TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ERTAN ER ;IKTI BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7294) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/7294 : 11/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; OmerMENCiK Ertan ER ;IKTI Av. Omer TURANLI I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulanmamas1 nedeniyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigi iddiasma
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ERTAN ER ;IKTI BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7294) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/7294 : 11/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; OmerMENCiK Ertan ER ;IKTI Av. Omer TURANLI I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulanmamas1 nedeniyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 4/5/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9er9evesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: A. Tutuklamaya ili kin Sure 6. Kamuoyunda bilinen ismiyle Tah iyeciler grubuna ili kin yurutulen bir soru turmada (amlan soru turmalara ili kin bilgiler i9in bkz. Hidayet Karaca [GK], B. No: 2015/144, 14/7/2015, 10, 11) bir sure tutuklu kalan bir ki inin ikayeti uzerine ba vurucular da dahil olmak uzere gazeteci, yap1mc1, senarist, yonetmen ve emniyet gorevlilerinin aralannda oldugu 90k say1da upheli hakkmda iftira, sahtecilik ve ki iyi hurriyetinden yoksun k1lma su9lanndan istanbul Cumhuriyet Ba savc1hgmca (Ba savc1hk) soru turma ba latilm1 tu . 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 7. Bu soru turma kapsammda Ba savc1hk 18/12/2014 tarihinde ba vurucuyu tutuklanmas1 istemiyle istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligi 19/12/2014 tarihinde ba vurucunun silahh teror orgtittine tiye olma sm;undan tutuklanmasma karar vermi tir. B. Serbest Birakdmamaya ili kin Siirec; 8. Ba vurucunun da aralannda oldugu tiphelilerin mtidafileri tarafmdan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesine -nobet9i asliye ceza mahkemesi oldugu-20/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (btittin) sulh ceza hakimlerinin reddi ile tahliye taleplerini i9erir dilek9eler verilmi tir. 9. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin ttimtine yaz1 yazilarak -dilek9elerde ileri stirtilen- hakimin reddi sebepleri konusunda yaz1h olarak gorti bildirmeleri istenmi tir. 10. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi , istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin gorti bildirme istemine cevap vermemi ; diger sulh ceza hakimlikleri ise gorti bildirilmesi istemine 22/4/2015 tarihinde cevap vermi tir . Hakimliklerin cevap yazilannda ozetle sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerini inceleme , bu konuda karar verme yetki ve gorevinin yine sulh ceza hakimliklerine ait oldugu, hakimin reddi mtiessesesinin kovu turma a amasma ait bir i lem oldugu, hakimin reddi sebepleri mevcut olsa dahi bu talebin oncelikle ilgili mahkeme veya hakimlige yapilmas1 gerektigi ve sulh ceza hakimlerinin tamammm bu ekilde reddedilmesinin mtimktin olmad1g1 ifade edilmi tir. 11. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, Ba savc1hga yaz1 yaz1larak tahliye talepleri hakkmdaki gorti leriyle birlikte ilgili soru turma dosyalannm gonderilmesi istenmi tir. Ba savc1hk, asliye ceza mahkemelerinin tahliye talepleriyle ilgili olarak karar verme yetkisinin bulunmad1gm1 belirterek gorti bildirmemi ve soru turma dosyalanm gondermemi tir. 12. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi "mahkemece hakimin reddi talepleri ile ilgili yapzlan degerlendirmenin dosyanzn esasz ile ilgili bir degerlendirme olmadzgz, iiphelilerin tamamznzn tutuklu bulundugu , dolayzszyla i in acele i lerden oldugu, dolayzszyla soru turma dosyalarz ve reddi hdkim talepleri konusunda gorii lerin istenilmesine ragmen gonderilmemesinin reddi hdkim talepleri konusunda incelemeye ve bir karar vermeye hukuken engel te kil etmedigi" gerek9esiyle incelemesini " iipheliler miidafilerinin dilek ;eleri , yazzlz ve CD ortamzndaki dilekr;e ekleri, ilgili savczlzklardan ve Sulh Ceza Hdkimliklerinden gelen yazz cevaplarz ve gorii leri" tizerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 24/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (btittin) sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerinin kabultine, tiphelilerin tahliye talepleri konusunda karar verilmek tizere 24/4/2015 tarihinde nobet9i olan istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B.nin gorevlendirilmesine karar vermi tir. 13. Ba savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde , istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimlerin reddi isteminin kabultine ve gorevlendirmeye ili kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 14. istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi, aym tarihte istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine bir yaz1 yazarak tahliye taleplerine bakma gorev ve yetkisinin kendilerinde bulundugunu belirtmi ve ilgili taleplerin gonderilmesini istemi tir. 15. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi, Ba savc1hk9a soru turma dosyalannm gonderilmemesi ve tahliye talepleri konusunda gorii bildirilmemesi iizerine tutuklulugun devam1 yoniinde miitalaada bulunuldugunu degerlendirerek tahliye talepleri konusundaki incelemesini "i,Jin tahliye yoniinden degerlendirilmesinde bir sakmca olmad1g1" gerek9esiyle iipheli miidafilerinin sundugu baz1 belge ve CD'ler iizerinden ger9ekle tirmi tir. Mahkeme 25/4/2015 tarihinde ba vurucunun da aralannda oldugu tum iiphelilerin tahliyesine karar vermi tir. 16. Diger taraftan Ba savc1hk9a talepte bulunulmas1 iizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde, istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili kin kararlannm yok hiikmiinde oldugunun tespitine ve iiphelilerin tutukluluk hallerinin devamma karar vermi tir. Kararda "jstanbul Adliyesindeki tiim Sulh Ceza Hakimliklerinin reddine ve tutuklu ,Jiiphelilerin tahliye istemine ili,Jkin taleplerin Asliye Ceza Mahkemesi veya Agzr Ceza Mahkemelerince degerlendirilmesinin ve bu degerlendirmeler neticesinde tahliye talebinin reddi veya kabulii yoniinde bir karar verilmesi halinde verilen bu kararlarm hukuken yasal mevzuatlm1za gore miimkiin olmad1g1, verilen bu kararlann da hukuken ge ;ersiz, uygulanabilirligi olmayan ve mutlak butlan ile bat1l olan veya diger bir anlat1mla yak hiikmiinde say1lan kararlar niteliginde oldugu" ifade edilmi tir. 17. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 26/4/2015 tarihinde tahliye miizekkerelerini Ba savc1hga gondermi tir . Ba savc1hk9a istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli karanna atif yap1larak iipheliler hakkmda diizenlenen tahliye miizekkereleri istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade edilmi tir. 18. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde iiphelilerin tahliyesine ili kin miizekkereleri yeniden Ba savc1hga gondermi , Ba savc1hk bunlan tekrar istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade etmi tir. 19. Tahliye miizekkerelerinin ikinci kez iade edilmesi iizerine istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, tahliye miizekkerelerinin yeniden Ba savc1hga gonderilmesine dair bir karar vermi tir. 20. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli kararlannm yok hiikmiinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 21. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 29/4/2015 tarihinde; onceki kararlarda gorevsiz olunmasma ragmen dilek9elerin degerlendirilerek soru turma a amasmda olan i lerle ilgili hakimin reddi taleplerinin kabuliine karar verildigini, hukuki yamlg1ya dii iilerek verilmi olan bu kararlann usul ve yasaya aykm oldugunu, mahkemenin gorevine girmeyen bir hususta karar verildigini belirterek onceki kararlannm yok hiikmiinde sayilmasma karar vermi tir. 22. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi de 28/4/2015 tarihinde " ... haz1rhk soru,Jturmalarmda hakim tarafindan verilmesi gerekli kararlan almak, i,Jleri yapmak, bunlara kar.Jl yap1lan itirazlan incelemek yetkisinin miinhas1ran Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu, Asliye Ceza Mahkemelerinin soru,Jturma a,Jamasmdaki i,Jler ile ilgili olarak 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 tutuklama ve tahliye karan verme yetkilerinin olmad1g1, Mahkememizce verilen 25/04/2015 tarihli ... karar ile mahkememizce verilen tahliye karan[nm] mahkememizin gorevsiz bulunmas1 nedeniyle yak hiikmiinde say1lmas1 gerektigi ... " gerek9esiyle tahliyeye ili kin kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi tir. 23. Ba vurucu, nihai karan 26/4/2015 tarihinde ogrendigini bildirmi tir. 24. Ba vurucu 4/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. C. Sonraki Siirec; 25. Ba savc1hk9a ba vurucunun da aralannda oldugu tiphelilerin resmi belgede sahtecilik , iftira ve silahh teror orgtittine tiye olma su9unu i lediklerinden bahisle cezalandmlmalan istemiyle aym yer Agir Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a91lm1 tlr. 26. istanbul 14. Agir Ceza Mahkemesinin E.2015/281 say1h dosyas1 tizerinden kovu turma a amas1 ba lam1 tlf . 27. Devam eden yarg1lama sonunda Mahkeme 3/11/2017 tarihli karanyla ba vurucunun silahh teror orgtittine tiye olma su9undan 12 yil hapis cezas1 ile cezalandmlmasma, diger su9lardan ise beraatine karar vermi tir. 28. Htiktim istinaf edilmi olup bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla davanm istinaf incelemesi devam etmektedir. D. ilgili Siirec; 29. Ba vurucunun da aralannda bulundugu tiphelilerin istanbul sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddi taleplerini kabul eden istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.6. ile bu ki ilerin ttimtintin tahliye taleplerini kabul eden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B. hakkmda disiplin ve ceza soru turmas1 ba latilm1 tlf. Bu kapsamda amlan hakimler 27/4/2015 tarihinde gorevden el 9ektirilmi ler -sonrasmda meslekten de 91kanlm1 lar- 30/4/2015 ve 1/5/2015 tarihlerinde tutuklanm1 lard1r. 30. Hakimler M.6. ve M.B. hakkmda kamu davas1 a91lm1 ; Yarg1tay 16. Ceza Dairesi 24/4/2017 tarihinde, ad1 ge9en ki ilerin soz konusu kararlan -tiyesi olduklan FETO/PDY liderinin ve yoneticilerinin talimatiyla verdiklerini belirterek silahh teror orgtitti tiyesi olma su9undan 9 yil hapis ve gorevi kottiye kullanma su9undan 1 yil hapis cezalanyla cezalandmlmalanna karar vermi tir. Dairenin gorevi kottiye kullanma su9u yontinden yaptig1 degerlendirmelerin ilgili k1s1mlan oyledir: "... Turk Ceza Muhakemesi Hukuku yoniinden , gerek miilga 1402 sayzlz CMUK'un 21 vd.maddelerinde gerekse mer'i 5271 sayzlz CMK'nzn 22 ve devamz maddelerinde yer a/an diizenlemeler subjektif tarafszzlzkla ilgili olup hakimin reddi hakkzna ifi$kindir.Bu nedenl $iipheli/sanzk,mii$teki /katzlan ya da Cumhuriyet savczsznzn hakimi reddetmesi miimkiin ise de mahkeme veya hakimligi bir kurum olarak reddetmesi miimkiin degildir.Keza heyet halinde ;alz$an bir mahkemenin veya bir adliyede veya yargz ;evresinde bulunan tiim mahkemelerin veya hakimlerinin toplu reddi usu/ii de yoktur ... 