T.C. ERZURUM BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/1137 KARAR NO : 2026/84 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 02/05/2024 (Karar) NUMARASI : 2022/332 Esas, 2024/228 Karar DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) KARAR TARİHİ : 21/01/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 21/01/2026 Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın…
T.C. ERZURUM BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/1137 KARAR NO : 2026/84 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 02/05/2024 (Karar) NUMARASI : 2022/332 Esas, 2024/228 Karar DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) KARAR TARİHİ : 21/01/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 21/01/2026 Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Üniversitesi Araştırma Hastanesine vermek üzere ... Sağlık Tıbbi Cihazlar İthalat İhracat Sanayi ve Ltd. Şti den 29.09.2021 tarihinde ... ENDESKOPİ ... yıkama cihazı satın aldığını, satın alınan cihazın ... Üniversitesi Araştırma Hastanesince kabul edilmemesi üzerine ürün satıcı firma ile görüşülerek iadesi için 03/11/2021 tarihinde ... Sağlık Tıbbi Cihazlar İthalat İhracat Sanayi ve Ltd. Şti ye ulaştırılmak amacı ile müvekkili şirket yetkilisi tarafından ... Kargo Şirketi aracılığı ile geri gönderildiğini, satın alınan ... ENDESKOPİ YIKAMA CİHAZI satıcı firma tarafından müvekkili firmaya 56.744,28-TL üzerinden fatura edildiğini, ürün dolar üzerinden satın alındığını, ürün piyasada dolar üzerinden satışa sunulduğunu, ürünün satıcı firmaya geri gönderilmesinden sonra satıcı firmayanın ürünü teslim alma aşamasında kargonun taşıma işlemi sırasında hasara uğradığını ve bu durum alıcı tarafından kargo şirketinden teslim alınma aşamasında bildirildiği, teslim alınmadan durum tespit tutanağı ile 03/11/2021 tarihinde tutanak altına alındığını, kargo şirketi hatasını kabul etmediğini ve ürünü de teslim almadığını, hasarlı ürün halen daha satıcı firmanın deposunda muhafaza altında bulunduğunu, 19/01/2022 tarihinde taraflarınca davalı kargo şirketine hasar başvurusu yapıldığını ve bu başvurularına istinaden dosya açıldığını, davalı kargo şirketi tarafından başvurularının olumsuz sonuçlandırıldığını, bunun üzerine 23/02/2022 tarihinde taraflarınca arabuluculuk başvurusu gerçekleştirilmiş ancak olumlu sonuç alamadıklarını, müvekkilinin yalnızca cihazın hasar ve zarar görmesi ile kargo şirketi tarafından dönüş yapılmamasından dolayı değil, kullanılamaz hale gelen cihazın bedelini ödemek zorunda kalması sebebiyle de mağdur olduğunu, ... Kargo şirketi tarafından taşıma esnasında hasara uğraması nedeniyle hasarlı cihazın öncelikle ayıpsız (sıfır ürünün) misli ile değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması halinde (ürünün piyasa fiyatı belirlendiğinde bu bedel üzerinden artırım dilekçesi sunma haklarının saklı kalmak kaydı ile ) ayıpsız sıfır ürün mislinin piyasa değerinin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan, 29/09/2021 tarihinde endeskopi yıkama cihazı satın aldığını satın alınan cihazın alıcı yan tarafından kabul edilmemesi üzerine satıcı firma ile görüşülerek iadesi için 03/11/2021 tarihinde ... Kargo'ya teslim edildiğini ancak ürünlerde hasarlar mevcut bulunduğundan hasarlı olarak kargonun teslim edildiğini belirttiğini, sistem görüntülerinden de uyuşmazlığa konu gönderinin; göndericisi veya alıcısı davacı ... Medikal olmadığını, bu halde davacı yanın işbu uyuşmazlıkta hangi taraf sıfatını haiz olarak ve neye dayanarak işbu talepte bulunduğu anlaşılmadığını, taşıma işinin tarafı olmayan davacı yan hakkında esasa girilmeksizin husumet yokluğundan davanın reddini, davacı, davasını ikame ederken tazminat taleplerini kısmi alacak davası olacak şekilde talep ettiğini, davacının bildirdiği miktar bakımından talebinin bölünebilir olmadığını, dava dilekçesinde bu hususa yer vermesine karşın fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak açtığı kısmi davada davanın hukuki yarar yokluğu sebebi ile davanın reddini, huzurdaki davadaki talepler bakımından zamanaşımı süresi 1 yıl olup süresinde ikame edilmeyen davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, müvekkili şirket üzerine düşen tüm edimleri yerine getirildiğini, davacı ise aksini ispat edecek herhangi bir somut delil sunamadığını, gönderici tarafından müvekkili şirkete 30/09/2021 tarihinde alıcıya gönderilmek üzere 1 adet kargo/koli teslim edildiğini, ... gönderi numaralı taşıma faturasına kayıt edilerek taşıması gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu ürün alıcısına eksiksiz ve hasarsız olarak teslim edildiğini, yaklaşık 1 ay sonra 03/11/2021 tarihinde ...gönderi numaralı tazmine konu kargo tekrar alıcı ... firmasına gönderilmek üzere teslim