülen zorunluluğa uyulmadığını göstermekte dolayısıyla anayasanın maddesinde öngörülen hak arama hürriyetini sınırlayıcı bir sonuç doğurmakta ve anayasanın temel hak ve hürriyetlerin korunmasını düzenleyen maddesine açıkça aykırılık oluşturmaktadır bu nedenle özel yasasında yer alan düzenleme gereği tebliğ tarihinden itibaren gün içinde dava açılması gereken ödeme emirlerinin içeriğinde bu bilgiye yer verilmemiş olduğundan bu ödeme emirlerine karşı açılan davada anılan anayasa hükmü karşısında dava açma süresinin geçirildiğinden söz edilmesine olanak bulunmamaktadır iv