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 5271 sayzlz CMK'nzn 22 vd.maddelerinde yer alan hakimin reddi muessesesinin, kural olarak kovu$turma a$amasz ile ilgili oldugu gorulse de, gerek ilgili madde metinlerinde a9zk9a '$upheli' kavramzna yer verilmesi gerekse yasayla kurulmu$ bagzmszz ve tarafszz bit mahkeme tarafindan yargzlanma hakkznz teminat altzna alan AS'nin 6. ve Anayasanzn 36.maddelerinin emredici duzenlemeleri kar$zsznda soru$turma sajhasznda da hakimin reddinin mumkun oldugunun kabulunde zorunluluk bulunmaktadzr. Zira red, hakimin tarafszzlzgznz temin bakzmzndan getirilmi$ bir kurumdur. 28.06.2014 tarihinde yururluge giren 6545 sayzlz Kanunla, sulh ceza mahkemeleri kaldzrzlmz$ ve munhaszran soru$turma a$amasznda gorevli sulh ceza hakimlikler i kurulmu$tur. Adzndan da anla$zlacagz uzere bu hakimlikler, "mahkeme" niteligi fa$zmazlar, 9unku dava gormezler, sadece soru$turma a$amasz ile ilgili tedbir taleplerini ve itirazlarz inceleyip karara baglarlar. Soru$turma G$amasznda tarafszzlzgzndan $Uphe duyulan sulh ceza hakiminin, gerek ki$isel gerekse olgusal olarak somutla$tmlmak suretiyle reddi mumkundur. Ancak objektif tarafszzlzk gerek9esiyle tum sulh ceza hakimleri reddedilemez. 6545 sy.kanunla Sulh Ceza Hakimlerinin reddine dair ozel bir usu/ getirilmedigine gore bu konuda gene/ hukumlerin uygulanmasz gerektiginde $Uphe olmamalzdzr. Bu durumda red, reddedilen hakimlige yapzlacak yazzlz ba$vuru ile yapzlmalzdzr.Reddi istenen hdkim, ret sebepleri hakkzndaki goru$lerini yazzlz olarak bildirerek (CMK m.26/1-3) evrakz yargz ;evresi i ;inde bulundugu asliye ceza mahkemesim (CMK m.27/2) (ProfDr.Yener Unver-ProfDr.Hakan Hakeri Ceza Muhakemesi Hukuku 12. baskz sh.191) gonderir.Ret isteminin kabulu halinde, davaya bakmakla bir ba$ka hdkim veya mahkeme gorevlendirilir .. (CMK m.27/4). Red talebini kabul eden Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin tahliye taleplerini degerlendirmek uzere her hangi bir hakimi gorevlendirip gorevlendiremeyecegine gelince; 5235 sayzlz Kanunun degi$ik JO. maddesi ile CMK m.101/1, 103, 108/1 ve 268/3 incelendiginde, soru$turma G$amasznda tutuklama ve tahliye kararlarznz yalnzzca sulh ceze, hakimligi ve hakimi verebilir. Tutukluluga itirazz ise, CMK m.268/3 uyarznca sadece bir ba$ka sulh ceza hakimligi ve hakimi inceleyebilir.Soru$lurma G$amasznda tutuklama VE tahliye konusunda asliye ceza mahkemesine ve hakimine yetki verilmemi$lir. Asliye ceza mahkemesi, ancak kabul ettigi iddianamenin kovu$turmasznz yuruturken tutuklama tedbiri ile ilgili kararlar verebilir. Bunun dz$znda Anayasa ve kanunlar asliye ceza mahkemelerine dogrudan veya dolaylz olarak soru$turma G$amaszna mudahale etme yetkisi vermemi$lir.(ProfDr.Ersan SEN yorumluyorum 13 syf 313-315) Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi red talebini yerinde gorurse ancak aynz yer ya da yargz 9evresinde bulunan bi, ba$ka sulh ceza hakimini gorevlendirebilir. Somut olayda, htanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.nun mutad uygulama geregince taleple ilgili dilek ;e ve eklerini 5271 sy.CMK'nzn 24.maddesi geregince goru$ yazzlarz da eklenerek iade edilmek uzere reddedilen hakimlere gondermesi, evrakzn tekrar gelmesi durumunda ise yukarda apklandzgz uzere Turk Ceza Muhakemesi hukukunda uygulanma yeri bulunmayan ve esasen haklz bir gerek ;eye de dayanmadzgz Anayasa Mahkemesince tespit edilen 'objektif tarafszzlzk' iddiaszna mustenit taleplerin reddine karar vermesi gerekirken hi ; birisi ilgili Cumhuriyet savczlarznzn goru$ yazzlarznda 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 belirtilen gerekr;elerle gonderilmemiJ ve bu Jekilde soz konusu soruJturma dosyalarz kendisi tarafindan incelenmemiJ olmaszna ve tamamz toplu olarak reddedilmiJ durumdaki jstanbul Sulh Ceza Hakimlerinin, kendilerine yonelik olarak yapzlan bu toplu reddi hakim taleplerim inceleme yetkisinin bulunmadzgzna yonelik olumsuz goriiJ yazzlarzna ragmen, talep dilekr;elerini CMK 'nm 8 vd. maddelerinde ongoriilen Jartlarz da taJzmadzgz halde birleJtirerek 32. Asliye Ceza hakimi samk MB.yi gorevlendirmesi ve buna iliJkin miizekkereyi 24/04/2015 giinii mesai bitiminden sonra saat 17:28'de imzalamaszyla UYAP iizerinden, fiziken de aym giin jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi personelinin kalemi kapatzp adliyeden ayrzlmaszndan sonra Hakim MB.nin dogrudan kendisine, hakim odasznda 29. Asliye Ceza Mahkemesi zabzt katibi 6.A. marifetiyle gondermesi ... samk Hakim MB.nin ... 5235 sayzlz Kanun'un, 6545 sayzlz Kanunla degiJik 10. Maddesi geregince soruJturma aJamasznda tutukluluga iliJkin tiim kararlarz verme yetkisinin Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu ve asliye ceza mahkemelerinin soruJturma evresindeki iJlemlerle ilgili bir yetkisinin bulunmamaszna ragmen, 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi M.6.niin kanuna aykm Jekilde gorevlendirme kararzna dayanarak, toplam 594 adet klasorden oluJan belgeleri incelemeden ... gece saat 22.00-22.30 szralarznda kararlarzn yazzmzm bitirerek, koridorda bekleyen avukatlara teblig ettirmesi ... karJzsznda; Sur; tarihi itibariyle hakim olan samklarzn verdikleri kararlarzn esasen de sorunlu olduklarz goriilmekle birlikte, bu durumun miisnet sur; yoniinden yargzsal faaaliyet kapsamznda degerlendirilmesi ve verilen kararlara karJl kanun yollarzna baJvurulabilecegi ileri siiriilse de yukarda izah edildigi iizere, kamu diizenine iliJkin gorevle ilgili kurallarz gormezden gelip yargzlama hukukuna iliJkin iJleyiJ ve diizeni yok sayarak, 'mahkemeler iistii' bir tavzrla orgiit liderinin talimatz iizerine kurgulandzgznda Jiiphe bulunmayan plan dogrultusunda tam bir orgiitsel organizasyon, gizlilik ve adanmzJlzk hali ir;erisinde, jiil ve eylem birligi ile, aym orgiit mensubu olmaktan soruJturulan altmzJiir; Jiipheli ile ilgili hakimin reddi ve tahliye taleplerini, mutad iJleyiJ ve uygulama dzJzna r;zkzp,mesai saati dzJznda, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek, olayz bir oldu bitti firsatr;zlzgz ir;erisinde sonur;landzracak bir gizlilikle ve qgiidiimle hareket ederek gorevli olmadzklarz halde kabul eden samklarzn, karar verme siireci ile ilgili hukuka aykm eylemleriyle gorevlerinin gereklerine aykm davrandzklarznda Jiiphe yoktur ... " 31. Amlan mahkumiyet hukmli, Yarg1tay Ceza Genel Kurulunca 26/9/2017 tarihli kararla onanarak kesinle mi tir. Karann ilgili k1s1mlan oyledir: "... jstanbul Cumhuriyet BaJsavczlzgznca yiiriitiilmekte olup beJ yiiz doksan dart klasorden oluJan yedi ayrz soruJturma dosyasznda biri gazeteci, digerleri emniyet gorevlisi olan altmzJ iir; Jiiphelinin FETOIPDY silahlz teror orgiitiine iiye alma, Tiirkiye Cumhuriyeti Hiikiimetini ortadan kaldzrmaya veya gorevlerini yapmasznz kzsmen veya tamamen engellemeye tqebbiis, devletin gizli kalmasz gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amaczyla temin etme gibi r;ok sayzda sur;tan tutuklu bulundugu, bu Jiiphelilerin miidajilerinin farklz tarihlerdeki tahliye istemlerinin jstanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlarzyla reddedildigi, keza altmzJ iir; Jiipheliden otuz altzsznzn, haklarznda tutuklama nedeni bulunmadzgzm ileri siirerek yaptzklarz bireysel baJvurunun