TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KEMAL KILIÇDARO ĞLU BAŞVURUSU (4) (Başvuru Numaras ı: 2016/7380) Karar Tarihi: 12/1/2021 Başvuru Numaras ı: 2016/7380 Karar Tarihi : 12/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Kemal KILIÇDARO ĞLU Vekilleri : Av. Çiğdem Çağlayan DEM İROĞLU Av. Celal ÇEL İK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir siyasi parti lid
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KEMAL KILIÇDARO ĞLU BAŞVURUSU (4) (Başvuru Numaras ı: 2016/7380) Karar Tarihi: 12/1/2021 Başvuru Numaras ı: 2016/7380 Karar Tarihi : 12/1/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Kemal KILIÇDARO ĞLU Vekilleri : Av. Çiğdem Çağlayan DEM İROĞLU Av. Celal ÇEL İK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir siyasi parti lideri olan ba şvurucunun bir mitingde Ba şbakan'a kar şı söylediği sözler nedeniyle aleyhine tazminata hükmedilmesinin ifade özgürlü ğünü ihlal etti ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 19/4/2016 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: 7. Olaylar ın meydana geldi ği tarihte Ba şbakan olan, daha sonra Cumhurba şkan ı seçilmiş olup hâlen bu görevine devam eden Recep Tayyip Erdo ğan (davac ı) 2/6/2013 tarihinde kat ılm ış olduğu bir televizyon program ında gündeme ili şkin aç ıklamalar yapm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2016/7380 Karar Tarihi : 12/1/2021 3Söz konusu programda a ğırlıklı olarak o tarihlerde gündemi yo ğun şekilde me şgul eden ve Gezi Park ı eylemleri olarak bilinen protesto gösterileri ile birlikte ba şka birçok konuya ili şkin değerlendirmelerde bulunmu ştur. 8. Olaylar ın geçtiği tarihte ve hâlen Cumhuriyet Halk Partisinin (CHP) genel başkan ı olan ba şvurucu ise 29/10/2013 tarihinde Tando ğan Meydan ı'ndaki mitingde davac ının yapm ış olduğu aç ıklamalarla ilgili olarak sert ele ştirilerde bulunmu ştur. 9. Davac ı, başvurucunun an ılan konu şmas ında kişilik haklar ına sald ırıda bulunuldu ğu iddias ıyla 1/11/2013 tarihinde Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) 100.000 TL'lik manevi tazminat davas ı açm ıştır. Davac ı; başvurucunun konuşmas ında kendisine hakaret etti ğini, ifade özgürlü ğü ve eleştiri s ınırlar ını aşan sözle r sarf ederek ki şisel haklar ına sald ırıda bulundu ğunu ileri sürmü ştür. Mahkeme 8/5/2014 tarihli kararla davan ın k ısmen kabulü ile ba şvurucunun davac ıya 10.000 TL tazminat ödemesine karar vermi ştir. 10. Başvurucunun temyizi üzerine karar, Yarg ıtay 4. Hukuk Dairesince 8/6/2015 tarihinde oyçoklu ğuyla onanm ıştır. Başvurucu 28/8/2015 havale tarihli dilekçe ile karar düzeltme talebinde bulunmu ştur. Daire 11/2/2016 tarihinde karar düzeltmeye konu tutar ın 12.690 TL'den az olmas ı durumunda bu yola ba şvurulamayaca ğı, somut olayda söz konusu tutar ın bu düzeye ula şmad ığı gerekçesiyle dilekçenin reddine karar vermi ştir. 11. Söz konusu karar düzeltme talepli dilekçenin reddi karar ı başvurucuya 22/3/2016 tarihinde tebli ğ edilmiş olup başvurucu 19/4/2016 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Kanun Hükümleri 12. 18/6/1927 tarihli ve 1086 say ılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu nun 440. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: I. Yarg ıtay kararlar ına karşı tefhim veya tebli ğden itibaren 15 gün içinde a şağıdaki sebeplerden dolay ı karar düzeltilmesi istenebilir; ... III. Yarg ıtay ın aşağıdaki kararlar ı hakk ında karar düzeltmesi yoluna gidilemez. 1-Miktar veya de ğeri ALTI M İLYAR liradan az olan davalara ait hükümlerin onanmas ı veya bozulmas ına ilişkin kararlar'' 13. 