TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ŞÜKRÜ DEM İR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/25897) Karar Tarihi: 31/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/25897 Karar Tarihi : 31/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Engin YILDIRIM Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : Şükrü DEM İR Vekili : Av. Kadri AKGÜN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kadastro tespitine itiraza ili şkin davada yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniy
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ŞÜKRÜ DEM İR BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/25897) Karar Tarihi: 31/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/25897 Karar Tarihi : 31/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Engin YILDIRIM Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : Şükrü DEM İR Vekili : Av. Kadri AKGÜN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kadastro tespitine itiraza ili şkin davada yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 1/7/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin oldu ğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/25897 Karar Tarihi : 31/12/2020 38. Başvurucu taraf ından 21/11/2006 tarihinde kadastro tespitine itiraza ili şkin dav a açılm ış, Cizre Kadastro Mahkemesince (Mahkeme) 17/6/2015 tarihinde davan ın reddine karar verilmi ştir. 9. Temyiz edilen Mahkeme karar ı, Yarg ıtay 16. Hukuk Dairesinin 18/4/2019 tarihli karar ı ile onanm ış ve ayn ı tarihte kesinle şmiştir. 10. Yarg ıtay onama ilam ı, başvurucunun avukat ına elektronik tebligat (e-tebligat) usulüyle tebli ğ edilmiştir. Söz konusu e-tebli ğ mazbatas ında 27/5/2019 tarihinde ilgili tebligat ın al ıcı için ayr ılm ış tebligat hesab ına başarılı bir şekilde kondu ğu ve ayn ı tarihte tebligat ın al ıcısı taraf ından aç ıldığı, 1/6/2019 tarihinde ise tebligat ın al ıcının hesab ına iletilmesini müteakip mevzuat gere ği belirlenen süre sonunda otomatik olarak okunmu ş say ıldığı bilgisi yer almaktad ır. 11. Başvurucu bireysel ba şvuru formunda, ba şvuru konusu yarg ılama sürecine ilişkin nihai karar olan Yarg ıtay onama ilam ından 1/6/2019 tarihinde haberdar oldu ğunu beyan etmi ştir. 12. Başvurucu 1/7/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 13. 11/2/1959 tarihli ve 7201 say ılı Tebligat Kanunu'nun " Elektronik Tebligat " başlıklı 7/a maddesinin ilgili k ısımlar ı şöyledir: "... Elektronik yolla tebligat, muhatab ın elektronik adresine ula ştığı tarihi izleyen be şinci günün sonunda yap ılmış say ılır. ... Bu maddenin uygulanmas ına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 14. 6/12/2018 tarihli ve 30617 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren Elektronik Tebligat Yönetmeli ği'nin 3. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: " Bu Yönetmelikte geçen; ... b) Delil kayd ı: Tebligat ın; tebligat ç ıkarmaya yetkili makam ve merciden Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) taraf ından teslim al ındığına, muhatab ın elektronik tebligat adresine ula ştığına, okundu ğuna ve usulen tebli ğ edilmiş say ıldığına dair üretile n ve elektronik sertifika ile imzalanm ış kay ıtlar ı, ... ifade eder. " 15. An ılan Yönetmelik'in " Elektronik tebligat ın haz ırlanmas ı ve muhataba ulaştırılmas ı" kenar ba şlıklı 9. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/25897 Karar Tarihi : 31/12/2020 4"... (4) Gerek UETS içi ve gerekse sistemler aras ı entegrasyon yoluyla yap ılan tebligata ait delil kay ıtlar ı, elektronik tebligat mesaj ının tamam ının ulaştığı anda üretilir. ... (6) Elektronik yolla tebligat, muhatab ın elektronik tebligat adresine ula ştığı tarihi izleyen be şinci günün sonunda yap ılmış say ılır." 16. Bakanl ık taraf ından an ılan Yönetmelik uyar ınca haz ırlanan " Ulusal Elektroni k Tebligat Sistemi ile İlgili Teknik Kriterlere İlişkin Usul ve Esaslar " düzenlemesinin " Deliller " başlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şu şekildedir: " (1) UETS süreci i şleyişi içerisinde a şağıdaki deliller olu şturulacakt ır. a. Tebligat kabul edildi (SubmissionAcceptanceRejection:Acceptance): Gelen iletinin gerekli kontroller sonras ı muhatap hesab ına teslim edilmek üzere UETS taraf ından tesli m alındığının delilidir. b. Tebligat kabul edilmedi (SubmissionAcceptanceRejection:Rejection): Gelen tebligat ın içinde virüs olmas ı, gönderici taraf ından haz ırlanan paketteki özet de ğerinin UETS ye gelen paketin özet de ğeri ile tutars ız olmas ı, gönderilebilecek ileti büyüklü ğünden daha büyük de ğerde ileti gönderilmi ş olmas ı gibi durumlarda, UETS taraf ından gönderinin kabul edilmedi ğine dair üretilen delildir. c. Tebligat teslim edildi (DeliveryNonDeliveryToRecipient:Rejection): Tebligat ın al ıcı için ayr ılmış tebligat alan ına (hesab ına) başarılı bir şekilde konuldu ğuna veya sadece PT T UETS Bili şim sistemi ile hesap sahibinin bili şim sistemi aras ındaki entegrasyon ile tebligatlar ını alan hesap sahiplerine ba şarılı bir şekilde aktar ıldığına dair olu şturulan delildir. d. Tebligat teslim edilmedi(DeliveryNonDeliveryToRecipient:NonDelivery): Tebligat ın alıcı için ayr ılmış tebligat alan ına (hesab ına) konulamad ığına veya sadece entegrasyon ile tebligatlar ını alan hesap sahiplerine 24 saat içinde ba şarılı bir şekilde aktar ılamamas ına dair oluşturulan delildir. e. Tebligat okundu (RetrievalNonRetrievalByRecipient:Retrieval): Tebligat ın, al ıcısı taraf ından aç ıldığında oluşturulan delildir. f. Tebligat okundu kabul edildi (RetrievalNonRetrievalByRecipient:RetrievalTimeout): Tebligat ın, al ıcının hesab ına iletilmesini müteakip mevzuat gere ği belirlenen süre sonunda otomatik olu şturulan delildir. " V.İNCELEME VE GEREKÇE 17. Mahkemenin 31/12/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 18. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2019/25897 Karar Tarihi : 31/12/2020 5B. Değerlendirme 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru usulü " kenar ba şlıklı 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. Hakl ı bir mazereti nedeniyle süresi içinde ba şvuramayan/ar, mazeretin kalkt ığı tarihten itibaren onbe ş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte ba şvurabilirler ... " 20.İçtüzük'ün " Başvuru süresi ve mazeret " kenar ba şlıklı 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. " 21. Bireysel ba şvurunun ön şartlar ından biri de otuz günlük süre kural ıdır. Sürenin başvurunun her a şamas ında dikkate al ınmas ı gerekir ( Deniz Baykal , B. No: 2013/7521, 4/12/2013, 32). Ayr ıca otuz günlük sürenin ba şlang ıcında kanun hükmü gere ği öğrenme tarihi esas al ınmal ıdır. 22. Bireysel ba şvurunun süre ko şuluna ba ğlanmas ıyla hukuki belirlilik de sağlanmaktad ır. Dolay ısıyla dava açma ya da kanun yollar ına başvuru için belli sürelerin öngörülmesi -bu süreler dava açmay ı imkâns ız k ılacak ölçüde k ısa olmad ıkça- hukuki belirlilik ilkesinin bir gere ğidir ve mahkemeye eri şim hakk ına ayk ırılık oluşturmaz ( Remzi Durma z, B. No: 2013/1718, 2/10/2013, 27). 23. Bireysel ba şvurular ın 6216 say ılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir. An ılan düzenlemelerde ba şvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcına ilişkin olarak başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba şvuru yap ılamayaca ğı dikkate alınarak bu ibarenin nihai karar ın gerekçesinin ö ğrenildiği tarih olarak anla şılmas ı gerekir (A. C. ve di ğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 25). 24. Bireysel ba şvuru süresinin i şlemeye ba şlamas ı yönünden nihai karar ın gerekçesinin tebli ği, öğrenme şekillerinden biridir ( Mehmet Ali Kurtuldu , B. No: 2013/5504, 28/5/2014, 27). Ancak ö ğrenme, gerekçeli karar ın tebliği ile s ınırlı olarak gerçekle şmez; başka şekillerde de ö ğrenme söz konusu olabilir. Ba şvurucunun nihai karar ın gerekçesini dava dosyas ını incelemek suretiyle ö ğrenmesi mümkündür. Bu do ğrultuda dosyadan suret alınmas ı gibi hâllerde ba şvurucunun gerekçeli karar ı öğrendiği kabul edilebilir. Başvurucular ın nihai karar ın gerekçesini öğrendiklerini beyan ettikleri tarih de bireysel başvuru süresinin ba şlang ıcı olarak ele al ınabilir (İlyas Türedi , B. No: 2013/1267, 13/6/2013, 21, 22). 