Anayasa Mahkemesince 08.04.2015 tarihinde kabul edilemez bulundugu, Bu surer; sonunda, FETO/PDY silahlz teror orgiitii lideri Fethullah Giilen'in "www.he.o" isimli internet sitesinde yayznlanan "Mukaddes ;ile ve jnJak Kahramanlarz" baJlzklz vaazlsohbet goriiniimlii kriptolu/orgiitsel konuJmaszyla altmzJ iir; tutuklu Jiiphelinin serbest bzrakzlmasznzn saglanmasz ir;in talimat verdigi, bunun iizerine 20.04.2015 tarihinde Jiiphelilerin miidajileri olan yirmi avukat tarafindan jstanbul Adliyesindeki tiim sulh ceza hakimliklerinde gorevli hakimlerin reddiyle Jiiphelilerin tahliye edilmesi istemli elli bir adet dilekr;eden oluJan evrakzn uygulanan prosediire aykm olarak tarama ve kayzt iJlemlerinden 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 42-50. ge ;irilmeksizin giiniin muhabere nobet ;isi jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.ye odasznda teslim edildigi, sanzk MO.nun reddi hakim taleplerini kabul ederek, muhabere nobet ;isi jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MB.yi tahliye istemleri konusunda karar vermek iizere 24.04.2015 tarihinde gorevlendirdigi, sanzk M.B.nin de 25.04.2015 tarihinde talepleri kabul ederek tutuklu bulunan $iiphelilerin tamamznzn tahliyesine karar verdigi olayda; Silahlz teror orgiitii iiyesi olma sur;u bakzmzndan; Teror orgiitlerinin; ama ; sur;un i$lenmesi yolunda giiven, disiplin ve szkz irtibata onem veren, i$ boliimiine dayalz, hiyerar$ik diizene sahip yapzlar olarak istihbarat, gizlilik, giivenlik ve denetim konularznda duyarlz olduklarz, orgiitiin hiyerar$ik yapzszna dahil olmayan, irtibat halinde olmadzklarz, giivenilir bulmadzklarz, denetleyemedikleri, gizlilik ve giivenlik kurallarzyla hiyerar$iye uymayan ki$ilerin faaliyetlerine izin vermeyecekleri, bu kapsamda FETO/PDY silahlz teror orgiit lideri Fethullah Giilen'in 19.04.2015 giinii orgiitiin yayzn organlarzndan 11www.herkul.org11 isimli internet sitesinde yayznlanan talimatz dogrultusunda, FETOIPDY silahlz teror orgiitii iiyeligi ve bu orgiitiin faaliyeti 9er9evesinde i$lenen sur;lara ili$kin yedi ayrz soru$turma dosyasznda tutuklu olan altml$ ii ; $iiphelinin miidafiligini yapan yirmi avukatzn, orgiit liderinin talimatzndan bir giin sonra 20. 04. 20 I 5 tarihinde toplu ha/de verdikleri elli bir adet dilekr;eye istinaden dosyalarz kzsmen dahi olsa incelemeden ve delillere temas etmeksizin, altmz$ ii ; $iiphelinin tamamznzn istisnaszz olarak tahliyelerini saglamak i ;in orgiit tarafindan verilen gorevi yerine getirmek iizere birlikte harekete ger;en ve ancak 11adanmZ$ 11 bir orgiit mensubunca yapzlabilecek bir yon tern ve iislupla, hukuka a9zk9a aykzrz bir zeminde bulunduklarznz bilerek onceden tasarlanml$, ama ; ve orgiitsel faaliyetleri yoniinden bilinr;li olarak soz konusu usulsiiz ve hukuka aykzrz kararlarz veren sanzklarzn FETO/PDY silahlz teror orgiitiiniin amar;larznz ger9ekle$tirmesine hizmet ettikleri ve FETO/PDY silahlz teror orgiitii mensuplarznzn kullanzmz zpr. olu$turulmu$ ve miinhaszran bu teror orgiitiiniin mensuplarz tarafindan kullanzldzgz bilinen By Lock ileti$im sistemini kullanmak suretiyle orgiitiin hiyerar$ik yapzszna dahil olduklarz ve boylelikle silahlz teror orgiitiine iiye olma sur;unu i$ledikleri anla$zlmaktadzr. Gorevi kotiiye kullanma sur;u bakzmzndan ise; Sanzklarzn inceleme konusu davada yaptzklarz agzr hukuka aykzrzlzklarzn, mesleki kzdemleri ve yetkili r;alz$flklarz mahkemelerdeki gorev siireleri dikkate alzndzgznda, be$eri hata ve mesleki tecriibesizlik kapsamznda degerlendirilmesinin miimkiin olmamasz, reddi hakim taleplerinin kabul edilip tahliye kararlarz verildigi anda $iiphelilere hakszz bir menfaat saglanmasz kar$zsznda ; FETOIPDY silahlz