1086 say ılı mülga Kanun un 26/9/2004 tarihli ve 5236 say ılı Kanun un 19. maddesiyle eklenen ek 4. maddesi şöyledir: Görev, kesin hüküm, istinaf, temyiz, Yarg ıtayda duru şma, senetle ispata ve sulh mahkemelerindeki taksim davalar ında muhakeme usulünün belirlenmesine ili şkin maddelerdeki parasal s ınırlar; her takvim y ılı başından geçerli olmak üzere, önceki y ılda uygulanan parasal s ınırlar ın, o y ıl için 213 say ılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyar ınca Maliye Bakanl ığınca her y ıl tespit ve ilân edilen yenide n Başvuru Numaras ı: 2016/7380 Karar Tarihi : 12/1/2021 4değerleme oran ında art ırılmas ı suretiyle uygulan ır. Bu şekilde belirlenen sınırlar ın onmilyon liray ı aşmayan k ısımlar ı dikkate al ınmaz. Bu uygulama nedeniyle mahkemelerce görevsizlik karar ı verilemez. Yukar ıdaki f ıkra uyar ınca her takvim y ılı başından geçerli olmak üzere uygulanan parasal s ınırlar ın art ışı, art ışın yürürlü ğe girdiği tarihten önce ilk derece mahkemelerinc e nihaî olarak karara ba ğlanm ış davalar ile bölge adliye mahkemesi karar ı üzerine yeniden bak ılan davalarda ve Yarg ıtay ın bozma karar ı üzerine karar ı bozulan mahkemece yeniden bak ılan davalarda uygulanmaz. B. Yarg ıtay İçtihatlar ı 14. Yarg ıtay Hukuk Genel Kurulunun (HGK) 31/1/2007 tarihli ve E.2007/4-48, K.2007/46 say ılı karar ı ile HGK'n ın 25/11/2005 tarihli ve E.2014/13-443, K.2015/2688 say ılı karar ında karar düzeltme yoluna ba şvurulabilmesine olanak tan ıyan parasal s ınırlar ın her y ıl belirlendi ği, karar düzeltme s ınırında davadaki miktar ve de ğer yerine as ıl istemin kabul ve reddedilen bölümünün esas al ınacağı ve bu miktar ın alt ında kalan ba şvurular için karar düzeltme yoluna gidilemeyece ği hususlar ı belirtilmi ştir. V. İNCELEME VE GEREKÇE 15. Mahkemenin 12/1/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 16. Başvurucu, kendisinin ana muhalefet partisi genel ba şkan ı olarak somut bir duruma ili şkin olarak siyasi sorumlulu ğu gereği değerlendirmelerde bulundu ğunu ve kendisinin siyasi ele ştirilerde bulunma hakk ının olduğunu ileri sürmü ştür. Başvurucu; siyasetçilerin kendilerine yönelik ele ştirilere kar şı daha tahammüllü olmas ı gerektiğini ifade ederek davac ıya yönelik ele ştiri mahiyetindeki payla şımlar ından dolay ı manevi tazminat ödemesinin ifade özgürlü ğünü, yeterli delil toplanmadan karar verilmesinin de adil yarg ılanma hakk ını ihlal ettiğini iddia etmi ştir. B. Değerlendirme 17. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddialar ının bir bütün olarak ifade özgürlüğü kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. 18. Bireysel ba şvurunun ön şartlar ından biri de ba şvuru süresidir. Süre, ba şvurunun her aşamas ında dikkate al ınmas ı gereken bir usul hükmüdür. 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı gereği bireysel ba şvurunun ba şvuru yollar ının tüketildi ği, başvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otu z gün içinde yap ılmas ı gerekir. Başvuru Numaras ı: 2016/7380 Karar Tarihi : 12/1/2021 520. Başvuru konusu olayda davac ı taraf ından Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesinde aç ılan manevi tazminat davas ında verilen 8/5/2014 tarihli kararla dav a kısmen kabul edilmi ş ve başvurucunun 10.000 TL manevi tazminat ödemesine karar verilmiştir. Başvurucunun temyiz iste ği üzerine Yarg ıtay 4. Hukuk Dairesinin 8/6/2015 tarihli karar ıyla an ılan hükmün onanmas ına karar verilmi ştir. Başvurucu taraf ından onama karar ına karşı karar düzeltme yoluna ba şvurulmuş, Yarg ıtay 4. Hukuk Dairesince dava de ğeri itibar ıyla karar düzeltme yoluna ba şvurulamayaca ğı gerekçesiyle 11/2/2016 tarihinde kara r düzeltme dilekçesinin reddine karar verilmi ştir. 21. Karar düzeltme yolu kapal ı olan hüküm, temyiz onama karar tarihi itibar ıyla kesinleşir. İlgili onama karar ında karar düzeltme yoluna gidilebilece ğine ilişkin bir ibare yer almad ığı ve inceleme tarihi itibar ıyla uyuşmazl ığa konu de ğer karar düzeltme s ınırının alt ında olduğundan karar düzeltme dilekçesi reddedilmi ş olmakla hükmün 8/6/2015 tarihli onama karar ıyla kesinle ştiği ve başvurucunun nihai karar ı en geç karar düzeltme talebinde bulunduğu 28/8/2015 tarihinde ö ğrendiği kabul edilmelidir. Ba şvurucunun nihai karar ı öğrendiği 28/8/2015 tarihinden itibaren otuz günlük ba şvuru süresi geçtikten sonra 19/4/2016 tarihinde bireysel ba şvuruda bulundu ğu anlaşılm ıştır (benzer yöndeki bir karar için bkz. Erendiz Önal , B. No: 2014/1133, 30/6/2014). 22. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmayan bireysel ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik şartlar ı yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 12/1/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