25. Diğer yandan somut olay ın koşullar ında başvurucunun nihai karardan daha erken bir tarihte haberdar olmas ı gerektiğinin değerlendirilmesi durumunda Anayasa Mahkemesi, ba şvuru süresinin ba şlang ıcı için bu tarihi de esas alabilir ( Ögeday Ak ın, B. No: 2014/2345, 10/6/2015, 38). Başvuru Numaras ı: 2019/25897 Karar Tarihi : 31/12/2020 626. Bu ba ğlamda Anayasa Mahkemesi; henüz avukat ına tebliğ edilmemi ş olmakla birlikte nihai karar olan gerekçeli Yarg ıtay ilam ının ilk derece mahkemesine ula ştığı, başvurucunun avukat ının ise bireysel ba şvuru formunda bu karardan haberdar olduklar ını belirttiği tarihten daha önce ilk derece mahkemesine söz konusu ilam ın tebliğe ç ıkar ılmas ı için birden fazla talepte bulundu ğunun anla şıldığı bir bireysel ba şvuruda ba şvuru süresinin avukat ın ilk yaz ılı talep tarihinden itibaren i şlemeye ba şlad ığını kabul etmi ştir. An ılan kararda Anayasa Mahkemesi, gerekçeli nihai karar ın ilk derece mahkemesine ula ştığından başvurucunun haberdar oldu ğu ve bu durumda UYAP Avukat Bilgi Sistemi'ni kulland ığı görülen ba şvurucu vekilinin nihai karar sonucunu ve gerekçesini kesin olarak ö ğrenme olanağına sahip bulundu ğu konusunda şüphe olmad ığını ifade etmi ştir (Suat Bircan [GK], B. No: 2014/16800, 1/12/2016, 25-27). 27. Somut olayda şikâyet konusu yarg ılama sürecine ili şkin nihai karar ola n Yarg ıtay ilam ı, başvurucunun avukat ına e-tebligat yoluyla tebli ğ edilmiştir. İlgili mevzua t uyar ınca (bkz. 13, 15) e-tebligat yolunun kullan ıldığı gönderiler, muhatab ın hesab ına ulaştığı tarihi izleyen be şinci günün sonunda tebli ğ edilmiş say ılmaktad ır (an ılan hükmün vergi hukuku ba ğlam ında mahkemeye eri şim hakk ı ve eşitlik ilkesine ayk ırılık teşkil etmediğine dair Anayasa Mahkemesi karar ı için bkz. AYM, E. 2018/144, K.2019/72, 19/9/2019). Buna göre somut olayda tebli ğ mazbatas ında " Tebligat al ıcının hesab ına iletilmesini müteakip mevzuat gere ği belirlenen süre sonunda otomatik olarak okundu say ıldı." şeklindeki delil kayd ının oluşturulduğu 1/6/2019 tarihi tebli ğ tarihidir. 28. Bununla birlikte ba şvuru konusu olayda ba şvurucu vekilinin 27/5/2019 tarihinde gerekçeli nihai karar tebligat ını açt ığına dair delil kayd ı oluşturulmuş ve bu kay ıt e-tebligat mazbatas ı ile PTT sorgulama raporuna da i şlenmiştir. Yukar ıda yer verilen Bakanl ık düzenlemesi uyar ınca söz konusu delil kayd ı, tebligat ın al ıcısı taraf ından okundu ğu anlam ına gelmektedir (bkz. 16). İlgili Yönetmelik uyar ınca elektronik mesaj ın tamam ı iletilmeden delil kayd ı oluşturulmad ığı da dikkate al ındığında (bkz. 15) somut olayda başvurucunun e-tebligat ın vekili taraf ından aç ıldığı 27/5/2019 tarihinde bireysel ba şvuruya ilişkin gerekçeli nihai karardan haberdar oldu ğunun ve bu do ğrultuda bireysel ba şvuru süresinin 27/5/2019 tarihinden itibaren i şlemeye ba şlad ığının kabul edilmesi gerekir. Nitekim ilgili usul kurallar ı uyar ınca sürenin münhas ıran tebliğden itibaren i şlemeye başlayacağının kabul edildi ği uygulamalar ın aksine bireysel ba şvuru yolunda ba şvuru süresi, ihlalin öğrenilmesi esas ına bağlanm ıştır (bkz. 19). 29. Sonuç olarak bireysel ba şvuru konusu yarg ılama sürecine ili şkin nihai karardan 27/5/2019 tarihinde haberdar oldu ğu anlaşılan başvurucunun otuz günlük bireysel başvurus u süresinden sonra 1/7/2019 tarihinde gerçekle ştirdiği bireysel ba şvurusunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2019/25897 Karar Tarihi : 31/12/2020 7B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 31/12/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan y. Üye Üye Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI