5. Hukuk Dairesi 2025/13617 E. , 2025/15720 K. "" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/601 Esas, 2025/658 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/232 Esas, 2021/626 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun)10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapuda…
5. Hukuk Dairesi 2025/13617 E. , 2025/15720 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/601 Esas, 2025/658 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/232 Esas, 2021/626 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun)10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 1 78... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, ..., .. Mahallesi 1 78... parsel sayılı taşınmazın acele kamulaştırma kararı gereği .. .. Otoyolu Projesi kapsamında kaldığını, davacı idarenin metrekare birim fiyatı olarak uzlaşmak için çok düşük bir bedel belirlediğini bölgede arazi fiyatlarının takdir komisyonunun belirlediği fiyattan daha yüksek olduğunu, bölgede taşınmazların metrekare birim fiyatının 1.000,00 TL civarında olduğunu, dava konusu taşınmazın .. Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kaldığını ve ... içerisindeki büyük projelerin yer aldığı alanda olduğunu, belirterek taşınmazın rayiç değerinin 1.000,00 TL olarak tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki bulunduğu kamulaştırmaya konu taşınmazın, üçüncü köprüye, üçüncü hava limanı ve ... Projesine yakın konumu nedeniyle değer kazanmış bir parsel olduğunu, Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/25 Değişik İş sayılı dosyası ile yapılan tespitin müvekkilinin maliki olduğu taşınmazın piyasa değerinin çok çok altında bir bedel olduğunu, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda, dava konusu taşınmaza en iyi emsalin kendi satışı olacağından taşınmazın hisselerinden veya komşu parsellerden her hangi bir devrin olup olmadığının tapudan sorulmasını, mahallinde konusunda uzman bilirkişiler ile keşif yapılarak kamulaştırılacak taşınmazın piyasa değeri tespit edildikten sonra hüküm kurulmasını talep etmiştir. 3.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/25 Değişik İş sayılı dosyası ile acele kamulaştırma nedeni ile el koyma kararı verilen dava konusu .. ili, ..., .. Mahallesi, 1 78... parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporu ile tespit edilen bedelin çok düşük olduğunu, kabul edilemez bir değer olduğunu, dava konusu taşınmazın konumu itibariyle .. Marmara Otoyolu bağlantı yolunda olması, dünyanın en büyük havaalanı olacak İstanbul'un 3. Havaalanına bitişik olması büyük ve kapsamlı bir proje olacak ...'a yakınlığı nedeniyle çok değerli bir yerde olduğunu, yapılacak keşif ve düzenlenecek rapor ile taşınmazın değerinin acele kamulaştırma nedeni ile el koyma kararı gereği tespit edilen bedelin ve idarenin teklif ettiği değerin çok üstünde olduğunun açıkça anlaşılacağını ileri sürmüştür. 4.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın acele kamulaştırma dosyasında tespit edilen metrekare birim fiyatının çok düşük hesaplandığını, taşınmazın bulunduğu konumun İstanbul'un büyük yatırımlarının yapıldığı, büyük projelerin olduğu bir yer olduğunu, üçüncü havalimanı ve .. .. projesinin bu bölgedeki metrekare birim fiyatlarını arttırdığını, davacı tarafça tespit edilen değerlerin gerçek rayiç değerlerin çok altında olduğu için taşınmazın bulunduğu konumda ki emsal taşınmazların satış değerleri getirtilmek sureti ile hakkaniyete uygun bir değer tespiti yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. 5.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idarenin acele kamulaştırma nedeniyle el koyma kararının ardından Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/25 Değişik İş sayılı dosyası ile dava konusu taşınmazın değerinin tespiti talep edildiği, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatı olarak 122,72 TL tespit edildiğini, tespit edilen bedelin İstanbul nüfusunun oldukça yoğun olduğu bir bölge için oldukça düşük olduğunu, taşınmazın metrekare birim fiyatının tespit edilen fiyattan çok yüksek olduğunu, alınacak olan yeni bilirkişi raporuyla bu durumun ortaya çıkacağını ileri sürmüştür. 6.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından müvekkilinin hisselerinin bulunduğu taşınmazın .. .. Otoyolu bağlantı yolları arası yol inşaat ve emniyet sahası içinde kaldığını bildirdiklerini ve uzlaşmaya davet edildiğini ve uzlaşma sağlanamadığı iddia edilmişse de davacı tarafça müvekkiline konu ile ilgili usulünce yapılan herhangi uzlaşma teklifi olmadığını, kamulaştırma kanunları gereği usulüne uygun uzlaşma yoluna başvurmadığından ve uzlaşma usulü uygulamasının bir dava şartı olduğundan, davanın usulden reddi gerektiğini, taşınmazın bedeli tespit edilirken; cins ve nevinin, yüz ölçümünün, taşınmaz arsa vasfında olduğundan hasat sonrası elde edilen gelirin, kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarının her birinin ayrı ayrı değerlendirilerek ayrı ayrı değer tespiti yapılmasının; ulaşım, konumu itibari ile gerek İstanbul'un gerekse Türkiye'nin metrekare birim fiyatı en yüksek bölgelerinden birinde bulunması ve metrekare birim fiyatlarının 15.000 TL'ye varan bedeller ile satışa çıkarılmasının, taşınmazın müvekkiline sağladığı yıllık gelirin hesaplanması, kapitalizasyon faiz oranlarının, yıllık değer artış oranlarının da hesaba dahil edilerek değer üzerindeki artışın göz önüne alınmasını, taşınmaz bedellerinin yıllık artış değerlerinin tek tek incelenerek hazırlanacak raporun tam detaylı ve kalem kalem değer bildirir nitelikte hazırlanmasına karar verilmesini talep etmiştir. 7.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu gayrimenkulün üzerinden geçen yolun ... .. .. Köprüsü ve açılan 3. Havalimanı aksında yer aldığını, ... Projesine cephe konumda olduğunu, dava konusu gayrimenkulün neredeyse sınırında .. .. Sanayisinin bulunduğunu ve diğer projelere yakın bulunduğunu, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu ve metrekare birim fiyatlarının 750,00 -1500,00 TL arasında değiştiğini, değişik iş dosyasında çok düşük bir bedel tayin edildiğini ve bu bedelin kabulünün mümkün olmadığını, belirlenen bu bedelin Mahkemece nazara alınmamasını, gayrimenkulün arsa mahiyetinde satışı yapıldığından bilirkişi incelemesinde arsa olarak değer biçilmesini talep etmiştir. 8.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya konu .. ili, ..., .. Mahallesi 1 78... parsel sayılı 40.324,75 m²lik taşınmazın 18.328,42 m²lik bölümü için davacı Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2017/25 Değişik İş sayılı dosyası ile acele kamulaştırma nedeni ile tespit davası açıldığını, tespit edilen bedelin çok düşük olduğunu, davacı idarenin hissedarı olduğu taşınmazın bir kısmının kamulaştırılmasını talep ettiğini, taşınmazın bir kısmının kamulaştırılmasının kendilerini mağdur ettiğini, bilirkişi raporunda hiçbir dayanak verilmeden kavun ve buğday tarlası şeklinde değerlendirilip değerinin altında bir tespit yapıldığını, bu iddia dayanarak gösterilerek yeniden dava açılmış olmasının mağduriyetlerini daha da arttırdığını, mahkemece taşınmazın değerinin tespiti için emsal araştırması yaptırılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın çok değerli bir konumda olduğunu, taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, 2942 sayılı Kanun'un uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davanın 4 ay içinde sonuçlandırılamaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, bu nedenle davanın bu süre içinde sonuçlandırılmasını, tespit edilecek bedele kanuni faiz işletilmesini talep etmiştir. 9. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırılmak istenilen taşınmazın büyük bir parsel olduğunu, dava konusu .. ili, ..., .. Mahallesi 1 78... parsel sayılı taşınmazdaki hissesini 3-4 sene önce satın aldığını, Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/25 Değişik İş sayılı dosyası ile tespit edilen bedelin çok düşük olduğunu, gerçek değerini yansıtmadığını, dava konusu taşınmazın çok değerli bir yerde olduğunu, Mahkemece yapılacak keşif ile taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir. 10.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 1 78... parsel sayılı taşınmazın acele kamulaştırma bedelinin gerçek değerini yansıtmadığını, taşınmazın metrekare birim fiyatının 600,00 TL olup, Mahkemece yapılacak keşif ve alınacak bilirkişi raporu ile gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir. 11.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın acele kamulaştırma bedelini kabul etmediğini, çok düşük bedel belirlendiğini, taşınmazın arsa vasfında olduğunu, metrekare birim fiyatının 700,00 TL olduğunu, mahkeme yapılacak keşif ve alınacak bilirkişi raporu ile taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; karar tarihinden sonra kamulaştırma bedelinin depo edildiğini belirterek kararın kaldırılarak yargılamaya devam edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava 29.03.2018 tarihinde açılmış olup taşınmazın değerlendirme tarihinin de dava tarihi olduğu, kamulaştırma bedelinin yatırıldığına dair dekontun dosyaya ibraz edildiği tarih ise 30.01.2023 olduğunu, değerlendirme tarihinden sonra geçen uzun süre ve enflasyon oranları nazara alındığında, idarece depo edilen bedelin taşınmazın gerçek karşılığı olamayacağı herkesçe bilinen ve ispatı gerekmeyen bir husus olduğu bu aşamadan sonra usul ekonomisi ilkesi gereği yargılamaya devam edilmesi, yukarıda ifade edildiği üzere adalete ve gerçek bedele ulaşmaya hizmet etmeyeceği, öe yandan da bir kısım davalılar vekillerinin gecikmiş olarak depo edilen bedeli kabul etmediklerini beyan ettikleri gibi, diğer davalıların sonradan yapılan bedel deposu ve istinafa açık rıza beyanı da olmadığından, Mahkemece mevcut dosya kapsamı itibarıyla bu aşamada davanın reddine karar verilmesi yerinde görülerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; usul ekonomisi ve davanın geldiği aşama dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi kabul edilmemesi halinde beyanı alınmayan davalılar yönünden kabul kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.