teror orgiitiince organize edilen tahliye planznz hayata ger;iren sanzklar M.O. ve M.B.nin, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek $ekilde tam bir orgiitsel organizasyon, gizlilik ve adanmz$lzk hali i ;erisinde, i$tirak halinde soz konusu soru$turma evrakznz incelemeden verdikleri hukuka aykzrz kararlarla $iiphelilerin tamamznzn tahliye edilmesine karar vererek, aynz orgiitiin mensubu olmaktan haklarznda soru$turma yiiriitiilen altml$ ii ; $iipheliye menfaat sagladzklarz ve bu $ekilde sanzklarzn, gorevlerinin gereklerine aykzrz hareket etmek suretiyle FETO/PDY silahlz teror orgiitiiniin faaliyeti kapsamznda ... gorevi kotiiye kullanma sur;unu ayrz ayrz i$ledikleri kabul edilmelidir ... 11 IV. iLGiLi HUKUK 32. ilgili hukuk i9in bkz. Huseyin Korkmaz, B. No: 2014/16835, 18/7/2018, 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 V. iNCELEME VE GEREK(:E 33. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Ba vurucunun iddialan 34. Ba vurucu; istanbul sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddine ve tahliyeye ili kin talepte bulundugunu, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince hakimlerin reddi isteminin kabul edildigini, tahliye talebini karara baglamak tizere istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin gorevlendirildigini, bu Mahkeme tarafmdan da tahliye karan verildigini ve buna ragmen serbest b1rakilmasmm hukuka aykm bir ekilde engellendigini belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. B. Degerlendirme 35. Anayasa'nm 19. maddesinin ti9tincti ve sekizinci fikralan oyledir: "SU ;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan ki$iler, ancak ka9malarznz, delillerin yokedilmesini veya degi$tirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim kararzyla tutuklanabilir. Her ne sebeple olursa olsun, hiirriyeti kzsztlanan ki$i, kzsa siirede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamanzn kanuna aykzrzlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmasznz saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine ba$vurma hakkzna sahiptir. " 36. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurucunun serbest b1rakilmasma ili kin mahkeme karannm uygulanmad1gma ve bu karara ragmen htirriyetinin kis1tlanmasma devam edildigine yonelik iddialannm mahkemeye eri im hakk1yla ilgili genel ilkeler 1 1gmda Anayasa'nm 19. maddesinin ti9tincti ve sekizinci fikralan baglammda, ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 37. Anayasa Mahkemesi Hiiseyin Korkmaz ( 88-109) karannda; benzer bir soru turma kapsammda istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesince verilen tahliye karanna ragmen serbest buakilmanm hukuka aykm bir ekilde engellendigi yontindeki iddianm tahliyeye ili kin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karannm yetkili bir yarg1 mercii tarafmdan verilmi bir karar oldugunun kabultintin mtimktin olmad1gm1 ve ba vurucunun soz konusu tahliye karan sonrasmdaki tutulmasmm hukuki bir temelinin bulunmad1gmm soylenemeyecegini de belirterek a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna varm1 tlr. 38. Somut ba vuruda aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararda vanlan sonu9tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 39. A91klanan gerek9elerle ba vurunun ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7294 : 11/12/2018 VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Tahliye karanna ragmen serbest b1rak1lmama nedeniyle ki i hiirriyeti ve giivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu iizerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Miimtaz AKINCI Dye Muammer TOP AL Dye M. EminKUZ Dye R1dvan GDLE ; 10