TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ARRİVATİ TEKSTİL SAN. VE T İC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/33827) Karar Tarihi: 15/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/33827 Karar Tarihi : 15/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Arrivati Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Seyit KAPLAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğ
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ARRİVATİ TEKSTİL SAN. VE T İC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/33827) Karar Tarihi: 15/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/33827 Karar Tarihi : 15/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Arrivati Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. Seyit KAPLAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 18/8/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formlar ı ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucunun 14/2/2012 ile 16/1/2013 tarihleri aras ında kulland ığı elektriğe ilişkin olarak düzenlenen elektrik faturalar ına normal kullan ımın d ışında elektrik enerjisinin nakli s ıras ında meydana gelen veya ba şka kişilerin kaçak kullan ımından kaynaklana n kay ıplara ilişkin bedel de yans ıtılm ıştır. 8. Başvurucu 14/2/2012 ile 16/1/2013 tarihleri aras ında tahakkuk ettirilen 21 elektrik faturas ına yans ıtılan toplam 850 TL kay ıp kaçak bedelinin taraf ına ödenmesi talebiyle Bo ğaziçi Elektrik Da ğıtım A.Ş. (BEDAŞ) aleyhine 5/5/2016 tarihinde İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde (Mahkeme) belirsiz alacak davas ı açm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/33827 Karar Tarihi : 15/9/2020 39. Mahkemece 13/4/2017 tarihinde davan ın kesin olarak reddine karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinde, ba şvurucunun davay ı açt ığı tarihteki içtihada göre davay ı açmakt a hakl ı olmakla birlikte dava tarihinden sonra yürürlü ğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 say ılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 say ılı Elektrik Piyasas ı Kanunu'na eklenen geçici 20. madde uyar ınca Enerji Piyasas ı Düzenleme Kurumu (EPDK) taraf ından onaylanan tarifelerin uygulanmas ının zorunlu oldu ğu ve mahkemelerin denetim yetkisinin bedelin EPDK'n ın düzenleyici i şlemlerine uygunlu ğu ile s ınırlı olduğu belirtilmi ştir. 10. Nihai karar 27/7/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 11. Başvurucu 18/8/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 12.İlgili hukuk için bkz. Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, 17-46. V.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Mahkemenin 15/9/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 14. Başvurucu; elektrik abonelerinden kay ıp kaçak bedeli alt ında para tahsil edilmesinin mümkün olmad ığını, yapt ığı ödemelerin iadesi amac ıyla açt ığı davan ın yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren Kanun'un geri yürütülerek reddedildi ğini belirterek adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 15. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun kay ıp kaçak bedeli alt ında yapm ış olduğu ödemelerin istirdad ı amac ıyla açt ığı davan ın kanun de ğişikliği nedeniyle sonuçsuz kalmas ına ilişkin tüm iddialar ının mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmüştür. 16. Başvuru konusuna ili şkin ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında ortaya konulmu ştur. 17.Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında kay ıp kaçak bedeli ad ı altında başvuruculardan tahsil edilen paran ın mülk teşkil ettiği, yap ılan tahsilat i şleminin mülkiyet hakk ına yönelik bir müdahale niteli ğinde oldu ğu ifade edilmi ş ve söz konusu müdahalenin niteli ği sebebiyle mülkiyetin kullan ımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. Müdahalenin 6719 say ılı Kanun'un 26. maddesi ile 6446 say ılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye dayand ığını, bu düzenleme ile elektri ğin yeterli, kaliteli, sürekli, dü şük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullan ımına sunulmas ının amaçland ığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi yaparak sonuca ula şmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 52-68). Başvuru Numaras ı: 2017/33827 Karar Tarihi : 15/9/2020 418. An ılan kararda, idare taraf ından tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulundu ğu ve farkl ı yarg ı kollar ı aras ında aç ık ve istikrarl ı bir uygulama bulunmad ığı tespit edildikten sonra adli yarg ı yerinde aç ılan davalar ın mutlak surette lehe sonuçlanmas ı yönünde hakl ı bir beklentiden söz edilemeyece ği açıklanarak kanun koyucunun amac ının yarg ı kollar ı aras ındaki farkl ılığı gidermeye ve dolay ısıyla hukuki güvenli ği sağlamaya yönelik oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz oldu ğu hususunda da bir aç ıklama yapmad ığını ve herhangi bir sebep de bildirmedi ğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklemedi ğini belirtmi ştir. Sonuç olarak müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ı ile başvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı aras ındaki adil dengenin bozulmad ığı kanaatine var ılm ıştır (Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 69-76). 19.İncelenen ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ayr ılmay ı gerektiri r bir durumun olmad ığı anlaşıldığından mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlalin bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Celal Mümtaz AKINCI bu görü şe kat ılmam ıştır. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Celal Mümtaz AKINCI'n ın karşıoyu ve OYÇOKLU ĞUYLA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA, C. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 15/9/2020 tarihinde karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Başvuru Numaras ı: 2017/33827 Karar Tarihi : 15/9/2020 5KARŞIOY GEREKÇES İ 1. Başvurucu; elektrik abonelerinden kay ıp kaçak bedeli alt ında para tahsil edilmesinin mümkün olmad ığını, yapt ığı ödemelerin iadesi amac ıyla açt ığı davan ın yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren Kanun'un geri yürütülerek reddedildi ğini belirterek adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Mahkememiz ço ğunluğu, Aksaray T ır Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Başvuru No:2017/36736) karar ına at ıf yaparak; ...idare taraf ından tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulundu ğu ve farkl ı yarg ı kollar ı aras ında aç ık ve istikrarl ı bir uygulama bulunmad ığı tespit edildikten sonra adli yarg ı yerinde aç ılan davalar ın mutlak surette lehe sonuçlanmas ı yönünde hakl ı bir beklentiden söz edilemeyece ği aç ıklanarak, kanun koyucunun amac ının yarg ı kollar ı aras ındaki farkl ılığı gidermeye ve dolay ısıyla hukuki güvenli ği sağlamaya yönelik oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz oldu ğu hususunda da bir açıklama yapmad ığını ve herhangi bir sebep de bildirmedi ğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin ba şvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklemedi ğini belirtmi ştir. Sonuç olarak müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ı ile başvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı aras ındaki adil dengenin bozulmad ığı kanaatine var ılmıştır. İncelenen ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ayr ılmay ı gerektirir bir durumun bulunmad ığı anlaşıldığından, mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlalin bulunmad ığı sonucuna ula şılmıştır ( 69-76) . Gerekçesiyle mülkiyet hakk ı ihlali iddias ı yönünden başvuruyu reddetmi ştir. 3. Mahkememizin Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait (Ba şvuru No:2017/36736) bireysel ba şvuru karar ında Say ın Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN taraf ından kaleme al ınan karşı oy yaz ısında ifade olunan gerekçelerle, Ba şvurucunun, hukuki güvenlik ve mülkiyet haklar ının kamu gücü taraf ından yap ılan müdahale sonucunda ihlal edildiğini düşündüğümden ço ğunluk karar ına kat ılmad ım. Ü y e Celal Mümtaz AKINCI