alındığını, bu gönderimin de aynı şekilde taşıması gerçekleştirildiğini, ambalaj sorumluluğu göndericide olup davacı yanın taşımadan kaynaklı müvekkili şirketi sorumlu tutmasının kabulü mümkün olmadığını, davacı yan tarafından her ne kadar durum tespit tutanağı sunulmuşsa da uyuşmazlığa konu ürünün kullanılarak yanlış şekilde kargoya teslim edilmiş olması sebebiyle müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, iddia edilen hasarda müvekkili şirketin kusurunun bulunup bulunmadığı ispatlanamadığını, öncelikle davanın esasa girilmeksizin usulden reddini, mahkememiz aksi kanaatte olması halinde ise davanın esastan reddini, müvekkili şirket hakkında sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanmasını savunmuştur. YEREL MAHKEME KARARI; Mahkemece, "... Tüm dosya kapsamına ve tanık beyanlarına göre taşımaya konu cihaz taşıma esnasında hasar almış ve kullanılamaz hale gelmiştir, davacının gerekli ambalaj ve paketlemeyi yaparak cihazı kargo şirketine teslim ettiği, davalının TTK 875 ve devamı maddelerince sorumlu olduğu ancak TTK 882/2 maddesi gereği gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır. Buna göre; kurye taşımacılığı ve lojistik uzmanı tarafından düzenlenen ek raporda, cihazın çalışmama durumunda taşıyıcının sorumlu tutulması ve tazminat ödenmesi kararında, rayiç bedel ödenmesi veya TTK 882'inci madde uyarınca tazminine karar verilmesi durumunda 140 kg ağırlık üzerinden 3.487,42TL tazminat ödenebileceğini bildirir rapor düzenlendiği anlaşılmış, iş bu rapor hükme esas alınarak davalının taşıma esnasında pervasızca hareket ettiğine dair kanaat oluşmadığından davalının taşıma esnasında meydana gelen zarardan sorumlu olduğu ancak sorumluluğunun TTK 882/2 maddesi ile sınırlı olduğu anlaşılmış, davanın kısmen kabulü ile, 3.487,42-TL maddi tazminatın teslim tarihi olan 03/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. " gerekçesiyle "Davanın kısmen kabulü ile, 3.487,42-TL maddi tazminatın 03/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF İTİRAZLARI: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin iki rapor arasında makine mühendisinin raporunu nazara almayarak diğer raporu nazara almasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, dosya kapsamına göre dava konusu eşyanın taşıma esnasında hasar gördüğünün sabit olduğunu, makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda dava konusu ... Endoskopi Yıkama Cihazının onarım-tamirat bedeli ve onarım yapıldıktan sonraki ikinci el piyasa değerinin sıfır cihaz değerini geçtiğinden cihazın onarım tamiratının yapılmasının ekonomik olarak uygun olmadığı, cihazın bu hasarlı hali ile fiyatının teslim tarihi olan 06/09/2021 tarihinde 12.000,00-TL olduğu, oluşan zararın sıfır cihaz bedelinden cihazın hasarlı halinin düşülmesi neticesinde 56.744,28-12.000,00=44.744,28-TL olduğunun belirtildiğini, bu rapordaki tespitlerin dava dilekçelerindeki beyanları ile örtüştüğünü, mahkemece dava dilekçesindeki talepleri dışında bir hüküm kurulduğunu, davalının sorumluluğunun kusursuz sorumluluk hali olduğunu, davaya konu cihazın medikal sağlık ürünü olduğu için ikinci el piyasa değeri ve satışı olmayan bir ürün olduğunu, mahkemece bu hususların nazara alınmayarak hüküm kurulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın 29/09/2021 tarihinde endoskopi yıkama cihazı satın aldığını, satın alınan cihazın alıcı tarafından kabul edilmemesi üzerine satıcı firma ile görüşülerek iadesi için 03/11/2021 tarihinde ... Kargo'ya teslim edildiğini, ancak ürünlerde hasarlar olduğundan hasarlı olarak kargonun teslim edildiğini belirttiğini, ancak sunmuş oldukları sistem görüntülerinden de anlaşılacağı üzere uyuşmazlığa konu gönderinin, göndericisi veya alıcısının ... Medikal olmadığını, tüm bu nedenlerle öncelikle taşıma işinin tarafı olmayan davacı taraf hakkında esasa girilmeksizin husumet yokluğundan karar verilmesi gerektiğini, dava konusu hasarın müvekkil şirket tarafından meydana getirilmediğini, ambalaj sorumluluğunun göndericide olduğunu, kargonun taşımaya uygun bir şekilde paketlenerek teslim edilmesi gerektiğini, huzurdaki davada hasarın görülebilir nitelikte olduğu belirtildiğinden dolayı, işbu hasar durumunun en geç teslim gereken zamanda bildirilmiş olması gerekirken müvekkil şirket tarafından uyuşmazlığa konu kargonun 03/11/2021 tarihinde teslim edilmişken davacı tarafından tazmin başvuru süresi geçirildikten sonra 19/01/2022 tarihinde tazmin başvurusunda bulunulduğunu, müvekkil şirketin kusursuzluğu sabit olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ancak her halde aksi kanaatte olunması halinde ilk derece mahkemesinin yapmış olduğu sınırlı sorumluluk değerlendirmesi yönünden hükmün korunmasını talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı vekilinin dava dilekçesinde müvekkilinin ... Üniversitesi Araştırma Hastanesine vermek üzere ... Sağlık Tıbbi Cihazlar İthalat İhracat Sanayi ve Ltd. Şti den yıkama cihazı satın aldığını, satın alınan cihazın ... Üniversitesi Araştırma Hastanesince kabul edilmemesi üzerine ürün satıcı firma ile görüşülerek iadesi için ... Sağlık Tıbbi Cihazlar İthalat İhracat Sanayi ve Ltd. Şti'ye ulaştırılmak amacı ile müvekkili şirket yetkilisi tarafından ... Kargo Şirketi aracılığı ile geri gönderildiğini, satın alınan cihazın satıcı firma tarafından müvekkili firmaya 56.744,28-TL üzerinden fatura edildiğinini, ürün dolar üzerinden satın alındığını, ürünün satıcı firmaya geri gönderilmesinden sonra satıcı firmayanın ürünü teslim alma aşamasında kargonun taşıma işlemi sırasında hasara uğradığını ve bu durumun alıcı tarafından kargo şirketinden teslim alınma aşamasında bildirildiğini, teslim alınmadan durum tespit tutanağı ile tutanak altına alındığını, kargo şirketi hatasını kabul etmediğini ve ürünü de teslim almadığını, hasarlı ürün halen daha satıcı firmanın deposunda muhafaza altında bulunduğunu, iddia ederek hasarlı cihazın öncelikle ayıpsız (sıfır ürünün) misli ile değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması halinde ayıpsız sıfır ürün mislinin piyasa değerinin tazminini talep ettiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davanın reddini talep ettiği, mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesi uyarınca, mahkeme kararlarının; Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içermesi, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi zorunludur. Somut uyuşmazlıkta davacının dava dilekçesinin netice ve talep kısmında terditli olarak hasarlı cihazın öncelikle ayıpsız (sıfır ürünün) misli ile değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde ayıpsız sıfır ürün mislinin piyasa değerinin tazmini talebi bulunmaktadır. Yani davacının ilk talebi misli ile değişimdir. 6100 sayılı HMK'nın 111/2. Maddesine göre; Mahkeme, davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer’î talebini inceleyemez ve hükme bağlayamaz. Ancak ilk derece mahkemesince bu husus göz ardı edilerek davacının asli talebi olan misli ile değişim talebi hakkında olumlu veya olumsuz herhangi bir karar verilmediği, yukarıda da belirtildiği üzere sadece davacının feri talebi olan bedel talebi hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Bu haliyle mahkemenin, yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan biçimde usulün öngördüğü niteliklere haiz bulunmayan kararı, usul ve yasaya uygun değildir. Bu durum 10.04.1992 gün ve 1991/. Esas, 1992/.... karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına ve 6100 sayılı yasanın HMK.nun 298/2. maddesine aykırı olduğundan ilk derece mahkemesinin kararı bu yönüyle yerinde görülmemiştir. O halde mahkemece yapılacak iş; İlk önce davacının asli talebi olan misli ile değişim talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulması akabinde misli ile değişim talebi hakkında olumsuz hüküm kurulması halinde davacının bedel talebi hakkında infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde açık ve anlaşılır bir biçimde usulün aradığı niteliklere haiz bir karar vermekten ibarettir. HMK.'nun 353/1-a-6. maddesinde "...Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması" bölge adliye mahkemesince başvuruya konu kararın esası incelemeden kaldırılmasına karar verilmesi gereken haller arasında sayılmıştır. Somut olayda; yukarıda ayrıntılı biçimde izah edilen yargılamadaki eksiklikler uyuşmazlığın esasının çözümü için olmazsa olmaz niteliktedir. Açıklanan bu durum karşısında; davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 355. ve 353/(1)-a-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına ve kaldırma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair istinaf taleplerinin ve davalı vekilinin istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve davanın usulü kazanılmış haklara riayet edilerek yeniden görülmesi için dosyanın HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KISMEN KABULÜ ile, mahkemece verilen hükmün HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-HMK'nın 353/(1)-a maddesi gereğince dava dosyasının Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Kararın kaldırılma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair istinaf taleplerinin ve davalı vekilinin istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 4-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harçların yatıran tarafa iadesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde verilecek yeni kararda dikkate alınmasına, 6-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE, 7-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.